بررسی کالبد «قلعه» بارویکرد بومی در معماری روستایی مناطق مرکزی افغانستان

مهمترین عناوین روزنامه های امروز افغانستان/ یکشنبه 26 قوس 1396

مبارزه با تروریزم محور گفتگوی مشاور امنیت ملی افغانستان با مشاور امنیت ملی آمریکا

پنتاگون: طالبان قادر به پیروزی در افغانستان نیست

رئیس شورای عالی صلح هماهنگی علما در جهت حمایت از صلح در افغانستان را بسیار مهم و تاثیرگذار دانست

سابقه سیاسی انجینر داود جانشین عطامحمد نور در بلخ +تصاویر

ملاقات رییس و اعضای کمیته صلح ولایت ارزگان با محمد کریم خلیلی

بازداشت مسئول صحی پولیس ولایت بامیان هنگام فروش مقدار زیادی از ادویه های پولیس+تصاویر

اقدام عجیب مادر انگلیسی برای جلوگیری از پیوستن فرزندش به داعش

تظاهرات مردم اندونزی علیه تصمیم ترامپ در مورد قدس

رئیس مجلس: اسلام آباد هیچ وقت به تعهدات خود در قبال افغانستان پایبند نبوده است

خانه ی ۳۰۰ میلیون دالری بن سلمان!+ تصاویر

اشرف غنی: انتخابات شورای ملی و شوراهای ولسوالی در زمان معین شده آن برگزار خواهد شد

بازداشت فرمانده مشهور طالبان در ولسوالی خوگیانی

هشدار حزب جمعیت در ارتباط با برکناری عطا محمد نور +تصاویر

یک استرالیایی به اتهام همکاری با کره‌شمالی بازداشت شد

شوخی کریسمسی عجیب در باشگاه منچسترسیتی+ویدئو

ضیاء مسعود: برکناری عطا سبب هرج و مرج بزرگ سیاسی در کشور می شود

راهکار قرآن کریم در ارتباط با بالابردن اعتماد به نفس

نرخ اسعار:ارزش پول افغانی در برابر ارزهای خارجی/26 قوس

نقش واشنگتن‌پست در تولد واترگیت، چپگرایی، آمازون و دونالد ترامپ

دومین قهرمانی متوالی رئال مادرید

کوچک ترین نوه «ترامپ» پشت میز ریاست جمهوری+ عکس

کشیش عراقی: داعش همچنان با شستشوی فکری، قربانی می‌گیرد

ممنوع شدن پرواز طیاره های نظامی کشورهای خارجی بدون هماهنگی در داخل افغانستان

متوقف شدن جلسات هفتگی شورای امنیت ملی به دلیل لغو عضویت محمد محقق

اولیاء دانش آموزان مکتب افغان ترک خواستار آزادی آموزگاران و پاسخگویی حمله شبانه نیروهای امنیتی به خوابگاه دختران شد

تصاویر تکان دهنده از معلول فلسطینی روی ویلچر که با شهادتش اسرائیل را رسوا کرد

حمایت تسلیحاتی انگلیس از رژیم های سرکوبگر منطقه خاورمیانه

دیدگاه های فقهی متفاوت در نسخه جدید آیت الله صانعی بر فقه زنان

پیش‌نویس شورای امنیت برای لغو تصمیم ترامپ در قدس

تجمع اعتراض آمیز اولیاء دانش آموزان به حمله نیروهای امنیت ملی به مکتب افغان- ترک و بازداشت آموزگاران

برگزاری نشست سه جانبه میان کابل- اسلام آباد و نیروهای ناتو در کابل

برخورد نامناسب گارنیزیون کابل اعتراض نمایندگان مجلس را برانگیخت

15 طالب در فاریاب کشته و مسئول انتحاری این گروه بازداشت شد

واکنش تند پارلمان به بازداشت آموزگاران مکاتب افغان- ترک در کابل

فعالیت دوباره سازمان هواشناسی کشور بعد از ۴۰ سال

خشکسالی در آمریکا!

کمیسیون منع خشونت علیه زنان از افزایش خشونت و آزار جنسی در پنج ولایت افغانستان خبر داد

موثرترین راه برای خلاص شدن از چاقی

دختر محجبه از تالار یک دانشگاه در نیجریه به دلیل حجاب اخراج شد

دلایل سختگیری در اثبات اتهام زنا

آمپول بدون درد به زودی در بازار می شود!+ تصاویر

گرانترین سفارتخانه جهان+ عکس

سلفیتیس، یک عقده روانی جدید

ناسا: خطر بزرگ امشب زمین را تهدید می کند

آیا میتوان میتی که بدون غسل دفن شده بیرون آورد و اعمال را انجام داد؟پاسخ حضرت آیت‌الله سیّد صادق روحانی

آیا اشرف غنی می تواند عطامحمدنور را برکنار کند؟

ویدیو؛ اسکورت ویژۀ هواپیمای پوتین در سوریه

وزیر دادگستری آلمان خواستار گذراندن دوره های آشنایی مهاجران با هولوکاست شد

وزیر خارجه آمریکا خواستار توقف آزمایش موشکی کره شمالی پیش از آغاز مذاکرات شد

تکرار فاجعه میرزاولنگ این بار در روستای «تبر ولسوالی سانچارک» سرپل/فرار بیش از چهار هزار خانواده از دست داعش

پیروزی مقتدرانه ورزشکار افغان در مقابل حریف آمریکایی اش معروف به شکاری در مبارزات آزادتایلند

شکایت خانواده های دانش آموزان مکتب افغان ترک به سارنوالی

هلاکت ۵۳ جنگجوی گروه‌های تروریستی در 48 ساعت گذشته

اعلان آمادگی همکاری مسکو با واشنگتن در افغانستان توسط پوتین

سفر سرپرست معاونت سازمان ملل در افغانستان به ارزگان برای بازدید از بیجا شده گان جنگ های اخیر+تصاویر

هلاکت 37 طالب در شمال کشور

سرگئی لاوروف: امریکا می خواهد سلاح های روسی را از افغانستان جمع و سلاح امریکایی توزیع کند

پیوستن جنبش‎گذار به ائتلاف برای نجات افغانستان برای فشار آوردن به حکومت وحدت ملی

هر ماه ١٠٠نفر در افغانستان قربانی ماین می‌شود

گزارش تصویری کشتار مردم فلسطین توسط سربازان اسرائیلی

اردوغان: از دست دادن قدس به معنای از دست دادن مکه و مدینه است

پیش بینی سی ان ان: سال ۲۰۱۸ افزایش قدرت سیاسی و تاثیر گذاری زنان در جهان

عکس روز نشنال جئوگرافیک

شلیک موشک بالستیک به مرکز فرماندهی ارتش عربستان توسط یمن در جازان

درمان های خانگی دندان!

قله دماوند و کهکشان راه شیری+عکس

بازجویی اسرائیل از وبلاگ نویس ایرانی به اتهام جاسوسی

حرکت خاورمیانه به سوی جنگ

خالکوبی زنان ترکیه+تصاویر

هشدار اردوغان به مسلمانان برای عدم توانایی محافظت ازسایر اماکن مقدس با از دست رفتن قدس

اشرف غنی دستور توزیع تذکره برقی را به اداره ثبت احوال نفوس داد

انجینر داود جانشین عطامحمد نور درکرسی ولایت بلخ

سفر وزیر خارجه به بلخ برای برکناری امپراطور شمال

عناوین مهم روزنامه های امروز افغانستان/ شنبه 25 قوس 1396

بارش برف سنگین کوتل حاجی گگ را مسدود کرد

نرخ مبادله پول افغانی در برابر اسعار خارجی/ شنبه 25 قوس 1396

نخست‌وزیر بنگلادش خشونت علیه مسلمانان روهینگیا را «غیرقابل قبول» دانست

مجاز شدن رانندگی با کامیون وموتورسیکلت برای زنان در عربستان

تیراندازی در فرودگاه آمستردام

یک سال زندان مجازات اهانت به چنگیزخان مغول!

دونالد ترامپ در گوشه‌ای از کاخ سفید زانوی غم بغل کرده است

درخشش دختران محجبه شیعه در بزرگداشت قربانیان حادثه آتش سوزی برج گرنفل در لندن+ویدیو/تصاویر

وقوع زلزله ۶٫۴ ریشتری در اندونزی

سقوط منطقه بلوچ به همراه دو پوسته امنیتی در ولایت فاریاب توسط طالبان

گزارش شفقنا از بزرگداشت روز شهیدان بحرین درپارلمان انگلیس+تصاویر

برگزاری جشن فارغ التحصیلی دانشجویان دانشگاه بامیان+ تصاویر

تلاش اردوغان برای لغو تصمیم ترامپ از طریق سازمان ملل متحد

افزایش فشارهای ارگ برای استعفای نور!

تامین کننده سلاح‌های داعش کدام کشورها هستند؟

بازجویی نتانیاهو برای هفتمین بار

6 کشته بر اثرتصادف قطار با اتوبوس در فرانسه

وزیر سابق روس به ۸ سال کار اجباری محکوم شد

آیت‌الله سیستانی: همه تسلیحات موجود در عراق باید تحت کنتر ل دولت بغداد باشد

تاکید نماینده حضرت آیت الله سیستانی بر حفظ حشد شعبی: سلاح باید تنها در انحصار دولت باشد

ممنوعیت نقاب در دانشگاه آمریکایی قاهره

۳۱ میلیون دالر غرامت برای 15 سال حبس اشتباهی

مضرات موبایل و وای فای برای زنان باردار

دیدار اعضای کمیته مشترک دولتداری باز با معاون رئیس جمهور در جاکارتا+تصاویر

هلاکت ۱۰ داعشی در مرز بین دیاله و صلاح الدین

دوشنبه 15 عقرب 1396 | 13:56

بررسی کالبد «قلعه» بارویکرد بومی در معماری روستایی مناطق مرکزی افغانستان

شفقنا افغانستان-فُرم/کالبُد را می‌توان زبان فضا در معماری دانست؛ در حقیقت می‌توان کالبد را زبان یا واسطی برای انتقال مفهوم فضایِ معماری به انسان بیان نمود که در اختیار طراحان/مهندسان در گذشته و امروز قرار دارد.
کالبد معماری مسکن در روستاها ساده و آرام است. درکمال بی‌پیرایگی بسیار پیچیده است. پیچیدگی معماری روستایی متظاهر نیست، بلکه آنچه که تظاهر می‌کند سادگی و آرامش است.
سادگی در سیما/نمای گِلی، سنگی، همرنگ، فارغ از تضاد، چشم‌نواز است. سادگی معماری مسکن روستایی بصری است. اما پیچیدگی معماری آن بصیرتی است. از این‌رو به چشم ما می‌آید که عمق بَصر داشته باشیم. در پس مواد به‌ظاهر بی‌ارزش معماری روستایی (گِل، خاک، سنگ) معنایی نهفته است، معنایی که امروز برای انسان مادی به یک راز تبدیل شده است. یکی از آن رازها فُرم/کالبُد در معماری مناطق مرکزی افغانستان است.
در گذشته معمولا مکان مناسب زندگی در مناطق مرکزی افغانستان توسط بزرگ خانواده (ارباب، خان و یا داروغه) با توجه به دسترسی زمین‌های زراعتی‌شان انتخاب می‌شد؛ از طرفی یک موقعیت جغرافیایی خوب و مناسب در نظر بزرگ قوم حایز اهمیت بود. امکانات و دسترسی به آب مورد نیاز، دور بودن از سیلاب‌های موسمی و تامین علف مورد نیاز برای حیوانات از عوامل ابتدایی و حیاتی در تعیین مکان مناسب برای زیست در گذشته در معماری مناطق مرکزی افغانستان بود. افراد یک مسکن و یا قلعهاشخاصی هستند که به‌طور معمول با هم رابطه‌ی فامیلی/ قومی دارند. ساکنین قلعه بیشتر از سلسله‌ی پدر با هم رابطه‌ی فامیلی داشتند و این بیان‌گر نظام پدرسالاری در بافت قومی هزاره‌ها و تأثیر این بافت قومی در فُرم/کالبُد معماری مناطق مرکزی افغانستان در گذشته بوده است.
فُرم/کالبُد معماری مسکن و یا قلعه در مناطق مرکزی افغانستان بستگی به اهمیت و بزرگی آن دارد. وسعت و ابعاد قلعه در گذشته تابع افراد و اشخاصی که در آن می‌زیسته‌اند بوده است و این عامل نقش مهم و کلیدی در طرح فُرم/کالبُد قلعه بازی می‌کرد. معمولا فُرم/کالبُد قلعه طوری طرح و دیزاین می‌شد که افراد داخل ساختمان بیشترین احساس آسایش را داشته باشند. به‌طور نمونه نحوه‌ی قرارگیری اتاق‌ها، طویله‌ها وکاهدان‌ها در معماری مناطق مرکزی افغانستان بسیار مهم و حایز اهمیت بوده است . فُرم/کالبُد در معماری مسکن به‌گونه‌یی طراحی/ دیزاین می‌گردید که سلسله‌مراتب با بیرون و داخل رعایت می‌شد تا مشکل رفت‌وآمدِ افراد و حیوانات داخل قلعه حل گردد.
در قلعه‌های مناطق مرکزی چند خانواده به‌صورت فامیلی کنار هم زندگی می‌کردند. بدین دلیل قلعه به‌گونه‌یی در معماری مناطق مرکزی افغانستان طراحی می‌شد که هر خانواده دارای حداقل دو اتاق، مَطبخ‌خانه و یک حمام مستقل داشته باشند. مهمانخانه‌ی قلعه به‌صورت مشترک و جداگانه طراحی و دیزاین می‌گردید. موضوع محرمیت فامیل در مقابل افراد بیرونی/ بیگانه کاملا رعایت می گردید. برای حل مشکل محرمیت در بسیاری از مناطق مرکزی کشور، مسیر و دید مهمانخانه‌ی قلعه به‌صورت کاملا جدا از هم طراحی می‌گردید تا به هیچ‌وجه افراد بیرونی/ بیگانه به‌صورت مستقیم به درون قلاء (فضای خصوصی) دسترسی نداشته باشند و یا در بعضی از قلعه‌ها مهمانخانه‌ها به‌شکل مستقل و جداگانه در معماری در نظر گرفته می‌شد.
نتیجه‌گیری
واحدهای سکونت‌گاهی در مناطق مرکزی افغانستان، فُرم/کالبُد مسکن فارغ از عوامل طبیعی، اقلیمی، اکولوژیک نقش عاملِ اجتماعی (سطح خانواده) نیز تأثیرگذار در فُرم/کالبُد مسکن در روستاهای مرکزی افغانستان بوده است.
نوع معماری‌هایی که برگرفته از سُنت‌ها/آداب و رُسوم زنده‌ی مردم بوده‌اند از چندین دهه بدین‌سو با ورود فرهنگ‌های جدید، دچار آشفتگی گردیده و با توجه به معیارهای سُنتی/بومی در مسیر فروپاشی قرار گرفته‌اند.
اما آنچه که امروزه در حال شکل‌گیری است فارغ از چهارچوپ سنت‌ها/فرهنگ‌های رایج و به‌دور از نمودهای مکانی و اصالت محلی/بومی در حال تغییر است. رویکرد بومی/سنتی با حفظ فرهنگ‌ها و با پذیرفتن عناصر مورد نیاز فرهنگِ مُدرن در سیاست‌های توسعه‌یی مسکن در مناطق مرکزی افغانستان امری ضروری/حیاتی است که از طرف مسئولین امر و مهندسان در طراحی/دیزاین باید در نظر گرفته شود.

انجنیر محمدرضا عبدی-روزنامه اطلاعات روز

انتهای پیام

www.af.shafaqna.com

 

موضوعات:   عمومی ، دیدگاه ،
از دیگر سایت‌های خبری (RSS Reader)

درمان فوری گلو درد

- پیام آفتاب