محقق: حکمتیار برای انتخابات کاندید نمی‌شود
پربازدیدترین اخبار (شش ساعت اخیر)

درمان فوری گلو درد

- پیام آفتاب

پربازدیدترین اخبار (۲۴ ساعت اخیر)

پربازدیدترین اخبار (هفت روز اخیر)

پیام آفتاب
یک‌شنبه 12 قوس 1396

محقق: حکمتیار برای انتخابات کاندید نمی‌شود

افغانستان در طول یک دهه اخیر آبستن حوادث گوناگونی بوده است؛ از کشمکش های سیاسی و قومی گرفته تا دست و پنجه نرم کردن دولت با طالبان همگی این معنا را پدیدار می کند که منحنی رخدادها اگرچه تا حد زیادی از وضعیت قرمز به زرد تبدیل شده است اما بحران همچنان در افغانستان جا خوش کرده است. ممکن است تا سه سال پیش تنها مسائل سیاسی افغانستان مورد توجه رسانه ها و تحلیلگران قرار می گرفت و در انتها چند انفجار و اخبار مرتبط با طالبان به آن خاتمه می داد؛ اما در وضعیت کنونی متغیری به نام داعش به پازل تهدیدات افغانستان اضافه شده است. بدون تردید عمده مشکلات این کشور ارتباط مستقیم با مقوله امنیت عمومی دارد که در گذشته تنها طالبان به هم زننده ثبات آن به شمار می رفت اما امروزه خلافت خراسان (شاخه داعش در افغانستان) مکمل آن شده است. در ادامه این تهدیدات دولت وحدت ملی افغانستان صلح با گلبدین حکمتیار (رهبر حزب اسلامی حکمتیار) را در دستور کار خود قرار داد و امید بر این بود با محقق شدن صلح وضعیت امنیتی تا حد زیادی بهبود پیدا کند؛ چراکه کابل معتقد بود از این طریق می تواند طالبان را برای آوردن بر سر میز مذاکره تشویق کند که چنین حالتی تاکنون اتفاق نیافتاده است. اگر نمایان شدن پرچم های سیاه رنگ داعش در افغانستان را تحولی جدی و مبدأ دگرگونی جدی بدانیم، بدون تردید توزیع بحران به تصویر کشیده می شود که همین موضوع نه تنها بر اوضاع امنیتی و حیات شهروندان افغانستان تأثیر می گذارد، بلکه اقتصاد را مورد هجمه قرار می دهد و کنترل اوضاع برای دولت وحدت ملی سخت تر خواهد شد. در این میانه، آمریکا که نزدیک به ۱۶ سال است در افغانستان حضور نظامی و بالطبع امنیتی سیاسی دارد، استراتژی جدید خود را به بهانه بهبود شرایط امنیتی آن هم از زبان دونالد ترامپ به جهانیان عرضه کرد اما عملیاتی شدن آن همچنان در هاله ای از ابهام است. روسیه یکی دیگر از بازیگرانی است که از سال های اخیر و در بدو ورود داعش به افغانستان کنشگری خود را فعال تر کرده است تا بتواند از سرایت بنیادگرایی رادیکال به کشورش جلوگیری کند که البته مهار اقدامات ایالات متحده در افغانستان هم در سرفصل دیپلماسی سیاسی امنیتی مسکو قرار دارد. خبرگزاری سؤال در مصاحبه ای مفصل با محمد محقق معاون دوم رئیس اجرایی حکومت وحدت ملی به بررسی وضعیت کنونی افغانستان پرداخته است. در ادامه مشروح این گفت وگو از نظر می گذرد. سؤال: حدود شش ماه از اعلام تشکیل شورای عالی نجات افغانستان توسط شما، جنرال عبدالرشید دوستم و عطاء محمدنور والی بلخ می گذرد اما فلسفه تشکیل و فعالیت آن همچنان برای رسانه ها، تحلیلگران، سیاستمداران و برخی از مخاطبان اخبار افغانستان مشخص نیست؛ هدف از تشکیل این ائتلاف چه بود؟ محقق: پس از آن که ناامنی ها و موج عضوگیری عناصر تکفیری در افغانستان افزایش پیدا کرد، لازم دیده شد که برای رویارویی و مقابله با هجمه های تکفیری تروریستی شورای عالی نجات افغانستان تشکیل شود. سؤال: یعنی این شورا صرفاً ماهیت امنیتی دارد و برای مقابله با جریان های تروریستی و هسته های افراطی بنیادگرا در افغانستان تأسیس شده است؟ محقق: خیر، ماهیت آن تنها امنیتی نیست اما یکی از محورهای فعالیت این شورا به دلیل وضعیت فعلی افغانستان جلوگیری از فعالیت و رشد جریان های تکفیری تروریستی در داخل کشور است. از گذشته تاکنون سه جریان اصلی در افغانستان مقابله با تروریسم و این جریان ها را در دستور کار داشته است که عبارتند از: ۱- جمعیت اسلامی افغانستان ۲- حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان ۳- جنبش ملی اسلامی افغانستان. از این جهت باید بگویم که یکی از محورهای فعالیت این شورا حفاظت و حراست از مناطقی است که داعش و سایر جریان های افراطی در آن حضور دارند. مسئله دوم رفع تنش های موجود در میان احزاب و دسته های سیاسی، قومی و مذهبی در برخی از مناطق افغانستان است که شورای عالی نجات افغانستان برای جلوگیری از افراط زدایی و هرگونه پیوستن احتمالی آنها به جریان های رادیکال به این موضوع ورود کرده است. مسئله سوم، بحث رویداهای سیاسی مانند انتخابات پارلمانی و ریاست جمهوری است که این شورا برای ایجاد همگرایی و احقاق حقوق مردم وظایفی دارد که به دنبال عملیاتی کردن آن است. سؤال: عده ای در داخل و خارج از افغانستان معتقدند که شورای عالی نجات افغانستان به عنوان قطب مخالف دولت وحدت ملی ایفای نقش می کند و حتی برچسب اپوزوسیون را به آن اطلاق می کنند. این مرزبندی را قبول دارید؟ محقق: خیر، چنین چیزی صحت ندارد. من هم چنین مطالبی را شنیده ام اما این برداشت درست نیست و هیچ تقابلی میان این شورا و دولت وحدت ملی افغانستان وجود نداشته و نخواهد داشت؛ بلکه کمک برای بهبود وضعیت فعلی کشور مد نظر این شورا بوده و آن را به مثابه بازوی کمکی دولت می دانیم. درست است که این شورا در شمال افغانستان پایه گذاری شد اما تنها شمال کشور مد نظر ما نیست بلکه پیگیری ها برای فعالیت این شورا در مناطق شرق، جنوب و غرب افغانستان و حتی هرات و سایر ولایت ها در حال انجام است که امیدواریم بتوانیم اوضاع کشور را بهبود ببخشیم. سؤال: در هفته های اخیر احمد الله علیزی مشاور سابق رئیس جمهوری از سوی اشرف غنی برکنار شد و ایشان در مصاحبه ای علیه رئیس جمهوری افغانستان سخن گفتند و حتی اظهار کرده بودند که غنی از مشاورانش درخواست کرده تا در تلویزیون ملی از کارنامه ایشان دفاع کنند. آیا چنین چیزی حقیقت دارد و اساساً اختلافات درون دولت وحدت ملی را چگونه ارزیابی می کنید؟ محقق: بحث برکناری احمد الله علیزی توسط رئیس جمهوری مربوط به برگزاری لویی جرگه (گردهمایی بزرگ سران قبایل افغانستان) است. در زمان حامد کرزی این گردهمایی برگزار می شد اما در وضعیت فعلی اشرف غنی مخالف برگزاری این اجتماع است و آن را غیرقانونی می داند و خواستار قانونی برگزار شدن آن است. از این جهت مقامات دولتی از شرکت در این گردهمایی منع شده اند. لذا مقامات دولتی که در گردهمایی بزرگ سران قبایل افغانستان شرکت کرده بودند به دلیل نادیده گرفتن و تخطی از دستور دولت و ریاست جمهوری، از سمت خود برکنار شدند. اما در مورد وضعیت دولت و آنچه که درافغانستان در حال گذار است باید بگویم که اختلافات و تفاوت دیدگاه ها همچنان به قوت خود باقی است و مشکلات ادامه دارد. سؤال: در ماه گذشته اسنادی از سوی رسانه های افغانستان علیه گلبدین حکمتیار منتشر شد و در متن اخبار نقش ایشان در دولت افغانستان را خاکستری تحلیل کردند. حتی برخی از مطبوعات و خبرگزاری ها به ارتباط ایشان و حزب اسلامی حکمتیار با جریان های افراطی افغانستان و حتی داعش اشاره مستقیم کردند. به طور کلی صلح با حکمتیار چه دستاوردی داشت؟ آیا صلح و ثبات ملی تثبیت شد؟ محقق: تأثیر صلح دولت وحدت ملی و حکمتیار را باید از درون ولایت هایی که حزب اسلامی حکمتیار در آنجا فعال بوده، بررسی کرد. بعد از وقوع صلح، جریان حکمتیار در مناطقی مانند ولایت کُنر دست از مقابله مسلحانه برداشتند اما نباید فراموش کرد که این صلح هیچ تأثیری بر فرایند صلح با طالبان نداشته و نخواهد داشت. چراکه افغانستان روزی در دست طالبان بوده و همیشه بر ادامه جنگ و مخاصمه در سراسر کشور تأکید دارند تا بتوانند از دولت امتیازگیری کنند. از این جهت، اگر فکر کنیم که صلح با حکمتیار می تواند تمام مشکلات افغانستان و خصوصاً مذاکره با طالبان را سر و سامان بدهد، کاملاً اشتباه کرده ایم؛ چراکه صلح حکمتیار تنها بخش کوچکی از چالش های افغانستان بود و جنگ اصلی ما با طالبان است. سؤال: آقای حکمتیار در سخنان خود اعلام کرده بودند که احتمال دارد در انتخابات ریاست جمهوری شرکت کنند. ایشان همچنان این موضع را پیگیری می کنند؟ محقق: در اینباره حدس و گمان های فراوانی وجود دارد، اما به نظر نمی رسد که ایشان بخواهند برای انتخابات ریاست جمهوری نامزد شوند و طبیعتاً از یک نامزد خاص حمایت خواهند کرد. سؤال: فرایند صلح با طالبان را چگونه ارزیابی می کنید؟ محقق: اگر بخواهم به صورت صریح و روشن صحبت کنم، باید بگویم که نتیجه خاص یا چشمگیری در خصوص مذاکرات صلح به دست نیامده است. طالبان صراحتاً گفته است که با دولت فعلی افغانستان صلح نمی کنیم. سؤال: دلیل طالبان برای دوری از مذاکره و صلح چیست؟ محقق: علت آن را باید در ذهنیت و لایه های ایدئولوژیک طالبان جست وجو کرد؛ به گونه ای که آنها معتقدند برای کسب تمامی اهدافشان باید بجنگند. یعنی اگر تمامی اهداف و خواسته های آنها تأمین بشود وارد فرایند مذاکرات می شوند و قائل به تأمین بخشی از آن نیستند. باید دانست که طالب ها تمامیت خواهی را در دستور کار دارند. مدل و گرایش فکری آنها به این صورت است که حد وسط را قبول ندارند؛ یعنی می جنگند برای پیروزی یا شکست و کلاً مصالحه را قبول ندارد. سؤال: پس از پایه گذاری ولایت خراسان (شاخه گروه تروریستی داعش در افغانستان) روسیه تا حد زیادی در عرصه سیاسی و خصوصاً امنیتی افغانستان فعال شد و حتی مقامات مسکو حمایت از طالبان علیه داعش را به صورت رسمی اعلام کردند. نقش و جایگاه فدراسیون روسیه را چگونه ارزیابی می کنید؟ محقق: اگر به کالبدشکافی طالبان بپردازیم لایه های مختلفی از تفکرات را می بینیم. بخشی از طالب ها تفکرات نزدیک به داعش دارند و افراطی تر عمل می کنند اما دسته ای دیگر تفکرات آرام تری را پیش گرفته اند. از این نظر ما با دو طیف از تفکر در طالبان روبه رو هستیم؛ یکی هسته تندروی طالبان و دیگری طیف تقریباً میانه رو. از این جهت روسیه بر اساس راهبرد خود وارد پرونده افغانستان خواهد شد؛ اما آنها هم به صورت دقیق نمی توانند برآورد کنند که آیا طالبان رویکردش را تغییر می دهد یا خیر. به عبارتی دیگر روس ها نمی توانند به صورت واضح و قطعی بگویند که آیا هسته های میانه روی طالب ها تغییر طیف می دهند و تندرو خواهند شد یا خیر. یا اینکه تضمینی برای یک دست شدن طالبان وجود دارد یا آنها هم به صفوف داعش می پیوندند؟ از این جهت مسکو ملاحظات خود را دارد و حتی مقام های این کشور اعلام کردند که ما به دنبال حمایت از طالبان نیستیم. سؤال: آینده داعش در افغانستان را چگونه می بینید؟ آیا در تئوری و عمل باید منتظر افزایش ناامنی و اجرای عملیات از سوی این جریان تروریستی در سراسر افغانستان باشیم؟ محقق: مدت زمان خاصی را نمی توانیم برای حضور داعش در افغانستان متصور باشیم. ممکن است ظرف یک سال آینده بساط این گروه تروریستی برچیده شود و شاید هم تا ۱۰ سال با آنها درگیری باشیم. اما آنچه که مشخص است تفاوت ها در ایدئولوژی داعش و مردم افغانستان است. شیعیان افغانستان هیچ اشتراکی با داعش ندارند و اهل تسنن هم به دلیل آنکه حنبلی هستند در تضاد با تفکر سلفی هستند. به گونه ای که در چند ماه اخیر زمانی که داعش وارد ولایت ها و شهرهای سنی نشین می شدند و آنجا را اشغال می کردند به علمای دینی حنبلی می گفتند که یا باید سلفی بشوید یا اینکه سرتان را می بُریم و جنایت های زیادی رخ داد. از این جهت است که تفکرات مردم افغانستان و داعش با یکدیگر در تضاد است و نمی توان به صورت قطعی گفت که داعش می تواند یارگیری گسترده ای در جهت اهداف خود در افغانستان داشته باشد؛ مگر آنکه عناصر این جریان تروریستی که در عراق و سوریه آموزش دیده اند و در خط مقدم جبهه های جنگ بودند به افغانستان اعزام شوند یا اینکه به خانه برگردند. در اینجا باید توجه داشت که این عناصر از کشورهای همسایه افغانستان به داعش در سوریه و عراق پیوسته بودند. سؤال: تقابل طالبان با داعش تا چه حد صحت دارد؟ آیا ممکن است دولت وحدت ملی افغانستان برای ریشه کن کردن داعش در افغانستان با طالبان وارد مذاکره شود؟ محقق: درگیری طالبان با داعش در سراسر افغانستان را به صورت قطعی نمی توانم تأیید کنم بلکه این دو جریان به صورت نقطه ای با همدیگر وارد تقابل شده اند. به عنوان مثال درگیری در نواحی شرقی در چند مورد گزارش شده است اما در سایر بخش ها شاهد این وضعیت نیستیم. به صورت دقیق نمی توان گفت که در کدام مناطق این تقابل اتفاق افتاده است. اما در مذاکره دولت وحدت ملی با طالبان علیه داعش؛ بعید به نظر می رسد که چنین اتفاقی رخ دهد. سؤال: در برخی از بندهای استراتژی جدید آمریکا در افغانستان و خصوصاً در مورد مقابله با داعش ابهامات زیادی وجود دارد. این استراتژی را چگونه ارزیابی می کنید؟ اولویت آمریکا داعش است یا طالبان؟ محقق: در مرحله کلامی و آنچه در اظهارات مقامات ایالات متحده آمده، اولویت آنها داعش است و در مرحله بعد به صلح با طالبان اشاره می کنند. در بخشی از استراتژی آمریکا هجمه بر داعش کمتر دیده می شود و مشخص نیست که آیا مقابله با آنها در نظر آمریکا ضروری است یا خیر. اما واقعیت این است که آمریکا نگران حضور نیروهای خود و تأمین امنیت آنها در افغانستان است؛ چراکه فعال شدن دو جریان افراطی مانند داعش و طالبان می تواند هزینه های زیادی برای ایالات متحده داشته باشد. سؤال: به عنوان آخرین سوال؛ عملکرد دولت وحدت ملی در مقابله با داعش را چگونه می بینید؟ محقق: دولت تلاش داشته تا با تروریسم بومی مقابله کند و در مورد داعش هم چنین نظری را دارد اما در برخی از راهبردها و راهکارهایشان مشکلاتی وجود دارد که موجب شده تا نتیجه گیری مناسب صورت نگیرد.

خبر در سایت اصلی


درمان فوری گلو درد

- پیام آفتاب
هشتگ:   

محقق

 | 

حکمتیار

 | 

برای

 | 

انتخابات

 | 

کاندید

 | 

نمی‌شود

 |