اختصاصی شفقنا/ جلسه نقد کتاب "تبار و زبان مردم هزاره" برگزار شد

افزایش شاخص مرگ و میر مادران و نوزادان در افغانستان

جلوه‌های درخشان یک تاریخ؛ باغ بابر، معماری اسلامی و تفریح‌گاه شهروندان کابلی

رئیس جمهور ایران و نخست‌وزیر روسیه در مسکو دیدار کرد

حکومت «نرگس نهان» را به حیث نامزد وزیر معادن و پترولیم معرفی کرد

دانش: رسانه ها و فعالان رسانه ای برای مخالفان مسلح دولت یک هدف است

سه مقام امنیتی کشور دوباره از مجلس رای اعتماد گرفت

روز جهانی تئاتر؛ نوید بخش چهره ای جدید از تئاتر در افغانستان است

تصاویر اختصاصی شفقنا از آمادگی نیروهای امنیتی در بادغیس

رولا غنی: جنرال دوستم در حبس خانگی است

تاکسی‌هایی که روی آب حرکت می کنند!

ازدواج دختران کم سن و سال در عربستان افزایش یافته است

عناوین امروز روزنامه های افغانستان؛ دوشنبه 7 حمل

دستگیری سردسته گروه طالبان در فارياب

یکی دیگر از مظنونان حمله لندن دستگیر شد

یک موتر مملو از مواد انفجاری در میدان وردک کشف شد

نرخ اسعار: ارزش پول افغانی در برابر ارزهای خارجی/7 حمل

هلاکت امیر داعش در الجزایر

سازمان ملل: بیش از ۱۴۰۰ کودک قربانی جنگ در یمن شده اند

ترامپ: مهاجران آمریکا کاهش یافته است

رئیس شورای علمای حوزه غرب: قانون نه تنها در هرات، بلکه در تمام ولایات تطبیق شود

هزاران نفر در استرالیا به دلیل وقوع طوفان شدید آواره شدند

خداوند چه کسانی را در قرآن نفرین کرده است؟

مصرف مشروبات الکلی و مرگ و مسمومیت بیش از دهها جوان در کابل

نقل و انتقالات نجومی؛ قرارداد ۱۸۰ میلیون یورویی نیمار با چلسی!

داعش ۱۹۱ شهروند موصلی را کشتند

افتتاح فدراسیون موتر سواری در افغانستان

رجایی در گفت و گو با شفقنا: پاکستان با به رسمیت شناختن تمامیت ارضی افغانستان باید ایجاد دیوارامنیتی بر خط دیورند را متوقف کند

صلاح الدین ربانی عازم ترکیه شد

سفیر روسیه در کابل: امریکا و ناتو در پی بدنام‌کردن روسیه در افغانستان است

رقیب انتخاباتی پوتین بازداشت شد

محل اختفای ابوبکر البغدادی سرکرده داعش مشخص شد

رئیس شورای ولایتی بلخ: اشرف غنی شروط عطامحمد نور را پذیرفته‌است/عطا همانند عبدالله و دوستم فریب کسی را نمی خورد

کوریای جنوبی مرکز فرهنگی بامیان را با بودجه 5.4 میلیون دالر می سازد

سیگار: فقط ۲۹ درصد مردم افغانستان به آینده امیدوارند

5 قربانی بر اثر رانش زمین در چین

نرخ اسعار:ارزش پول افغانی در برابر ارزهای خارجی/6 حمل

امامان کِی و چگونه امتحان شدند و به امامت رسیدند؟

پلیس لندن: عامل حمله در نزدیکی پارلمان انگلیس همدست نداشته است

برای اولین بار یک زن رئیس اجرایی هنگ کنگ شد

تیراندازی در لاس وگاس، 2 کشته و زخمی برجای گذاشت

باشگاه «شیطان پرستان» در مدارس آمریکایی به صورت قانونی تاسیس شد

پاکستان در مسیر دیورند و خاک افغانستان موانع می سازد

3 نفر در جوزجان توسط داعش کشته شدند

جوبایدن: اگر در انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۱۶ کاندیدا بودم پیروز می‌شدم

بریدن سر ۴۰ پلیس در کنگو از سوی شبه نظامیان مسلح

وزارت دفاع آمریکا کشته شدن یک رهبر ارشد القاعده در افغانستان را تایید کرد

3 سرباز پلیس در حمله طالبان در ننگرهار کشته شدند

مردم اندخوی خواهان ارتقای ولسوالی اندخوی به ولایت شدند+تصاویر

46 کشته و زخمی بر اثر انفجار بمب در بنگلادیش

العبادی: فتوای حضرت آیت الله سیستانی معادلات را برهم زد/ هیچ سلاحی نباید خارج از چارچوب دولت باشد

والی هرات: مخالفین مسلح برای نابودی پولیو همکاری کنند

هنر اصیل هرات در آستانه نابودیست+تصاویر

مسلمیار: ما به صلح پایدار منطقوی نیاز داریم/ باید اقداماتی عليه کشورهاى حامى تروريزم صورت گیرد

نصیحت های پدرانه رئیس جمهور به آقای عطا

بیش از ۲۱ هزار نفر در سال گذشته در ژاپن خودکشی کرده اند

واژگونی اتوبوس حامل زائران خانه خدا در تبوک عربستان+تصاویر

آغاز حساس ترین تورنمنت فوتسال مهاجرین افغانستان در قم

جلوگیری از فروش مرغ های فاسد در هرات

سیمنت هرات دوباره احیا می شود

هشدار اشرف غنی با پارلمان: اگر وزرای امنیتی را استیضاح کنید پارلمان را لغو می کنم

آتش‌سوزی وسیع در ولسوالی شیبر ولایت بامیان

وقتی سیلاب عرصه را برای زندگی باشندگان شهرک جبرئیل هرات تنگ می کند+تصاویر

تجلیل از نوروز در ولایات مختلف افغانستان+تصاویر

آغاز سال تعلیمی جدید در دایکندی بدون کتب درسی +تصاویر

افزایش 10 درصدی کشت کوکنار در سال جاری

درگیری‌ها میان طرفداران جنبش و جمعیت در فاریاب همچنان ادامه داد

سیگار: نظامیان ارشد امریکایی در افغانستان دهها میلیون دالر سرقت کرده اند

بازداشت اعضای یک شبکه تروریستی طالبان در هرات

مسئولیت حمله انتحاری در نزدیکی میدان هوایی بنگلادش را داعش برعهده گرفت

اتوبانی ترسناک و مهیج در نروژ+ عکس

حادثه تیراندازی در شهر لیل فرانسه، 3 مجروح برجای گذاشت

صفحات نخست روزنامه‌های افغانستان/ شنبه 5 حمل

یک قاچاقچی با 20 کیلوگرام هیروئین در بغلان بازداشت شد

اشرف غنی وارد بلخ شد

موافقت سازمان ملل با اعزام کمیته حقیقت یاب جنایت علیه مسلمانان روهینگیا

عکس: ﺑﺨﻮﺍﻥ، ﺣﺘﯽ ﺍﮔﺮ ﺩﺭ ﺣﺎﻝ ﻏﺮﻕ ﺷﺪﻥ ﻫﺴﺘﯽ

تیرباران ۲۵ جوان عراقی در موصل توسط داعش+عکس

داعش مسئولیت حمله به پایگاه نظامی روسیه در چچن را بر عهده گرفت

دکوراسیون داخلی خانه‌ی ترامپ و ۱۰ شباهت آن با سبک معماری دیکتاتورها

اشرف غنی: هر کس که در برابر دولت و قانون اساسى سلاح برمی‎دارد سرکوب کنید

حسنی مبارک پس از ۶ سال از زندان آزاد شد

۵ کشته و زخمی بر اثر انفجار بمب در قاهره

کمپین مسلمانان انگلیس برای حمایت از قربانیان حمله تروریستی لندن

تاکید نماینده حضرت آیت الله سیستانی بر لزوم برگزاری سمینارهای فکری با علمای دیگر مذاهب

کامپیوتر های اپل و مایکروسافت از طریق word هک شدند

انگلیس، نام اصلی عامل حمله لندن را معرفی کرد

ترامپ پشت فرمان کامیون! +ویدئو

فرمانده ناتو در اروپا: اروپا یکی از خطرناک ترین مناطق جهان شده است

ساخت و فروش جواهرات طلا که مخصوص مردان است/پاسخ حضرت آیت‌الله خامنه ای

تظاهرات امریکایی‌ها علیه طرح بهداشتی ترامپ

معدن زمرد در کلمبیا+تصاویر

تحویل نگرفتن مرکل+کاریکاتور

هلاکت ۹۳ تن از مخالفین مسلح دولت در 11 ولایت

روسیه ۲۳۰۰۰ سایت وابسته به داعش را بست

اتلتیکو مادرید در پی جذب «ندیم امیری» ستاره افغان تیم فوتبال هوفنهایم آلمان

دفتر حمایت از کودکان در افغانستان: 400 هزار کودک احتمالا در سال جدید از تحصیل باز می ماند

فرمانده آمریکایی نیروهای ناتو در اروپا: روسیه از طالبان حمایت می کند

9 پولیس در حمله یک سرباز نفوذی طالبان در شمال کشور به شهادت رسیدند

ترامپ: هر آنچه را که من پیش‌بینی کرده‌ام، درست از آب درآمده است!

صلاح الدین ربانی با دبیر کل سازمان ملل متحد در مورد افغانستان گفتگو کرد

جمعه 16 دلو 1394 | 13:12

اختصاصی شفقنا/ جلسه نقد کتاب "تبار و زبان مردم هزاره" برگزار شد

جلسه نقد کتاب ” تبار و زبان مردم هزاره” نوشته داکتر محی الدین مهدی نماینده مردم بغلان در ولسی جرگه با حضور نویسنده، عبدالحفیظ منصور نماینده مردم کابل در ولسی جرگه، استاد جواد سلطانی مدیر مسئول روزنامه جامعه باز و استاد دانشگاه، قنبر علی تابش نویسنده و شاعر و داکتر محمد قاسم وفایی زاده توسط موسسه ارتقای ظرفیت مدنی لیسه عالی معرفت برگزار گردید.

 

5130

 

به گزارش خبرنگار شفقنا افغانستان از کابل، اگر چه مردم هزاره از اقوام اصلی افغانستان می باشند اما در طول تاریخ این سرزمین همواره از سوی حکام جابر و مستبد مورد تبعیض سیستماتیک و هدفمند قرار گرفته و در برهه هایی از تاریخ حتی هزاره بودن نبز جرم بوده و کشتارهای وسعی نیز به این مردم تحمیل گردیده است. اگر چه در مورد تاریخ، فرهنگ و زبان مردم هزاره تحقیقات زبادی صورت گرفته و نظریات گوناگون در مورد تبار، تاریخ و فرهنگ آنها نیز ارائه گردبده اما هیچکدام تا حال به صورت قطعی به اثبات نرسیده اند.

کتاب حاضر نیز از زمان نشر چندین بار مورد ارزیابی قرار گرفته است. در ابتدا آقای منصور در مورد زندگینامه و فعالیتهای داکتر مهدی به حضار چنین گفت”داکتر مهدی داکتر طب است ولی بیستر آثارش در زمینه ادب و فرهنگ است پس این پرسش به میان می اید که داکتر طب به ادب و فرهنگ چه کار دارد؟

در پاسخ باید گفت که ایشان سند داکترا ادببات نیز از اکادمی علوم تاجیکستان دارد. پدرش اهل پنجشیر و مادرش اهل اندراب ولایت بغلان است در اندراب متولد شده و در کندوز درس خوانده و از روی نسبی بغلانی و پنجشیری و از نظر فکری متعلق به تمام افغانستان است و در جنگها امر جبهات اندراب و خنجان و در زمان مجاهدین معین وزارت مالیه و سخنگوی جبهه متحد هم بوده.

داکتر مهدی دارای شخصیت چند بعدی است مدتی دیپلمات بوده، قومندان، سیاستمدار، زبان شناس و تاریخ دان نیز می باشد. بخش فرهنگی زندگی اش غلبه بر دیگر جنبه های زندگی اش دارد و 33 اثر تا حال چاپ کرده و 10 اثر اماده چاپ دارد که با وجود مشغله های فراوان برای یک نماینده مجلس بسیار حایز اهمیت است و بیشتر اثار او راجع به زبان و تاریخ ادبیات و زندگی مردم است و کتابهای سیاسی در این میان کمتر به نشر سپرده است و کمتر کسی مثل او در این سرزمین یافت می شود که علاقه مند فرهنگ و زبان دیگر ملل باشد و در کنار این موارد به تاریخ ملل نیز علاقه مند می باشد و خط شناسی نیز می داند.”

 

در ادامه جلسه محمد جواد سلطانی صحبتهای خود را در باب تاریخ  و تاریخ نگاری ارایه نمود.
وی با اشاره به اینکه تاریخ نوشتن و جستجوی حوادث و رویدادهای تاریخی جستجو در میانه 2 سپر تاریکی بزرگ است گذشته ای که هر چه به ان رجوع کنیم بیشتر به تاریکی ان پی می بریم که برای بشر فهم ان غیر ممکن می گردد علت رجوع به متون دینی و اسطوره ای برای فهم افرینش را همین عدم ظرفیت علم بشری عنوان کرده و افزود به همین خاطر است که نخستین اگاهی تاریخی بشر یا بنیاد دینی دارد یا اسطوره ای. از نظر دانش یا علم تجری امکان فهم کامل ان وجود ندارد و لاجرم به اموزه های دینی روی می اوریم مثلا در مورد خلقت افرینش و گذشته و اینده بشر از نظر دین کاملا معلوم است ولی دانش تجربی چنین توانایی ندارد تا افرینش بشر را توجیه کند و آینده را نیز به صورت کامل ترسیم نماید.

سلطانی افزود: در جایی که پای ادبیات دینی نبوده اسطوره پیدا شده اگر چه زیان دین و اسطوره تا حد زیادی با هم نزدیکند  و شباهتهای زیادی را می توان میان روایت دینی از تاریخی و روایت اسطوره از گذشته دینی یافت از همین رو است که از نظر مسلمانان سنت تاریخ نویس نقطه عطف در تاریخ نویسی از زمان افرینش شروع می شود و با تاریخ پیامبران ادامه پیدا می کند و تا زمان تاریخ نویسی فعلی ادامه پیدا میکند”.

سلطانی معتقد است اینده نیز غیر قابل دستیابی بوده و تاریخ عبارت است از مابین این دو تاریکی و در چنین زمانه ای اگاهی تاریخی کوششی است از طرف انسان تا بر سرنوشت خویش مطلع شود در گذشته و حال که شاهد تجدد تاریخ هستیم بر قیاس نظام ادیان کوشش صورت تا روایت فروگرایانه از تاریخ صورت بگیرد و دید سیستماتیک از تاریخ و چیستی ان ارائه دهند.

وی ادامه داد: در کتاب داکتر مهدی هم هست کوشش می کنند تا حوادث کوچک و منفرد را در زیر یک قاعده مندی تاریخ طبقه بندی کنند و این در میان دیگر تاریخ نویسان نیز دیده شده که در نهایت منجر به تمامیت خواهی تاریخی گردیده است.

در ادامه جلسه نقد، قنبر علی تابش شاعر و نویسنده معروف کشور و از مدیران لیسه معرفت صحبتهای خود را چنین آغاز نمود: یکی از پرسشها عمومی در تاریخ نگاری افغانستان که در بین همه تاریخ نویسان مشترک می باشد این است که ساکنان اولیه این ملک ویران چه کسانی هستند؟ که بنده معتقدم که این امر دردی را دوا نمی کند و از نظر بنده این کتاب نیز بر همین مسیر روان می باشد.

او گفت: اگر چه کتاب در عنوان تبار و زبان مردم هزاره است ولی در محتوای خود قضاوتهای جدی در مورد اقوام افغانستان صورت گرفته است وی در ادامه افزود کتاب بر مبنای شرق شناسی حرکت می کند که این پاردایم مبنای استعماری دارد؛ یعنی شرق شناسان انطور که دلشان خواسته شرق را معرفی کردند نه انطور که بوده و هست و در میان نویسندگان ایرانی نیز رایج است که در این خط کلان ما نژاد آریایی را داریم که در راس آنها ایرانیان هستند و سعی کرده نویسنده که ساکنان بزرگی از فارس تا خوارزم را یک نژاد واحد تلقی کند و تاجیکان را نیز ایرانی معرفی کرده و اصالت را به انها بدهد.

تابش افزود: دکتر کتاب خود را پژوهش جدید در باب هزاره شناسی دانسته و سعی کرده انرا نقطه پایان بر این موضوع بداند. کتاب جنبه تالیفی و گرداوری نظریات دیگران می باشد و رویکرد تحقیقی ندارد یعنی بر مبنای تحقیق و پژوهش جدید نیست. در باب هزاره شناسی نیز چهار موضوع همواره در محور توجه قرار دارد که عبارتند از 1-واژه شناسی لغت هزاره؟2 -تبار هزاره از کجا امده3-زبان مردم هزاره و 4- محل بود و باش هزاره ها.

در مورد واژه هزاره  کتاب 7 نظر را گرداوری کرده است که چیز جدید نیست پنج تای انها قدیمی هستند ولی دو تای آنها جدید می باشند که عبارتند از: هزاره به معنای سرکش معادل یاغی و معنی دیگر محل بود و باش باغیان.

وی گفت: یک ویژگی کار تحقیقی این است که نظریات دیگران را ذکر کرده و نقد نماید دیگر نویسندگان هزار چشمه را نیز در معنای هزاره ها استفاده کرده اند و نیز کلمه هزار اسب. نظر دیگر این است که این واژه هزاره نیست بلکه آزره چون این مردم سابقه اوستایی دارند و با واژه های تطبیقی با اوستا نیز مطابقت دارد.

تبار هزاره ها: جناب داکتر در دو مورد بررسی می کند 1- اریایی و سکایی و معادل با تورانیان و ضد ایرانی. هزاره ها در قالب سکاها با ایرانیها مدام در حال جنگ بوده اند و از صفاتی چون جنگجو ماجراجو و جنگ طلب درنظر گرفته شده است. مشکل این است که در مورد سرنوشت سکاها دیگر توضیح داده نمی شود فقط گفته می شود که سکاها در قالب نیکودریها با قتل و غارت وارد هرات می شوند در حالیکه داکتر با قطعیت ساکنان اصلی هرات و غور وبامیان را تاجیک می داند و این افراد از باب تغلیب بعدا هزاره شده اند و در قرن 19 و 20 سیرتکوین یافته است و با عبارات ظاهرا و به نظر می رسد می خواهد این نظریه خویش را به اثبات برساند که چندان قابل قبول نمی باشد.
4- زبان و لهجه هزارگی زبان را دارای ریشه باختری و بلخی می داند که تازه نیست و قدیمی است و چیز اضافه شده این است که این لهجه از هرات پیدا گردیده است که قابل قبول نمی باشد و برعکس در زبان شناسی بلخ و غزنه بر هرات تاثیر گذاشته و نه برعکس مغول و هزاره پنداشتن لهجه هزاره ها که مرحوم اریان پور این نظر را به شدت رد می کند و یاداور می شود که این لغات ترکی مغولی نیستند در حالیکه ما اوستا را داریم که واژه های هزارگی در ان دیده می شود که نشان دهنده این است که واژگان هزارگی اوستایی هستند “در اوستایی در صدف لهجه هزارگی”در منبع شناسی لهجه هزارگی اوستا باید به عنوان منبع عمده پذیرفته شود.

این نویسنده برجسته کشور گفت: بهتر بود که جناب داکتر در این زمینه نظریات نویسندگان هزاره که در باب هزاره شناسی تحقیقات مفصل انجام داده اند را نیز در نظر می گرفت که چنین نشده است.

تاجیک شناسی : تاجیک ایرانی تبار است و ساکنان اصلی غور و هرات و بامیان است و همیشه با تورانیان در جنگ بوده اند. کلمه “هو” را از سیاح چینی اخذ کرده هیان تسینگ و انرا تاجیک اصیل محلی ترجمه کرده. این کلمه در دیگر کتابها ترجمه شده اند به معنای اصیل و نجیب ترجمه شده ولی تاجیک اصیل محلی بسیار دو راز ذهن می باشد.

از دانشجویان افغانی در چین پرسیدم و انها از استادان خویش پرسان کردند و چنین جواب دادند که این کلمه دو معنا دارد:1-خوب2-اصیل.

قنبر علی تابش افزود: نکات ضعف دیگر کتاب این است که سراج التواریخ نوشته ملا فیض محمد کاتب هزاره را هزاره نامه دانسته و این تقلیل این کتاب ارزشمند است همچنین در مورد مذهب هزاره ها انرا به ناصرخسرو نسبت داده که به هیچ عنوان با مستندات و نظریات دیگر نویسندگان همخوانی ندارد و دلیل قطعی نیز برای ان ذکر نگردیده در حالیکه طبق شواهد مردم هزاره در زمان خلافت حضرت علی گروهی را به عنوان نماینده به نزد ایشان روان کرده و با پس امدن انها مذهب تشیع در میان هزاره ها رواج یافته است.

2 نکته مثبت هست در این کتاب 1-جدا کردن اصل هزاره از مغول و بردن به ماقبل تاریخ2-ساکنان اصلی این سرزمین را تاجیک و هزاره دانسته. تاریخ پژوهی برای اثبات این نکته که چه کسانی ساکنان اصلی این کشور می باشد چاره گشای مشکلات فعلی ما نمی باشد. باید به فکر آینده باشیم.

در ادامه این جلسه نقد، محمد قاسم وفایی زاده، استاد دانشگاه و از مدیران لیسه معرفت یکی از مشکلات کتاب را بخش تاریخی آن دانست که بسیار فهمش مشکل است و یافتن هزاره ها در لابلای تاریخ بسیار مشکل می باشد و در این مورد دسته بندی صورت نگرفته است.

همچنین پایان نامه حجیم از نویسنده ای به نامدولینگ به صورت کامل ذکر شده که پر از اشتباه بوده و بعنوان یک فصل کتاب ذکر شده در حالیکه نویسنده می توانست انرا جداگانه ترجمه کرده و بعد به عنوان یک محقق افغان انرا بررسی و حلاجی کرده و اشتباهات او را اصلاح کرده و به عنوان یک منبع مستقل در باب زبان هزارگی ذکر می کرد. ذکر منابع در اول کتاب نیز ابتکار جدید است.

 

پس از ارائه نقدهای ذکر شده توسط کارشناسان، داکتر مهدی به سخنرانی پرداخته و انگیزه خود از نوشتن چنین کتاب را بر شمرد:1- من در اندراب تولد شده ام که حداقل یک سوم ان هزاره ها می باشند و در دلم این بود که در مورد این مردم به تحقیق پرداخته و علتهای حضور کمرنگ آنها را در جامعه افغانی بررسی نمایم.

2- مقاله ای نوشتم در بای سوء تفاهم در باب دو سوری؛ اول سوری خاندان شاهان غور و دوم سوری منسوب خاندان شیرشاه هندوستان که برخی از نویسندگان تلاش کردند و یکی از دانشجویان از من خواست تا در مورد مردم هزاره نیز تحقیق نموده و کتابی در این مورد بنویسم و سوم اینکه مساله هزاره یک مساله تاریخی است.

داکتر مهدی افزود: اگر برای من امکان داشته باشد تا نام دوم برای کتاب خود انتخاب نمایم انرا”هزاره واژه جدید برای ملت کهن” نام می گذاشتم و به برخی از نقدها نیز پاسخ ارائه نمود از جمله اینکه طولانی بودن تبارشناسی در کتاب 6 فصل و عنوان نمود که در اخر فصل 5 خلاصه ای از آنها ذکر شده است. همچنین آوردن نقشه ها را برای فهم بیشتر جفرافیای محل سکونت مردم هزاره دانست.

وی ادامه داد که آنچه اصالت دارد فرهنگ مردمان می باشد و نژاد و تبار اصالت ندارد و از نظر انتروپولوژی چیزی به نام نژاد وجود ندارد هیچ ماده کیمیایی در بدن هزاره نیست که در بدن تاجیک نباشد و همچنین  کدام ماده بیولوژیکی در بدن پشتون نیست که در وجود بلوچا موجود نباشد و به ءفته استاد تابش این کتاب برای همدیگر پذیری نوشته شده است.

 

انتهای پیام

موضوعات:   ادب و هنر ، دیدگاه ،
از دیگر سایت‌های خبری (RSS Reader)