آثار باستانی جاغوری و تلاش برای حفظ، ثبت و ضبط+تصاویر

استرالیا خواستار دخالت آمریکا در مسائل آسیا شد

اوقاف کویت خواستار دعای مردم و امامان مساجد برای امیر و ولیعهد شد

معاون ریاست جمهوری سابق امروز رئیس جمهور زیمبابوه می شود

دیدار دبیرکل اتحادیه عرب با حریری در بیروت

نامه امیر کویت به پادشاه عربستان

محقق: اگر داعش خود را در افغانستان تقویت کند کل آسیای میانه نا امن خواهد شد+تصاویر

گزارش تصویری: دیدار شرکت‌کنندگان در اجلاس محبان اهل بیت (ع) با حضرت آیت الله خامنه ای

حضرت آیت الله وحید خراسانی:ما غافلیم؛ پیشامد هشتم ربیع شهادت مظلومانه پدر امام زمان (علیه السلام) است

اشرف غنی در گفتگوی تلفنی با رئیس جمهور ایران: تقویت وحدت و برادری شیعه و سنی از اصول اساسی افغانستان است/هرگز به دشمنان اجازه تفرقه افکنی نخواهیم داد

سید حسن خمینی در سی امین سالگرد شهادت حجت الاسلام و المسلمین سید حسین حسینی؛ تقلید ملیت بردار نیست/بخش زیادی از حلقه اطراف امام هنگام ورود به نجف، طلاب افغانستانی بودند

۱۴ توصیه برای شاد زیستن از دیدگاه اسلام

سال جاری خونین ترین سال برای خبرنگاران افغانستان

داعش ۱۵ عنصر خود در افغانستان را سر برید

روایت مریم مهتر فارغ التحصیل دانشگاه کابل از سیستم تبعیض نژادی و اساتید فاسد دانشگاه کابل

رویترز: هشدار کارشناسان در مورد بروز جنگ موشکی میان قدرت‌های جهانی!

سازمان ملل: آزار و اذیت زنان و دختران روهینگیایی جنایت جنگی است

حذف پایان نامه از دوره لیسانس باید اولویت اصلی دانشجویان معترض دانشگاه کابل باشد

نگاهی کوتاه به اتفاقات یک دهه اخیر در دانشگاه مرکزی کابل 

توپ دره با قدمتی 1600 ساله در شهر چاریکار ولایت پروان+ تصویر

15 کشته و زخمی براثر حملۀ انتحاری در قره باغ کابل/ زخمی شدن سه سرباز ناتو

آغاز نخستین دور برنامه ماستری اداره و تجارت در دانشگاه هرات +تصاویر

داعش ۱۵ جنگجویش را در مهمند‌دره ولسوالی اچین ولایت ننگرهار سربرید

هشت کشته و پانزده زخمی در حمله انتحاری به فرمانده پیشین پولیس محلی ولسوالی شیوه ننگرهار

فیسبوک به شما ثابت می‌کند قربانی جنگ روسیه علیه انتخابات آمریکا بوده‌اید

استرالیا از آمریکا خواست در مسائل آسیا دخالت کند!

تعیین جایزه برای سر یک بازیگر زن سینمای بالیوود + عکس

رویترز: به «موگابه» اطمینان داده شده تحت تعقیب قرار نخواهد گرفت

متولد شدن نوزادی در بلخ به شکل بقه(قورباغه)+تصویر

داوود سرخوش: تاریخ ما بدهکار زنان است

تصویب بودجه سال 1397 با اکثریت آراء نمایندگان مجلس افغانستان

سرمایه گذاری 6 میلیارد افغانی آلمان در افغانستان

نظرسنجی؛ اکثر شهروندان اروپا خواهان بهبود روابط با روسیه هستند

ارائه سند بودجۀ ملی سال ۱۳۹۷ توسط وزیر مالیه به پارلمان+تصاویر

سازمان‌ملل: آمریکای لاتین بدترین منطقه جهان برای زنان است

نماینده فاریاب در پارلمان: حلقاتی در حكومت در تلاش هستند تا شمال افغانستان بخصوص فارياب را به دشمن واگذار كنند

بریدن سر دو مشتری توسط دکان دار در هرات +تصاویر

تقدیر مجلس سنا از وزارت مالیه به خاطر ايجاد اصلاحات مالی و اقتصادی+ تصاویر

کاشتن ابرو اگر رشد نداشته باشد به جهت وضو اشکال دارد/فتوای حضرت آیت‌الله سیستانی

مردم بدخشان در دیدار با معین ارشد امنیتی وزارت داخله خواهان افزایش نیروهای امنیتی در سکتور امنیتی ولایتشان شدند+تصاویر

تکمیل ثبت برنامۀ آدرس یابی شهر کابل در 8 ناحیه / آغاز پروسۀ نصب لوحه‌ها در 6 ناحیۀ شهر کابل

تجهیز پولیس افغانستان با مدرن ترین تجهیزات+ تصاویر

متن کامل استعفای سرپرست وزارت تحصیلات عالی افغانستان

نشست سفارت افغانستان در تهران با نماینده های مهاجرین+تصاویر

مردم دایکندی با گردهم آیی اعتراض آمیز خواستار محاکمه عاملین خودکشی زهرا خاوری شدند+ تصاویر

استعفای توطئه آمیز سرپرست وزارت تحصیلات برای منحرف کردن افکار عمومی از خودکشی زهرا خاوری

تصویب قطعنامه "وضعیت در افغانستان" با اکثریت آراء در سازمان ملل

4 کشته و زخمی براثر تصادف در هرات

کره شمالی: آمریکا هزینه تحریم های خود را پرداخت خواهد کرد

نرخ مبادله پول افغانی در برابر اسعار خارجی/ پنجشنبه 2 قوس 1396

کشف میدان آموزشی عناصر سلفی و دستگیری تیم وابسته به داعش در تونس+عکس

تایید محکومیت حبس «نبیل رجب» توسط دادگاه تجدید نظر بحرین

حبس ابد برای قصاب بوسنی به خاطر کشتار و پاکسازی نژادی مسلمانان

سفر رهبر کاتولیک های جهان به بنگلادش برای دیدار مسلمانان روهینگیا

طعنه ظریف به عربستان و آمریکا: نیازی به جادوگری از جمله استفاده از گوی درخشان ندارید

اجلاس سه جانبه ایران، روسیه و ترکیه با موضوع بحران سوریه در سوچی

آغاز اجلاس اوپک گازی در بولیوی در بین تنش‌های سیاسی

مطرح شدن سرکوب شیعیان بحرین برای نخستین بار در جلسه پارلمان اروپا

هشدار سیا به اسرائیل در مورد ترامپ

پاسخ مثبت حریری برای تعلیق استعفا به میشل عون

آزمایش موشکی کره شمالی،تحفه کریسمس برای ترامپ!

فارین پالسی: ترامپ به دیکتاتورهای جهان حسادت میکند

آنچه باعث چاقی می شود، قند است نه چربی!

بازگشت رییس اجراییه افغانستان و هیات همراهش به کابل

بر اساس حکم رئیس جمهور نجیب الله خواجه عمری نامزد وزارت تحصیلات عالی افغانستان معرفی شد

۳۷۵ تجاوز جنسی بر کودکان در مدرسه‌ های پاکستانی

سرپرست وزارت تحصیلات عالی استعفا کرد!

انفجار ماین در چوک غضنفر مزار شریف جان یک نفر را گرفت

بهره برداری ۲۴پروژه انکشافی در سرپل

متن کامل سخنرانی عبدالله رییس اجراییه افغانستان در مجمع عمومی سازمان ملل متحد+تصاویر

ملاقات رییس اجراییه کشور با رییس مجمع عمومی سازمان ملل متحد

نشست شورای عالی صلح افغانستان با سازمانهای اسلامی اندونیزیا

ملاقات ويس احمد برمك سرپرست وزارت امور داخله افغانستان با وزیر امور داخله فرانسه

گزارش تصویری گرامی داشت روز جهانی کودک و هفته کودک در کاخ شورای وزیران

تدامیچی یاماموتو: مشارکت زنان در انتخابات به عنوان رای دهنده و کاندیدا، حیاتی است

هلاکت ۲۸۷ تن از گروه تروریستی طالبان در شمال و شمال شرق افغانستان طی یک ماه گذشته

ملاقات رییس اجراییه با وزیر خارجه و مشاور امنیت ملی سابق آمریکا

دیدار رییس اجراییه با اعضای شورای امنیت سازمان ملل متحد

برگزاری جلسه فوق العاده هیئت رهبری وزارت تحصیلات عالی و دانشگاه کابل برای بررسی خودکشی زهرا خاوری+ تصاویر

ترامپ: گفتگو با پوتین عالی بود

واکنش آمریکا از عکس اسد در آغوش پوتین

یک هواپیمای آمریکایی در سواحل ژاپن سقوط کرد

نصب۳۰ پایه ترانسفرمر جهت رفع اضافه باری شبکه های برق در کابل

سرور دانش: هر سال ۸۰ هزار کودک در افغانستان جان می دهند

آغاز کار عملی «برنامه‌ی میثاق تجارت زراعتی»توسط وزارت زراعت

فقر و غنای حقیقى در کلام نورانی امام علی (ع)

مسن ترین رهبران جهان/ بعد از موگابه چه خواهد شد؟

انعقاد تفاهم نامه همکاری خدمات هوایی میان افغانستان و ازبکستان/ پروازهای مستقیم کابل و تاشکند دوبار در هفته

کمیسر عالی پناهندگان: شرایط روحی و روانی مسلمانان روهینگیا بی‌سابقه است

پایان نامه زهرا شایسته تقدیر بود نه پایان زندگی + تصاویر تهیه پایان نامه

نابسامانیهای دانشگاه کابل در قالب تعریف خاطرات دانشجویان + کاریکاتور روز

بررسی خودکشی زهرا خاوری توسط سه کمیسیون امنیت داخلی، عدلی و قضایی و تحصیلات عالی و فرهنگی در مجلس نمایندگان+ تصاویر

تلفات سنگین طالبان و داعش و تخریب ۲۰ کارخانۀ مواد مخدر

هلاکت 3 فرمانده و 13 عضو گروه طالبان در میدان وردک

حدیث: خداوند افراد صبور و بردبار را دوست دارد

رئیس جمهور جدید زیمبابوه امروز به این کشور بازمی گردد

شهرزاد اکبر رئیس بنیاد جامعه باز: نخستین باری که تهدید به تجاوز جنسی شدم در دانشگاه کابل بود/نباید گذاشت یک محصل دیگر، زهرا شود

انعقاد قرارداد 19 پروژه ساختمانی به ارزش 873 میلیون افغانی توسط وزیر شهر سازی و مسکن+تصاویر

تاکید رئیس‌جمهورغنی و دراگان چوویچ رئیس شورای ریاست‌جمهوری بوسنیا، روی همکاری‌های مشترک+تصاویر

سرپرست وزارت تحصیلات عالی: تمام مسببان مرگ زهرا خاوری را به چنگ قانون خواهد سپرد

آخرین صدای اعتراض؛ در لجن‌زاری که دانشگاه نام دارد

جمعه 27 اسد 1396 | 3:20

آثار باستانی جاغوری و تلاش برای حفظ، ثبت و ضبط+تصاویر

شفقنا افغانستان-در نخستین قرن‌های هزارۀ اول پس از میلاد، هنگامی که بامیان بخشی از امپراتوری بزرگ بودایی- کوشانی‌های هزاره بود، غزنی و اطراف آن بر اساس شواهد تاریخی از پایگاه‌های اصلی بودایی‌های هزاره در افغانستان امروزی بوده است. انتشار دین بودایی از خواستگاه اصلی آن هندوستان به طرف شمال، یعنی آسیای مرکزی و افغانستان امروزی، در امتداد مسیرهای که بازرگانان و سربازان امپراتوری کوشانی از آن‌ها استفاده می‌کردند، به طور گسترده، گسترش یافت که آثار فراوان از آن دوره در اطراف غزنی و شمال آن از جیغتو تا جاغوری پراکنده‌اند. مطالعات پراکندۀ باستان‌شناسی، تاریخ برخی از نقاشی‌های دیواری و غار نوشته‌های این منطقه را به اوایل قرن پنجم میلادی می‌رساند. آزمایش رادیوکاربن تاریخ مجسمه‌ها، کنده‌کاری غارهای لومان، الیتو و نی‌قلعه را که به تازگی انجام گرفته است، تقریباً به ۵٠۷ پس از میلاد نشان می‌دهد.
و اما با گسترش دین اسلام از جانب غرب، کیش بودایی در هزارستان رو به زوال نهاد. در جریان قرن هشتم و نهم بامیان مرکز بودایی‌های هزارستان به تصرف خلیفه عباسی بغداد درآمد، با تسلط اسلام بر منطقه بسیاری از مجسمه‌ها و معابدی که طی قرن‌ها در منطقه وجود داشتند، تخریب و نابود شدند. با هجوم سلطان محمود غزنوی به هزارستان، و جنگ‌های طولانی غزنویان و غوریان که در مسیر جیغتو، قره‌باغ، جاغوری، ناهور، دایه، ارزگان و غور اتفاق افتاد، آیین‌های بودایی و معبدهای باشکوه آن از رونق افتاد و در برخی مناطق به‌کلی نابود گردید. هجوم چنگیزخان در سال ١۲۲١ میلادی آخرین بقایای آیین بودایی و معبدهای کم رونق هزارستان را به مخروبه تبدیل کرد و از آن شکوه دیرینه جز غارهای متروکه چیزی بر جا نماند. امروزه گسترۀ بزرگی از جیغتو تا جاغوری پر از غارهای است که در آن آثار تاریخی فراوانی که آمیزه‌‌ای از مولفه‌های هنر هندی، یونانی، رومی و ساسانی را باخود دارد؛ دیده می‌شود. این میراث‌های کهن امروز در وضعیت شکننده قرار دارند و از فراموش‌کاری، مناقشه‌های نظامی، تخریب، جست‌وجو برای یافتن آثار عتیقه و تخریب‌های عمدی رنج می‌برند.
دره های زیبای جیغتو، سراب، ناهور، نی‌قلعه و جاغوری و دریایچه‌های پرآب و طغیانی، آب‌بند ناهور جهت گردشگری چند روزه برای کشف جذابیت‌های تاریخی و فرهنگی این منطقه می‌تواند هر گردشگری را به خود بخواند. کوه بلند و زیبای گل کو، به ارتقاع 3500 متر در قسمت شمالی این منطقه، کوه خاکریز به ارتقاع 4000 و سیاه کوه در جاغوری با کوه پایه‌های چمن‌زار آن، مملو از غارها، کتیبه‌ها، غارنوشته‌ها، نقاشی‌های دیواری است که از چشم جهان‌گردان و پژوهشگران به دور مانده‌اند. این دره‌ها با داشتن صخره‌های سپید رنگ، مزارع سرسبز، قلعه‌های مخروبه و جاذبه‌های متعدد زندگی روزانه، دارای جاذبه‌های طبیعی و تاریخی فراوانی‌اند که می‌توانند هزاران گردشگر بومی و غیربومی را به خود بخوانند. معروف‌ترین آثار تاریخی این منطقه عبارت‌اند از: غارها، کتیبه‌ها، غار نوشته‌ها، نقاشی‌های دیواری که امروزه در حال نابودی‌اند.
کتیبه‌ها
معروف‌ترین کتیبه‌های که در اطراف غزنی باستانی وجود دارند عبارت‌اند از: کتیبه جیغتو، ناهور، انگوری و ارزگان که همه در حال نابودی‌اند. این کتیبه‌ها مانند دیگر کتیبه‌های هزارستانی بیش‌تر به خط آرامی، میخی، یونانی و به زبان‌های اوستایی، پهلوی و یونانی نگاشته شده‌اند.
کتیبۀ جغتو
نام جغتو در کتیبۀ پنج سطری که بر صخرۀ بزرگی در کوه برکول در شمال غرب غزنی به فاصله بیست کیلومتری بر خرسنگ‌های آن کوه به رسم‌الخط یونانی، نقش شده است، موجود است.
این رسم‌الخط از سال 250 ق .م در کشور ما مروج بوده است و سنگ نبشته‌های دیگری نیز به همین زبان در سایر مناطق کشور از جمله سرخ‌کوتل بغلان پیدا شده است.
کتیبۀ ناهور
این کتیبه در منطقه ناهور در روی سنگی با رسم‌الخط یونانی نوشته شده است و زبان نوشتاری آن اوستایی است. این کتیبه به درستی خوانده نشده است و به گمان پژوهشگران فرانسوی این کتیبه توسط حاکمان محلی که زبان‌شان اوستایی و به خط رسم‌الخط یونانی نوشته شده است.
این کتیبه در حال نابودی است و چند بار توسط غارت‌گران آثار عتیقۀ هزارستان دست کاری شده است؛ ولی هنوز از بین نرفته است و می‌شود آن را خواند و مطالعه کرد.
کتیبه «اودقول انگوری»
در بالای کوهی در پشت سر ناوه اودقول انگوری روی سنگ‌سپیدی که حاشیه‌های آن سیاه رنگ است کتیبه‌ای به خط میخی به زبان اوستایی نوشته شده است که بسیار دور از دسترس است.
این کتیبه به سبب دور بودن از دسترس غارتگران آثار باستانی هنوز سالم ولی ناشناخته مانده است.
مردم دربارۀ این کتیبه و غاری در نزدیکی‌های آن قصه‌ها و افسانه‌های بسیاری می‌دانند که نشان از تاریخی بودن این منطقه دارد.
مردم جاغوری دربارۀ این کتیبه و غارهای افسانه‌ای آن شعر رمز گونه دارد که خبر از گذشته با شکوه آن می‌دهد. پیرمردان منطقه این شعر را برای پرسش‌گران گردشگران داخلی و خارجی می‌خوانند: تخت د‌‌ماکو- زردشاتو.
یعنی تخت‌نشینی در کوه «ماکو» است که کوه است بین «اودقول انگوری» و منطقۀ «پاتو». گویا تخت‌نشینی در منطقه ماکو بوده و خزانه‌داری در منطقه شاتو.
شاتو در کوه خاکریز در منطقۀ «پیدگه» واقع است. کوه خاکریز از کوه‌های بسیار باستانی جاغوری است.
کتیبۀ ارزگان
کتیبه های ارزگان که از فاصله 150 میلی شمال‌غرب قندهار کشف شده است، تعداد آن دو لوح است. کتیبۀ اولی که روی آن دو سطر به رسم‌الخط شکست یونانی کنده شده است متعلق به دورۀ یفتلی‌ها است. باستان‌شناسان آن را (یونانو- یفتلی) گفته‌اند. کتیبۀ دومی نسبت به کتیبۀ اولی از راه کاروان‌رو چپ افتاده و فاصلۀ آن با کتیبۀ اول نیم میل است. این دو کتیبه تا زمانی که کهزاد در مورد آن دو مقاله را به چاپ رسانید، خوانده نشده بودند. این کتیبه در منطقه هزاره نشین ارزگان واقع است. این کتیبه بارها توسط باستان شناسان بازخوانی شده است؛ ولی مضمون آن توسط دولت‌های قوم‌گرای وقت فاش نشده است؛ زیرا اگر راز این کتیبه‌ها فاش شود باید تاریخ منطقه را از نو نوشت. این کتیبه به عمد در حال نابودی‌اند و بخشی از آن از بین رفته‌اند‌.
غارها
از جیغتو تا جاغوری بر اساس تحقیقات آخری که نویسنده انجام داده است، تقریباً 2 هزارو و500 غار تاریخی وجود دارد که همه در حال نابودی و از بین رفتن هستند.
این غارها از روزگاران بسیار دور از دوره‌های پارینه‌سنگی، دیرینه‌سنگی، میان‌سنگی، نوسنگی، دوران تاریخی و دوره‌های بودایی و دوره پادشاهان مقتدر منطقه‌اند. این غارها بیش‌تر در شهرستان‌های جیغتو، ناهور، سراب، قره‌باغ و جاغوری وجود دارند.
غارهای نی‌قلعه
این غارها در دامنه‌های کوه «گل کوه» و سلسه کوه‌های که به طرف جاغوری و ارزگان کشیده شده‌اند، کنده شده‌اند.
این غارها شباهت بسیاری با غارهای «لومان» و «الیتوی» جاغوری دارند. این غارها در ادامه غارهای بامیان کنده شده‌اند و گونه دیگری از غارهای بامیان‌اند.
درون این غارها پر از کنده کاری، نقاشی و نشانه‌های خطی است که در نمونه‌های نشانه‌نگاری تاریخی بی‌نظیر‌ند.
برخی از این غارها به اندازۀ اتاق هفت در هشت و برخی در حد 40 و 50 متر وسعت دارند.
برخی از غارها تاریک و کسی از درون آن‌ها خبری نیاورده است. بعضی از این غارها دو طبقه و برخی سه طبقه و چهار طبقه ارتفاع دارند. اتاق‌های این غارها برخی برای آیین‌های عبادی و برخی برای زندگی عادی و دیگران به عنوان زایرسرا و کاروان‌سرا استفاده می‌شده‌اند.
در یکی از این غارها که در منطقۀ روستای «نی‌قلعه» واقع است؛ روزگاری شاعر بلند آوازۀ زبان و ادبیات فارسی – «مسعود سعد سلمان» زندانی بوده است.
شاعر در یکی از این غارها به در درون یک قلعه بزرگ قرار داشته پانزده سال را سپری کرده است. وی زندانی پادشاهان غزنوی بوده است. مسعود سعد سلمان در وصف این غار و دژ نظامی و زندان آن و در وصف حال و روزگار خود این شعر بلند را سروده است که مطلع آن چنین است:
نالم به دل چو نای من اندر حصارنای
پستی گرفت همت من زین بلند جای
غارهای لومان
این غارها در ادامه غارهای نی قلعه در جاغوری کنده شده و مانند غارهای نی قلعه و بامیان کنده کاری شده‌اند.
غارهای لومان نسبت به غارهای نی‌قلعه و الیتو بسیار با شکوه درست شده‌اند و بیش‌تر در مسیر کاروان‌رو قرار داشته‌اند. برخی از این غارها به دوران باستان و برخی به دوران بودایی‌ها می‌رسند.
این غارها درحدود اتاق هشت متر متر درست شده‌اند و برخی هنوز تاریک و ناشناخته باقی مانده‌‌اند. این غارها از سه و چهار طبقه ساخته شده‌اند و برخی به صورت یک طبقه برای زندگی عادی درست شده‌اند‌.
این غارها برای آیین‌های عبادی، زندگی راهبان و روحانیون، حاکمان محلی، زندان، زایرسرا و کاروان‌سرا ساخته شده بودند.
یکی از غارهای بسیار مهم این منطقه غار است که هنوز راه آن پیدا نشده است. این غار در بلندای کوه به استواری یک قلعه صدمتری قرار گرفته است؛ اما در و دروازه ندارد.
برخی منتقدند که دروازه آن از زیر کوه کنده شده است و اکنون با خاک و خاشاک پوشانده شده است و ناشناخته باقی مانده است.
در نزدیک این غار عجیب تپه است که روی آن دژ باستانی قرار دارد و از درون آن از زیر زمین به رودخانه در ده کیلومتری آن راه داشته است که امروزه تخریب شده است.
این غار و راه زیر زمینی آن زمانی کشف شد که مردی قنات یا کاریز می‌کند و ناگهان به راه زیرزمینی برخورد که از کوه به رودخانه کشیده شده بود.
این مناطق امروزه مخروبه‌اند و همواره مورد تاراج و غارت غارت‌گران آثار عتیقه قرار دارند. در چند کیلومتری این منطقه روستای «شارزیده» قرار دارد که روزگاری دژ محکمی در آن قرار داشته است و امروزه به تل خاک تبدیل شده است.
این دژ روزگاری قلعه نظامی بوده است و در عهد غزنویان و غوریان از آن به عنوان زندان استفاده می‌کرده‌اند. این دژ دارای سه دیده‌بانی است که راه‌های آن برای عبور اسپ و ارابه جنگی سنگ فرش شده‌اند.
از یکی از این دیده‌بانی‌ها کوزه‌هایی در حد دو متر از خاک بیرون آورده شده است که از سنگ‌خارا سفت و سخت‌تر ساخته شده است.
غارهای «الیتو»
این غارها در منطقۀ «الیتو» جاغوری در جای به‌نام پشت غار و پیش غار موقعیت دارند. این غارها مانند غارهای «بامیان» و «نی‌قلعه» بسیار با شکوه و باستانی‌اند. این غارها برخی سه طبقه و برخی یک طبقه‌اند. درون غارها روزگاری بسیار با شکوه نقاشی و کنده‌کاری شده بوده‌اند و اکنون به کلی غارت شده‌اند.
برخی از غارها زائرسرا و برخی کاروان‌سرا بوده‌اند. مهم‌ترین غارهای این منطقه مربوط به معبدهایی است که در آن راهبان زندگی می‌کرده اند؛ اتاق‌های پر از نقش و نگار که بسیاری از آن‌ها آسیب دیده‌اند.
در کنار هر معبدی یک اتاق بزرگ قرار داشته است که در آن آیین‌های عبادی انجام می‌گرفته است. این اتاق‌ها دارای سه جایگاه است که هر کدام بلندتر ازدیگری است.
در ته غار جای برای راهب و دو شاگرد ارشد او کنده شده بوده است که گویا بت‌های نیز در پشت سر آنان قرار داشته‌اند. امروزه بت‌ها توسط غارت‌گران به یغما برده شده‌اند.
در پایین دست راهبان بودایی بزرگان و مردم عادی به ترتیب جایگاه‌شان می‌نشسته‌اند که به صورت پلکانی درست شده‌اند.
در کف اتاق جای همواری بوده است برای برپایی آیین‌های عبادی که نیایش‌گران و رقاصان و آوازخوانان به عبادت می‌پرداخته‌اند.
این غارها بسیار با شکوه و در نمونه‌های خود بی‌نظیرند. برخی از این غارها پنج متر و برخی حدود چهل‌متر طول دارند؛ اما برخی از غارها تاریکند و هنوز کسی به داخل آن‌ها نرفته است. این غارها در مسیر راه ابریشم جنوب غربی که از جاغوری می‌گذشته است و به ارزگان و هرات رسیده است، کنده‌کاری شده‌اند.
امروزه از جیغتو تا جاغوری پر از غارهای شناخته و ناشناخته است که تحقیقات بیش‌تری را می‌طلبد.
امید است که روزی رازها و معماهای این غارها، کتیبه‌ها، غارنوشته‌ها، نقاشی‌های دیواری گشوده شود و این منطقه و مردم آن جایگاه تاریخی خویش را بازیابند.
شرح بیش‌تر این آثارهای باستانی در گزارش‌های بعدی با عکس داده خواهد شد.

دکتر حفیظ الله شریعتی

انتهای پیام

www.af.shafaqna.com

 

موضوعات:   ادب و هنر ، دیدگاه ،
از دیگر سایت‌های خبری (RSS Reader)

افشاگری نبیل؛ خوب یا زشت؟

- خبرگزاری جمهور