آزادیان در گفت وگو با شفقنا: نگرش تک بعدی به دین سبب وهن دین می شود

50 درصد از امریکایی‌ها قادر به تامین معیشت خود نیستند

انهدام 9 کارخانه تولید موادمخدر در نیمروز

وقوع دو انفجار در ننگرهار

رم، کثیف‌ترین شهر اروپا!

مواد مذاب آتشفشان هاوایی به اقیانوس آرام رسید

مجله فوربز، قدرتمندترین افراد جهان در سال ۲۰۱۸ را معرفی کرد!+تصاویر

کسانی که رژیم غذایی سالم دارند، دارای مغز بزرگتری هستند

نتایج ۱۰۳ مرکز رای‌گیری در ۵ استان عراق لغو شد

عایدات کشت خشخاش به جیب که می رود؟ دولت یا تروریستها؟

گرانترین خوردنیهای دنیا+تصاویر

شش بیلیون دلار عایدات مواد مخدر در سال 2017

تصاویری از حال و هوای ماه مبارک رمضان در مناطق شیعه نشین عربستان!

سومین سفارت خارجی در قدس امروز افتتاح می‌شود

دانش در پاسخ به تهدید طالبان: سرکوب تروریستان اولین هدف حکومت است/ طالبان هشدار داده اند که مراکزی در کابل را هدف قرار خواهند داد

دریاچه نمک آب تخار پس از ۶ ماه تخریب شد

اجرای نمایشنامه‌ «ولپن»توسط گروه «سرخ و سفید» در کابل+تصاویر

جنرال کشته‌شده پاکستانی در خاک افغانستان فرمانده طالبان برآمد!

21 هزار افغانی از هر موتر باری/بخشنامه جدید گمرک سیار طالبان در غور

روند توزیع ۳۴۰۰۰۰ جلد کتاب درسی برای مکاتب کابل آغاز شد

توافق علمای افغانستان و پاکستان بر نشست مشترک برای صلح

شبکه های تلویزیونی افغانستان به زودی دیجیتال می شود

۱۰ میلیون افغانی خسارت حمله طالبان به گمرک فراه

کمیسیون انتخابات: هر ولایت یک حوزه انتخاباتی است

صلاح قابل مقایسه با رونالدو است؟

جایزه پی چی چی و کفش طلا به مسی رسید

طرح ویژه مسی برای خداحافظی با اینیستا

افزایش ۳۶ درصدی بازگشت مهاجران به افغانستان

بمباران موشکی فرودگاه جازان عربستان توسط نیروهای یمنی

نرخ اسعار خارجی در مقابل پول افغانی / دوشنبه ۳۱ ثور ۱۳۹۷

آوارگی هزاران ترکمن در شمال افغانستان به دلیل حضور شبه نظامیان

اجرستان غزنی تحت کنترل نیروهای امنیتی

پیروزی مادورو در انتخابات ریاست‌جمهوری ونزوئلا

کمیته قـوانین کابینه طرح قانون امور ذاتی سـربازان را تایید کرد

کمیسیون حقوق بشر: در محل حمله هوایی دولت به دشت ارچی شماری از اعضای طالبان حضور داشتند

امـــروز؛ آخرین‌ روزِ کارِ قـانونیِ رییس‌جمهورغنی

عملیات‌‎های نیروهای هوایی و کماندو افزایش می یابد

اردوی ملی در کنار وظایف خود، به آسیب دیدگان حوادث طبیعی نیز رسیدگی می کند

طالبان در بادغیس: معلمان و مدیران مکاتب ریش بگذارند و دانش آموزان هم مندیل بزنند

جنرال دوستم به زودی به کشور باز می گردد

روسیه: 40 درصد قلمرو افغانستان در کنترل طالبان است؛ امریکا به صورت مستقیم با طالبان وارد گفتگو شود

سقوط یک جرثقیل دیگر در مسجدالحرام + تصاویر

وزارت امور خارجه آمریکا: آمریکا نتایج انتخابات ونزوئلا را به رسمیت نمی شناسد

مجلس سنا پیمان امنیتی افغانستان با امریکا و ناتو را بررسی می‌کند

حضور یک دختر غمگین در مراسم ازدواج سلطنتی!+تصاویر

همسر “محمد بن‌سلمان” کیست؟+عکس

انسان چیست وعلی در برابر این انسان کیست؟

دعاى روز پنجم ماه مبارک رمضان

ویدیو: چرا در افغانستان فقط ناراحتی قوم پشتون در نظر گرفته می شود؟

محکومیت اسرائیل در شورای حقوق بشر سازمان ملل گامی مهم درجهت بسیج افکار عمومی علیه این رژیم است

اسکای نیوز: مقتدا صدر پیشنهاد باقی ماندن العبادی در سمت نخست وزیری را مطرح کرده است

با شکم خالی ورزش نکنید!

فاش گویی شاهزاده سعودی درباره بن سلمان

درد دلهای اولین فوق تخصص(فلوشیب) گوش و حلق و بینی افغانستان؛ به هیچ کس رشوه ندادم، آمده ام تا خدمت کنم!

نیکلسون: مسیر اصلی ورود داعش به افغانستان از پاکستان است

بازداشت شماری از مهاجران و قاچاقبران توسط پولیس یونان

گاردین: اروپا در برابر ترامپ یک جبهه ی واحد تشکیل می دهد

۳ سال زندان برای دیپلمات هندی متهم به جاسوسی برای پاکستان

گزارشگران بدون مرز: طی دو سال گذشته، ۳۶ خبرنگار در افغانستان کشته شدند

علت مرگ هیتلر از روی دندان او کشف شد!+تصویر

پیو: 80 درصد مسلمانان آمریکا روزه می گیرند

مقام آلمانی خواستار به رسمیت شناختن دین اسلام از سوی دولت این کشور شد

حزب حرکت اسلامی ملی:نام سایر اقوام در شناسنامه‌های الکترونیکی باید درج شود

بیش از 300 مرکز ثبت نام رای دهندگان در ولسوالی‌ها بسته است

تخریب ۹ کارخانه تولید موادمخدر در نیمروز

جنرال بلند پایه پاکستانی در افغانستان کشته شد

بررسی جدید نشان می‌دهد: کودکان آمریکایی بیشتر از نظامیان کشته می‌شوند

وقتی ترامپ نام همسرش را اشتباه می نویسد+ عکس

فرضیه های محتمل درمورد ناپدید شدن ولیعهد سعودی

پنتاگون: تلاش روسیه برای مقابله با تروریسم در مرزهای خود کافی نیست

حاصلات گیلاس در سمنگان بی‌پیشینه است

همه چیز درباره “هری” شاهزاده جنجالی انگلیس+تصاویر

با این چند روش ساده از تشنگی در ماه رمضان جلوگیری کنید!

تصاویری از مسجد النبی(ص) در ماه مبارک رمضان

نیویورک تایمز: نقش عرب ها در پیروزی ترامپ در انتخابات آمریکا چه بود؟

دو تروریست ماین‌گذار در غزنی بازداشت شد

حملات گروهی تروریستان به شهر مزارشریف خنثی شد

دیدار رییس جمهورغنی بامعاون اول در ترکیه؛آیا جنرال به کابل باز می گردد!

افغانستان کشور بی رقیب منطقه در تروریزم پذیری

منیره یوسف زاده معاون والی کابل شد

تغییرات ساده در سبک زندگی بیماری های مفاصل را بهبود می بخشد

حاشیه راندن مسلمانان در دانمارک با وضع قوانین جدید/ از ممنوعیت برقع و نقاب تا پوشش روسری و سربند

چگونه هم می توان روزه گرفت، هم ورزش کرد؟

لیگ ترکیه؛نایب قهرمانی فنرباغچه و قهرمانی گالاتاسرای

چلسی قهرمان جام حذفی انگلیس شد

آخرین دیدار این فصل لالیگا؛ پیش بازی بارسلونا – رئال سوسیداد

ویدیو: شکار مارعظیم الجثه توسط دو کودک!

ثبت 150 مورد خودکشی در دو ماه اخیر در هرات

تلفات سنگین طالبان در جوزجان

سفیر ایران در کابل: ناامنی در افغانستان با منافع ایران در تضاد است

اعمال تحریم های مجدد آمریکا علیه ایران تهدیدی برای اقتصاد افغانستان

رئیس پولیس هرات: افرادی که ظاهر مناسب ندارند را دستگیر کنید

شورای ولایتی غزنی: نیروی کمکی هنوز به ولسوالی اجرستان اعزام نشده است

دیدار با ناجی پس از ۲۰ سال+عکس

۵۰ چرخبال «بلک‌‎هاک» دیگر تا دو ماه آینده به افغانستان می‌رسد

بیش از 50 تروریست در حملات هوایی در غزنی و ارزگان کشته شدند

۲۰ کشیش در بین قربانیان هواپیمای سقوط کرده کوبایی

کشته شدن ۳۰ دهشت افگن در ولسوالی اجرستان غزنی

نمایشگاه شفتالوهای زودرس در کندز برگزار شد

دست رد طالبان به سینه اشرف غنی؛ در ماه رمضان هم جنگ را ادامه می دهیم!

۲۰ طالب در عملیات نیروهای امنیتی در قندوز کشته شدند

سه‌شنبه 28 سنبله 1396 | 12:22

آزادیان در گفت وگو با شفقنا: نگرش تک بعدی به دین سبب وهن دین می شود

شفقنا افغانستان- حجت الاسلام دکتر مصطفی آزادیان استادیار گروه فلسفه اخلاق پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی ایران عمده مشکل برخورد سطحی با دین را ضعف در اراده و عمل دانسته و ضمن تقسیم ساحت انسان به اعتقادات، عواطف و اراده می گوید: دین هر سه این ساحت را در ارتباط با یکدیگر قرار داده و زمانی انسان مومن کامل و اصیل به وجود می آید که این سه ساحت در تعادل باشند.
آزادیان معتقد است: بی مبالاتی ها در روابط یا در انجام مناسک نه دلیل بر بی ایمانی بلکه به دلیل غلبه عواطف و هیجانات بر اخلاقیات است و گاها جوانان بعد از فارغ شدن از این اعمال نادرست، ابراز پشیمانی می کنند و این نشان می دهد که مردم ما متدین هستند و باور هم دارند اما در بخش عمل دچار ضعف هستند.
استادیار گروه فلسفه اخلاق پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی وظیفه علما را در سه بخش اگاهی بخشی، انگیزشی و تحذیر خلاصه کرد و تاکید نمود: علما و روحانیت برای معالجه معنوی مردم باید به میدان بیایند و آنها را به سوی صراط مستقیم هدایت کنند.
گفت وگوی شفقنا با دکتر آزادیان را در ادامه می خوانید:
در کنار اعتقادات و ایمان و عبادات، حقوق و اخلاق از جایگاه بالایی برخوردار است که توجه به آن می تواند به ترسیم انسان کامل از نظر اسلام بپردازد اما دیدگاههایی وجود دارد که بیان می کند در جامعه متاسفانه تنها به بعد عبادی و مناسکی دین توجه می شود و عمق این عبادات و مناسک و فلسفه آن کمتر مورد توجه است؛ نظر شما در این باره چیست؟
دانشمندان در علم انسان شناسی، انسان را دارای سه ساحت باورها و اندیشه ها، احساسات و عواطف و اراده و عمل می دانند که این ساحتها را فلاسفه هم پذیرفتند و در روانشناسی اخلاق هم به تفصیل مورد بحث است و می توان گفت مورد اتفاق همه اندیشمندان است.
از آنجا که دین برای هدایت انسان آمده است، بنابراین انسان را در همه این ساحتها هدایت می کند پس مطابق با این برداشت انسان شناسی می توان برای انسان از نظر دین سه ساحت اعتقادی، اخلاقی و عملی متصوّر شد که دین برای هرکدام آموزه ها و برنامه ای به سمت حقیقت و سعادت دارد.در واقع دین با آموزه های اخلاقی، انسانهای صاحب شخصیت و منش درست می کند که در نهایت، حب و بغض به آنچه که درست است، دارند به عبارت دیگر دین بین این ساحتها ارتباط برقرار می کند لذا انسانهایی که باور اصیل و حقیقی دارند در ساحت عواطف و احساسات هم انسانهایی متعادل و باتقوا هستند و سعی می کنند در چارچوب آموزه های الهی حرکت کنند. دین برای ساحت اراده و عمل هم آموزه های حقوقی و اخلاق بیرونی ترسیم کرده است.
اما اینکه چرا ما انسانها در جامعه اینگونه عمل نمی کنیم یعنی باورهایمان ممکن است باورهای درستی باشد ولی هیجانا تمان درست نیست یا شهوت ما بر غضب ما غلبه می کند؛ یا می دانیم نماز اول باید بخوانیم اما انجام نمی دهیم یا می دانیم باید به بزرگترها احترام بگذاریم اما احترام نمی گذاریم، به نظر می رسد از این نظر دارای سه مشکل اساسی هستیم؛ اولین مشکل به مساله معرفت شناختی بر می گردد یعنی برخی انسانها علیرغم متدیّن بودن اما در زمینه باورهای اعتقادی ضعف دارند و چون این باورهایشان ضعیف است مرتکب برخی کارهای نادرست از نظر دین می شوند یا یکسری انسانها هستند که باورهایشان درست است اما در ساحت اخلاقیات و عواطف دچار مشکل هستند و به آن تعادلی که خداوند فرموده نرسیدند، نتوانستند شهوت و غضب خود را در جهتی که خداوند فرموده، هدایت کنند درواقع امیال خود را آزاد گذاشتند و شهوت آنها سوار بر عقل شده و آنها را به سمت عصیان و گناه برده است.
ممکن است مشکل برخی مردم این باشد که می دانند باید به احکام فقهی عمل کنند و به حقوق دیگران احترام بگذارند و از این جهت نقصی ندارند، به لحاظ عواطف هم انسانهای اخلاقی هستند اما تنبل هستند؛ که خیلی از کسانی که با ما مشورت می کنند و بویژه جوانان در این ساحت مشکل دارند یعنی می گویند ما می دانیم خدا وجود دارد و قیامتی هست و آموزه های اخلاقی اسلام را هم قبول داریم، دوست داریم عادل باشیم، شجاع باشیم و به دیگران کمک کنیم اما گاهی اوقات با اینکه می دانیم نماز اول وقت یا امر واجبی را باید به جا بیاوریم آن را به خاطر تنبلی انجام نمی دهیم. این مساله که به لحاظ علمی هم مطرح شده همان ضعف اراده است.
الان مشکل جامعه بیشتر در کدام یک از این سه ساحت است؟
فکر می کنم مشکل ما در هر سه مرحله است؛ به نظرم مردم ما هنوز باورهایشان را به شکلی که باید به صورت منسجم در درون خود جای ندادند، آن اخلاقیاتی که دین ما می گوید هنوز در جامعه ما جا نیفتاده و به لحاظ اراده و عمل هم که تنبلی در میان مردم ما به چشم می خورد.

نقش علما و روحانیت در اصلاح این وضعیت چه می باشد؟

در مقابل سه آسیبی که بیان شد، سه وظیفه و مسئولیت برای بزرگان دینی و مذهبی مطرح می شود؛ اولین وظیفه، دانش بخشی است یعنی علما و روحانیت باید به مردم آگاهی دهند. آگاهی بخشی مهمترین وظیفه طلاب و روحانیت است. خودم بارها شاهد این مساله بودم که کوچکترین مساله شرعی را جوانان، زنان و مردان ما و به طور کلی مردم ما خبر ندارند که اینها به عدم آگاهی و دانش لازم بر می گردد و چون خبر ندارد انجام نمی دهد؛ مثلا در مساله حجاب، برخی زنان و دختران ما نمی دانند که باید حجاب داشته باشند و حدّ و اندازه حجاب را نمی دانند پس این مشکل دانشی و آگاهی است.
در این بخش وقتی پای صحبت برخی روحانیون می نشینیم عنوان می کنند که مردم از ما سئوال نکردند یا مطالبه نکردند که ما پاسخ بدهیم یا عنوان می کنند این مسائل در رساله های عملیه گفته شده و به نوعی مردم را به این رساله ها ارجاع می دهند درواقع به نظر می رسد روحانیت ما البته برخی، منتظر نشستند تا مردم به آنها مراجعه کنند نه اینکه آنها سراغ مردم بروند.
همانطور که امام علی(ع) در مورد پیامبر اکرم(ص) می فرماید:«پیامبر طبیب دوّار بطبه» بود یعنی پیامبر اکرم خود به میان مردم می رفت، بیماران را پیدا می کرد و معالجه می نمود اینگونه نبود که یک جایی بنشینند تا مردم به سراغ او بیایند. به نظرم اگر ما روحانیت و طلاب این سیره و سبک تبلیغی پیامبر اکرم را مورد نظر قرار دهیم متوجه خواهیم شد که ما روحانیت باید سراغ جوانان برویم. وقتی جوانی را ببینیم یا گروهی را ببینیم، جلو برویم و با مهربانی با آنها سخن بگوئیم و این مشکل را طبابت کنیم، می بینیم که فطرت جوان ما جذب می شود و این مشکل حل خواهد شد. بنابراین در مرحله اول وظیفه داریم که به مردم آگاهی ببخشیم. آگاهی بخشی هم به این است که وارد جامعه شده و در میان مردم، جوانان، اجتماعات جوانها، دبیرستانها، دانشگاهها، مدارس و ورزشگاهها حاضر شویم.
دومین کاری که به نظر من علما باید انجام دهند انگیزه بخشی است؛ گاهی اوقات انسان آگاهی و دانش درباره یک موضوع را دارد اما انگیزه لازم برای انجام آن را ندارد. بنابراین باید انگیزه دهیم همانطور که خداوند در قرآن کریم بعد از اینکه خبر از قیامت و سنجش عمل می دهد، با توصیف بهشت و جهنم به ما انگیزه می دهد. به تاسی از قرآن کریم ما هم در زمینه دعوت مردم و بویژه جوانان به سمت اعمال خوب باید در آنها ایجاد انگیزه کنیم مثلا بگوئیم ای جوان اگر به والدینت احترام بگذاری، روزی تو بابرکت می شود، عمرت طولانی می شود. همین در او ایجاد انگیزه خواهد کرد.
سومین وظیفه علما بحث تحذیر است؛ اینکه مردم را از عواقب بد کار خلاف باخبر کنند و آنها را بترسانند همانگونه که قرآن کریم بعد از اوصاف بهشت و جهنم، ما را تحذیر می کند و از بی اخلاقی و بی مبالاتی در دین برحذر می دارد.
من معتقدم ما این کارها را در جامعه انجام نمی دهیم؛ یا دائما تشویق می کنیم و می گوئیم بهترین هستیم یا دائما می ترسانیم. اگر علما و روحانیون ما در این سه جنبه بتوانند کار انجام دهند، انسانها از آن جهت که فطرتشان پاک است، می توانند به اهداف هدایت گونه خداوند برسند.
پیامدهای نگرش تک بعدی به دین چیست؟
دین یک بسته کامل برای هدایت ماست. در قرآن کریم آمده که عده ای از کفار به پیامبر می گفتند که ما به بخشی ایمان می آوریم و برخی را نادیده می گیریم اما پیامبر فرمودند: خیر. یا در تاریخ هم داریم که برخی ایمان به بعضی دین آوردند و به بعضی کفر ورزیدند که این به لحاظ منطقی، نتیجه تابع اخصّ مقدمات است؛ کسی که به بخشی ایمان بیاورد و به بخشی ایمان نیاورد درواقع به هیچ بخشی از دین ایمان نیاورده است لذا اگر این بخش آگاهانه باشد یعنی آگاهی از مطلوبات دینی دارد اما بگوید که اینها را باور ندارم درواقع این فرد در بخش ایمان دچار مشکل است و ما باید تلاش کنیم ایمان آنها را کامل کنیم و به آنها بقبولانیم که دین یک بسته کامل و مجموعه ای از باورها، اعتقادات، اخلاقیات و حقوق است. اما یک زمانی فرد آگاهی و باور دارد اما دچار ضعف اراده است، اینجاست که باید با تبلیغ و صحبت کردن اراده ضعیف او را به اراده قوی تبدیل کنیم تا مطابق باورهایش عمل کند.
نگاه تک بعدی به دین مانند نگاه کاریکاتوری به دین است که بخشی از دین را بزرگ کرده و عمل کند و بخش دیگر را نادیده بگیرد.

نتیجه این نگرش در سطح بیرونی(جامعه بین الملل) و درونی(ملی) چیست؟
اگر این رویکرد در جامعه زیاد شود، موجب سست شدن و وهن دین در نظر دیگران می شود و ما به بی مبالاتی متهم می شویم و به مرور سبب می شود که فرزندان هم بی مبالات نسبت به دین تربیت شوند و این نوع نگرش به دین در نهایت به رستگاری منجر نمی شود.

آیا جامعه ما در آستانه این خطر قرار نگرفته است؟

خیر. هر روز که می گذرد احساس می کنیم جوانان و مردم ما متدین تر می شوند دلیل این امر هم ایام اعتکاف و شبهای ماه رمضان است. من فکر می کنم این حرف به طور کلی اشتباه است که جامعه به سمت خوبی پیش نمی رود بلکه هرچه می گذرد، ایمان جوانان ما قوی تر می شود.

بحث ما اینجاست که جوانان ما و به طور کلی مردم ما عبادات و مناسک را انجام می دهند یعنی ماه رمضان روزه می گیرند، مستحبات را انجام می دهند یا روز اربعین در راهپیمایی اربعین شرکت می کنند اما دروغ می گویند، غیبت می کنند و کارهای مذموم و منفور در دین را هم انجام می دهند.
اگر همان دختر و پسری که بی مبالات در انجام احکام است، یا دروغ می گوید وقتی از او دلیل این کار را می پرسید اظهار پشیمانی می کند. معتقدم جوانی که تحت جوّ و فضا قرار می گیرد و احساسات و عواطف بر او غلبه می کند، ممکن است در آن لحظه هیجانی شده باشند اما نیم ساعت بعد وقتی با آنها حرف می زنیم ابراز پشیمانی می کنند. درواقع نفس اموری که می بینیم نباید دلیل بر بی دینی بدانیم بلکه دلیل بر بی توجهی باید دانست که همان غلبه شهوات و هیجانات و غضبات بر باورها و اخلاقیات است. هیجانات و احساسات غلبه می کند و آن باورها به ظاهر به گوشه ای قرار می گیرند و نمی توانند بروز کنند چون باورها اصیل و قوی نیست و روی اخلاقیات کار نشده است. کدام یک از این جوانان پای درس اخلاقی نشستند؟ کدامیک پای درس علمای ربانی نشسته اند؟ در حقیقت ضعف بیشتر از جانب ماست. اگر ما خوب عمل کنیم و طلاب و روحانیت خوب به وظیفه خود عمل کنند، مطمئنم بیش از ۹۰ درصد این جوانان در عرصه عمل هم خوب عمل خواهند کرد لذا ضعف بیشتر در ما طلاب و روحانیت، رسانه ها و صدا و سیماست. در سایتهای خبری اثری از معنویت و حدیث یا کلام اخلاقی دیده نمی شود و تماما دچار روزمرگی شده و کارهایی می کنیم که سبب غفلت از دین می شود.

انتهای پیام

www.af.shafaqna.com

 

موضوعات:   جهان اسلام ، در آینه ،
از دیگر سایت‌های خبری (RSS Reader)

«ژن خوب» هم کشف شد!

- پیام آفتاب

غزنه؛ دور از چشم همه

- افغان پی پر