بی اعتنایی به تاریخ ادبیات دری دردانشگاه ها

سقوط منطقه بلوچ به همراه دو پوسته امنیتی در ولایت فاریاب توسط طالبان

گزارش شفقنا از بزرگداشت روز شهیدان بحرین درپارلمان انگلیس+تصاویر

برگزاری جشن فارغ التحصیلی دانشجویان دانشگاه بامیان+ تصاویر

تلاش اردوغان برای لغو تصمیم ترامپ از طریق سازمان ملل متحد

افزایش فشارهای ارگ برای استعفای نور!

تامین کننده سلاح‌های داعش کدام کشورها هستند؟

بازجویی نتانیاهو برای هفتمین بار

6 کشته بر اثرتصادف قطار با اتوبوس در فرانسه

وزیر سابق روس به ۸ سال کار اجباری محکوم شد

آیت‌الله سیستانی: همه تسلیحات موجود در عراق باید تحت کنتر ل دولت بغداد باشد

تاکید نماینده حضرت آیت الله سیستانی بر حفظ حشد شعبی: سلاح باید تنها در انحصار دولت باشد

ممنوعیت نقاب در دانشگاه آمریکایی قاهره

۳۱ میلیون دالر غرامت برای 15 سال حبس اشتباهی

مضرات موبایل و وای فای برای زنان باردار

دیدار اعضای کمیته مشترک دولتداری باز با معاون رئیس جمهور در جاکارتا+تصاویر

هلاکت ۱۰ داعشی در مرز بین دیاله و صلاح الدین

شرکت معاون رئیس جمهور در کنفرانس بین المللی آسیا- اقیانوسیه برای دولتداری باز+تصاویر

8 عادت که موجب مرض است

دیدار معاون رئیس جمهور افغانستان با معاون رئیس جمهور اندونزیا+تصاویر

به دنیا آمدن نوزادی عجیب با دو دست و چهار پا در هلمند+تصویر

اتمام سروی سيستم انتقال و شبكه توزيع آب شهر نيلی در ولایت دایکندی+تصاویر

کشف سیاره ای جدید شبیه منظومه شمسی توسط ناسا

جالب ترین جوامع در دنیا+ عکس

۶۱۰ ملیون دالر سرمایه‌گذاری شرکت ایرانی الغدیر در بخش تولید انرژی در افغانستان

عکس روز نشنال جئوگرافیک

گزارشی تکان‌دهنده از آزار جنسی کودکان در استرالیا

تعهد اندونزیا به گسترش روابط فرهنگی با افغانستان

تایید حکم اعدام ۱۵ نفر در عربستان به بهانه جاسوسی برای ایران

درخواست وضع قانون جدید برای پس ندادن اجساد شهدای فلسطینی

نگرانی دبیر کل سازمان ملل از نقض حقوق بشر در میانمار

تاسیس سفارتخانه افغانستان در یونان 

گزارش تصویری : دیدار وزیر فرهنگ و ارشاد ایران با حجت السلام و المسلمین شهرستانی

کره شمالی: محاصره دریایی آمریکا را تلافی خواهد کرد

گفتگوی تلفنی پوتین و ترامپ در مورد کره‌شمالی

بازداشت شماری دیگری از شاهزادگان در عربستان

مسدود شدن مرز غزه توسط رژیم صهیونیستی

غیر قانونی شدن ازدواج همجنسبازان در کشور برمودا

قطر خواستار تجدید نظر آمریکا در مورد قدس شد

اعتصاب سراسری در یونان

همسر ترامپ در جمع کودکان تفنگداران دریایی+تصاویر

صدور رای جنجالی ممنوعیت روابط خارج از چارچوب خانواده در اندونزی توسط دادگاه عالی

اعدام عراق ۳۸ نفر از محکومان جرایم تروریستی در عراق

فشار آمریکا به تایلند برای قطع روابط با کره‌شمالی

سقوط بالگرد در کانادا، 4 کشته برجای گذاشت

تهدید حملات مرگبار به خاک آمریکا توسط داعش به دلیل تصمیم ترامپ علیه قدس

پزشکان بدون مرز در گزارش تکان دهنده ای خبر از کشته شدن ۶۷۰۰ مسلمان روهینگیا در ماه اول خشونت‌های میانمار داد

ممنوع شدن نقاب در دانشگاه آمریکایی قاهره

اعلان نامزد شدن پوتین در انتخابات ریاست جمهوری سال آینده روسیه

نماینده آمریکا در سازمان ملل مدعی شد ایران به دنبال آتش زدن خاورمیانه است

بررسی طرح انکشافی شاروالی بامیان و زیربناهای ترانسپورتی شهر کابل در جلسه شورای عالی توسعه شهری

شهادت چهارده تن از نیروهای دولتی توسط طالبان در هلمند

مسؤولان مکتب‎های افغان ترک خواهان رهایی آموزگاران شدند

انتقال جنگ افزارهای ارتش آمریکا از سوریه و عراق به افغانستان

آلسو: ۱۹۴۳ قربانی ماین در سال ۲۰۱۶/ ۶۰۰ کیلومتر مربع از خاک افغانستان آلوده به ماین

هلاکت فرمانده قطعۀ سرخ گروه تروریستی طالبان در ولایت فراه

شاهراه سالنگ به دلیل برفباری مسدود شد

شیخ نعیم قاسم در گفت وگو با شفقنا: علمای کشورهای اسلامی تا رسیدن به پیروزی بر مشکل فلسطین تمرکز کنند/ جنگ فرهنگی در منطقه پایان نیافته است

کشور کوچک برمودا ازدواج همجنسبازان را دوباره غیرقانونی اعلام کرد

هلاکت بیش از 60 تروریست در عملیات‌های نیروهای امنیتی افغانستان

لکه‌های قرمز داخل چشم علامت چیست؟

آیا شیر عسل چاق کننده است؟

تقدیر از دستاوردهای سواد آموزی در بامیان+تصاویر

هدف حکمتیار از موضع‌گیری‌های جنجالی جدیدش چیست؟/موافقان و مخالفان چه می گویند؟

سرپرست وزارت معارف: یورش به مکتب افغان-ترک به دستور رهبری حکومت نبود/ اعاده حیثیت از بازداشت آموزگاران

یو اس ای تودی: ترامپ حتی به درد تمیز کردن تشناب هم نمی‌خورد!

جراح انگلیسی به امضای نام خود بر کبد بیماران اعتراف کرد!

خودکشی نماینده مجلس آمریکا پس از متهم شدن به تجاوز جنسی به یک دختر

چندین زخمی بر اثر سقوط یک هواپیمای مسافربری در کانادا

نرخ اسعار:ارزش پول افغانی در برابر ارزهای خارجی/23 قوس

افسر مست روسی تهدیدی برای مسافران!

آزاد شدن خبرنگاران وابسته به علی‌عبدالله‌صالح توسط حوثی ها

هشدار دبیرکل سازمان ملل در مورد وقوع جنگ در شبه‌جزیره کره

متهم شدن فرانسه به همدستی در نسل‌کشی رواندا

بر اثر یک انفجار انتحاری 28 نیروی پلیس سومالی کشته و زخمی شدند

خودکشی سناتور آمریکایی متهم به تجاوز جنسی

پس گرفتن مشهور ترین جایزه پایتخت ایرلند از «آنگ‌سان‌سوچی»

سخنگوی کرملین از دست یابی ارتش روسیه به هدف نهایی در سوریه خبر داد

راهپیمایی مسیحیان اردن در مخالفت با تصمیم ترامپ علیه قدس + تصاویر

نرخ مبادله پول افغانی در برابر اسعار خارجی/ پنج شنبه 23 قوس 1396

متن کامل سخنرانی رئیس‌جمهوردر نشست فوق‌العادۀ سران سازمان همکاری‌ کشورهای اسلامی

رئیس‌جمهورغنی: قدس قبله‌ی نخست ما و به مثابۀ حرم شریف، هسته مرکزی هویت ما را شکل داده‌است

تاکید رؤسای جمهور افغانستان و ترکیه بر گسترش همکاری‌

اردوغان: قدس شهری تحت اشغال اسرائیل است / تصمیم ترامپ مخالف قوانین بین‌المللی است

پادشاه عربستان: این حق ملت فلسطین است که کشور مستقل خود را تشکیل دهند

به رسمیت شناختن قدس به عنوان پایتخت دولت فلسطین از طرف سازمان همکاری اسلامی

نتانیاهو: اظهارات سازمان همکاری اسلامی روی کابینه اش هیچ تاثیری برجای نمی گذارد

تبرئه متهمان در پرونده سقوط جرثقیل مسجد الحرام

محکوم شدن ۵ استاد در الازهر مصر به حبس ابد

پایبندی آمریکا به توافق هسته ای با ایران

بمباران مجدد غزه توسط اسرائیل/ زخمی شدن ۲۲۸۱ فلسطینی بر اثر درگیری با صهیونیست ها

خوردن نمک قبل و بعد از غذا چه فایده ای دارد؟

پیاده‌روی در آسمان پاریس+تصاویر

تصاویر شگفت انگیز از دانه‌های برف

چگونه یک انسان سحرخیز باشیم؟‎

رئال مادرید فینالیست جام جهانی باشگاهای جهان شد

تصاویری از نشست سالانه امامت پژوهان مرکز تخصصی امامت

بازداشت چهار معلم مکاتب افغان ترک در کابل

تاکید اتحادیه‌ی اروپا برای برگزاری انتخابات شفاف و فراگیر در افغانستان

ممنوع شدن حمل سلاح در پایتخت و تلاشی موترهای شیشه سیاه و زرهی توسط گارنیزیون کابل

انتقاد شدید وزیر داخله از ساختار تبعیض آمیز و غیر عادلانه وزارتخانه

دوشنبه 8 جوزا 1396 | 9:08

بی اعتنایی به تاریخ ادبیات دری دردانشگاه ها

شفقنا افغانستان-روش مناسب و معمول در دنیا این است که برای فراگیری یک رشته‌ی از دانش، پیش از همه چیز باید به سراغ پیشینه‌ی تاریخی و تاریخ آن رفت تا یک درک و دریافت درست و موثرتر از آن دانش بدست آورد. یادگیری بهتر یک رشته‌ی علمی مستلزم شناخت پیشینه‌ی تاریخی و تاریخ آن رشته‌ی علمی است؛ به همین دلیل است که آغاز بحث‌های علمی و رشته‌های تخصصی با تاریخ و تاریخچه‌ی آن شروع می‌شود. بررسی همین زمینه‌ی تاریخی باعث شده که سرچشمه‌ی بسیا ری از شاخه‌های علمی از یونان سر بر می‌کشد و به سخنان سقراط ، افلاطون و ارستو می‌رسد.
تاریخ ادبیات نیز یکی از رشته‌های علمی است که به بررسی ادبیات یک زبان یا یک سرزمین در گذر زمان می‌پردازد و این بررسی به گونه‌ی است که ریشه‌های دگرگونی و تحول ادبیات و پیوند میان رویدادهای ادبی را روشن می‌سازد. فواید تاریخ ادبیات چند چیز است:1ـ روشن کردن زوایای ناشناخته‌ی ادب و فرهنگ؛ 2ـ بررسی دلایل کامیابی یا ناکامی ادبیات؛ 3ـ آشنایی با جلوه‌های زندگی در دوره‌ های گوناگون؛ 4ـ مرور اندیشه‌های لطیف. هرچند نمی‌توان تمام فواید تاریخ ادبیات را در این چند چیز خلاصه نمود؛ ولی مهم‌ترین فواید تاریخ ادبیات این نکات است.
یکی از مباحث اصلی در دانشگاه های کشور تاریخ ادبیات دری است. یادآور باید شد که منظور از جای خالی دوقرن وسیزده سال تاریخ ادبیات در دانشگاهای کشور، تمام دانشکده‌ها نیست؛ بلکه دانشکده‌های زبان و ادبیات و رشته‌ی زبان و ادبیات دری است؛ چون در دانشکده‌ها و رشته‌های دیگر ضرور و مرتبط نیست. در دانشکده‌های زبان و ادبیات دری، یکی از مضمون‌های اساسی، تاریخ ادبیات دری است که در چند سمستر تدریس می‌شود. تاریخ ادبیات دری از اوستا و زبان و ادبیات آن آغاز شده به ترتیب دوران اشکانیان، ساسانیان، کوشانیان، طاهریان، صفاریان، سامانیان، غزنویان، سلجوقیان، غوریان، مغول‌ها، تیموریان و تاریخ ادبیات معاصرخوانده‌ می‌شود.
در دوران‌های یادشده ادبیات فراز وفرود آن بررسی شده است؛ اما این بررسی دو خالیگاه بسیار بزرگ دارد که شوربختانه تا هنوز پُرنگردیده است. خالیگاه اول که یک بحث خیلی کلان است و مقاله‌ی مفصل می‌طلبد تا کمی بیشتر توضیح داده شود؛ با وجود آن در این جا صرف به این موضوع اشاره‌ای می‌شود تا شاید به نتیجه ای دست یافته شود و روزنه‌ی بازگردد. خالیگاه اول تاریخ ادبیات فارسی دری در سده‌های 11 و 12 است. در درسنامه‌ها و جزوه‌های تاریخ ادبیات دانشگاه‌ها از این دو سده بسیار سطحی گذشته است و این دو سده و کم و کیف جزئیات آن به فراموشی سپرده شده است. در دانشگاه‌ها سیر ادبیات ما از اوستا شروع می‌شود و تا دوران تیموریان هرات که سده‌های نُه و ده را در بر‌می‌گیرد به صورت مرتب تدریس می‌گردد؛ ولی همینکه دوران تیموریان تمام شد، ناگهان تاریخ ادبیات از سده‌های 11 و 12 با اشاره‌ی کوتاه عبور نموده، بحث ادبیات معاصر شروع می‌شود؛ یک پرش عجیب و غریب از روی دوقرن صورت می گیرد. گرچه ممکن است این دو سده دوران فترت ادبی باشد و ادبیات به افول و سقوط رسیده باشد؛ با وجود آن برای فهم ادبیات دری در این دوسده بررسی زمانه و زمینه‌های آن نیاز اساسی است. تا زمانی که تاریخ ادبیات این دوسده کاویده نشود، تاریخ ادبیات دانشگاه‌های ما معیوب است و نامکمل. در این صورت دانشجویان و دانش‌آموختگان رشته زبان و ادبیات دری، بی‌خبر از ادبیات و فراز و فرود آن در این دو سده است؛ در نتیجه یادآور باید شد که در یک خلای بزرگ تاریخ آدبیات به سر می‌بریم. گرچه ممکن است استادان دانشگاه‌ها در جریان تدریس اشاره‌های ضمنی و یادداشت‌های کوچک و پراگنده از این دوره داشته باشند؛ اما این دو قرن نیاز به درس‌های موردی و درسنامه‌های جامع و بحث مفصل و منظم دارد. در این‌جا اصطلاح خیلی زیبای دکترزرین کوب را وام گرفته و می‌توان گفت که «دوقرن سکوت» در تاریخ ادبیات دانشگاه‌های ما، نقض بسیار کلان و غیرقابل پذیرش است که باید این خالیگاه پُرشود.
خالیگاه دوم، تاریخ ادبیات سیزده سال اخیر است که بخش خیلی مهم تاریخ ادبیات معاصر محسوب می‌شود. در دانشگاه‌ها آخرین تاریخ ادبیات که خوانده می‌شود، تاریخ ادبیات معاصر است. دراین درسنامه‌ی دانشگاه‌ها، ادبیات فارسی دری تا سال 1382 بررسی شده است. از سال 1382 تا اکنون سیزده سال گذشته است و در این سیزده سال، ادبیات، آثار ادبی و شیوه‌ی تولید آفریده‌های ادبی با دگرگونی‌های چشم‌گیری روبرو شده است. پس از سال 1382 تحول جدی در تمام عرصه‌ها، بویژه ادبیات و مسایل فرهنگی رخ داده است. بهبود وضعیت امنیتی، سرازیر شدن میزان بلند از کتاب‌های ادبی و ترجمه‌ها از کشورهای‌همسایه، همگانی شدن انترنت و شبکه‌ی اجتماعی، برگزاری نشست‌های ادبی و فرهنگی به صورت دوامدار و سرانجام جو اجتماعی تاثیر مستقیم و زیادی بر ادبیات و آفریده‌های ادبی گذاشته است. به دلیل نبودن تاریخ ادبیات سیزده سال اخیر، ادبیات، آفریده‌های ادبی، دگرگونی و رشد آن ناشناخته باقی مانده است. در سیستم درسی دانشگاه‌های کشورهای دیگر، بحث بروز(آبدیت) بودن و تدریس دانش روز، خیلی مهم پنداشته می‌شود و برای دانشجویان مضامین درسیی جدید تدریس می‌گردد. سیزده سال بی‌خبری از تاریخ ادبیات معاصر در دانشگاه‌های کشورما، نشان دهنده‌ی یک نقض درسیستم آموزشی ما است که می بایست در این باره یک فکری اساسی شود. بررسی وضعیت ادبیات در سیزده سال اخیر از نظر کمی و کیفی یک ضرورت اساسی شمرده می‌شود؛ چون ادبیات آیینه‌ی تمام نمای فرهنگ و زبان یک جامعه، یک تبار و یا یک سرزمین است. از طرف دیگر ناشناخته ماندن این دوره به معنای معیوب ماندن تاریخ ادبیات فارسی دری است و در چنین صورتی هرنوع تحلیل از ادبیات معاصر فارسی دری، ناسنجیده و غیرکارشناسانه است.قابل یاد آوری است که نگاهی گذرا به تاریج ادبیات معاصر کافی نیست؛ بلکه تاریخ ادبیات این سیزده سال، نیازمند یک بحث و تحلیل واقع بینانه، دقیق و سنجیده شده با در نظر داشت آفریده‌های ادبی منظوم و منثور این دوره است.
در فرجام سخن آنچه باید یادآور شد این است که افراد و نهادهای مسوول برای رفع این مشکل لازم است یک اقدام جدی نمایند، وزارت تحصیلات عالی، وزارت معارف، دانشگاه‌ها و استادان که مسئول تدریس این بخش اند، راهکار عملی و دست یافتنی برای حل این موضوع طرح نمایند تا درس ادبیات فارسی دری، در دانشگاه‌های کشور با این دو خلای بزرگ تاریخ ادبیات پیش نروند و دانش‌آموختگان آگاه به تاریخ ادبیات معاضر تربیت شوند، هم اکنون تاریخ ادبیات فارسی دری با دو خالیگاه یاد شده در تمام دارالمعلمین‌های دولتی و خصوصی تدریس می‌شود، با این حساب جمع کثیر از دانشجویان در یک خلای بزرگی معلوماتی قرار می‌گیرند. وقتی که چنین باشد، شناخت درست ادبیات فارسی دری، تحول و دگرگونی آن، عوامل تحول، روشن نمودن زوایای پنهان ادبیات، بررسی عوامل کامیابی و ناکامی آن در دوران‌های یاد شده غیر ممکن می‌شود؛ پس نیاز است که به سراغ این دو قرن و سیزده سال باید رفت و باشناخت آن، فهم‌دقیق و درست تری از ادبیات فارسی دری به دست داد.

محمدباقریان-روزنامه افغانستان

انتهای پیام

www.af.shafaqna.com

 

موضوعات:   منتخب ، دانشگاه ،
از دیگر سایت‌های خبری (RSS Reader)