آزادیان در گفت وگو با شفقنا: نگرش تک بعدی به دین سبب وهن دین می شود

حق برافراشتن پرچم ملی در المپیک زمستانی از روسیه گرفته شد

سفیر سابق آمریکا در کویت: حمله به عراق یک اشتباه راهبردی فاجعه‌بار بود

خودشیفتگی مُسری بین سیاستمداران/ برلوسکونی: من آن کهنه شراب نابم که به کمال رسیده ام

با این ترفند ساده از اعتیاد به تلفن همراه خلاص شوید

عطامحمدنور:تقابل ما با حکومت بر سر انحصارگرایی و تمرکززدایی است

ثروتمندترین شهرهای جهان معرفی شدند+تصویر

تبادل آتش میان هند و پاکستان صدها کشمیری را آواره کرد

کشته شدن بیش از ۲ هزار تروریست در شاخه زیتون توسط ارتش ترکیه

حمله انتحاری به یکی از مراکز بسیج مردمی در کرکوک

دیدار استادان دانشگاه هرات و نمایندگان شورای متخصصان با رئیس جمهور

وزارت داخله:اکثر فیرهای هوایی از خانه‌های بزرگان و مقامات دولتی صورت گرفته است

برگزاری نشست زنان کشورهای عضو تاپی به ابتکار زنان افغان

حمایت جوانان و اعضای جامعه مدنی هرات از برنامه‌های زیربنایی رئیس‌جمهور

حمله راکتی النصره در سوریه با ۱۴ کشته و زخمی

گسترش پوپولیسم از طریق رسانه های اجتماعی

چرا زنان دستانی سردتر و مردان بینی بزرگ تری دارند؟‎

اشرف غنی، سکولار یا دین‌مدار؟

افتتاح نخستین فارم پرورش مرغ های نسلی در ولایت تخار+تصاویر

برگزاری جلسه شورای عالی توسعه شهری به ریاست رئیس جمهور غنی در ولایت هرات

تصاویر: ۴ طرح جلد یک مجله‌ی بریتانیایی برای «نزاع شیعی-سنی»

زرداری از نخست وزیر پاکستان شکایت کرد

دیدار اشرف غنی با ورزشکاران هراتی

نیکلسون:بلند پروازی های طالبان کاهش یافته است

گزارش تصویری مسابقات اسکی در بامیان

28 تروریست در زون شمال و شمال شرق کشور کشته و زخمی شدند

برگزاری مسابقات اسکی بین ولایت های مختلف در بامیان+تصاویر

آمریکا: دروازه صلح برای آن عده از طالبان که از خشونت دست می‌کشند و قانون اساسی افغانستان را می‌پذیرد، باز خواهد بود

ترامپ متهم به دریافت هدایا از دولت های خارجی شد

گزارش تصویری نشست رهبران جهادی در کابل

اشتراک عبداالله در نشست سالانه شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد

نرخ مبادله پول افغانی در برابر اسعار خارجی/ یکشنبه 6 حوت 1396

گزارش تصویری اختلاف بر سر نشستن رهبران جهادی در چوکی اول بر سر گرفتن باج از جامعه جهانی

رهبران احزاب سياسی با برگزاری نشستی خواستارحضورشان در انتخابات افغانستان توسط جامعه جهانی شدند

تقدير والی دايكندی از ورزشكاران رزمی كار+تصاویر

افغانها به صلح نياز دارند؛ نه ترامپ!!!

بررسی مشکلات آموزشی، فرهنگی و اجتماعی منطقه خوشک در دایکندی

حکم پرداخت هدیه بیمه عمر به بیمه گذار/ پاسخ حضرت آیت‌الله سیستانی

بروز یک جنگ ژئوپولیتیک در لبنان

واژگونی و آتش گرفتن اتوبوس در مصر با۳۰ کشته و زخمی + تصاویر

حاکم دبی به دنبال استخدام سازنده امید با حقوق نجومی+ تصویر

۵۴ کشته و زخمی در حمله داعش به یگان مبارزه با تروریسم عدن+ تصاویر

تکذیب خبر کشته‌شدن رهبر جنبش انصارالله یمن

تصویب قطعنامه شورای امنیت برای برقراری آتش‌بس در سوریه

ترور معاون پیشین مجلس سنا در کابل

با ورزش جلوی سرماخوردگی را بگیرید

عروسان داعش به اروپا باز می گردند

شورای سراسری هزاره های اهل سنت خواستار حضور در ساختار حکومتی شدند+تصاویر

دیدار اعضای انجمن اجتماعی نگرش نو با معاون رئیس جمهور+تصاویر

دیدار وزیر دولت در امور خارجه هند با صلاح الدین ربانی+تصاویر

رئیس جدید صحت عامه بامیان به صورت رسمی معرفی شد+تصاویر

آگهی استخدام جالب حاکم دبی با حقوق نجومی+ تصویر

توییت اشرف غنی درباره حملات انتحاری امروز در افغانستان

سران سعودی، امارات و قطر با ترامپ دیدار می کنند

خوراکی هایی که سطح سدیم خون را تنظیم می کنند

نشانه هایی که ثابت می کند شما بدنی ناسالم دارید

بیزنس اینسایدر: جایگاه ولیعهد عربستان علیرغم آنچه نشان می دهد، متزلزل است

عبدالله: امیدواریم کشورهای دخیل در پروژه تاپی «صادقانه» گام بردارند

لیبی میزبان بیش از ۷۰۰ هزار مهاجر غیرقانونی است

سی ان ان: داعشی ها از بازداشتگاه های تحت حمایت آمریکا در سوریه فرار کردند

غنی: افغان بودیم، افغان هستیم و تا ابد افغان خواهیم ماند

شورای عالی صلح:با گروه‌های که دست به کشتار مردم می‌زنند در میدان نبرد تسویه حساب می شود

صدور اولین محموله هوایی میوه و قالین به قزاقستان

گفت و گوی وزرای خارجه روسیه و ازبکستان در مورد کنفرانس صلح افغانستان

ترور مدیر مالی فرمانده پولیس غزنی

وزیر خارجه ایران:خطر داعش همچنان منطقه و جهان را تهدید می‌کند

اعلام همکاری ناتو برای دفاع از حقوق کودکان در هرات

سه حمله انتحاری با 23 کشته و زخمی در افغانستان

مشاور سابق ترامپ به پرداخت رشوه به مقامات اروپایی متهم شد

خوراکی‌هایی که اعصاب شما را تقویت می‌کنند

دیپلماسی خانوادگی ؛سفر دختر ترامپ به کره

چرا سازمان های تروریستی میل به گسترش دارند؟

ترامپ: تلاش می‌کنم طاسی سرم را پنهان کنم

پناهجویان افغان مقیم هند با چه مشکلاتی روبه رو هستند؟

رئیس جمهور: بعد از تکمیل کجکی دوم در هلمند،سطح آب اضافه خواهد شد

دو کودک در انفجار ماین جاسازی شده در پروان کشته و زخمی شدند

اشرف غنی: بازارهای آسیای مرکزی برای میوه قندهار باز می شود+تصاویر

کشته شدن ۵ نظامی امریکایی در فراه

سقوط پاسگاه ارتش در فراه؛ بیش از ۲۰ سرباز کشته شده‌اند

سفر طولانی زنان از دید دوربین عکاسان در بامیان + تصاویر

عدم حضور اسماعیل خان و عثمانی در مراسم تاپی

لیلام ۱۸ میلیون دالر توسط بانک مرکزی در افغانستان

نرخ مبادله پول افغانی در برابر اسعار خارجی/ شنبه 5 حوت 1396

آغاز عملیات‌ گسترده نظامی در ولایت‌های بلخ و فاریاب

آغاز جشنواره بازی های زمستانی در بامیان + تصاویر

حمله انتحاری با موتر بمب‌گذاری شده در ولسوالی نادعلی هلمند

برای اشتغال زایی بانوان در غزنی ۹۹سبزخانه توزیع شد + تصاویر

اجرای یک اوپرا برای اولین بار در عربستان+ تصاویر

قزاقستان میزبان کنفرانس علمای کشورهای اسلامی

برخورد خودرو به حفاظ امنیتی کاخ‌سفید

خبرگزاری فرانسه: انفجار ۳ بمب در مرکز استان مسلمان‌نشین میانمار

فوری: حمله انتحاری در هلمند

دانش:افراط گرایی در زمینه‌های دینی و مذهبی آفت اجتماعی است

سنگ تهداب لابراتوار کنترل کیفیت دارو در هرات گذاشته شد

حمله انتحاری در نزدیکی سفارت آمریکا در کابل/7 کشته و زخمی

فوری: انفجار مهیبی در کابل

اشتباه پزشکی سالیانه ۲۲ هزار انگلیسی را می‌کشد

سفارت آمریکا ۲۴ اردیبهشت به قدس منتقل می‌شود

فیفا به روسیه برای برگزاری ایمن جام‌جهانی فوتبال اعتماد دارد

کناره گیری دو مقام ارشد کاخ‌سفید

ژن‌هایی که زمان مرگ افراد را مشخص میکنند!

سه‌شنبه 28 سنبله 1396 | 12:22

آزادیان در گفت وگو با شفقنا: نگرش تک بعدی به دین سبب وهن دین می شود

شفقنا افغانستان- حجت الاسلام دکتر مصطفی آزادیان استادیار گروه فلسفه اخلاق پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی ایران عمده مشکل برخورد سطحی با دین را ضعف در اراده و عمل دانسته و ضمن تقسیم ساحت انسان به اعتقادات، عواطف و اراده می گوید: دین هر سه این ساحت را در ارتباط با یکدیگر قرار داده و زمانی انسان مومن کامل و اصیل به وجود می آید که این سه ساحت در تعادل باشند.
آزادیان معتقد است: بی مبالاتی ها در روابط یا در انجام مناسک نه دلیل بر بی ایمانی بلکه به دلیل غلبه عواطف و هیجانات بر اخلاقیات است و گاها جوانان بعد از فارغ شدن از این اعمال نادرست، ابراز پشیمانی می کنند و این نشان می دهد که مردم ما متدین هستند و باور هم دارند اما در بخش عمل دچار ضعف هستند.
استادیار گروه فلسفه اخلاق پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی وظیفه علما را در سه بخش اگاهی بخشی، انگیزشی و تحذیر خلاصه کرد و تاکید نمود: علما و روحانیت برای معالجه معنوی مردم باید به میدان بیایند و آنها را به سوی صراط مستقیم هدایت کنند.
گفت وگوی شفقنا با دکتر آزادیان را در ادامه می خوانید:
در کنار اعتقادات و ایمان و عبادات، حقوق و اخلاق از جایگاه بالایی برخوردار است که توجه به آن می تواند به ترسیم انسان کامل از نظر اسلام بپردازد اما دیدگاههایی وجود دارد که بیان می کند در جامعه متاسفانه تنها به بعد عبادی و مناسکی دین توجه می شود و عمق این عبادات و مناسک و فلسفه آن کمتر مورد توجه است؛ نظر شما در این باره چیست؟
دانشمندان در علم انسان شناسی، انسان را دارای سه ساحت باورها و اندیشه ها، احساسات و عواطف و اراده و عمل می دانند که این ساحتها را فلاسفه هم پذیرفتند و در روانشناسی اخلاق هم به تفصیل مورد بحث است و می توان گفت مورد اتفاق همه اندیشمندان است.
از آنجا که دین برای هدایت انسان آمده است، بنابراین انسان را در همه این ساحتها هدایت می کند پس مطابق با این برداشت انسان شناسی می توان برای انسان از نظر دین سه ساحت اعتقادی، اخلاقی و عملی متصوّر شد که دین برای هرکدام آموزه ها و برنامه ای به سمت حقیقت و سعادت دارد.در واقع دین با آموزه های اخلاقی، انسانهای صاحب شخصیت و منش درست می کند که در نهایت، حب و بغض به آنچه که درست است، دارند به عبارت دیگر دین بین این ساحتها ارتباط برقرار می کند لذا انسانهایی که باور اصیل و حقیقی دارند در ساحت عواطف و احساسات هم انسانهایی متعادل و باتقوا هستند و سعی می کنند در چارچوب آموزه های الهی حرکت کنند. دین برای ساحت اراده و عمل هم آموزه های حقوقی و اخلاق بیرونی ترسیم کرده است.
اما اینکه چرا ما انسانها در جامعه اینگونه عمل نمی کنیم یعنی باورهایمان ممکن است باورهای درستی باشد ولی هیجانا تمان درست نیست یا شهوت ما بر غضب ما غلبه می کند؛ یا می دانیم نماز اول باید بخوانیم اما انجام نمی دهیم یا می دانیم باید به بزرگترها احترام بگذاریم اما احترام نمی گذاریم، به نظر می رسد از این نظر دارای سه مشکل اساسی هستیم؛ اولین مشکل به مساله معرفت شناختی بر می گردد یعنی برخی انسانها علیرغم متدیّن بودن اما در زمینه باورهای اعتقادی ضعف دارند و چون این باورهایشان ضعیف است مرتکب برخی کارهای نادرست از نظر دین می شوند یا یکسری انسانها هستند که باورهایشان درست است اما در ساحت اخلاقیات و عواطف دچار مشکل هستند و به آن تعادلی که خداوند فرموده نرسیدند، نتوانستند شهوت و غضب خود را در جهتی که خداوند فرموده، هدایت کنند درواقع امیال خود را آزاد گذاشتند و شهوت آنها سوار بر عقل شده و آنها را به سمت عصیان و گناه برده است.
ممکن است مشکل برخی مردم این باشد که می دانند باید به احکام فقهی عمل کنند و به حقوق دیگران احترام بگذارند و از این جهت نقصی ندارند، به لحاظ عواطف هم انسانهای اخلاقی هستند اما تنبل هستند؛ که خیلی از کسانی که با ما مشورت می کنند و بویژه جوانان در این ساحت مشکل دارند یعنی می گویند ما می دانیم خدا وجود دارد و قیامتی هست و آموزه های اخلاقی اسلام را هم قبول داریم، دوست داریم عادل باشیم، شجاع باشیم و به دیگران کمک کنیم اما گاهی اوقات با اینکه می دانیم نماز اول وقت یا امر واجبی را باید به جا بیاوریم آن را به خاطر تنبلی انجام نمی دهیم. این مساله که به لحاظ علمی هم مطرح شده همان ضعف اراده است.
الان مشکل جامعه بیشتر در کدام یک از این سه ساحت است؟
فکر می کنم مشکل ما در هر سه مرحله است؛ به نظرم مردم ما هنوز باورهایشان را به شکلی که باید به صورت منسجم در درون خود جای ندادند، آن اخلاقیاتی که دین ما می گوید هنوز در جامعه ما جا نیفتاده و به لحاظ اراده و عمل هم که تنبلی در میان مردم ما به چشم می خورد.

نقش علما و روحانیت در اصلاح این وضعیت چه می باشد؟

در مقابل سه آسیبی که بیان شد، سه وظیفه و مسئولیت برای بزرگان دینی و مذهبی مطرح می شود؛ اولین وظیفه، دانش بخشی است یعنی علما و روحانیت باید به مردم آگاهی دهند. آگاهی بخشی مهمترین وظیفه طلاب و روحانیت است. خودم بارها شاهد این مساله بودم که کوچکترین مساله شرعی را جوانان، زنان و مردان ما و به طور کلی مردم ما خبر ندارند که اینها به عدم آگاهی و دانش لازم بر می گردد و چون خبر ندارد انجام نمی دهد؛ مثلا در مساله حجاب، برخی زنان و دختران ما نمی دانند که باید حجاب داشته باشند و حدّ و اندازه حجاب را نمی دانند پس این مشکل دانشی و آگاهی است.
در این بخش وقتی پای صحبت برخی روحانیون می نشینیم عنوان می کنند که مردم از ما سئوال نکردند یا مطالبه نکردند که ما پاسخ بدهیم یا عنوان می کنند این مسائل در رساله های عملیه گفته شده و به نوعی مردم را به این رساله ها ارجاع می دهند درواقع به نظر می رسد روحانیت ما البته برخی، منتظر نشستند تا مردم به آنها مراجعه کنند نه اینکه آنها سراغ مردم بروند.
همانطور که امام علی(ع) در مورد پیامبر اکرم(ص) می فرماید:«پیامبر طبیب دوّار بطبه» بود یعنی پیامبر اکرم خود به میان مردم می رفت، بیماران را پیدا می کرد و معالجه می نمود اینگونه نبود که یک جایی بنشینند تا مردم به سراغ او بیایند. به نظرم اگر ما روحانیت و طلاب این سیره و سبک تبلیغی پیامبر اکرم را مورد نظر قرار دهیم متوجه خواهیم شد که ما روحانیت باید سراغ جوانان برویم. وقتی جوانی را ببینیم یا گروهی را ببینیم، جلو برویم و با مهربانی با آنها سخن بگوئیم و این مشکل را طبابت کنیم، می بینیم که فطرت جوان ما جذب می شود و این مشکل حل خواهد شد. بنابراین در مرحله اول وظیفه داریم که به مردم آگاهی ببخشیم. آگاهی بخشی هم به این است که وارد جامعه شده و در میان مردم، جوانان، اجتماعات جوانها، دبیرستانها، دانشگاهها، مدارس و ورزشگاهها حاضر شویم.
دومین کاری که به نظر من علما باید انجام دهند انگیزه بخشی است؛ گاهی اوقات انسان آگاهی و دانش درباره یک موضوع را دارد اما انگیزه لازم برای انجام آن را ندارد. بنابراین باید انگیزه دهیم همانطور که خداوند در قرآن کریم بعد از اینکه خبر از قیامت و سنجش عمل می دهد، با توصیف بهشت و جهنم به ما انگیزه می دهد. به تاسی از قرآن کریم ما هم در زمینه دعوت مردم و بویژه جوانان به سمت اعمال خوب باید در آنها ایجاد انگیزه کنیم مثلا بگوئیم ای جوان اگر به والدینت احترام بگذاری، روزی تو بابرکت می شود، عمرت طولانی می شود. همین در او ایجاد انگیزه خواهد کرد.
سومین وظیفه علما بحث تحذیر است؛ اینکه مردم را از عواقب بد کار خلاف باخبر کنند و آنها را بترسانند همانگونه که قرآن کریم بعد از اوصاف بهشت و جهنم، ما را تحذیر می کند و از بی اخلاقی و بی مبالاتی در دین برحذر می دارد.
من معتقدم ما این کارها را در جامعه انجام نمی دهیم؛ یا دائما تشویق می کنیم و می گوئیم بهترین هستیم یا دائما می ترسانیم. اگر علما و روحانیون ما در این سه جنبه بتوانند کار انجام دهند، انسانها از آن جهت که فطرتشان پاک است، می توانند به اهداف هدایت گونه خداوند برسند.
پیامدهای نگرش تک بعدی به دین چیست؟
دین یک بسته کامل برای هدایت ماست. در قرآن کریم آمده که عده ای از کفار به پیامبر می گفتند که ما به بخشی ایمان می آوریم و برخی را نادیده می گیریم اما پیامبر فرمودند: خیر. یا در تاریخ هم داریم که برخی ایمان به بعضی دین آوردند و به بعضی کفر ورزیدند که این به لحاظ منطقی، نتیجه تابع اخصّ مقدمات است؛ کسی که به بخشی ایمان بیاورد و به بخشی ایمان نیاورد درواقع به هیچ بخشی از دین ایمان نیاورده است لذا اگر این بخش آگاهانه باشد یعنی آگاهی از مطلوبات دینی دارد اما بگوید که اینها را باور ندارم درواقع این فرد در بخش ایمان دچار مشکل است و ما باید تلاش کنیم ایمان آنها را کامل کنیم و به آنها بقبولانیم که دین یک بسته کامل و مجموعه ای از باورها، اعتقادات، اخلاقیات و حقوق است. اما یک زمانی فرد آگاهی و باور دارد اما دچار ضعف اراده است، اینجاست که باید با تبلیغ و صحبت کردن اراده ضعیف او را به اراده قوی تبدیل کنیم تا مطابق باورهایش عمل کند.
نگاه تک بعدی به دین مانند نگاه کاریکاتوری به دین است که بخشی از دین را بزرگ کرده و عمل کند و بخش دیگر را نادیده بگیرد.

نتیجه این نگرش در سطح بیرونی(جامعه بین الملل) و درونی(ملی) چیست؟
اگر این رویکرد در جامعه زیاد شود، موجب سست شدن و وهن دین در نظر دیگران می شود و ما به بی مبالاتی متهم می شویم و به مرور سبب می شود که فرزندان هم بی مبالات نسبت به دین تربیت شوند و این نوع نگرش به دین در نهایت به رستگاری منجر نمی شود.

آیا جامعه ما در آستانه این خطر قرار نگرفته است؟

خیر. هر روز که می گذرد احساس می کنیم جوانان و مردم ما متدین تر می شوند دلیل این امر هم ایام اعتکاف و شبهای ماه رمضان است. من فکر می کنم این حرف به طور کلی اشتباه است که جامعه به سمت خوبی پیش نمی رود بلکه هرچه می گذرد، ایمان جوانان ما قوی تر می شود.

بحث ما اینجاست که جوانان ما و به طور کلی مردم ما عبادات و مناسک را انجام می دهند یعنی ماه رمضان روزه می گیرند، مستحبات را انجام می دهند یا روز اربعین در راهپیمایی اربعین شرکت می کنند اما دروغ می گویند، غیبت می کنند و کارهای مذموم و منفور در دین را هم انجام می دهند.
اگر همان دختر و پسری که بی مبالات در انجام احکام است، یا دروغ می گوید وقتی از او دلیل این کار را می پرسید اظهار پشیمانی می کند. معتقدم جوانی که تحت جوّ و فضا قرار می گیرد و احساسات و عواطف بر او غلبه می کند، ممکن است در آن لحظه هیجانی شده باشند اما نیم ساعت بعد وقتی با آنها حرف می زنیم ابراز پشیمانی می کنند. درواقع نفس اموری که می بینیم نباید دلیل بر بی دینی بدانیم بلکه دلیل بر بی توجهی باید دانست که همان غلبه شهوات و هیجانات و غضبات بر باورها و اخلاقیات است. هیجانات و احساسات غلبه می کند و آن باورها به ظاهر به گوشه ای قرار می گیرند و نمی توانند بروز کنند چون باورها اصیل و قوی نیست و روی اخلاقیات کار نشده است. کدام یک از این جوانان پای درس اخلاقی نشستند؟ کدامیک پای درس علمای ربانی نشسته اند؟ در حقیقت ضعف بیشتر از جانب ماست. اگر ما خوب عمل کنیم و طلاب و روحانیت خوب به وظیفه خود عمل کنند، مطمئنم بیش از ۹۰ درصد این جوانان در عرصه عمل هم خوب عمل خواهند کرد لذا ضعف بیشتر در ما طلاب و روحانیت، رسانه ها و صدا و سیماست. در سایتهای خبری اثری از معنویت و حدیث یا کلام اخلاقی دیده نمی شود و تماما دچار روزمرگی شده و کارهایی می کنیم که سبب غفلت از دین می شود.

انتهای پیام

www.af.shafaqna.com

 

موضوعات:   جهان اسلام ، در آینه ،
از دیگر سایت‌های خبری (RSS Reader)