بی اعتنایی به تاریخ ادبیات دری دردانشگاه ها

پیروزی تیم ملی کریکت افغانستان در مقابل هانگ کانگ

آمادگی نخستین گروه از خلبانان چرخبال هاى بلك هاك آمريكايى برای ماموریت در افغانستان

عدم رضایت نمایندگان مجلس از پاسخ مسئولین امنیتی در رابطه با حملات انتحاری اخیر

وزارت دفاع: ۱۵ شهید و ۴ زخمی در حمله انتحاری به موتر کارمندان دانشگاه مارشال فهیم

سياست ناكام جنگ و صلح در افغانستان

مسجد امام زمان در غرب کابل بعد از انفجار+تصاویر

به هلاکت رسیدن 15 کماندوی پاکستانی در ولسوالی اندر غزنی

وقایع و اعمال ماه صفر/ کوبیدن درب هفت مسجد در پایان ماه صفر؛ سنت یا بدعت؟

چه کسانی نباید نوشیدنی های انرژی‌زا بخورند؟

ضرورت ادامه تمویل برنامه های سازمان یونسکو در افغانستان

 معاون کمونکس: USAID به کمک هایش در بخش هوانوردی ملکی ادامه خواهد داد

نمایده سازمان ملل:حملات وحشیانه در هنگام ادای نماز قساوت بوده و مسئولین این حملات باید به عدالت کشانیده شوند

لت و کوب افسر ریاست پاسپورت توسط محافظین مسلمیار رئیس مجلس سنا +تصاویر

فوری : انفجار مهیبی در مقابل دانشگاه نظامی مارشال فهیم کابل

۵۲ پلیس مصری در درگیری با افراد مسلح کشته شدند

شماری از نمایندگان مجلس خواستار لغو پیمان امنیتی کابل- واشنگتن شدند

ترامپ: افزایش خشونت در انگلیس به دلیل «تروریسم اسلامی» است

داعش یک زن و فرزندانش را در شمال عراق سربریدند

فراخوانی مسئولین امنیتی جهت استجواب به مجلس نمایندگان

برکناری رییس دبیرخانه کمیسیون مستقل انتخابات توسط رییس جمهور

کرزی حملات انتحاری در کابل و غور را جنايت ضد بشريت و خلاف ارزش هاى اسلامى و بشرى خواند

حضور بن‌سلمان در پایتخت اسراییل تائید شد

سفر وزیر نفت عربستان به بغداد

تحقیقات در مورد علت مرگ پاپلو نرودا

حمله با سلاح سرد در مونیخ شماری زخمی بر جای گذاشت

بمباران ۳ پایگاه توپخانه ای ارتش سوریه توسط ارتش رژیم صهیونیستی

رویترز: رقه جزئی از سوریه فدرالی خواهد بود

حمله پولیس در اتریش به فروشگاه اسباب بازی کودکان

کسری 666 میلیار دالری بودجۀ امریکا

هلاکت فرمانده داعش در ننگرهار

شماری از کشورهای جهان حملات تروریستی به مساجد کابل و غور را به شدت محکوم کردند

بارزانی خواستار برگزاری تظاهرات اعتراض‌آمیز در کشورهای مختلف از استقلال کردستان شد

فرزند جلال طالبانی: وضعیت امروز کُردها نتیجه سیاستهای غلط رهبران احزاب کُرد است

سازمان ملل خواهان پایان خشونت‌ها در افغانستان شد

رانش زمین در مالزی ۱۵ تا ۲۰ نفر را دفن کرد

پیام شورای هماهنگی هئیات مذهبی مهاجرین افغانستانی در تهران در پیوند با حملات تروریستی بر مساجد کابل و غور

افغانستان، قربانى سياست هـاى ناموزون و رهـبرى پوپوليستى

مسلمانان شهر «ماراوی» در فیلیپین خود را برای پس از داعش آماده می‌کنند+تصاویر

وزیر خارجه : گروه های وحشی باوری به اصولِ اعتقادات اسلامی ندارند

AFP: از مسجد شیعیان کابل هنوز بوی گوشت و خون بلند است

بررسی وزیر شهرسازی از میزان تخریب حمله اخیر طالبان بر مرکز فرماندهی پولیس پکتیا+تصاویر

سیگار: فرار نظامیان افغان در امریکا افزایش یافته است

ظاهر قدیر: دولت در برنامه های داعش شریک است

رییس کمیسیون اصلاحات اداری: افراد تنها با شایستگی می توانند به کار در اداره های تدارکاتی شامل شوند

شاهین آسمایی باغلبه بر سیمرغ البرز به مرحله نیمه نهایی راه یافت

وزیر خارجه آمریکا: تا زمانی‎که طالبان صلح را نپذیرند در افغانستان می‎مانیم

وزارت دفاع: زوج کانادایی-آمریکایی در اسارت آی اس آی پاکستان بودند

کابل مورد حمله موشکی قرار گرفت

از هر پنج کودک زیر پنج سال روهینگیا یکی از سوء تغذیه رنج می برد

وزیر دفاع فرانسه: برای مقابله با فعالیت های موشکی ایران باید جدیتر باشیم

نرخ مبادله پول افغانی در برابر اسعار خارجی/ شنبه 29 میزان 1396

برخورد2 راکت در نزدیکی فرماندهی ناتو در وزیر اکبرخان

اشرف غنی: تروریستان اسلام را برای رسیدن به اهداف شان سلاح قرار دادند

50 کشته بر اثر درگیری در مصر

روز جهانی غذا و ریشه‎کنی فقر/ زندگی در افسوس لقمه‌ای غذا

خریداری ۴ پهپاد شکاری از آمریکا توسط کره جنوبی

جزئیات اینترنت رایگان راهپیمایی اربعین/ احتمال انتقال تجهیزات عاریه‌ای به عراقی‌ها

تصاویری از تاکسی جدید لندن

کرزی: آمریکا در افغانستان شکست خورده است

مرگ ۹ میلیون نفر سالانه در جهان به علت آلودگی هوا

نگرانی آمریکا نگران از نفوذ ایران در عراق

ایران حملات انتحاری علیه نمازگزاران در افغانستان را به شدت محکوم کرد

غاری در کره ماه+تصویر

زشت ترین ماهی دنیا در اعماق دریا!+عکس

تصویری زیبا از چیدن گل در نپال برای جشنواره تیهار

۹ وزیر زن در دولت جدید امارات

پیام استاد حاجی محمد محقق معاون ریاست اجراییه در پیوند به حملات تروریستی بر مسجد امام زمان غرب کابل و غور

پیام استاد سرور دانش معاون دوم ریاست جمهوری در واکنش به حملات تروریستی بر نماز گزاران مسجد امام زمان در غرب کابل و مسجد دولینه در ولایت غور

8 کشته و زخمی بر اثر حمله یک فرد مسلح به یک مرکز خرید در جنوب لهستان

اگر شوهر مسکنى تهیه کند، آیا زن حق اعتراض و درخواست مسکن بهتر را دارد؟پاسخ آیت‌الله سبحانی

«حال‌وهوای زیارت اربعین جز سوگ و اندوه نباید باشد»: ۱۷ نکته از بیانات نماینده‌ی حضرت‌ آیت‌الله العظمی سیستانی در گردهمایی مواکب حسینی

تصویری از وداع مادری دلسوخته بر سر پیکر فرزندش که در مسجد امام زمان به شهادت رسید

تصاویری از کشتار نمازگزاران مسجد امام زمان کابل به دست تروریست ها

حمله انتحاری به نمازگزاران مسجد جامع دولینه غور/ ۳۰ شهید

ارگ ریاست جمهوری حمله انتحاری به دو مسجد امام زمان کابل و جامع غور را محکوم کرد

حمله تروریستی به مسجد امام زمان در غرب کابل/100 کشته و زخمی /داعش مسئولیت حمله را به عهده گرفت+تصاویر

گزارش تصویری شفقنا از کنگره بزرگداشت آیت الله سید مصطفی خمینی در نجف اشرف

۴ مشکلی که با نگه داشتن ادرار بوجود می آید

بازداشت 5 پولیس به اتهام همکاری با طالبان در پکتیا

چرا برخی افراد هرگز سرما نمی خورند؟

محتوای لپ تاپ زن داعشی: از فیلم جنسی تا دستور پخت غذا و سخنرانی رهبران القاعده

اوباما بعد از ریاست جمهوری‎+عکس

نیروهای ارتش پس از 30 ساعت درگیری وارد ولسوالی اندر شدند

"دوازدهمین نشست شاروالان راه ابریشم" توسط اشرف غنی افتتاح شد

تفاوت های تاثیر دخانیات بر بدن زنان با مردان!

وزیر خارجه سوئد، قربانی آزار جنسی

نماینده حضرت آیت الله سیستانی: رهبران کرد مشکلات خود را براساس قانون اساسی با بغداد حل کنند

پاییز رنگارنگ و زیبا در آمستردام+عکس

یکی از زیباترین عکس های سال نشنال جئوگرافیک

کرزی: افغانستان عضویت سازمان همکاری شانگهای را بدست می آورد

۷ عامل خطر سکته مغزی در خانم‌ها

انتقاد شدید آیت الله محسنی از اشرف غنی؛ اقدام شما خلاف قانون اساسی کشور است

سرکنسول ایران در هرات: ایران در بخش خدمات شهری با شاروالی هرات همکاری می کند

پاستایی که از حمله قلبی جلوگیری می کند

با خواص آب سیب زمینی آشنا شوید!

یونیسف: 340 هزار کودک پناهجوی روهینگیایی در بنگلادش در وضعیت بدی به سر می برند

چين حملات تروریستی اخير در افغانستان را محکوم کرد

کشته و زخمی شدن 4 پولیس محلی در ولسوالی تگاب

اهمیت وفای به وعده در کلام نورانی مولای متقیان (ع)

سالانه ۹ میلیون نفر بر اثر آلودگی هوا می میرند!

دوشنبه 8 جوزا 1396 | 9:08

بی اعتنایی به تاریخ ادبیات دری دردانشگاه ها

شفقنا افغانستان-روش مناسب و معمول در دنیا این است که برای فراگیری یک رشته‌ی از دانش، پیش از همه چیز باید به سراغ پیشینه‌ی تاریخی و تاریخ آن رفت تا یک درک و دریافت درست و موثرتر از آن دانش بدست آورد. یادگیری بهتر یک رشته‌ی علمی مستلزم شناخت پیشینه‌ی تاریخی و تاریخ آن رشته‌ی علمی است؛ به همین دلیل است که آغاز بحث‌های علمی و رشته‌های تخصصی با تاریخ و تاریخچه‌ی آن شروع می‌شود. بررسی همین زمینه‌ی تاریخی باعث شده که سرچشمه‌ی بسیا ری از شاخه‌های علمی از یونان سر بر می‌کشد و به سخنان سقراط ، افلاطون و ارستو می‌رسد.
تاریخ ادبیات نیز یکی از رشته‌های علمی است که به بررسی ادبیات یک زبان یا یک سرزمین در گذر زمان می‌پردازد و این بررسی به گونه‌ی است که ریشه‌های دگرگونی و تحول ادبیات و پیوند میان رویدادهای ادبی را روشن می‌سازد. فواید تاریخ ادبیات چند چیز است:1ـ روشن کردن زوایای ناشناخته‌ی ادب و فرهنگ؛ 2ـ بررسی دلایل کامیابی یا ناکامی ادبیات؛ 3ـ آشنایی با جلوه‌های زندگی در دوره‌ های گوناگون؛ 4ـ مرور اندیشه‌های لطیف. هرچند نمی‌توان تمام فواید تاریخ ادبیات را در این چند چیز خلاصه نمود؛ ولی مهم‌ترین فواید تاریخ ادبیات این نکات است.
یکی از مباحث اصلی در دانشگاه های کشور تاریخ ادبیات دری است. یادآور باید شد که منظور از جای خالی دوقرن وسیزده سال تاریخ ادبیات در دانشگاهای کشور، تمام دانشکده‌ها نیست؛ بلکه دانشکده‌های زبان و ادبیات و رشته‌ی زبان و ادبیات دری است؛ چون در دانشکده‌ها و رشته‌های دیگر ضرور و مرتبط نیست. در دانشکده‌های زبان و ادبیات دری، یکی از مضمون‌های اساسی، تاریخ ادبیات دری است که در چند سمستر تدریس می‌شود. تاریخ ادبیات دری از اوستا و زبان و ادبیات آن آغاز شده به ترتیب دوران اشکانیان، ساسانیان، کوشانیان، طاهریان، صفاریان، سامانیان، غزنویان، سلجوقیان، غوریان، مغول‌ها، تیموریان و تاریخ ادبیات معاصرخوانده‌ می‌شود.
در دوران‌های یادشده ادبیات فراز وفرود آن بررسی شده است؛ اما این بررسی دو خالیگاه بسیار بزرگ دارد که شوربختانه تا هنوز پُرنگردیده است. خالیگاه اول که یک بحث خیلی کلان است و مقاله‌ی مفصل می‌طلبد تا کمی بیشتر توضیح داده شود؛ با وجود آن در این جا صرف به این موضوع اشاره‌ای می‌شود تا شاید به نتیجه ای دست یافته شود و روزنه‌ی بازگردد. خالیگاه اول تاریخ ادبیات فارسی دری در سده‌های 11 و 12 است. در درسنامه‌ها و جزوه‌های تاریخ ادبیات دانشگاه‌ها از این دو سده بسیار سطحی گذشته است و این دو سده و کم و کیف جزئیات آن به فراموشی سپرده شده است. در دانشگاه‌ها سیر ادبیات ما از اوستا شروع می‌شود و تا دوران تیموریان هرات که سده‌های نُه و ده را در بر‌می‌گیرد به صورت مرتب تدریس می‌گردد؛ ولی همینکه دوران تیموریان تمام شد، ناگهان تاریخ ادبیات از سده‌های 11 و 12 با اشاره‌ی کوتاه عبور نموده، بحث ادبیات معاصر شروع می‌شود؛ یک پرش عجیب و غریب از روی دوقرن صورت می گیرد. گرچه ممکن است این دو سده دوران فترت ادبی باشد و ادبیات به افول و سقوط رسیده باشد؛ با وجود آن برای فهم ادبیات دری در این دوسده بررسی زمانه و زمینه‌های آن نیاز اساسی است. تا زمانی که تاریخ ادبیات این دوسده کاویده نشود، تاریخ ادبیات دانشگاه‌های ما معیوب است و نامکمل. در این صورت دانشجویان و دانش‌آموختگان رشته زبان و ادبیات دری، بی‌خبر از ادبیات و فراز و فرود آن در این دو سده است؛ در نتیجه یادآور باید شد که در یک خلای بزرگ تاریخ آدبیات به سر می‌بریم. گرچه ممکن است استادان دانشگاه‌ها در جریان تدریس اشاره‌های ضمنی و یادداشت‌های کوچک و پراگنده از این دوره داشته باشند؛ اما این دو قرن نیاز به درس‌های موردی و درسنامه‌های جامع و بحث مفصل و منظم دارد. در این‌جا اصطلاح خیلی زیبای دکترزرین کوب را وام گرفته و می‌توان گفت که «دوقرن سکوت» در تاریخ ادبیات دانشگاه‌های ما، نقض بسیار کلان و غیرقابل پذیرش است که باید این خالیگاه پُرشود.
خالیگاه دوم، تاریخ ادبیات سیزده سال اخیر است که بخش خیلی مهم تاریخ ادبیات معاصر محسوب می‌شود. در دانشگاه‌ها آخرین تاریخ ادبیات که خوانده می‌شود، تاریخ ادبیات معاصر است. دراین درسنامه‌ی دانشگاه‌ها، ادبیات فارسی دری تا سال 1382 بررسی شده است. از سال 1382 تا اکنون سیزده سال گذشته است و در این سیزده سال، ادبیات، آثار ادبی و شیوه‌ی تولید آفریده‌های ادبی با دگرگونی‌های چشم‌گیری روبرو شده است. پس از سال 1382 تحول جدی در تمام عرصه‌ها، بویژه ادبیات و مسایل فرهنگی رخ داده است. بهبود وضعیت امنیتی، سرازیر شدن میزان بلند از کتاب‌های ادبی و ترجمه‌ها از کشورهای‌همسایه، همگانی شدن انترنت و شبکه‌ی اجتماعی، برگزاری نشست‌های ادبی و فرهنگی به صورت دوامدار و سرانجام جو اجتماعی تاثیر مستقیم و زیادی بر ادبیات و آفریده‌های ادبی گذاشته است. به دلیل نبودن تاریخ ادبیات سیزده سال اخیر، ادبیات، آفریده‌های ادبی، دگرگونی و رشد آن ناشناخته باقی مانده است. در سیستم درسی دانشگاه‌های کشورهای دیگر، بحث بروز(آبدیت) بودن و تدریس دانش روز، خیلی مهم پنداشته می‌شود و برای دانشجویان مضامین درسیی جدید تدریس می‌گردد. سیزده سال بی‌خبری از تاریخ ادبیات معاصر در دانشگاه‌های کشورما، نشان دهنده‌ی یک نقض درسیستم آموزشی ما است که می بایست در این باره یک فکری اساسی شود. بررسی وضعیت ادبیات در سیزده سال اخیر از نظر کمی و کیفی یک ضرورت اساسی شمرده می‌شود؛ چون ادبیات آیینه‌ی تمام نمای فرهنگ و زبان یک جامعه، یک تبار و یا یک سرزمین است. از طرف دیگر ناشناخته ماندن این دوره به معنای معیوب ماندن تاریخ ادبیات فارسی دری است و در چنین صورتی هرنوع تحلیل از ادبیات معاصر فارسی دری، ناسنجیده و غیرکارشناسانه است.قابل یاد آوری است که نگاهی گذرا به تاریج ادبیات معاصر کافی نیست؛ بلکه تاریخ ادبیات این سیزده سال، نیازمند یک بحث و تحلیل واقع بینانه، دقیق و سنجیده شده با در نظر داشت آفریده‌های ادبی منظوم و منثور این دوره است.
در فرجام سخن آنچه باید یادآور شد این است که افراد و نهادهای مسوول برای رفع این مشکل لازم است یک اقدام جدی نمایند، وزارت تحصیلات عالی، وزارت معارف، دانشگاه‌ها و استادان که مسئول تدریس این بخش اند، راهکار عملی و دست یافتنی برای حل این موضوع طرح نمایند تا درس ادبیات فارسی دری، در دانشگاه‌های کشور با این دو خلای بزرگ تاریخ ادبیات پیش نروند و دانش‌آموختگان آگاه به تاریخ ادبیات معاضر تربیت شوند، هم اکنون تاریخ ادبیات فارسی دری با دو خالیگاه یاد شده در تمام دارالمعلمین‌های دولتی و خصوصی تدریس می‌شود، با این حساب جمع کثیر از دانشجویان در یک خلای بزرگی معلوماتی قرار می‌گیرند. وقتی که چنین باشد، شناخت درست ادبیات فارسی دری، تحول و دگرگونی آن، عوامل تحول، روشن نمودن زوایای پنهان ادبیات، بررسی عوامل کامیابی و ناکامی آن در دوران‌های یاد شده غیر ممکن می‌شود؛ پس نیاز است که به سراغ این دو قرن و سیزده سال باید رفت و باشناخت آن، فهم‌دقیق و درست تری از ادبیات فارسی دری به دست داد.

محمدباقریان-روزنامه افغانستان

انتهای پیام

www.af.shafaqna.com

 

موضوعات:   منتخب ، دانشگاه ،
از دیگر سایت‌های خبری (RSS Reader)

خط خون به کابل رسید

- صدای افغان