آزادیان در گفت وگو با شفقنا: نگرش تک بعدی به دین سبب وهن دین می شود

رئال شانس چهارم قهرمانی شد!

کاخ سفید: شاید تحریم‌های ترکیه به صورت موقت لغو شود

دیوید بکهام تنها یک قدم تا آرزوی خود برای تیمداری

روش خانگی پایین آوردن تب در خانه بدون دارو + اینفوگرافی

نتایج یک نظرسنجی: ۹۴ درصد کاربران رسانه‌های اجتماعی در افغانستان از اخبار جعلی متأثر شده‌اند

نامه رحمت الله نبیل به ع و غ/ به مردم رحم کنید و برای نجات افغانستان از بحران استعفا دهید

بزرگترین چاپخانه پول جهان در چین!

مسواک های جاندار! + عکس

خواهر و برادر دوقلو که سر صنف با هم شهید شدند

اجساد ۳۸ سرباز به ولسوالی مالستان انتقال یافت

انتقاد شدید دوستم از نهادهای امنیتی کشور؛نیروهای امنیتی توانایی برقراری امنیت را ندارند

سخیداد هاتف : اشرف غنی هزاره و تاجیک و ازبک را نابود نمی کند، ناتوان می کند!

مراسم تدفین شهدای دانایی و علم آموزی در کابل+گزارش تصویری

تبخال خود را 3 دقیقه ای ناپدید کنید!

سازمان ملل خواستار آتش بس فوری در افغانستان شد

سیل در هند، ۶۷ کشته و ۵۰ هزار آواره بر جای گذاشت

خبر فوری:حمله مهاجمان مسلح به یک مرکز آموزشی امنیت ملی در کابل

نرخ اسعار: ارزش پول افغانی در برابر ارزهای خارجی/25 اسد

4 سرباز پولیس در قندهار کشته شدند

۴۶ پناهجوی اخراج شده افغان از آلمان به کابل رسیدند

سال کابوس‌وار مورینیو/ زیدان در منچستریونایتد!

واکنش استاد محقق به حمله تروریستی دانش آموزان در غرب کابل؛ صلاحیت تصمیم‌گیری در دست ما نیست/ ملت باید خود راه چاره پیدا کند

اولین ناکامی کهکشانی ها بدون حضور CR7/ رئال 2-4 اتلتیکو

آغاز مراسم تشییع شهدای دانایی/پلیس قطعات خاص مانع خاکسپاری می شود!

مردان سریع تر از زنان وزن کم می کنند!

شاهراه کابل – قندهار باز شد

واکنش نیکلسن به حملۀ مرگبار بالای دانش آموزان در کابل: این اعمال شیطانی دور از تصور می‌باشد

زخمی شدن ۲ نفر در یک انفجار در شهر جلال‌آباد

چرا فقیهان شیعه برخلاف فقیهان سنی،خمس را توسعه داده اند؟

راز پشت پردۀ فاجعۀ غزنی چیست و چرا غزنی سقوط کرد؟ بخش نخست گفت و گوی شفقنا با عارف رحمانی

ویدیو: وقتی ملاترخیل در گوش گلبدین حکمتیار خطبه می خواند!

فیلم : جزئیات دقیق حمله انتحاری به مرکز آموزشی در دشت برچی کابل

نسل کشی اعلام نشده هزاره ها در یک تبانی و سکوت ادامه دارد/ راه حل اساسی چیست؟

تصاویری بسیار دردناک از حمله به محصلان آمادگی کنکور در غرب کابل

ریاست جمهوری دستور بررسی حمله انتحاری بر یک مرکز آموزشی در دشت برچی کابل را داد

بیش از 115 کشته و زخمی، تازه‌ترین آمار تلفات حمله انتحاری بر یک مرکز آموزشی در دشت برچی کابل+تصاویر

والی فاریاب: سه روز پی‌هم از خطر سقوط کمپ چینایی‌ها به مرکز گزارش دادم اما توجهی نشد!

ائتلاف ملی بزرگ افغانستان خواستار توقف چاپ اوراق رأی‌دهی شد

اشرف غنی: حمله به پایتخت فرهنگی جهان اسلام، حمله به تمام ارزش‌های اسلامی است

فوری: انفجار در دشت برچی کابل

اشک نماینده سازمان ملل هنگام دیدن دانش آموزان مجروح یمنی

طالبان ۴۵ سرباز پولیس و ارتش را در بغلان تیرباران کردند

آیا «زلمی خلیلزاد» برای رئیس جمهور شدن در افغانستان تلاش می کند؟

یک نماینده مجلس سنای استرالیا خواستار ممنوعیت ورود مسلمانان به این کشور شد

ازدواج «بدون رابطه جنسی» دقیقا چه معنایی دارد؟

محل فروش حیوانات شهر کراچی در آستانه عید سعید قربان

معدنچیان کوچک مقام اول فیلم مستند فستیوال فیلمهای افغانی در سوئد شد

اشرف غنی به مدال آوران المپیک پول هدیه می دهد

سازمان ملل متحد : طالبان 150 غیرنظامی را در غزنی کشته اند!

نمایندگان غزنی : مسئولین دولتی مقصرند و باید مجازات شوند و خسارتهای مردم پرداخت شود

ریاست اجراییه: کسانی که در جلوگیری از حمله به غزنی غفلت کرده اند مجازات می‌شوند

معاون سرمنشی سازمان ملل با اشرف غنی دیدار کرد

وزیر دفاع آمریکا: هدف طالبان جنگیدن میان غیر نظامیان است

در پی حمله‌ی طالبان در ولایت بغلان 45 تن از نیروهای امنیتی کشته شدند

"سید ولی سلطان" به عنوان والی جدید نیمروز معرفی شد

نرخ اسعار: ارزش پول افغانی در برابر ارزهای خارجی/24 اسد

هلند نیروهایش را در افغانستان افزایش می دهد

اتحادیه اروپا ۲۰۰ میلیون یورو به مهاجرین افغانستانی کمک می کند

وقتی سرکنسول آمریکا گوسفند قربانی می خرد+ عکس

یک رسوایی دیگر؛ کشیش‌های آمریکایی هزاران کودک را آزار داده‌اند

مهاجرین بعد از چهل سال بصورت قانونی اجازه تردد به افغانستان دارند!

اولین محموله کمک به قربانیان غزنی ارسال ۲۰۰ تابوت بود!

ویدیویی بسیار جالب از مقایسه جنگ افغانستان با سایر جنگ های امریکا

تصاویری شگفت انگیز از بارش شهابی بِرساوُشی سال ۲۰۱۸

مصرف چه میزان نمک به قلب شما آسیب می زند؟

۲۰ تن در نتیجه‌ی ریزش یک پل در ایتالیا کشته شدند

اولین عکس از عامل حادثه خودرویی وست‌مینستر در لندن/ واکنش ترامپ

اعتصاب غذای زندانیان پلچرخی

اسقف سابق استرالیا مدت محکومیت خود را در خانه می‌گذراند!

برگزاری مراسم یادبود قربانیان عملیات انتحاری شهر گردیز افغانستان در لندن +تصاویر

محقق: حکومت به دنبال تقلب در انتخابات آینده است

سفارت عراق در تهران نسبت به سفر شهروندانش به ایران هشدار داد

معاون دبیرکل سازمان ملل به افغانستان می‌آید

۷۰ عسگر محاصره شده در ارزگان خواستار کمک فوری اند

جلوگیری از دو انفجار در شهر کابل

خشکسالی و خطر کمبود غذا در افغانستان

روایت یک شاهد عینی از جنگ غزنی

یک پاسگاه مهم نیروهای ارتش با تلفات سنگین به دست طالبان در فاریاب سقوط کرد

داعش: امامان جماعت مسجدالحرام کافر و مرتد هستند

هلاکت ۱۷ جنگجوی طالبان در ولایت بادغیس

قرآن کریم: بگو پروردگار آسمانهای هفتگانه و پروردگار عرش بزرگ کیست؟

آخرین گزارش ها از جنگ غزنی؛ وزارت دفاع: جنگ در بیرون شهر همچنان ادامه دارد

پادشاه عربستان 14 روز تعطیلی عید قربان اعلام کرد

انکار چین از زندانی کردن یک میلیون مسلمان اویغور

مدافع ۲۳ ساله کاپیتان جدید میلان

عمیق‌ترین متروی جهان+تصاویر

دور جدید گفت‌وگوهای مستقیم امریکا و طالبان در قطر انجام می‌شود

نرخ اسعار: ارزش پول افغانی در برابر ارزهای خارجی/23 اسد

سازمان ملل: حدود ۳۰ هزار نیروی داعش در عراق و سوریه حضور دارند

کاخ سفید: مقام‌های آمریکا و ترکیه درباره اختلافات اخیر میان دو کشور گفتگو کردند

گرد و غبار و باد شدید زندگی را در هرات مختل کرد

گذرگاه آی‌خانم تخار به دست طالبان افتاد

علی‌بابا کرزی و چهل‌دزد جنگ‌سالار

اتحادیه اروپا خواهان بررسی جدی پروندۀ جنرال دوستم شد

کمیسیون انتخابات فهرست نهایی نامزدان انتخابات پارلمانی را اعلام کرد

مسی چند جام بیشتر از رونالدو دارد؟

انعکاس اولین بازی رونالدو درتیتر یک تمام نشریات ایتالیا+عکس

مجتهد: تیم پزشکی ویژه ی پادشاه عربستان، به شکلی ناگهانی به حالت آماده‌باش درآمد

 خواص جالب تربچه در مبارزه با بیماری های قلبی

نزدیک به یک میلیون و ۴۰۰ هزار حاجی وارد عربستان شدند

سه‌شنبه 28 سنبله 1396 | 12:22

آزادیان در گفت وگو با شفقنا: نگرش تک بعدی به دین سبب وهن دین می شود

شفقنا افغانستان- حجت الاسلام دکتر مصطفی آزادیان استادیار گروه فلسفه اخلاق پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی ایران عمده مشکل برخورد سطحی با دین را ضعف در اراده و عمل دانسته و ضمن تقسیم ساحت انسان به اعتقادات، عواطف و اراده می گوید: دین هر سه این ساحت را در ارتباط با یکدیگر قرار داده و زمانی انسان مومن کامل و اصیل به وجود می آید که این سه ساحت در تعادل باشند.
آزادیان معتقد است: بی مبالاتی ها در روابط یا در انجام مناسک نه دلیل بر بی ایمانی بلکه به دلیل غلبه عواطف و هیجانات بر اخلاقیات است و گاها جوانان بعد از فارغ شدن از این اعمال نادرست، ابراز پشیمانی می کنند و این نشان می دهد که مردم ما متدین هستند و باور هم دارند اما در بخش عمل دچار ضعف هستند.
استادیار گروه فلسفه اخلاق پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی وظیفه علما را در سه بخش اگاهی بخشی، انگیزشی و تحذیر خلاصه کرد و تاکید نمود: علما و روحانیت برای معالجه معنوی مردم باید به میدان بیایند و آنها را به سوی صراط مستقیم هدایت کنند.
گفت وگوی شفقنا با دکتر آزادیان را در ادامه می خوانید:
در کنار اعتقادات و ایمان و عبادات، حقوق و اخلاق از جایگاه بالایی برخوردار است که توجه به آن می تواند به ترسیم انسان کامل از نظر اسلام بپردازد اما دیدگاههایی وجود دارد که بیان می کند در جامعه متاسفانه تنها به بعد عبادی و مناسکی دین توجه می شود و عمق این عبادات و مناسک و فلسفه آن کمتر مورد توجه است؛ نظر شما در این باره چیست؟
دانشمندان در علم انسان شناسی، انسان را دارای سه ساحت باورها و اندیشه ها، احساسات و عواطف و اراده و عمل می دانند که این ساحتها را فلاسفه هم پذیرفتند و در روانشناسی اخلاق هم به تفصیل مورد بحث است و می توان گفت مورد اتفاق همه اندیشمندان است.
از آنجا که دین برای هدایت انسان آمده است، بنابراین انسان را در همه این ساحتها هدایت می کند پس مطابق با این برداشت انسان شناسی می توان برای انسان از نظر دین سه ساحت اعتقادی، اخلاقی و عملی متصوّر شد که دین برای هرکدام آموزه ها و برنامه ای به سمت حقیقت و سعادت دارد.در واقع دین با آموزه های اخلاقی، انسانهای صاحب شخصیت و منش درست می کند که در نهایت، حب و بغض به آنچه که درست است، دارند به عبارت دیگر دین بین این ساحتها ارتباط برقرار می کند لذا انسانهایی که باور اصیل و حقیقی دارند در ساحت عواطف و احساسات هم انسانهایی متعادل و باتقوا هستند و سعی می کنند در چارچوب آموزه های الهی حرکت کنند. دین برای ساحت اراده و عمل هم آموزه های حقوقی و اخلاق بیرونی ترسیم کرده است.
اما اینکه چرا ما انسانها در جامعه اینگونه عمل نمی کنیم یعنی باورهایمان ممکن است باورهای درستی باشد ولی هیجانا تمان درست نیست یا شهوت ما بر غضب ما غلبه می کند؛ یا می دانیم نماز اول باید بخوانیم اما انجام نمی دهیم یا می دانیم باید به بزرگترها احترام بگذاریم اما احترام نمی گذاریم، به نظر می رسد از این نظر دارای سه مشکل اساسی هستیم؛ اولین مشکل به مساله معرفت شناختی بر می گردد یعنی برخی انسانها علیرغم متدیّن بودن اما در زمینه باورهای اعتقادی ضعف دارند و چون این باورهایشان ضعیف است مرتکب برخی کارهای نادرست از نظر دین می شوند یا یکسری انسانها هستند که باورهایشان درست است اما در ساحت اخلاقیات و عواطف دچار مشکل هستند و به آن تعادلی که خداوند فرموده نرسیدند، نتوانستند شهوت و غضب خود را در جهتی که خداوند فرموده، هدایت کنند درواقع امیال خود را آزاد گذاشتند و شهوت آنها سوار بر عقل شده و آنها را به سمت عصیان و گناه برده است.
ممکن است مشکل برخی مردم این باشد که می دانند باید به احکام فقهی عمل کنند و به حقوق دیگران احترام بگذارند و از این جهت نقصی ندارند، به لحاظ عواطف هم انسانهای اخلاقی هستند اما تنبل هستند؛ که خیلی از کسانی که با ما مشورت می کنند و بویژه جوانان در این ساحت مشکل دارند یعنی می گویند ما می دانیم خدا وجود دارد و قیامتی هست و آموزه های اخلاقی اسلام را هم قبول داریم، دوست داریم عادل باشیم، شجاع باشیم و به دیگران کمک کنیم اما گاهی اوقات با اینکه می دانیم نماز اول وقت یا امر واجبی را باید به جا بیاوریم آن را به خاطر تنبلی انجام نمی دهیم. این مساله که به لحاظ علمی هم مطرح شده همان ضعف اراده است.
الان مشکل جامعه بیشتر در کدام یک از این سه ساحت است؟
فکر می کنم مشکل ما در هر سه مرحله است؛ به نظرم مردم ما هنوز باورهایشان را به شکلی که باید به صورت منسجم در درون خود جای ندادند، آن اخلاقیاتی که دین ما می گوید هنوز در جامعه ما جا نیفتاده و به لحاظ اراده و عمل هم که تنبلی در میان مردم ما به چشم می خورد.

نقش علما و روحانیت در اصلاح این وضعیت چه می باشد؟

در مقابل سه آسیبی که بیان شد، سه وظیفه و مسئولیت برای بزرگان دینی و مذهبی مطرح می شود؛ اولین وظیفه، دانش بخشی است یعنی علما و روحانیت باید به مردم آگاهی دهند. آگاهی بخشی مهمترین وظیفه طلاب و روحانیت است. خودم بارها شاهد این مساله بودم که کوچکترین مساله شرعی را جوانان، زنان و مردان ما و به طور کلی مردم ما خبر ندارند که اینها به عدم آگاهی و دانش لازم بر می گردد و چون خبر ندارد انجام نمی دهد؛ مثلا در مساله حجاب، برخی زنان و دختران ما نمی دانند که باید حجاب داشته باشند و حدّ و اندازه حجاب را نمی دانند پس این مشکل دانشی و آگاهی است.
در این بخش وقتی پای صحبت برخی روحانیون می نشینیم عنوان می کنند که مردم از ما سئوال نکردند یا مطالبه نکردند که ما پاسخ بدهیم یا عنوان می کنند این مسائل در رساله های عملیه گفته شده و به نوعی مردم را به این رساله ها ارجاع می دهند درواقع به نظر می رسد روحانیت ما البته برخی، منتظر نشستند تا مردم به آنها مراجعه کنند نه اینکه آنها سراغ مردم بروند.
همانطور که امام علی(ع) در مورد پیامبر اکرم(ص) می فرماید:«پیامبر طبیب دوّار بطبه» بود یعنی پیامبر اکرم خود به میان مردم می رفت، بیماران را پیدا می کرد و معالجه می نمود اینگونه نبود که یک جایی بنشینند تا مردم به سراغ او بیایند. به نظرم اگر ما روحانیت و طلاب این سیره و سبک تبلیغی پیامبر اکرم را مورد نظر قرار دهیم متوجه خواهیم شد که ما روحانیت باید سراغ جوانان برویم. وقتی جوانی را ببینیم یا گروهی را ببینیم، جلو برویم و با مهربانی با آنها سخن بگوئیم و این مشکل را طبابت کنیم، می بینیم که فطرت جوان ما جذب می شود و این مشکل حل خواهد شد. بنابراین در مرحله اول وظیفه داریم که به مردم آگاهی ببخشیم. آگاهی بخشی هم به این است که وارد جامعه شده و در میان مردم، جوانان، اجتماعات جوانها، دبیرستانها، دانشگاهها، مدارس و ورزشگاهها حاضر شویم.
دومین کاری که به نظر من علما باید انجام دهند انگیزه بخشی است؛ گاهی اوقات انسان آگاهی و دانش درباره یک موضوع را دارد اما انگیزه لازم برای انجام آن را ندارد. بنابراین باید انگیزه دهیم همانطور که خداوند در قرآن کریم بعد از اینکه خبر از قیامت و سنجش عمل می دهد، با توصیف بهشت و جهنم به ما انگیزه می دهد. به تاسی از قرآن کریم ما هم در زمینه دعوت مردم و بویژه جوانان به سمت اعمال خوب باید در آنها ایجاد انگیزه کنیم مثلا بگوئیم ای جوان اگر به والدینت احترام بگذاری، روزی تو بابرکت می شود، عمرت طولانی می شود. همین در او ایجاد انگیزه خواهد کرد.
سومین وظیفه علما بحث تحذیر است؛ اینکه مردم را از عواقب بد کار خلاف باخبر کنند و آنها را بترسانند همانگونه که قرآن کریم بعد از اوصاف بهشت و جهنم، ما را تحذیر می کند و از بی اخلاقی و بی مبالاتی در دین برحذر می دارد.
من معتقدم ما این کارها را در جامعه انجام نمی دهیم؛ یا دائما تشویق می کنیم و می گوئیم بهترین هستیم یا دائما می ترسانیم. اگر علما و روحانیون ما در این سه جنبه بتوانند کار انجام دهند، انسانها از آن جهت که فطرتشان پاک است، می توانند به اهداف هدایت گونه خداوند برسند.
پیامدهای نگرش تک بعدی به دین چیست؟
دین یک بسته کامل برای هدایت ماست. در قرآن کریم آمده که عده ای از کفار به پیامبر می گفتند که ما به بخشی ایمان می آوریم و برخی را نادیده می گیریم اما پیامبر فرمودند: خیر. یا در تاریخ هم داریم که برخی ایمان به بعضی دین آوردند و به بعضی کفر ورزیدند که این به لحاظ منطقی، نتیجه تابع اخصّ مقدمات است؛ کسی که به بخشی ایمان بیاورد و به بخشی ایمان نیاورد درواقع به هیچ بخشی از دین ایمان نیاورده است لذا اگر این بخش آگاهانه باشد یعنی آگاهی از مطلوبات دینی دارد اما بگوید که اینها را باور ندارم درواقع این فرد در بخش ایمان دچار مشکل است و ما باید تلاش کنیم ایمان آنها را کامل کنیم و به آنها بقبولانیم که دین یک بسته کامل و مجموعه ای از باورها، اعتقادات، اخلاقیات و حقوق است. اما یک زمانی فرد آگاهی و باور دارد اما دچار ضعف اراده است، اینجاست که باید با تبلیغ و صحبت کردن اراده ضعیف او را به اراده قوی تبدیل کنیم تا مطابق باورهایش عمل کند.
نگاه تک بعدی به دین مانند نگاه کاریکاتوری به دین است که بخشی از دین را بزرگ کرده و عمل کند و بخش دیگر را نادیده بگیرد.

نتیجه این نگرش در سطح بیرونی(جامعه بین الملل) و درونی(ملی) چیست؟
اگر این رویکرد در جامعه زیاد شود، موجب سست شدن و وهن دین در نظر دیگران می شود و ما به بی مبالاتی متهم می شویم و به مرور سبب می شود که فرزندان هم بی مبالات نسبت به دین تربیت شوند و این نوع نگرش به دین در نهایت به رستگاری منجر نمی شود.

آیا جامعه ما در آستانه این خطر قرار نگرفته است؟

خیر. هر روز که می گذرد احساس می کنیم جوانان و مردم ما متدین تر می شوند دلیل این امر هم ایام اعتکاف و شبهای ماه رمضان است. من فکر می کنم این حرف به طور کلی اشتباه است که جامعه به سمت خوبی پیش نمی رود بلکه هرچه می گذرد، ایمان جوانان ما قوی تر می شود.

بحث ما اینجاست که جوانان ما و به طور کلی مردم ما عبادات و مناسک را انجام می دهند یعنی ماه رمضان روزه می گیرند، مستحبات را انجام می دهند یا روز اربعین در راهپیمایی اربعین شرکت می کنند اما دروغ می گویند، غیبت می کنند و کارهای مذموم و منفور در دین را هم انجام می دهند.
اگر همان دختر و پسری که بی مبالات در انجام احکام است، یا دروغ می گوید وقتی از او دلیل این کار را می پرسید اظهار پشیمانی می کند. معتقدم جوانی که تحت جوّ و فضا قرار می گیرد و احساسات و عواطف بر او غلبه می کند، ممکن است در آن لحظه هیجانی شده باشند اما نیم ساعت بعد وقتی با آنها حرف می زنیم ابراز پشیمانی می کنند. درواقع نفس اموری که می بینیم نباید دلیل بر بی دینی بدانیم بلکه دلیل بر بی توجهی باید دانست که همان غلبه شهوات و هیجانات و غضبات بر باورها و اخلاقیات است. هیجانات و احساسات غلبه می کند و آن باورها به ظاهر به گوشه ای قرار می گیرند و نمی توانند بروز کنند چون باورها اصیل و قوی نیست و روی اخلاقیات کار نشده است. کدام یک از این جوانان پای درس اخلاقی نشستند؟ کدامیک پای درس علمای ربانی نشسته اند؟ در حقیقت ضعف بیشتر از جانب ماست. اگر ما خوب عمل کنیم و طلاب و روحانیت خوب به وظیفه خود عمل کنند، مطمئنم بیش از ۹۰ درصد این جوانان در عرصه عمل هم خوب عمل خواهند کرد لذا ضعف بیشتر در ما طلاب و روحانیت، رسانه ها و صدا و سیماست. در سایتهای خبری اثری از معنویت و حدیث یا کلام اخلاقی دیده نمی شود و تماما دچار روزمرگی شده و کارهایی می کنیم که سبب غفلت از دین می شود.

انتهای پیام

www.af.shafaqna.com

 

موضوعات:   جهان اسلام ، دین و زندگی ،
از دیگر سایت‌های خبری (RSS Reader)

باج دهی مردم به طالب

- افغان پی پر