برخی مدیران، رسانه‌های خود را به احزاب و جریان‌های سیاسی فروخته‌اند
پربازدیدترین اخبار (شش ساعت اخیر)

پربازدیدترین اخبار (۲۴ ساعت اخیر)

پربازدیدترین اخبار (هفت روز اخیر)

پیام آفتاب
پنج‌شنبه 6 ثور 1397

برخی مدیران، رسانه‌های خود را به احزاب و جریان‌های سیاسی فروخته‌اند

دومین بخش از گفتگوی پیام آفتاب با مجیب خلوتگر رئیس اجرایی موسسه حمایت از رسانه های آزاد در افغانستان (نی) با محوریت مشکلات اقتصادی و حمایت از سوی دولت خدمت خوانندگان گرامی تقدیم می گردد. برای مطالعه بخش نخست این گفتگو اینجا کلیک نمائید. پیام آفتاب: رسانه های حزبی چه تاثیری روی گردش آزاد اطلاعات و آزادی بیان دارند؟ خلوتگر: برخی از صاحبان رسانه بنا به مشکلات اقتصادی، رسانه ی خود را به احزاب و جریان های سیاسی فروختند و این باعث شد که یک تعداد رسانه ها تحت عنوان رسانه ی آزاد، فعالیت ابزاری سیاسی داشته باشند و از طرف دیگر ما در قانون رسانه های افغانستان با مشکل مواجه هستیم؛ زیرا وقتی رسانه ی مستقل را تعریف می کند، زیر ساخت ها و شاکله های یک رسانه مستقل را از نظر محتوا تعریف نمی کند، پس در چنین وضعیتی هیچ نهادی نمی تواند بالای رسانه های که به شکل ابزاری کار می کنند فشار وارد کنند که شما مستقل نیستید و نباید مستقل خطاب شوید. این موضوع سبب می شود که حلقه رسانه های مستقل تنگ تر شوند و یک تعداد افراد زیر نام رسانه ی مستقل، فعالیت ابزاری حزبی را داشته باشند؛ اما یادمان باشد که مردم دیگر هوشیار شده اند و می فهمند که کدام رسانه حزبی است و کدام رسانه مستقل و غیر وابسته. رسانه های حزبی برمبنای قانون احزاب عمل نمی کنند و خود را غیر وابسته و مستقل می خوانند؛ اما فعالیت حزبی می کنند. این جا است که مخاطبین دچار یک سر درگمی در هضم اطلاعات می شود. وقتی شما یک خبر را از یک رسانه ی حزبی که خود را آزاد خطاب می کند، می شنوید نمی فهمید که این خبر برمبنای شوخی همان حزب تهیه شده یا برمبنای اصول خبرنگاری؟ این جا است که جریان آزاد اطلاعات، اگر واقعاً وجود داشته باشد، مردم نسبت به آن بی باور می شوند و این یک صدمه بزرگ بر آزادی بیان و گردش اطلاعات است. پیام آفتاب: با توجه به مشکلات اقتصادی رسانه ها، وزارت اطلاعات و فرهنگ وعده تخصیص بودجه مستقل به رسانه ها را داده است، این پول چقدر می تواند مشکل مالی رسانه ها را حل کند؟ خلوتگر: قرار است که یک صندوق وجهی برای رسانه ها ایجاد شود و کارهای اداری و قانونی آن نیز انجام شده و پالیسی و لایحه اش ترتیب گردیده است، ولی به صورت کاربردی فعالیت نمی کند، چون هنوز رییس جمهور کلید آغاز آن را نزده است. ما امیدوار هستیم که چنین کاری انجام شود؛ اما نگرانی من به عنوان یک کارمند رسانه این است که این صندوق هرچند از سوی فدراسیون رسانه ها مدیریت می شود، بازهم تبدیل به ابزار فشار حکومت بر رسانه ها نشود. به نظر من اگر برای آن 150 رسانه ی که به دلیل مشکلات مالی سقوط کردند، چنین صندوقی موجود بود، ما امروز شاهد رسانه های بیشتری بودیم. در این اواخر گمانه زنی های وجود دارد که خبرنگاران از گردانندگان محافل و مجالس خبری، یک مقدار پول را به عنوان کرایه راه دریافت می کنند و این مساله در ولایات بسیار رایج است و دلیل آن نیز پایین بودن معاش خبرنگاران است. وقتی معاش خبرنگار پایین می آید، آن ها در تکاپوی امرار معیشت برمی آیند و چنین قضیه یی اتفاق می افتد. از طرف دیگر موارد نیز وجود دارد که شماری از خبرنگاران ما در کنار کار خبرنگاری، در دولت نیز کار می کنند و این موارد سبب می شود که کار حرفه ی خبرنگاری کمتر انجام شود. شما در پایان کار می بینید که مشکلات اقتصادی باعث نفوذ حکومت در رسانه ها شده و حتی سبب بسته شدن رسانه ها نیز شده است. پیام آفتاب: برخورد مدیران رسانه ها با کارمندان خود چگونه است و آیا حقوق اساسی خبرنگاران و کارمندان رسانه ی در درون این سازمان ها تامین می شود؟ خلوتگر: ما یک سرویی را انجام دادیم که بیشتر از یک سال طول کشید تا نتیجه آن را به دست آوردیم و این سروی نشان می دهد که نه تنها قانون کار صد درصد در رسانه ها مراعات نمی شود، بلکه صد درصد خلاف آن کار صورت می گیرد و مقرره اشتغال و قانون رسانه ها نیز وضعیت مشابهی را دارد. من شاهد این بودم که یک رسانه 18 ماه به کارمندان خود معاش پرداخت نکرده بود. ما شاهد این مورد نیز بودیم که صاحب یک رسانه بدون در نظر گرفتن قانونی به نام قانون کار، با کارمند خود قرارداد بسته و حتی کاپی آن را در اختیار وی قرار نداده که دقیقا در آن قرارداد چه موارد ذکر شده است. من شاهد رویداد دیگری نیز بودم که یک خبرنگار در دهان دروازه رسانه ی که در آن کار می کرد، آمده و مسئول امنیتی آن رسانه کارت او را گرفته و برایش گفته که دیگر حق نداری اینجا بیایی حتی برای گرفتن معاشت. ما در کنار این که مشکل امنیتی داریم و مشکلات اقتصادی و عدم دسترسی به اطلاعات هم که دامنگیر تمام رسانه های کشور است، طرف دیگر این مشکلات صاحبان رسانه ها است که بدون در نظر گرفتن قوانین کار و رسانه، با کارمندان خود برخورد می کنند و متاسفانه نهادهای حکومتی نیز در این زمینه آن کاری که باید به خاطر تطبیق قانون انجام دهند، نمی دهند. این جا است که مدیر یک رسانه به عنوان یک مدیر غیر مسلکی استثمارگر ظاهر می شود و این کیفیت کار رسانه و جان آزادی بیان را زیر سوال می برد. پیام آفتاب: برخورد دوگانه مسئولان حکومتی با رسانه های خارجی و داخلی و نیز تفکیک قایل شدن میان رسانه های داخلی چقدر روی فعالیت رسانه ها تاثیر می گذارد؟ خلوتگر: کاری که می تواند به عنوان فعالیت محوری رسانه خطاب شود، پاسخ گو ساختن حکومت است و کار اصلی یک رسانه این است که با انتقاد و فشار وارد کردن، کسانی را که بالای شهروندان حکومت می کنند، در برابر آنان پاسخ گو بسازند؛ زیرا حکومت از محصولی که ما می دهیم مصرف می کند و باید در برابر آن جواب پس دهد. چیزی که خیلی مهم است، برخورد مسئولان با رسانه ها برای فرار از پاسخ گویی در برابر آن ها و شهروندان است، به گونه مثال شما رییس جمهور را می بینید که به غیر رسانه های بین المللی، با هیچ رسانه ی داخلی حرفی نزده است و در صحبت های خود با رسانه های خارجی نیز دچار معضل است، ولی با کدام رسانه ی داخلی آمده و مصاحبه ویژه داشته که ما شاهد چنین اقدامی از سوی وی نیستیم. از طرف دیگر من شاهد این بودم که سخن گویان نهادهای حکومتی با یک رسانه مصاحبه کرده و به رسانه دیگر گفته که من با مهمان شما مشکل دارم و در این گفتگو حاضر نمی شوم. این وضعیت حالتی را به وجود آورده که رسانه هم بالای حکومت بی اعتماد شوند و هم بالای متخصصین و کارشناسان. این موارد در کل از یک طرف انگیزه ساختن یک رسانه را از میان بردارند و طرف دیگر انگیزه رشد رسانه ها که بزرگ ترین دستاورد حکومت، مردم و جوامع بین المللی است را نیز از میان ببرد. بناءً برخورد دوگانه با رسانه ها هم غیر قانونی است و هم صدمه های آن بر پیکر آزادی بیان جبران ناپذیر است. پیام آفتاب: با توجه به رشد کمی رسانه ها در کشور، آیا به لحاظ کیفی ما به مرحله قناعت بخش رسیده ایم؟ خلوتگر: با توجه به عمر کم رسانه ها، به نظر من در مقایسه با رشد کمی، رشد کیفی کمتر بوده، ولی برمبنای وضعیت افغانستان، می تواند خوب تلقی شود؛ اما قطعا راه درازی در پیش داریم که باید بر کفیت کار رسانه ها بافزاییم و این در صورتی است که حکومت، وضعیت امنیتی و صاحبان رسانه ها بگذارند تا این اقدام صورت بگیرد. پیام آفتاب: برخی انتقادها نیز متوجه رسانه های کشور است مبنی بر اینکه در بعضی موارد خبرنگاران در برخورد با قضایا حرفه ا ی عمل نمی کنند، این مورد چقدر درست است؟ خلوتگر: اگر تمام خبرنگاران را بگویم که حرفه ی عمل نمی کنند، در حق آن ها جفا کردیم؛ اما شاید بعضی از خبرنگاران باشند که یا خودشان حرفه ی نیستند و یا به دلیل مشکلات امنیتی می ترسند که حرفه ی عمل کنند. در برخی موارد هم صاحب رسانه نمی گذارند و در موارد هم فشار حکومت مانع آن ها می شود و گاهی نیز خودشان نمی خواهند که به قضایا حرفه یی بپردازند. به نظر من این مشکل بسیار زیاد نیست و به اندازه توانایی خود، خبرنگاران حرفه ای عمل می کنند. قضایایی وجود داشته که یک خبرنگار حمله زبانی بالای حکومت و مقام های حکومتی داشته است؛ اما در پایان روز کارش مسلکی بوده. اگر روی کردش در گرفتن اطلاعات مسلکی نبوده، ولی کارش مسلکی بوده. امروز وقتی ما شاهد این هستیم که رابطه ی میان رده های بالای حکومت با یک وزیری که از کارت انتخاباتی دیگر می باشد، چگونه است، این را رسانه ها آشکار ساخته است. امروز وقتی می بینیم بودجه یک ولایت بیشتر از 150 برابر فلان ولایت است، رسانه با دید حرفه ی به آن پرداخته است؛ اما یادمان باشد که رسانه مانند یک سکه است که دو رخ دارد و یک خبرنگارهم با یک سکه دو رخ کار می کند. یک رخ این سکه این است که شما کار می کنید و اجازه انتقاد و ارایه پیشنهاد را دارید؛ اما رخ دیگر آن بسته به حاکمیت دارد که چقدر حرفه ی شما را می پذیرد و برمبنای آن عمل می کند. متاسفانه نه حکومت آقای کرزی به رسانه ها توجه داشت و نه حکومت وحدت ملی در این زمینه توجهی دارد. سیدمهدی علوی نژاد/خبرنگار پیام آفتاب/کابل

خبر در سایت اصلی


​پاکستان پاسخ دهد!

- پیام آفتاب
هشتگ:   

برخی

 | 

مدیران

 | 

رسانه‌های

 | 

خود

 | 

احزاب

 |