اختصاصی شفقنا/ جلسه نقد کتاب "تبار و زبان مردم هزاره" برگزار شد

حامد كرزى در موزیم ملی چین

ترامپ یک میلیاردر را بعنوان سفیر آمریکا در انگلیس معرفی کرد+عکس

افزایش تولید و مصرف انواع مواد مخدر در جهان

کره شمالی: ما هم نمی دانیم دانشجوی آمریکایی چطور مرده است!

زوج کویتی نام دختر خود را «قطر» گذاشتند+ عکس

ویدیو: تمرین کاپیتان تیم ملی فوتبال ایران با کودکان افغانستانی در جنوب تهران

ویدئو:محرومیت 3ساله کریستیانو رونالدو پس از دفاع از مردم فلسطین

تیم فوتسال تلویزیون آرزو قهرمان جام فوتسال رسانه های کشور شد

استادخلیلی: دشمنان خیال خام تفرقه‌افکنی بین افغان‌ها را به گور خواهند برد

همه به جنگل برید! چگونه پنتاگون میلیون ها دلار در افغانستان هزینه می کند

سازمان بهداشت جهانی: شمار مبتلایان به وبا در یمن از ۳۰۰ هزار فراتر می‌رود

سازمان ملل: تولید و مصرف انواع مواد مخدر در جهان افزایش یافته است

«میلاد سالم» هافبک تیم ملی فوتبال افغانستان به الورسبرگ آلمان پیوست

وزارت خارجه روسیه کشته شدن «ابوبکر البغدادی» را تایید کرد

«منار جام» غور كهنسال ترين برج آجری جهان در معرض نابودی+تصاویر

پادشاه پرنده‌ها در هند+عکس

چرا هواپیماها در گرمای شدید قادر به پرواز نیستند؟

۱۹ کشته و زخمی در حملات انتحاری داعش به البغدادی عراق

واکنش داعش به حمله موشکی ایران پس از چهار روز سکوت

اطلاعیه میزان زکات فطره از سوی دفتر آیت الله موحدی نجفی

برداشتن ديوار های سمنتی و موانع از جاده های كابل توسط شاروالی +تصاویر

نمایی متفاوت و زیبا از مراسم افطار روزه‌داران عمانی

لباس بانوان وزنه بردار ایرانی+ عکس

بعد از ترک سیگار چه اتفاقاتی در بدن می افتد؟

لحظه انفجار جاروبرقی پس از مکش سیگار روشن+ویدئو

دوربین مخفی که باعث مرگ یک نفر شد!+ویدئو

میلیونر ورشکسته!

رهبر طالبان:دولت مرکزی شدیدا دچار فساد شده و یک جنگ داخلی در کابل گریزناپذیر است

1 کشته در پی تظاهرات در نزدیکی یک پایگاه هوایی در ونزوئلا+ تصاویر

عبارت ‘خدا کمکت کند’ محمد بن نایف، تبریک یا تهدید به محمد بن سلمان!؟

مسئول سیاسی حزب وحدت اسلامی غرب افغانستان در گفتگو با شفقنا:امروز به برکت روز جهانی قدس هیچ مسلمانی در افغانستان جنایت اسرائیل را تحسین نمی کند

تغییرات مهم در ساختار قدرت در عربستان

دعای روز بیست و هشتم ماه مبارک رمضان

وزیر دفاع ترکیه: در توافق پایگاه نظامی در قطر تجدیدنظر نمی‌کنیم

کره شمالی یک موتور موشک آزمایش کرده است

افزایش ۵۰۰ درصدی حملات علیه مسلمانان منچستر

انفجار در مقر پلیس در کویته پاکستان + تصاویر

قزاقستان اعزام نیرو به سوریه را تکذیب کرد

روسیه «تلگرام» را تهدید کرد

الشرق الاوسط: نشست محمود عباس و مشاوران ترامپ به تنش کشیده شد

صادرات ترکیه به قطر ۳ برابر شد

درمان بیماری آلزایمر با عصاره گیاه آفریقایی

انفجار در پایتخت سومالی با ۸ کشته و ده ها زخمی

معاون لاوروف: می‌توانیم با احتمال زیادی بگوییم البغدادی از پای درآمد

توییت سخنگوی گردان های عزالدین قسام به مناسبت روزجهانی قدس

قطر، لیست درخواست‌های تحریم‌کنندگان را تحویل گرفت

وزیر خارجه قطر: هیچگاه از گروه های تروریستی در سوریه حمایت نکرده ایم

لیبرمن: وعده ام درباره ترور هنیه توخالی بود

یک تحقیق: به اندازه همه مردم آمریکا سلاح وجود دارد

قاضی آمریکایی جلوی اخراج ۱۰۰ عراقی را گرفت

آسوشیتدپرس: قطع رابطه با ایران، تعطیلی الجزیره و پایان حضور ترکیه شروط اعراب برای قطر

حماس: روز جهانی قدس تاکیدی بر جایگاه قدس و مسجدالاقصی بین امت است

کشته شدن فرمانده برجسته القاعده در حمله آمریکا در یمن

راهپیمایی دهها هزار فلسطینی به طرف مسجدالاقصی در روزجهانی قدس

واکنش داعش به حمله موشکی ایران

عبدالله: از سرمایه‌گذاری٬ نقش مثبت و حضور تاجران در افغانستان سپاسگزاریم

رییس اجراییه خطاب به جوانان: منافع ملی و سلامت افغانستان را سرمشق راه خویش قرار دهید

عبدالله: مسوولان هلمند عاملان این رویداد وحشیانه را شناسایی کرده و به پنجۀ قانون بسپارند

کمک ریاست اجراییه به خانواده‌های قربانیان حملۀ تروریستی مسجد الزهرا

سرور دانش: تروریستان و حامیان بین المللی آنان با شهروندان افغانستان دشمنی دارند نه با دولت و نظام سیاسی کشور

یوناما: توانمند سازی زنان افغان در ولایت بامیان

طالبان مسئولیت حمله به هلمند را به عهده گرفت

سفر وزیرخارجه چین به اسلام آباد برای رایزنی درباره افغانستان

مخالفت سناتورهای دموکرات با افزایش نظامیان بیشتر در افغانستان

افغانستان عضویت کامل شورای بین‌المللی کریکت را بدست آورد

آموزش کودکان برای عملیات انتحاری و ترویج خشونت در افغانستان

پنتاگون:طالبان به تلاش برای تهدید مراکز ولایت‌ها و گرفتن کنترول راه‌های اصلی ادامه می دهند

درخواست آزادی دو استاد آمریکایی از طالبان

رئیس جمهور غنی: اگر ظرفیت می‌خواهید باید افراد بهتر انتخاب گردد!

پنتاگون: هند مورد اعتماد ترین متحد افغانستان

وزارت خارجه ایران: تروریست ها به هیچگونه اصول اولیه انسانی و اخلاقی پایبند نیستند

آیا زکات فطریه را می توان از جنس معیوب حساب کرد؟پاسخ حضرت آیت‌الله مکارم شیرازی

کمیسیون انتخابات: ۱۶سرطان سال آینده زمان برگزاری انتخابات می باشد

افطاری مشترک مهاجرین شیعه و سنی در کرمان+گزارش تصویری

رتبه یک کارشناسی ارشد در گفتگو با شفقنا : از هیچ کس کمک نمی خواهم، اگر حقی داریم، حقمان را بدهید

روند برداشتن موانع ازجاده هاى کابل فردا آغازميگردد

آغاز عملیات علیه داعش، بیش از 626 هزار نفر را از موصل آواره کرد

ارگ: ما برای رهایی استادان دانشگاه‌ امریکایی از نزد طالبان تن به معامله نمی‌دهیم

هلاکت یک فرماندۀ محلی طالبان همراه با یک ماین ساز این گروه

انفجار در پایتخت سومالی ۸ کشته و ده ها زخمی برجای گذاشت

درگیری افراد گروه داعش و طالب در ولسوالی درزاب

اشرف غنی: تحول درافغانستان نیازمند زمان زیادی است

اعتبار کارت هویت وآمایش مهاجرین افغانستانی تا پایان سنبله تمدید شد

تقدیر از خیرین ماه رمضان در غزنی

یک داکتر باشنده دایکندی در شهر غزنی به ضرب گلوله افراد ناشناس به قتل رسید

ادامه حصارکشی های پاکستان در سرحدات با افغانستان

آخرین جزئیات از حمله تروریستی به کابل بانک لشکرگاه/35 شهید و 75 زخمی+تصاویر

تصاویر رویترز از انفجار مسجد جامع موصل توسط داعش

معماری عجیب و باورنکردنی ساختمان های چینی+تصاویر

عکس روز نشنال جئوگرافیک

ویدئو: درگیری شدید در جام کنفدراسیون 2017

حمله انتحاری در هلمند

کناره‌گیری وزیر امور خارجه ونزوئلا

"مذاکرات سازنده" داماد ترامپ با نتانیاهو و عباس

سفر فرمانده ارتش پاکستان به ترکیه با هدف تقویت روابط سیاسی-دفاعی-نظامی

اردوغان انتصاب بن سلمان به عنوان ولیعهد عربستان را تبریک گفت

کره شمالی: ترامپ روانی است!

قتل در مکزیک رکورد زد

انفجار در نزدیکی پایگاههای ناتو در ولایت ازمیر ترکیه

اعضای داعش در گوشه ای از شهر جنوبی فیلیپین محاصره شده اند

جمعه 16 دلو 1394 | 13:12

اختصاصی شفقنا/ جلسه نقد کتاب "تبار و زبان مردم هزاره" برگزار شد

جلسه نقد کتاب ” تبار و زبان مردم هزاره” نوشته داکتر محی الدین مهدی نماینده مردم بغلان در ولسی جرگه با حضور نویسنده، عبدالحفیظ منصور نماینده مردم کابل در ولسی جرگه، استاد جواد سلطانی مدیر مسئول روزنامه جامعه باز و استاد دانشگاه، قنبر علی تابش نویسنده و شاعر و داکتر محمد قاسم وفایی زاده توسط موسسه ارتقای ظرفیت مدنی لیسه عالی معرفت برگزار گردید.

 

5130

 

به گزارش خبرنگار شفقنا افغانستان از کابل، اگر چه مردم هزاره از اقوام اصلی افغانستان می باشند اما در طول تاریخ این سرزمین همواره از سوی حکام جابر و مستبد مورد تبعیض سیستماتیک و هدفمند قرار گرفته و در برهه هایی از تاریخ حتی هزاره بودن نبز جرم بوده و کشتارهای وسعی نیز به این مردم تحمیل گردیده است. اگر چه در مورد تاریخ، فرهنگ و زبان مردم هزاره تحقیقات زبادی صورت گرفته و نظریات گوناگون در مورد تبار، تاریخ و فرهنگ آنها نیز ارائه گردبده اما هیچکدام تا حال به صورت قطعی به اثبات نرسیده اند.

کتاب حاضر نیز از زمان نشر چندین بار مورد ارزیابی قرار گرفته است. در ابتدا آقای منصور در مورد زندگینامه و فعالیتهای داکتر مهدی به حضار چنین گفت”داکتر مهدی داکتر طب است ولی بیستر آثارش در زمینه ادب و فرهنگ است پس این پرسش به میان می اید که داکتر طب به ادب و فرهنگ چه کار دارد؟

در پاسخ باید گفت که ایشان سند داکترا ادببات نیز از اکادمی علوم تاجیکستان دارد. پدرش اهل پنجشیر و مادرش اهل اندراب ولایت بغلان است در اندراب متولد شده و در کندوز درس خوانده و از روی نسبی بغلانی و پنجشیری و از نظر فکری متعلق به تمام افغانستان است و در جنگها امر جبهات اندراب و خنجان و در زمان مجاهدین معین وزارت مالیه و سخنگوی جبهه متحد هم بوده.

داکتر مهدی دارای شخصیت چند بعدی است مدتی دیپلمات بوده، قومندان، سیاستمدار، زبان شناس و تاریخ دان نیز می باشد. بخش فرهنگی زندگی اش غلبه بر دیگر جنبه های زندگی اش دارد و 33 اثر تا حال چاپ کرده و 10 اثر اماده چاپ دارد که با وجود مشغله های فراوان برای یک نماینده مجلس بسیار حایز اهمیت است و بیشتر اثار او راجع به زبان و تاریخ ادبیات و زندگی مردم است و کتابهای سیاسی در این میان کمتر به نشر سپرده است و کمتر کسی مثل او در این سرزمین یافت می شود که علاقه مند فرهنگ و زبان دیگر ملل باشد و در کنار این موارد به تاریخ ملل نیز علاقه مند می باشد و خط شناسی نیز می داند.”

 

در ادامه جلسه محمد جواد سلطانی صحبتهای خود را در باب تاریخ  و تاریخ نگاری ارایه نمود.
وی با اشاره به اینکه تاریخ نوشتن و جستجوی حوادث و رویدادهای تاریخی جستجو در میانه 2 سپر تاریکی بزرگ است گذشته ای که هر چه به ان رجوع کنیم بیشتر به تاریکی ان پی می بریم که برای بشر فهم ان غیر ممکن می گردد علت رجوع به متون دینی و اسطوره ای برای فهم افرینش را همین عدم ظرفیت علم بشری عنوان کرده و افزود به همین خاطر است که نخستین اگاهی تاریخی بشر یا بنیاد دینی دارد یا اسطوره ای. از نظر دانش یا علم تجری امکان فهم کامل ان وجود ندارد و لاجرم به اموزه های دینی روی می اوریم مثلا در مورد خلقت افرینش و گذشته و اینده بشر از نظر دین کاملا معلوم است ولی دانش تجربی چنین توانایی ندارد تا افرینش بشر را توجیه کند و آینده را نیز به صورت کامل ترسیم نماید.

سلطانی افزود: در جایی که پای ادبیات دینی نبوده اسطوره پیدا شده اگر چه زیان دین و اسطوره تا حد زیادی با هم نزدیکند  و شباهتهای زیادی را می توان میان روایت دینی از تاریخی و روایت اسطوره از گذشته دینی یافت از همین رو است که از نظر مسلمانان سنت تاریخ نویس نقطه عطف در تاریخ نویسی از زمان افرینش شروع می شود و با تاریخ پیامبران ادامه پیدا می کند و تا زمان تاریخ نویسی فعلی ادامه پیدا میکند”.

سلطانی معتقد است اینده نیز غیر قابل دستیابی بوده و تاریخ عبارت است از مابین این دو تاریکی و در چنین زمانه ای اگاهی تاریخی کوششی است از طرف انسان تا بر سرنوشت خویش مطلع شود در گذشته و حال که شاهد تجدد تاریخ هستیم بر قیاس نظام ادیان کوشش صورت تا روایت فروگرایانه از تاریخ صورت بگیرد و دید سیستماتیک از تاریخ و چیستی ان ارائه دهند.

وی ادامه داد: در کتاب داکتر مهدی هم هست کوشش می کنند تا حوادث کوچک و منفرد را در زیر یک قاعده مندی تاریخ طبقه بندی کنند و این در میان دیگر تاریخ نویسان نیز دیده شده که در نهایت منجر به تمامیت خواهی تاریخی گردیده است.

در ادامه جلسه نقد، قنبر علی تابش شاعر و نویسنده معروف کشور و از مدیران لیسه معرفت صحبتهای خود را چنین آغاز نمود: یکی از پرسشها عمومی در تاریخ نگاری افغانستان که در بین همه تاریخ نویسان مشترک می باشد این است که ساکنان اولیه این ملک ویران چه کسانی هستند؟ که بنده معتقدم که این امر دردی را دوا نمی کند و از نظر بنده این کتاب نیز بر همین مسیر روان می باشد.

او گفت: اگر چه کتاب در عنوان تبار و زبان مردم هزاره است ولی در محتوای خود قضاوتهای جدی در مورد اقوام افغانستان صورت گرفته است وی در ادامه افزود کتاب بر مبنای شرق شناسی حرکت می کند که این پاردایم مبنای استعماری دارد؛ یعنی شرق شناسان انطور که دلشان خواسته شرق را معرفی کردند نه انطور که بوده و هست و در میان نویسندگان ایرانی نیز رایج است که در این خط کلان ما نژاد آریایی را داریم که در راس آنها ایرانیان هستند و سعی کرده نویسنده که ساکنان بزرگی از فارس تا خوارزم را یک نژاد واحد تلقی کند و تاجیکان را نیز ایرانی معرفی کرده و اصالت را به انها بدهد.

تابش افزود: دکتر کتاب خود را پژوهش جدید در باب هزاره شناسی دانسته و سعی کرده انرا نقطه پایان بر این موضوع بداند. کتاب جنبه تالیفی و گرداوری نظریات دیگران می باشد و رویکرد تحقیقی ندارد یعنی بر مبنای تحقیق و پژوهش جدید نیست. در باب هزاره شناسی نیز چهار موضوع همواره در محور توجه قرار دارد که عبارتند از 1-واژه شناسی لغت هزاره؟2 -تبار هزاره از کجا امده3-زبان مردم هزاره و 4- محل بود و باش هزاره ها.

در مورد واژه هزاره  کتاب 7 نظر را گرداوری کرده است که چیز جدید نیست پنج تای انها قدیمی هستند ولی دو تای آنها جدید می باشند که عبارتند از: هزاره به معنای سرکش معادل یاغی و معنی دیگر محل بود و باش باغیان.

وی گفت: یک ویژگی کار تحقیقی این است که نظریات دیگران را ذکر کرده و نقد نماید دیگر نویسندگان هزار چشمه را نیز در معنای هزاره ها استفاده کرده اند و نیز کلمه هزار اسب. نظر دیگر این است که این واژه هزاره نیست بلکه آزره چون این مردم سابقه اوستایی دارند و با واژه های تطبیقی با اوستا نیز مطابقت دارد.

تبار هزاره ها: جناب داکتر در دو مورد بررسی می کند 1- اریایی و سکایی و معادل با تورانیان و ضد ایرانی. هزاره ها در قالب سکاها با ایرانیها مدام در حال جنگ بوده اند و از صفاتی چون جنگجو ماجراجو و جنگ طلب درنظر گرفته شده است. مشکل این است که در مورد سرنوشت سکاها دیگر توضیح داده نمی شود فقط گفته می شود که سکاها در قالب نیکودریها با قتل و غارت وارد هرات می شوند در حالیکه داکتر با قطعیت ساکنان اصلی هرات و غور وبامیان را تاجیک می داند و این افراد از باب تغلیب بعدا هزاره شده اند و در قرن 19 و 20 سیرتکوین یافته است و با عبارات ظاهرا و به نظر می رسد می خواهد این نظریه خویش را به اثبات برساند که چندان قابل قبول نمی باشد.
4- زبان و لهجه هزارگی زبان را دارای ریشه باختری و بلخی می داند که تازه نیست و قدیمی است و چیز اضافه شده این است که این لهجه از هرات پیدا گردیده است که قابل قبول نمی باشد و برعکس در زبان شناسی بلخ و غزنه بر هرات تاثیر گذاشته و نه برعکس مغول و هزاره پنداشتن لهجه هزاره ها که مرحوم اریان پور این نظر را به شدت رد می کند و یاداور می شود که این لغات ترکی مغولی نیستند در حالیکه ما اوستا را داریم که واژه های هزارگی در ان دیده می شود که نشان دهنده این است که واژگان هزارگی اوستایی هستند “در اوستایی در صدف لهجه هزارگی”در منبع شناسی لهجه هزارگی اوستا باید به عنوان منبع عمده پذیرفته شود.

این نویسنده برجسته کشور گفت: بهتر بود که جناب داکتر در این زمینه نظریات نویسندگان هزاره که در باب هزاره شناسی تحقیقات مفصل انجام داده اند را نیز در نظر می گرفت که چنین نشده است.

تاجیک شناسی : تاجیک ایرانی تبار است و ساکنان اصلی غور و هرات و بامیان است و همیشه با تورانیان در جنگ بوده اند. کلمه “هو” را از سیاح چینی اخذ کرده هیان تسینگ و انرا تاجیک اصیل محلی ترجمه کرده. این کلمه در دیگر کتابها ترجمه شده اند به معنای اصیل و نجیب ترجمه شده ولی تاجیک اصیل محلی بسیار دو راز ذهن می باشد.

از دانشجویان افغانی در چین پرسیدم و انها از استادان خویش پرسان کردند و چنین جواب دادند که این کلمه دو معنا دارد:1-خوب2-اصیل.

قنبر علی تابش افزود: نکات ضعف دیگر کتاب این است که سراج التواریخ نوشته ملا فیض محمد کاتب هزاره را هزاره نامه دانسته و این تقلیل این کتاب ارزشمند است همچنین در مورد مذهب هزاره ها انرا به ناصرخسرو نسبت داده که به هیچ عنوان با مستندات و نظریات دیگر نویسندگان همخوانی ندارد و دلیل قطعی نیز برای ان ذکر نگردیده در حالیکه طبق شواهد مردم هزاره در زمان خلافت حضرت علی گروهی را به عنوان نماینده به نزد ایشان روان کرده و با پس امدن انها مذهب تشیع در میان هزاره ها رواج یافته است.

2 نکته مثبت هست در این کتاب 1-جدا کردن اصل هزاره از مغول و بردن به ماقبل تاریخ2-ساکنان اصلی این سرزمین را تاجیک و هزاره دانسته. تاریخ پژوهی برای اثبات این نکته که چه کسانی ساکنان اصلی این کشور می باشد چاره گشای مشکلات فعلی ما نمی باشد. باید به فکر آینده باشیم.

در ادامه این جلسه نقد، محمد قاسم وفایی زاده، استاد دانشگاه و از مدیران لیسه معرفت یکی از مشکلات کتاب را بخش تاریخی آن دانست که بسیار فهمش مشکل است و یافتن هزاره ها در لابلای تاریخ بسیار مشکل می باشد و در این مورد دسته بندی صورت نگرفته است.

همچنین پایان نامه حجیم از نویسنده ای به نامدولینگ به صورت کامل ذکر شده که پر از اشتباه بوده و بعنوان یک فصل کتاب ذکر شده در حالیکه نویسنده می توانست انرا جداگانه ترجمه کرده و بعد به عنوان یک محقق افغان انرا بررسی و حلاجی کرده و اشتباهات او را اصلاح کرده و به عنوان یک منبع مستقل در باب زبان هزارگی ذکر می کرد. ذکر منابع در اول کتاب نیز ابتکار جدید است.

 

پس از ارائه نقدهای ذکر شده توسط کارشناسان، داکتر مهدی به سخنرانی پرداخته و انگیزه خود از نوشتن چنین کتاب را بر شمرد:1- من در اندراب تولد شده ام که حداقل یک سوم ان هزاره ها می باشند و در دلم این بود که در مورد این مردم به تحقیق پرداخته و علتهای حضور کمرنگ آنها را در جامعه افغانی بررسی نمایم.

2- مقاله ای نوشتم در بای سوء تفاهم در باب دو سوری؛ اول سوری خاندان شاهان غور و دوم سوری منسوب خاندان شیرشاه هندوستان که برخی از نویسندگان تلاش کردند و یکی از دانشجویان از من خواست تا در مورد مردم هزاره نیز تحقیق نموده و کتابی در این مورد بنویسم و سوم اینکه مساله هزاره یک مساله تاریخی است.

داکتر مهدی افزود: اگر برای من امکان داشته باشد تا نام دوم برای کتاب خود انتخاب نمایم انرا”هزاره واژه جدید برای ملت کهن” نام می گذاشتم و به برخی از نقدها نیز پاسخ ارائه نمود از جمله اینکه طولانی بودن تبارشناسی در کتاب 6 فصل و عنوان نمود که در اخر فصل 5 خلاصه ای از آنها ذکر شده است. همچنین آوردن نقشه ها را برای فهم بیشتر جفرافیای محل سکونت مردم هزاره دانست.

وی ادامه داد که آنچه اصالت دارد فرهنگ مردمان می باشد و نژاد و تبار اصالت ندارد و از نظر انتروپولوژی چیزی به نام نژاد وجود ندارد هیچ ماده کیمیایی در بدن هزاره نیست که در بدن تاجیک نباشد و همچنین  کدام ماده بیولوژیکی در بدن پشتون نیست که در وجود بلوچا موجود نباشد و به ءفته استاد تابش این کتاب برای همدیگر پذیری نوشته شده است.

 

انتهای پیام

موضوعات:   ادب و هنر ، دیدگاه ،
از دیگر سایت‌های خبری (RSS Reader)