آثار باستانی جاغوری و تلاش برای حفظ، ثبت و ضبط+تصاویر

واکنش محمد محقق در رابطه با چالش بحران برانگیز تذکره الکترونیکی در کشور

آغاز تظاهرات افغانهای مقیم سویدن علیه حکومت وحدت ملی + تصاویر

تدابیر امنیی پروژه تاپی محور گفتگوی وزیر خارجه با وزیر خارجه ترکمنستان

فرمانده ارتش پاکستان: بازگشت مهاجرین افغانستان، به امنیت دو کشور کمک می‌کند

سفارت تهران: مهاجرین می‌توانند بدون ابطال کارت آمایش به افغانستان بروند

اعتراض حضرت زهرا(س) به اوضاع زمانه و رفتار نادرست زمامداران

نتانیاهو: در صورت لزوم، علیه ایران اقدام خواهیم کرد

فهرست اسامی مسافران هواپیمای مسافربری تهران-یاسوج

کشف بیش از سه هزار قطعه باستانی در مدینه منوره + تصویر

واکنش کاخ سفید به حمله شیمیایی ترکیه در سوریه

کشف گور دسته جمعی با ۷۰ قربانی در شمال غرب عراق

خطر مرگ زودرس برای پدران تنها

تصویری از خلبان دوم هواپیمای تهران یاسوج

تصویری از اطراف محل سقوط هواپیمای تهران- یاسوج

آخرین پیام یکی از مسافران پرواز تهران-یاسوج قبل از پرواز/ عکس

آخرین جزییات سقوط هواپیمای مسافربری تهران- یاسوج + تصاویر

تصویر: محل سقوط هواپیمای تهران یاسوج

تکذیب خبر ساخت پایگاه نظامی چین در بدخشان توسط امنیت ملی

اختتامیه سوگواره بین المللی مهرمحرم با حضور تولیت حرمین کربلا+گزارش تصویری

مردم کره شمالی چگونه زندگی می کنند؟

واکنش رئیس شبکه نهادهای مدنی سمنگان به برکناری والی

والی سمنگان فرمان برکناری‌اش را نپذیرفت

پرواز تهران یاسوج سقوط کرد/ تمام مسافران و خدمه پرواز کشته شدند

تدوین استراتژی چهارساله پولیس با هدف اصلاحات سیستماتیک در وزارت داخله

راهکارهایی برای کاهش میزان خطرات سیگنال های تلفن همراه

روش های مواجه با همسری که مدام نق می زند

شیخ عیسی خواستار رفع ممنوعیت ورود زنان به قبرستان ها در عربستان شد

وزیر خارجه روسیه اتهام دخالت روسیه در انتخابات آمریکا احمقانه دانست

نقش آمریکا در موفقیت کره جنوبی

اعتراض دانش‌آموزان «مدرسه پارکلند» به ترامپ

شکنجه، تجاوز به عنف، سقط جنین اجباری و آزار و اذیت سیاسی در کره شمالی

انفجار در خان یونس مقر ارتش رژیم صهیونیستی

کمک ۷۰ میلیون دالری بانک انکشاف آسیایی به پروژه برق سرخان - پلخمری

وقوع انفجار مهیبی در شهر مزار شریف

نرخ مبادله پول افغانی در برابر اسعار خارجی/ یکشنبه 29 دلو 1396

عناوین مهم روزنامه های امروز افغانستان / یکشنبه 29 دلو 1396

هشدار تهدید آمیز نور به غنی: بخدا قسم که این ملت از درون ارگ بیرون ات می کند

جنرال رزاق: در برابر اشخاصی که با توزيع تذکره هاى الکترونيکى مخالفت می کند، ايستادگى میکنیم

ثبت بیش از ۹۰ هزار نفر بازنشسته در سیستم بایومتریک / ثبت نام ورثه‌ی شهدا از هفته آینده

معاون رئیس جمهور: ما باید همگی از گذشته خود درس بگیریم / حل مشکلات داخلی از طریق گفتگو و تفاهم

معاون وزیر خارجه آمریکا در امور آسیای مرکزی: ما به فشار آوردن بر طالبان ادامه خواهیم داد/ حمایت از نیروهای امنیتی افغانستان

توقف روند گزینش روسای ولایتی در کمیسیون انتخابات

گزارش تصویری جریان بایو میټریک برای توزیع تذکره الکترونیکی در ارگ ریاست جمهوری

بررسی پلان جدید امنیتی شهر کابل توسط وزیر داخله با جنرال جان نیکلسون

وزیر شهر سازی: توزیع شناسنامه های برقی ساده سازی پروسه های ملی و دسترسی به تکنالوژی است+ تصاویر

هشدار حزب جمعيت در مورد توزیع تذکره الکترونیکی به حکومت وحدت ملی

تحولات اخیرِ بلخ محور گفتگوی وزیر خارجه با اسماعیل خان + تصاویر

فایننشال تایمز: داستان هایی از زندان شاهزادگان سعودی در عربستان

حضرت آیت الله نوری همدانی: همه باید فاطمیه را زنده نگه دارند/ جلوگیری از اهانت به مقدسات به معنای عدم بازگویی حقایق نیست

عظمت تسبیح حضرت فاطمه (س) در کلام ائمه

عکس:هتل پارک زیبا در سنگاپور

تغییر واليان پنج ولايت لوگر، لغمان، سمنگان، كندز و ميدان وردك

داکتر شاه جهان والی میدان وردک شد

برگزاری اولین جلسه ریاست اجرائیه جبهه ملی مردم افغانستان +تصاویر

حکمتیار: همۀ ما باید بپذریم راه حل بحران جاری، تداوم جنگ نیست + تصاویر

عطا محمد نور: شناس‌نامه‌ها را ارگ این‌گونه توزیع نخواهد توانست!

آغاز اعتراض مدنی هزاره ها با شعار «غنی یک فاشیست است» / متن کامل قطعنامه تظاهرات + تصاویر

متن کامل سخنرانی معاون رئیس جمهور در مراسم سالروز خروج ارتش شوروی از افغانستان

شهادت 12 پولیس در حمله طالبان به پوسته امنیتی پولیس در فرا رود

غلبه بر خستگی مزمن با این راهکارها

خواص شگفت انگیز ” جوانه گندم”

آقایان مراقب این سرطان بی‌علامت‌ باشند!

با مصرف این خوراکی های پر کالری لاغر شوید

حجت الاسلام والمسلمین وحیدی بهسودی: توسل شیعه به اهل بیت(ع) منافاتی با توحید ندارد؛ائمه ما وسیله تقرب به خداوند هستند

تاثیر ژن پدری در ابتلا به سرطان تخمدان

رد درخواست امارات برای برکناری مسئولان یمنی توسط هادی

۴۰ کشته و زخمی بر اثر ۳حمله انتحاری در نیجریه

آغاز سال نو چینی همراه با ترس و نگرانی برای مسلمانان هویی

درمان فوق العاده ترمیم شکستگی، پوکی استخوان با مصرف این ماده خوراکی

برگزاری کنفرانس امنیتی مونیخ تحت تاثیر اختلافات اروپا با آمریکا

حرکت فاطمه‌ی زهرا یک حرکت ریشه‌ای است که اگر نبود اساس مذهب رفته بود

فاطمه‌ی زهرا قبر نمی‌خواهد؛ قبر فاطمه در دل‌های ماست

برنده ی بازی ترکیه در سوریه چه کسانی هستند؟

پرداخت غرامت به نهاد اسلامی اتریش توسط یک یک حزب افراطی

لیبی مقصد جدید گروه تروریستی داعش

بازنگری نصاب تعلیمی انستیتیوت‌ها و مکاتب تخنیکی براساس ضرورت بازار کار افغانستان

جمع آوری مبلغ سه میلیارد و سیصد و هشتاد و چهار ملیون افغانی عواید توسط شاروالی کابل

رئیس جمهور غنی: تا ۲۴ ماه دیگر تمام مهاجرین افغانستان از پاکستان به کشور برمی گردند

تیم ملی کرکت زیمباوی مغلوب تیم ملی کرکت افغانستان شد

دبیر کل ناتو: بحران افغانستان راه حل نظامی ندارد

وزیر خارجه وارد هرات شد

نخستین محموله صادراتی افغانستان، سال 97 از بندر چابهار صادر می شود

عناوین مهم روزنامه های امروز افغانستان/ شنبه 28 دلو 1396

ارائه یک میلیون و ۱۷۰ هزار شکواییه جرایم جنگی در افغانستان به دادگاه جرائم بین‌المللی

نرخ مبادله پول افغانی در برابر اسعار خارجی / شنبه 28 دلو 1396

سفیر هند در کابل: کار عملی پروژه سرک بند امیر بامیان از ماه آینده آغاز می شود

انهدام انبار بزرگ مواد مخدر طالبان توسط هواپیماهای بی سرنشین در ولایت فراه

رئیس اجرائیه: کسی نمی‌تواند برخلاف اراده ملت هیچ چیزی را بر گرده ملت تحمیل کند

بازدید رئیس جمهور غنی از دروازۀ شرقی کابل + تصاویر

گفتگوی تیلرسون بدون حضور مترجم آمریکایی با اردوغان

بازنگری مواد درسی، تصویب و تأیید پلان استراتیژیک 1396الی 1400 دانشگاه کابل

برگزاری مسابقه بزرگ بایسکل رانی در شهر کابل + تصاویر

مبارزه با تروریزم و آموزش نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان محور گفتگوی وزیر دفاع آسترالیا با رئیس جمهور غنی+تصاویر

جلوگیری از گسترش آتش سوزی در کابل + تصاویر

حکم حبس ابد برای عضو القاعده در آمریکا

کشته و زخمی شدن ۳۰۰ تبعه روس در سوریه

نماینده حضرت آیت الله سیستانی: خشونت راه حل مشکلات نیست

وقوع زلزله شدید ۷ ریشتری در مکزیک

اوج جنجال قومی شناسنامه‌ی الکترونیکی در حکومت وحدت ملی

تذکرة برقی و هویت ملی

جمعه 27 اسد 1396 | 3:20

آثار باستانی جاغوری و تلاش برای حفظ، ثبت و ضبط+تصاویر

شفقنا افغانستان-در نخستین قرن‌های هزارۀ اول پس از میلاد، هنگامی که بامیان بخشی از امپراتوری بزرگ بودایی- کوشانی‌های هزاره بود، غزنی و اطراف آن بر اساس شواهد تاریخی از پایگاه‌های اصلی بودایی‌های هزاره در افغانستان امروزی بوده است. انتشار دین بودایی از خواستگاه اصلی آن هندوستان به طرف شمال، یعنی آسیای مرکزی و افغانستان امروزی، در امتداد مسیرهای که بازرگانان و سربازان امپراتوری کوشانی از آن‌ها استفاده می‌کردند، به طور گسترده، گسترش یافت که آثار فراوان از آن دوره در اطراف غزنی و شمال آن از جیغتو تا جاغوری پراکنده‌اند. مطالعات پراکندۀ باستان‌شناسی، تاریخ برخی از نقاشی‌های دیواری و غار نوشته‌های این منطقه را به اوایل قرن پنجم میلادی می‌رساند. آزمایش رادیوکاربن تاریخ مجسمه‌ها، کنده‌کاری غارهای لومان، الیتو و نی‌قلعه را که به تازگی انجام گرفته است، تقریباً به ۵٠۷ پس از میلاد نشان می‌دهد.
و اما با گسترش دین اسلام از جانب غرب، کیش بودایی در هزارستان رو به زوال نهاد. در جریان قرن هشتم و نهم بامیان مرکز بودایی‌های هزارستان به تصرف خلیفه عباسی بغداد درآمد، با تسلط اسلام بر منطقه بسیاری از مجسمه‌ها و معابدی که طی قرن‌ها در منطقه وجود داشتند، تخریب و نابود شدند. با هجوم سلطان محمود غزنوی به هزارستان، و جنگ‌های طولانی غزنویان و غوریان که در مسیر جیغتو، قره‌باغ، جاغوری، ناهور، دایه، ارزگان و غور اتفاق افتاد، آیین‌های بودایی و معبدهای باشکوه آن از رونق افتاد و در برخی مناطق به‌کلی نابود گردید. هجوم چنگیزخان در سال ١۲۲١ میلادی آخرین بقایای آیین بودایی و معبدهای کم رونق هزارستان را به مخروبه تبدیل کرد و از آن شکوه دیرینه جز غارهای متروکه چیزی بر جا نماند. امروزه گسترۀ بزرگی از جیغتو تا جاغوری پر از غارهای است که در آن آثار تاریخی فراوانی که آمیزه‌‌ای از مولفه‌های هنر هندی، یونانی، رومی و ساسانی را باخود دارد؛ دیده می‌شود. این میراث‌های کهن امروز در وضعیت شکننده قرار دارند و از فراموش‌کاری، مناقشه‌های نظامی، تخریب، جست‌وجو برای یافتن آثار عتیقه و تخریب‌های عمدی رنج می‌برند.
دره های زیبای جیغتو، سراب، ناهور، نی‌قلعه و جاغوری و دریایچه‌های پرآب و طغیانی، آب‌بند ناهور جهت گردشگری چند روزه برای کشف جذابیت‌های تاریخی و فرهنگی این منطقه می‌تواند هر گردشگری را به خود بخواند. کوه بلند و زیبای گل کو، به ارتقاع 3500 متر در قسمت شمالی این منطقه، کوه خاکریز به ارتقاع 4000 و سیاه کوه در جاغوری با کوه پایه‌های چمن‌زار آن، مملو از غارها، کتیبه‌ها، غارنوشته‌ها، نقاشی‌های دیواری است که از چشم جهان‌گردان و پژوهشگران به دور مانده‌اند. این دره‌ها با داشتن صخره‌های سپید رنگ، مزارع سرسبز، قلعه‌های مخروبه و جاذبه‌های متعدد زندگی روزانه، دارای جاذبه‌های طبیعی و تاریخی فراوانی‌اند که می‌توانند هزاران گردشگر بومی و غیربومی را به خود بخوانند. معروف‌ترین آثار تاریخی این منطقه عبارت‌اند از: غارها، کتیبه‌ها، غار نوشته‌ها، نقاشی‌های دیواری که امروزه در حال نابودی‌اند.
کتیبه‌ها
معروف‌ترین کتیبه‌های که در اطراف غزنی باستانی وجود دارند عبارت‌اند از: کتیبه جیغتو، ناهور، انگوری و ارزگان که همه در حال نابودی‌اند. این کتیبه‌ها مانند دیگر کتیبه‌های هزارستانی بیش‌تر به خط آرامی، میخی، یونانی و به زبان‌های اوستایی، پهلوی و یونانی نگاشته شده‌اند.
کتیبۀ جغتو
نام جغتو در کتیبۀ پنج سطری که بر صخرۀ بزرگی در کوه برکول در شمال غرب غزنی به فاصله بیست کیلومتری بر خرسنگ‌های آن کوه به رسم‌الخط یونانی، نقش شده است، موجود است.
این رسم‌الخط از سال 250 ق .م در کشور ما مروج بوده است و سنگ نبشته‌های دیگری نیز به همین زبان در سایر مناطق کشور از جمله سرخ‌کوتل بغلان پیدا شده است.
کتیبۀ ناهور
این کتیبه در منطقه ناهور در روی سنگی با رسم‌الخط یونانی نوشته شده است و زبان نوشتاری آن اوستایی است. این کتیبه به درستی خوانده نشده است و به گمان پژوهشگران فرانسوی این کتیبه توسط حاکمان محلی که زبان‌شان اوستایی و به خط رسم‌الخط یونانی نوشته شده است.
این کتیبه در حال نابودی است و چند بار توسط غارت‌گران آثار عتیقۀ هزارستان دست کاری شده است؛ ولی هنوز از بین نرفته است و می‌شود آن را خواند و مطالعه کرد.
کتیبه «اودقول انگوری»
در بالای کوهی در پشت سر ناوه اودقول انگوری روی سنگ‌سپیدی که حاشیه‌های آن سیاه رنگ است کتیبه‌ای به خط میخی به زبان اوستایی نوشته شده است که بسیار دور از دسترس است.
این کتیبه به سبب دور بودن از دسترس غارتگران آثار باستانی هنوز سالم ولی ناشناخته مانده است.
مردم دربارۀ این کتیبه و غاری در نزدیکی‌های آن قصه‌ها و افسانه‌های بسیاری می‌دانند که نشان از تاریخی بودن این منطقه دارد.
مردم جاغوری دربارۀ این کتیبه و غارهای افسانه‌ای آن شعر رمز گونه دارد که خبر از گذشته با شکوه آن می‌دهد. پیرمردان منطقه این شعر را برای پرسش‌گران گردشگران داخلی و خارجی می‌خوانند: تخت د‌‌ماکو- زردشاتو.
یعنی تخت‌نشینی در کوه «ماکو» است که کوه است بین «اودقول انگوری» و منطقۀ «پاتو». گویا تخت‌نشینی در منطقه ماکو بوده و خزانه‌داری در منطقه شاتو.
شاتو در کوه خاکریز در منطقۀ «پیدگه» واقع است. کوه خاکریز از کوه‌های بسیار باستانی جاغوری است.
کتیبۀ ارزگان
کتیبه های ارزگان که از فاصله 150 میلی شمال‌غرب قندهار کشف شده است، تعداد آن دو لوح است. کتیبۀ اولی که روی آن دو سطر به رسم‌الخط شکست یونانی کنده شده است متعلق به دورۀ یفتلی‌ها است. باستان‌شناسان آن را (یونانو- یفتلی) گفته‌اند. کتیبۀ دومی نسبت به کتیبۀ اولی از راه کاروان‌رو چپ افتاده و فاصلۀ آن با کتیبۀ اول نیم میل است. این دو کتیبه تا زمانی که کهزاد در مورد آن دو مقاله را به چاپ رسانید، خوانده نشده بودند. این کتیبه در منطقه هزاره نشین ارزگان واقع است. این کتیبه بارها توسط باستان شناسان بازخوانی شده است؛ ولی مضمون آن توسط دولت‌های قوم‌گرای وقت فاش نشده است؛ زیرا اگر راز این کتیبه‌ها فاش شود باید تاریخ منطقه را از نو نوشت. این کتیبه به عمد در حال نابودی‌اند و بخشی از آن از بین رفته‌اند‌.
غارها
از جیغتو تا جاغوری بر اساس تحقیقات آخری که نویسنده انجام داده است، تقریباً 2 هزارو و500 غار تاریخی وجود دارد که همه در حال نابودی و از بین رفتن هستند.
این غارها از روزگاران بسیار دور از دوره‌های پارینه‌سنگی، دیرینه‌سنگی، میان‌سنگی، نوسنگی، دوران تاریخی و دوره‌های بودایی و دوره پادشاهان مقتدر منطقه‌اند. این غارها بیش‌تر در شهرستان‌های جیغتو، ناهور، سراب، قره‌باغ و جاغوری وجود دارند.
غارهای نی‌قلعه
این غارها در دامنه‌های کوه «گل کوه» و سلسه کوه‌های که به طرف جاغوری و ارزگان کشیده شده‌اند، کنده شده‌اند.
این غارها شباهت بسیاری با غارهای «لومان» و «الیتوی» جاغوری دارند. این غارها در ادامه غارهای بامیان کنده شده‌اند و گونه دیگری از غارهای بامیان‌اند.
درون این غارها پر از کنده کاری، نقاشی و نشانه‌های خطی است که در نمونه‌های نشانه‌نگاری تاریخی بی‌نظیر‌ند.
برخی از این غارها به اندازۀ اتاق هفت در هشت و برخی در حد 40 و 50 متر وسعت دارند.
برخی از غارها تاریک و کسی از درون آن‌ها خبری نیاورده است. بعضی از این غارها دو طبقه و برخی سه طبقه و چهار طبقه ارتفاع دارند. اتاق‌های این غارها برخی برای آیین‌های عبادی و برخی برای زندگی عادی و دیگران به عنوان زایرسرا و کاروان‌سرا استفاده می‌شده‌اند.
در یکی از این غارها که در منطقۀ روستای «نی‌قلعه» واقع است؛ روزگاری شاعر بلند آوازۀ زبان و ادبیات فارسی – «مسعود سعد سلمان» زندانی بوده است.
شاعر در یکی از این غارها به در درون یک قلعه بزرگ قرار داشته پانزده سال را سپری کرده است. وی زندانی پادشاهان غزنوی بوده است. مسعود سعد سلمان در وصف این غار و دژ نظامی و زندان آن و در وصف حال و روزگار خود این شعر بلند را سروده است که مطلع آن چنین است:
نالم به دل چو نای من اندر حصارنای
پستی گرفت همت من زین بلند جای
غارهای لومان
این غارها در ادامه غارهای نی قلعه در جاغوری کنده شده و مانند غارهای نی قلعه و بامیان کنده کاری شده‌اند.
غارهای لومان نسبت به غارهای نی‌قلعه و الیتو بسیار با شکوه درست شده‌اند و بیش‌تر در مسیر کاروان‌رو قرار داشته‌اند. برخی از این غارها به دوران باستان و برخی به دوران بودایی‌ها می‌رسند.
این غارها درحدود اتاق هشت متر متر درست شده‌اند و برخی هنوز تاریک و ناشناخته باقی مانده‌‌اند. این غارها از سه و چهار طبقه ساخته شده‌اند و برخی به صورت یک طبقه برای زندگی عادی درست شده‌اند‌.
این غارها برای آیین‌های عبادی، زندگی راهبان و روحانیون، حاکمان محلی، زندان، زایرسرا و کاروان‌سرا ساخته شده بودند.
یکی از غارهای بسیار مهم این منطقه غار است که هنوز راه آن پیدا نشده است. این غار در بلندای کوه به استواری یک قلعه صدمتری قرار گرفته است؛ اما در و دروازه ندارد.
برخی منتقدند که دروازه آن از زیر کوه کنده شده است و اکنون با خاک و خاشاک پوشانده شده است و ناشناخته باقی مانده است.
در نزدیک این غار عجیب تپه است که روی آن دژ باستانی قرار دارد و از درون آن از زیر زمین به رودخانه در ده کیلومتری آن راه داشته است که امروزه تخریب شده است.
این غار و راه زیر زمینی آن زمانی کشف شد که مردی قنات یا کاریز می‌کند و ناگهان به راه زیرزمینی برخورد که از کوه به رودخانه کشیده شده بود.
این مناطق امروزه مخروبه‌اند و همواره مورد تاراج و غارت غارت‌گران آثار عتیقه قرار دارند. در چند کیلومتری این منطقه روستای «شارزیده» قرار دارد که روزگاری دژ محکمی در آن قرار داشته است و امروزه به تل خاک تبدیل شده است.
این دژ روزگاری قلعه نظامی بوده است و در عهد غزنویان و غوریان از آن به عنوان زندان استفاده می‌کرده‌اند. این دژ دارای سه دیده‌بانی است که راه‌های آن برای عبور اسپ و ارابه جنگی سنگ فرش شده‌اند.
از یکی از این دیده‌بانی‌ها کوزه‌هایی در حد دو متر از خاک بیرون آورده شده است که از سنگ‌خارا سفت و سخت‌تر ساخته شده است.
غارهای «الیتو»
این غارها در منطقۀ «الیتو» جاغوری در جای به‌نام پشت غار و پیش غار موقعیت دارند. این غارها مانند غارهای «بامیان» و «نی‌قلعه» بسیار با شکوه و باستانی‌اند. این غارها برخی سه طبقه و برخی یک طبقه‌اند. درون غارها روزگاری بسیار با شکوه نقاشی و کنده‌کاری شده بوده‌اند و اکنون به کلی غارت شده‌اند.
برخی از غارها زائرسرا و برخی کاروان‌سرا بوده‌اند. مهم‌ترین غارهای این منطقه مربوط به معبدهایی است که در آن راهبان زندگی می‌کرده اند؛ اتاق‌های پر از نقش و نگار که بسیاری از آن‌ها آسیب دیده‌اند.
در کنار هر معبدی یک اتاق بزرگ قرار داشته است که در آن آیین‌های عبادی انجام می‌گرفته است. این اتاق‌ها دارای سه جایگاه است که هر کدام بلندتر ازدیگری است.
در ته غار جای برای راهب و دو شاگرد ارشد او کنده شده بوده است که گویا بت‌های نیز در پشت سر آنان قرار داشته‌اند. امروزه بت‌ها توسط غارت‌گران به یغما برده شده‌اند.
در پایین دست راهبان بودایی بزرگان و مردم عادی به ترتیب جایگاه‌شان می‌نشسته‌اند که به صورت پلکانی درست شده‌اند.
در کف اتاق جای همواری بوده است برای برپایی آیین‌های عبادی که نیایش‌گران و رقاصان و آوازخوانان به عبادت می‌پرداخته‌اند.
این غارها بسیار با شکوه و در نمونه‌های خود بی‌نظیرند. برخی از این غارها پنج متر و برخی حدود چهل‌متر طول دارند؛ اما برخی از غارها تاریکند و هنوز کسی به داخل آن‌ها نرفته است. این غارها در مسیر راه ابریشم جنوب غربی که از جاغوری می‌گذشته است و به ارزگان و هرات رسیده است، کنده‌کاری شده‌اند.
امروزه از جیغتو تا جاغوری پر از غارهای شناخته و ناشناخته است که تحقیقات بیش‌تری را می‌طلبد.
امید است که روزی رازها و معماهای این غارها، کتیبه‌ها، غارنوشته‌ها، نقاشی‌های دیواری گشوده شود و این منطقه و مردم آن جایگاه تاریخی خویش را بازیابند.
شرح بیش‌تر این آثارهای باستانی در گزارش‌های بعدی با عکس داده خواهد شد.

دکتر حفیظ الله شریعتی

انتهای پیام

www.af.shafaqna.com

 

موضوعات:   ادب و هنر ، دیدگاه ،
از دیگر سایت‌های خبری (RSS Reader)

جنگ قدرت بر کرسی ولایت

- خبرگزاری جمهور

راز مرد مومیایی

- افغان نیوز