زمان انتشار : ۷ دلو ,۱۳۹۵ | ساعت : ۱۶:۰۵ | کد خبر : 182301 | چاپ

تمایل دیرهنگام و ناگزیر عربستان برای گفت‌وگو با ایران؛ سلمان راهی تهران می‌شود؟/ تحلیلی از عبدالباری عطوان

شفقنا افغانستان- «کشورهای عضو شورای همکاری خلیج (فارس) به رهبری عربستان، از موضع ضعف و در سایه خطرهای بسیاری که در سطح داخلی، منطقه ای و بین المللی با آن روبرو هستند، این تصمیم دیرهنگام برای گفت و گو با ایران را اتخاذ کردند، جایی که در جنگ سوریه شکست خوردند، همچنان درگیر جنگ فرسایشی در یمن هستند و خزانه های آنها نیز به دلیل کاهش درآمدهای نفتی، خالی شده و یا این که زیر بار سنگین بدهی های داخلی و خارجی قرار دارند، با این حال دیر رسیدن بهتر از هرگز نرسیدن است و باید برای ابتکار عمل امیر کویت جهت آغاز گفت و گو و دستیابی به تفاهم آرزوی موفقیت کرد چرا که ایران یک کشور همسایه و اسلامی است و اشتراکات تاریخی، فرهنگی و مذهبی زیادی میان دو طرف وجود دارد.»

به گزارش سرویس ترجمه شفقنا، «عبدالباری عطوان»، روزنامه نگار و تحلیلگر برجسته جهان عرب و سردبیر روزنامه اینترنتی و فرا منطقه ای «رای الیوم» در تحلیلی تحت عنوان «وزیر خارجه کویت حامل شاخه زیتون خلیج (فارس) به تهران است؛ عربستان در نهایت به گفت و گو تمایل پیدا کرده و وزیر خارجه آن نیز با صمیمیت از حسن همجواری و نقاط مشترک سخن می گوید؛ دلیل این حمله آشتی جویانه ناگهانی چیست؟ تهران چگونه پاسخ خواهد داد؟» به عوامل منجر به تمایل دیرهنگام و از روی ناچاری عربستان سعودی و سایر کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس برای بهبود روابط با ایران پرداخته و پیامدهای احتمالی میانجی گری کویت در این زمینه را نیز مورد بررسی قرار داده جایی که در این تحلیل آمده است:

«هنگامی که سه سال پیش از همین جا، گفت و گو با ایران برای حل و فصل اختلافات موجود بر اساس احترام متقابل و منافع مشترک را خواستار شدیم، دروازه های جهنم به روی ما باز شد و ارتش های سایبری عربستان به نمایندگی از «خادم الحرمین الشریفین» و دولت وی نیز برای حمله به ما و دیگران، تمامی سلاح های خویش را به کار گرفته و از فرهنگ لغت خاص خود یاری جستند که واژگانی از قبیل جاسوس های مجوس، کافران، رافضی ها، آتش پرستان و فرزندان صیغه را در بر می گیرد؛ با این حال ما با این مسئله که به چنین سطح پایینی تنزل پیدا کنیم، کاملا مخالفت کردیم و همواره مخالفت خواهیم کرد و همچنان به مواضع خود پایبند ماندیم که به مسائل از دیدگاه منافع امت و عقیده می نگرد.

امروز (چهارشنبه) شیخ صباح الخالد الصباح، وزیر خارجه کویت با پیام شیخ صباح الاحمد الجابر الصباح، امیر این کشور و با تفویض رهبران تمامی شش کشور عضو شورای همکاری خلیج (فارس) در جریان نشست اخیر سران شورا در بحرین، وارد تهران، پایتخت به اصطلاح «مجوسیان» شد تا راه گفت و گو با دولتمردان ایران برای حل و فصل اختلافات فی ما بین را باز کند.

شیخ الصباح در دیدار با همتای ایرانی خود محمدجواد ظریف «بر ضرورت برطرف نمودن اختلافات موجود در دیدگاه ها و سوء تفاهم میان کشورهای منطقه از طریق گفت وگوهای صریح در یک فضای آرام و داشتن نگاه رو به آینده برای رویارویی با تهدیدهای پیش روی منطقه و در راس آنها تروریسم» و همچنین «وجود اشتراکات تاریخی، فرهنگی و مذهبی زیادی میان ایران و کشورهای منطقه» تاکید کرد.

کشورهای عضو شورای همکاری خلیج (فارس) به رهبری عربستان سعودی، از موضع ضعف و در سایه خطرهای بسیاری که در سطح داخلی، منطقه ای و بین المللی با آن دست و پنجه نرم می کنند، این تصمیم «دیرهنگام» را اتخاذ کردند، جایی که در جنگ خود در سوریه شکست خوردند، همچنان درگیر جنگ فرسایشی در یمن هستند که در آستانه آغاز سومین سال خود قرار دارد و خزانه های آنها نیز به دنبال بر باد رفتن ذخایر مالی، افزایش کسری در بودجه های عمومی و لغو پروژه های زیرساختی به دلیل کاهش درآمدهای نفتی، خالی شده و یا این که زیر بار سنگین بدهی های داخلی و خارجی قرار دارند، با این حال ما بر این باوریم که دیر رسیدن بهتر از هرگز نرسیدن است.

در حالی که ایران و ترکیه در کنفرانس اخیر آستانه در مورد سوریه در صدر قرار گرفتند، عربستان سعودی و قطر که میلیاردها دلار و هزاران تن اسلحه را برای اپوزیسیون سوریه هزینه کردند، حضور نداشتند و در سایه سیاست روشن «نادیده گرفتن» که نیازی به اثبات ندارد، از آنها دعوت به عمل نیامد.

در صورتی که دونالد ترامپ، رئیس جمهوری جدید آمریکا نیز در مسیر اجرای تهدیدهای خود مبنی بر وادار ساختن کشورهای حاشیه خلیج (فارس) به پرداخت یک چهارم درآمدهای خود به عنوان خراج در ازای محافظت کشورش از آنها، قدم بردارد و به قربانیان حملات ۱۱ سپتامبر نیز چراغ سبز نشان دهد تا از عربستان در دادگاه های آمریکایی شکایت کرده و غرامت هایی که احتمال دارد به چهار تریلیون دلار برسد را درخواست کنند، آن هنگام تصویر پیش رو از هم اکنون تیره و تارتر به نظر خواهد رسید.

عادل الجبیر، وزیر امور خارجه عربستان سعودی روز گذشته و در کنفرانس خبری مشترک با همتای فرانسوی خود ژان مارک ارو، از «باز بودن» و اظهارات آتشین خود به کلی دست کشیده و به یک کبوتر آرام تبدیل شده بود جایی که با بیان این که «تلاش کردیم روابط مناسبی با ایران برقرار کنیم با این حال نظام حاکم در این کشور از آغاز انقلاب (اسلامی) تاکنون از دشمنی خود و دخالت در امور کشورهای منطقه دست نکشیده است»، افزود که «پادشاهی ما سفارتخانه های ایران را منفجر و دیپلمات های آن را ترور نکرده چرا که چنین کارهایی از اصول اخلاقی ما نیست، در نهایت نیز ایران یک کشور همسایه و اسلامی بوده و برای همگان بهتر آن است که اختلافات و یا رویارویی وجود نداشته باشد، با این حال یک دست صدا ندارد».

در صورتی که الجبیر و یا سلف فقید وی شاهزاده سعود الفیصل ۵۰ سال پیش و هنگامی که عربستان کبوتر صلح و میانجی گر دارای وزن و احترام خود در حل و فصل مسائل منطقه ای و همگرایی دیدگاه های طرف های درگیری و خصومت به شمار می رفت، این سخنان در مورد «دخالت» در امور کشورهای دیگر را بیان می کردند، از آن حمایت کرده و بر سخنان وی مهر تایید می زدیم با این حال پس از دخالت مادی و تسلیحاتی در سوریه، تاسیس گروه های شبه نظامی و تامین منابع مالی و تسلیحاتی آنها و همچنین اعزام ۲۰۰ هواپیمای عملیات «طوفان قاطعیت» برای بمباران مستمندان غیر مسلح گرسنه و از بین رفته در یمن و کشتار هزاران تن از آنها، این حق را داریم که از وی و تمامی مسئولان سعودی بخواهیم که از تکرار چنین عبارتی دست بکشند چرا که دیگر قابل قبول نیست و در اصل خود آنها را محکوم می کند؛ البته این بدان معنی نیست که هر گونه دخالت ایران را نیز به شدت محکوم نکنیم.

به تمایل و خواسته کشورهای حاشیه خلیج (فارس) بازمی گردیم که وزیر خارجه کویت پیام امیر این کشور در همین راستا را به دست حسن روحانی، رئیس جمهوری ایران رساند و این مسئله را یادآور می شویم که اگر عربستان سعودی سه یا چهار سال پیش و از موضع قدرت مبنای گفت و گو را در پیش می گرفت، دستاوردهای زیادی را به دست می آورد.

بیشتر توضیح داده و می گوییم که عربستان و سایر کشورهای حاشیه خلیج (فارس) هنگامی که با سرسختی بی سابقه ای، تمامی درخواست های شرکای خود در سازمان «اوپک» برای کاهش سقف تولید به میزان یک و نیم میلیون بشکه در روز با هدف جلوگیری از کاهش قیمت نفت که در آن زمان ۱۲۰ دلار برای هر بشکه بود، مخالفت کردند تا اقتصادهای ایران و روسیه به عنوان حامیان دولت سوریه را فلج کنند، نزدیک به یک تریلیون دلار خسارت دیدند، چرا که همین اقدام سقوط قیمت نفت به نزدیک ۳۰ دلار برای هر بشکه و زیان سالانه ۳۸۰ میلیارد دلاری کشورهای خلیج (فارس) را به دنبال داشت؛ جالب آن که پس از گذشت سه سال عربستان با کاهش تولید خود بدون کاهش تولید نفت ایران موافقت کرد و همین اقدام نیز به بهبود اندک قیمت آن منجر شد با این حال این کار «نوشداروی پس از مرگ سهراب» است.

مسئله مهم تر این که اگر عربستان به گفت و گو با ایران و دستیابی به تفاهم در رابطه با حل و فصل اختلافات دو جانبه تمایل پیدا می کرد، شاید در دام جنگ یمن نمی افتاد و این همه زیان مادی، جانی، نظامی و سیاسی متحمل نمی شد.

ما از حل و فصل مشکلات و بحران های منطقه خلیج (فارس) و جهان عرب با ایران از طریق گفت و گو در چارچوب بازنگری جامع تمامی سیاست های اشتباه و احساساتی منجر به همه فاجعه های مذکور حمایت می کنیم؛ دولت آمریکا و شش قدرت جهانی به رهبری این کشور با ایران گفت و گو کرده و به توافق هسته ای دست یافتند، آیا شش کشور حاشیه خلیج (فارس) به رهبری عربستان از آمریکا و شش قدرت جهانی شامل پنج عضو دائم شورای امنیت و آلمان، قدرتمندتر هستند؟

برای ابتکار عمل امیر کویت در راستای باز کردن کانال های گفت و گو و تفاهم با ایران آرزوی بیشترین موفقیت را می کنیم چرا که ایران یک کشور همسایه و اسلامی است و اشتراکات تاریخی، فرهنگی و مذهبی زیادی میان ما وجود دارد و به عبارت دیگر اشتراکات ما بسیار بیشتر از اختلافات فی ما بین است؛ تنها چیزی که به عنوان عرب بدان نیاز داریم، خرد، فروتنی، به کار گیری عقل، درک درس های تجربیات گذشته به ویژه تجربیات دردناک و تلاش برای داشتن همزمان عوامل قدرت و ثبات می باشد.

با وجود دعوتنامه های زیادی که به دستم رسیده، از زمان تنها دیدار خود از تهران یعنی از ۲۰ سال پیش تاکنون از این شهر بازدید نکردم اما به نظر می رسد زمان سفر دوم به آن جا نزدیک است، جایی که به نخستین دعوتنامه دریافتی پس از سفر وزیر امور خارجه عربستان و شاید هم شخص پادشاه این کشور به تهران، پاسخ مثبت خواهم داد و بازگشت تعقل و خرد، از سر گیری روابط کامل میان کشورهای خلیج (فارس) و ایران و بازگشایی سفارت عربستان را جشن خواهیم گرفت، این خط و این نشان».

منبع: روزنامه رای الیوم

ترجمه از: شفقنا

انتهای پیام

انتهای پیام

af.shafaqna.com

شفقنا در شبکه های اجتماعی: توییتر | فیسبوک | تلگرام