عطا محمد نور همچنان در دایره قدرت
پربازدیدترین اخبار (شش ساعت اخیر)

پربازدیدترین اخبار (۲۴ ساعت اخیر)

پربازدیدترین اخبار (هفت روز اخیر)

پیام آفتاب
یک‌شنبه 21 عقرب 1396

عطا محمد نور همچنان در دایره قدرت

اگر به 25 سال گذشته نگاه نماییم خواهیم دید عطا محمد نور یکی از چهره های اثر گذار در شمال افغانستان بوده که رقبای سیاسی جدی نیز در این حوزه داشته است. آقای نور نماینده حزب جمعیت اسلامی افغانستان پس از آن در شمال تعین شد که عبدالقادر ذبیح الله ارشد ترین چهره این حزب در 1363 هجری خورشیدی در یک کمین در حومه شهرمزارشریف کشته شد. مولوی محمد علم والی بلخ پیش از نظام طالبان نیز که از شخصیت های مطرح این حزب بود؛ در پاییز سال 1377 از سوی طالبان در ولسوالی مارمل ولایت بلخ بازداشت و به قتل رسید. بعد از اینکه نظام جدید شکل گرفت؛ عطا محمد نور بحیث فرمانده نظامی قول اردوی شماره 7 واحد دوم وزارت دفاع در شمال افغانستان مستقر در ولایت بلخ گماشته شد. آقای نور در آن زمان مسئولیت نمایندگی حزب جمعیت اسلامی را نیز در شمال داشت. پس از آغاز برنامه جمع آوری سلاح از نزد قطعات اردوی مجاهدین و لغو قول اردو شماره 7 در شمال در سرطان 1383 هجری خورشیدی، عطا محمد نور بحیث والی ولایت بلخ تعین شد. گمان اغلب این بود که آمدن او در سمت ملکی به تضعیف موقفش می انجامد چون این تجربه در هرات بالای محمد اسماعیل خان یکی از مجاهدین سرشناس حوزه غرب عملی شده بود. پس از اینکه محمد اسماعیل خان از سمت فرماندهی قول اردو شماره 4 کنار رفت، بحیث والی هرات گماشته شده و به زودی از این سمت تبدیل و به مرکز (کابل) فرا خوانده شد. اما در مورد آقای نور این مسئله برعکس شد و عطا محمد نور به یک چهره قدرتمند در شمال مطرح گردید. در اولین انتخابات ریاست جمهوری در سال 1383 هجری خورشیدی برعکس اکثر مهره های جمعیت استاد عطا از حامد کرزی حمایت کرد در حالیکه محمد یونس قانونی از چهره های شناخته شده حزب جمعیت نیز بحیث کاندید در میدان انتخابات حضور داشت. عبدالرشید دوستم و حاجی محمد محقق که در آن زمان از رقبای سیاسی آقای نور قلم داد می شدند، نیز منحیث نامزدان ریاست جمهوری افغانستان وارد انتخابات شده بودند. اما حمایت نور از کرزی ادامه نیافته و در انتخابات 1388 هجری خورشیدی او از داکتر عبدالله عبدالله که جدی ترین رقیب کرزی در انتخابات تلقی می شد، حمایت کرد. پس از پیروزی کرزی انتظار می رفت که آقای نور با اوپزاسیون یکجا شود و از وظیفه دولتی بحیث والی بلخ کنار رود اما این بار نیز عطا محمد نور در سمت اش ابقا شد. در انتخابات 1393 هجری خورشیدی نیز مانند 5 سال قبل دیدگاه سیاسی نور ثابت ماند اما پس از شکل گیری حکومت وحدت ملی آقای نور روابط پر فراز و نشیب با رهبران حکومت وحدت ملی داشته که حتا حرف های رکیک را هم رد و بدل کرده بودند. پس از به بن بست رفتن انتخابات 1393 هجری خورشیدی و جنجال های میان تکت های انتخاباتی؛ عطا محمد نور از حکومت موازی سخن گفته اما در عین حال با روی کار آمدن حکومت وحدت ملی یگانه والی که دوباره به سمت اش ابقا شد عطا محمد نور بود. گرچه آقای نور از حامیان جدی رئیس اجراییه در انتخابات و پس از انتخابات پنداشته می شد اما در تغییر سیاسی 180درجه از کنار داکتر عبدالله به کنار داکتر غنی رفت و رئیس اجراییه را متهم به معامله گری کرد. والی بلخ در آن زمان گفته بود برای گرفتن حق تیم اصلاحات و همگرایی با ارگ پروسه ی مذاکره را آغاز کرده است. روابط نزدیک آقای نور با آقای غنی سبب گردید که در فاصله 4 ماه رئیس جمهور دو بار به بلخ سفر کند. عطا محمد نور در نوروز سال جاری (1396) هجری خورشیدی در حالیکه از مذاکرت با ارگ رضایت نشان می داد از استعفا زود هنگام خود نیز خبر داده بود. اما پس رویدادهای خونین ماه رمضان سال جاری در کشور آقای نور دوباره به صف منتقدین ارگ پیوست و از تعلق در آمدن مذاکرات با ارگ خبر داده و همچنان این مذاکرات را فرسایشی عنوان کرد. آقای نور به این هم بسنده نکرده و با رقبای سیاسی سابقه اش عبدالرشید دوستم و حاجی محمد محقق اساس ائتلاف ملی نجات را گذاشت و هدف این ائتلاف را اصلاح نظام و راست کردن عملکرد دولت نامید. ائتلافی که با گذشت 4 ماه از شکل گیری اش تا هنوز به شکل رسمی اعلام موجودیت نکرده است. تقابل جدی حکومت مرکزی با حکومت محلی بلخ زمانی بیشتر هویدا شد که به هواپیمای جنرال دوستم هم پیمان عطا محمد نور در ائتلاف نجات ملی در فردوگاه بین المللی مولانا جلال الدین محمد بلخی در شهرمزارشریف اجازه نشست داده نشد. رویدادی که از طرف برخی مقام های دولتی تائید و از طرف بعضی دیگرشان رد گردید. در 4 ماه گذشته چندین بار همایش های گسترده ی مردمی در اعتراض به عملکرد حکومت مرکزی از سوی آقای نور در شمال افغانستان مدیریت شد و برخی دیگر از مراسم های سیاسی از طرف هم پیمان آقای نور (حاجی محقق و جنرال دوستم) نیز راه اندازی گردیده بود. آقای نور همچنان در حال و هوایی آستانه ی برگزاری این همایش بار دیگر برای بحث روی ائتلاف به ترکیه رفت، کشوری که هسته ی اصلی میان این سه حزب قدرتمند در آنجا گذاشته شد. نقد آقای نور نسبت به عملکرد ارگ ریاست جمهوری دوباره او را در کنار داکتر عبدالله عبدالله قرار داد که چند ماه قبل رئیس اجراییه بخاطر تجلیل از هفته ی شهید به مزارشریف شریف آمد و در یک همایش یکجا با آقای نور سخنرانی کرد. اما موقعیت نور در حال حاضر چگونه است؟ سخنگویان جمعیت از پایان ماموریت عطا محمد نور در بلخ خبر می دهند، شکور واقف حکیمی سخنگوی جمعیت به تاریخ 17 عقرب در گفتگو با رسانه ها تائید کرد که قرار است آقای نور به زودی به مرکز بیاید. چهره ای که از منتقدین سرسخت حکومت وحدت ملی پنداشته می شود و مسئولیت اجراییه حزب جمعیت اسلامی افغانستان را نیز به عهده دارد. حکیمی علاوه کرد یک هیات از ریاست اجراییه و جمعیت برای دیدار با نور به بلخ رفته است تا در رابطه به آینده سیاسی اش بحث کنند. از سوی دیگر منابع نزدیک به ریاست اجراییه بدون افشای نام شان از موافقه داکتر عبدالله عبدالله با تغییر ماموریت عطا محمد نور سخن گفته اما تاهنوز از سوی ارگ ریاست جمهوری، قصر سپیدار و دفتر سیاسی عطا محمد نور حرفی زده نشده است. این منبع گفته که گزارش اش از رادیو آزادی منتشر شد، گفته که سفارت امریکا مخالف عطا محمد نور است که بحیث والی بلخ باشد و باید آقای نور به کابل بیاید. اما گزینه پس از نور در بلخ کیست؟ ولایت بلخ یکی از ولایت های بزرگ کشور است که سمت ولایت اش از موقف های جنجالی در 15 سال گذشته به شمار می آید. مانند که در انتخابات ریاست جمهوری 1388 هجری خورشیدی بین حامد کرزی و جنرال دوستم یک تفاهم نامه ای امضا شده بود که باید والی بلخ از افراد نزدیک به جنرال دوستم باشد. جنرال دوستم در آن زمان معاون آقای کرزی بود. گفته می شد که این تفاهمنامه با میانجگیری سفارت ترکیه در کابل به امضا رسیده است، موافقتی که عملی نشد. در ولایت بلخ علاوه برحزب جمعیت، احزاب دیگر مانند جنبش و وحدت از جریان های سیاسی قدرتمند به شمار می رود. حزب اسلامی به رهبری گلبدین حکمتیار نیز بار بار از نبود مشارکت در حکومت محلی بلخ سخن گفته است. در 16 سال گذشته میزان ناامنی ها در ولایت بلخ نسبت به سایر ولایت های کشور کمتر بوده که یکی از عوامل آن حضور عطا محمد نور در رهبری حکومت محلی می باشد. مسئله ای که از طرف متعهدین آقای نور تائید و از طرف مخالفان سیاسی وی نیز گاهی رد و گاهی هم تائید شده است. اما : حال که گزارش ها از عزل و یا استعفا اقای نور خبر می دهند، معلوم نیست سرنوشت ولایت بلخ میان هم حزبان و هم پیمیانان او چگونه خواهد شد؟ آیا ائتلاف ملی نجات که آقای نور از بنیانگذاران او است مهره دیگر را بحیث والی بلخ پیشنهاد خواهد کرد؟ آیا آقای نور آن اقتدار لازم سیاسی را که در دوران ولایت داشته، با توجه به حضور قابل لمس زورمندان در بلخ خواهد داشت؟ این ها پرسش هایی است که با گذشت زمان پاسخ داده خواهد شد اما زد و بندهای سیاسی پیش بینی نمی شود. اما در این میان؛ این موارد از هم اکنون از نگرانی های جدی بلخیان است اکثرآ به این هراس اند که تجربه پس از کنار رفتن اسماعیل خان از سمت ولایت هرات ممکن است در بلخ تکرار شود. در 3 سال گذشته افزایش ناامنی ها و تحرکات مخالفان مسلح در بخش هایی از ولایت بلخ، باعث شده که جنرال 4 ستاره که بحیث والی بلخ کار می کند، گاهی لباس نظامی و رزمی پوشیده به میدان نبرد برود و گاهی هم سلاح گرفته به بلندترین قله علیه طالبان بجنگد. در این مدت عطا محمد نور والی بلخ بارها در خط اول جنگ برای سرکوب هراس افگنان رفته که چند هفته قبل نیز در ولسوالی چتمال در برابر هراس افگنان و دهشت افگنان می جنگید. این کار آقای نور با انتقادهایی نیز همراه بود و شماری از مخالفان سیاسی اش وی را متهم به حذف برخی از جریان های مخالف اش می دانند. اما موافقان و متحدان اش از آقای نور قدردانی کرده و وی را یکی از پاسبانان واقعی مردم عنوان نموده اند. در 13 سال دوره ماموریت عطا محمد نور در ولایت بلخ پیشرفت های قابل توجهی در بخش های مختلف صورت گرفته است که می توان از تغییر سیمای شهرمزارشریف یاد کرد. اما انکشاف نامتوازان از نقدهای جدی بر عملکرد عطا محمد نور در بلخ است. با تمام این اوصاف عطامحمد نور همچنان یکی از قدرتمندترین و بانفوذترین شخصیت های حال حاضر کشور می باشد که به علت پشتوانه قوی مردمی به راحتی در برابر خواست های ارگ سر خَم نمی کند و این جدیت و اراده وی سبب شده است تا ارگ به فکر حذف وی از پایگاه قدرتش در شمال افغانستان باشد و راه های مختلف را برای به انزوا کشاندن او امتحان کند، آیا ارگ موفق خواهد شد والی بلخ را به سرنوشت اسماعیل خان دچار سازد؟! نویسنده: سید حبیب الله نجفی زاده / خبرنگار خبرگزاری پیام آفتاب در شمال افغانستان (مزارشریف)

خبر در سایت اصلی


هشتگ:   

عطا

 | 

محمد

 | 

نور

 | 

همچنان

 | 

دایره

 | 

قدرت

 |