بررسی کالبد «قلعه» بارویکرد بومی در معماری روستایی مناطق مرکزی افغانستان

دعاى روز هشتم ماه رمضان

افشاگری یک نماینده مجلس/ توزیع ۲ میلیون تذکره جعلی برای تقلب در انتخابات آینده

وزارت دفاع تایید می کند که داعش در حال غارت معادن افغانستان است

بریتانیا خواستار مذاکره با طالبان شد

افطار اشرف غنی و اساتید دانشگاه و معلمان مکاتب+گزارش تصویری

نمایندگان غزنی و فاریاب از سقوط عنقریب این ولایات به دست طالبان خبر دادند!

جعفر مهدوی: رییس جمهور و شورای امنیت می خواهند انتخابات را مهندسی کنند

اداره مهاجرت ایالت بریمن آلمان از تصمیم ‌گیری روی تقاضای پناهندگی منع شد

3 زخمی بر اثر انفجار در هرات

ماه مبارک رمضان از نگاه رویترز+تصاویر

جوان‌ترین سرباز بریتانیایی در جنگ عراق خودکشی کرد+ تصاویر

ضیافت افطار اردوغان و همسرش در منزل شهروند ترکیه ای+ تصاویر

قلعه‌ای‌ با قدمت ۱۵۰ سال در کابل نیاز به بازسازی دارد

آتش زدن یک مکتب در غزنی توسط طالبان

هلاکت 90 تروریست در ولایات مختلف کشور

روسیه: داعشی‌ها از سوریه به افغانستان می‌روند

نبیه بری برای ششمین بار رئیس پارلمان لبنان شد

دیدار ترامپ از ازبکستان پس از ١۶ سال

رونمایی از قرآن ابریشمی در افغانستان+عکس

بازیکن تیم فوتبال منچستر یونایتد به حج مشرف شد+عکس

برگزاری نمایشگاه بازمانده‌های هنرهای اسلامی در کابل

قانون اجرائات اداری اجرایی شد

دو فرمانده کلیدی طالبان در حملات هوایی در قندوز کشته شدند

طالبان در غزنی لیسه سلطان شهاب الدین را به آتش کشیدند

ترامپ منتظر تصمیم کنگره در مورد فروش محموله بزرگ نظامی به عربستان و امارات است

روزه آب ینی چه؟/آیا روزه آب داریم؟

مخالف سعودی،خواهان کودتا و قیام علیه پادشاه عربستان شد

۱۵ قدرت نظامی برتر جهان را بشناسیم!

یک عضو پیشین شورای ولایتی غور کشته شد

مرگ ده ها نفر بر اثر گرمای شدید در پاکستان+تصاویر

یک تحقیق: ۲۷ سال دیگر یک چهارم مردم دنیا چاق خواهند بود

کشیش مراسم ازدواج سلطنتی در مقابل کاخ سفید اعتراض می کند

مسی پشت جنجالی ترین تصمیم آرژانتین برای جام جهانی؟

اسکناس ویژه جام جهانی !

اتاق تجارت و صنایع: صادرات غیرقانونی زغال سنگ به پاکستان افزایش یافته است

جلوگیری از حمله به اعضای پارلمان و شورای ولایتی ننگرهار

وزیر اقتصاد: میزان واردات کشور ده برابر میزان صادرات است

حضور گسترده جنرال دوستم در انتخابات پارلمانی و ریاست جمهوری

درآمد داعش از استخراج معادن در ننگرهار به صدها هزار دالر می‌رسد

توفیق ذکر دائمی پروردگار/ تفسیر دعای روز هفتم ماه مبارک رمضان

مواد انتخاباتی به ۳۸ ولسوالی منتقل نشده است

نیروهای ویژه در عملیاتی 15 نفر را از زندان طالبان رها کردند

ونزوئلا دیپلمات بلندپایه آمریکایی را اخراج کرد

مقروضین شرکت برشنا به سارنوالی معرفی خواهند شد

دیدار و گفتگوی کرزی با سفیر امریکا

نرخ اسعار خارجی در مقابل پول افغانی / چهارشنبه ۲ جوزا ۱۳۹۷

هلاکت ۲۷ تروریست داعشی در ولایت جوزجان

غزنی ولایت درجه اول، امکانات درجه اول نیاز دارد/ تأمین امنیت در اولویت برنامه های حکومت قرار دارد

افشاگری از دخالت رییس جمهور در امور انتخاباتی؛ غنی مخالفانش در کمیسیون را تهدید به استعفا کرده

سیزده عضو یک شبکه تروریستی در ننگرهار دستگیر شدند

فرمانده جدید نیروهای آمریکایی در افغانستان معرفی شد

مارک زاکربرگ از اتحادیه اروپا عذرخواهی کرد

اعتراض شماری از حاضران در بروکسل به حضور زاکربرگ

دعای روز هفتم ماه رمضان

آتش‌بازی نوجوان ۱۵ ساله در آمریکا ۳۷ میلیون دلار برایش آب خورد!

۵۰ ورزشکار و مقام ورزشی در استرالیا پس از بازی‌های کشور‌های مشترک‌المنافع ناپدید شدند

مارک زاکربرگ به اشتباه facebook اذعان کرد

بزاق پشه ناقل ویروس هاست!

رونمایی از لباس جدید توپچی ها+عکس

کاپیتان بارسا در کنار فتوحاتش+عکس

9 کشته بر اثر درگیری پلیس هند با تظاهرات کنندگان

یک مهاجر افغان در ایران دستگاه جلوگیری از برق گرفتگی اختراع کرده است

جنرال مراد در جلسه خداحافظی اش از وزارت داخله : من خجالت میکشم که شکم سربازانم را نتواستم سیر کنم+ویدیو

روزه‌داران این غذاها را در وعده سحری نخورند!

نان پلیس افغانستان را که میخورد؟ مردم از برکناری جنرال مراد ناراضی اند!

دختری در پنج سالگی باردار شد+تصاویر

فتوای حضرت آیت الله سیستانی: حکم روزه دختران نو بالغ چنانچه ضرر قابل توجه داشته باشد

سالوادور دالی را می شناسید؟ او پدرخوانده سورئالیسم است

گزارش شفقنا از تظاهرات ضدآمریکایی مردم کابل در پیوند به انتقال سفارت آمریکا به قدس/ پرچم رژیم صهیونیستی و آمریکا به آتش کشیده شد + تصاویر

ترک روزه برای اطاعت از دستور والدین/فتوای حضرت آیت الله خامنه ای

چرا نباید روی کاناپه بخوابیم؟

وزیر اقتصاد: رشد جمعیت کنترل نشود افغانستان فقیر می ماند

تجاوز جنسی گروهی بر یک دختر 12 ساله در هرات

اعمار یک مسجد مخصوص زنان توسط یک زن مسلمان امریکایی

گاردین: آزادی زنان در عربستان، یک بازی در مقابل سکوت فعالان حقوق بشر است؟

آیا روزه گرفتن سبب زخم معده می‌شود؟

دوچرخه برقی لامبورگینی+تصاویر

سرجی روبرتو از فهرست نهایی اسپانیا حذف شد!+عکس

چرا مورینیو صفحه اینستاگرام خود را پاک کرد؟

5 کشته بر اثر انفجار بمب در هند

مایک پنس کره شمالی را تهدید کرد

خشونت های خانوادگی در سمنگان/7 نفر خود را حلق آویز کردند

ناظران دولتی امریکایی: نتایج استراتژی ترامپ در افغانستان ناچیز است

تروریست ها 2 موذن را در الجزایر سر بریدند

خبر فوری: انفجار موتر بمب‌گذاری شده در قندهار/16 کشته و 38 زخمی

۴ نیروی ترکیه در شمال عراق کشته و زخمی شدند

ادعای مفتی سعودی: عربستان بیشتر ازهر کشوری برای فلسطین مفید بوده است

5 مورد مهم از اسباب خشم الهی/تفسیر دعای روز ششم ماه رمضان

طالبان ۲۳ مکتب را در تخار بست

جنرال مراد علی مراد: سربازان پولیس با شکم گرسنه می جنگند/خجالت می کشم به عنوان معین ارشد وزارت داخله نتوانستم شکم عسکر خود را سیر کنم

دهلیز هوایی برای صادرات کالا از افغانستان به ترکیه آغاز به کار کرد

هلاکت ۳۷ شورشی در ولایت بلخ

جنرال "اختر ابراهیمی" به جای مرادعلی مراد معین ارشد امنیتی وزارت داخله شد

حکمتیار در ننگرهار کشته شد!

جنرال مراد علی مراد برکنار شد

اردوغان: کشورهایی با ۱۵ هزار کلاهک هسته‌ای تهدید هستند

22 می زاد روز "ویلیام استورجن"، مخترع آهنربای الکتریکی

سیگار: در سه ماه گذشته؛ ۲۲۵۸ غیر نظامی در افغانستان کشته و زخمی شده‌اند

هلاکت 45 تروریست در فراه

بازداشت 2 تروریست پاکستانی در کابل

دوشنبه 15 عقرب 1396 | 13:56

بررسی کالبد «قلعه» بارویکرد بومی در معماری روستایی مناطق مرکزی افغانستان

شفقنا افغانستان-فُرم/کالبُد را می‌توان زبان فضا در معماری دانست؛ در حقیقت می‌توان کالبد را زبان یا واسطی برای انتقال مفهوم فضایِ معماری به انسان بیان نمود که در اختیار طراحان/مهندسان در گذشته و امروز قرار دارد.
کالبد معماری مسکن در روستاها ساده و آرام است. درکمال بی‌پیرایگی بسیار پیچیده است. پیچیدگی معماری روستایی متظاهر نیست، بلکه آنچه که تظاهر می‌کند سادگی و آرامش است.
سادگی در سیما/نمای گِلی، سنگی، همرنگ، فارغ از تضاد، چشم‌نواز است. سادگی معماری مسکن روستایی بصری است. اما پیچیدگی معماری آن بصیرتی است. از این‌رو به چشم ما می‌آید که عمق بَصر داشته باشیم. در پس مواد به‌ظاهر بی‌ارزش معماری روستایی (گِل، خاک، سنگ) معنایی نهفته است، معنایی که امروز برای انسان مادی به یک راز تبدیل شده است. یکی از آن رازها فُرم/کالبُد در معماری مناطق مرکزی افغانستان است.
در گذشته معمولا مکان مناسب زندگی در مناطق مرکزی افغانستان توسط بزرگ خانواده (ارباب، خان و یا داروغه) با توجه به دسترسی زمین‌های زراعتی‌شان انتخاب می‌شد؛ از طرفی یک موقعیت جغرافیایی خوب و مناسب در نظر بزرگ قوم حایز اهمیت بود. امکانات و دسترسی به آب مورد نیاز، دور بودن از سیلاب‌های موسمی و تامین علف مورد نیاز برای حیوانات از عوامل ابتدایی و حیاتی در تعیین مکان مناسب برای زیست در گذشته در معماری مناطق مرکزی افغانستان بود. افراد یک مسکن و یا قلعهاشخاصی هستند که به‌طور معمول با هم رابطه‌ی فامیلی/ قومی دارند. ساکنین قلعه بیشتر از سلسله‌ی پدر با هم رابطه‌ی فامیلی داشتند و این بیان‌گر نظام پدرسالاری در بافت قومی هزاره‌ها و تأثیر این بافت قومی در فُرم/کالبُد معماری مناطق مرکزی افغانستان در گذشته بوده است.
فُرم/کالبُد معماری مسکن و یا قلعه در مناطق مرکزی افغانستان بستگی به اهمیت و بزرگی آن دارد. وسعت و ابعاد قلعه در گذشته تابع افراد و اشخاصی که در آن می‌زیسته‌اند بوده است و این عامل نقش مهم و کلیدی در طرح فُرم/کالبُد قلعه بازی می‌کرد. معمولا فُرم/کالبُد قلعه طوری طرح و دیزاین می‌شد که افراد داخل ساختمان بیشترین احساس آسایش را داشته باشند. به‌طور نمونه نحوه‌ی قرارگیری اتاق‌ها، طویله‌ها وکاهدان‌ها در معماری مناطق مرکزی افغانستان بسیار مهم و حایز اهمیت بوده است . فُرم/کالبُد در معماری مسکن به‌گونه‌یی طراحی/ دیزاین می‌گردید که سلسله‌مراتب با بیرون و داخل رعایت می‌شد تا مشکل رفت‌وآمدِ افراد و حیوانات داخل قلعه حل گردد.
در قلعه‌های مناطق مرکزی چند خانواده به‌صورت فامیلی کنار هم زندگی می‌کردند. بدین دلیل قلعه به‌گونه‌یی در معماری مناطق مرکزی افغانستان طراحی می‌شد که هر خانواده دارای حداقل دو اتاق، مَطبخ‌خانه و یک حمام مستقل داشته باشند. مهمانخانه‌ی قلعه به‌صورت مشترک و جداگانه طراحی و دیزاین می‌گردید. موضوع محرمیت فامیل در مقابل افراد بیرونی/ بیگانه کاملا رعایت می گردید. برای حل مشکل محرمیت در بسیاری از مناطق مرکزی کشور، مسیر و دید مهمانخانه‌ی قلعه به‌صورت کاملا جدا از هم طراحی می‌گردید تا به هیچ‌وجه افراد بیرونی/ بیگانه به‌صورت مستقیم به درون قلاء (فضای خصوصی) دسترسی نداشته باشند و یا در بعضی از قلعه‌ها مهمانخانه‌ها به‌شکل مستقل و جداگانه در معماری در نظر گرفته می‌شد.
نتیجه‌گیری
واحدهای سکونت‌گاهی در مناطق مرکزی افغانستان، فُرم/کالبُد مسکن فارغ از عوامل طبیعی، اقلیمی، اکولوژیک نقش عاملِ اجتماعی (سطح خانواده) نیز تأثیرگذار در فُرم/کالبُد مسکن در روستاهای مرکزی افغانستان بوده است.
نوع معماری‌هایی که برگرفته از سُنت‌ها/آداب و رُسوم زنده‌ی مردم بوده‌اند از چندین دهه بدین‌سو با ورود فرهنگ‌های جدید، دچار آشفتگی گردیده و با توجه به معیارهای سُنتی/بومی در مسیر فروپاشی قرار گرفته‌اند.
اما آنچه که امروزه در حال شکل‌گیری است فارغ از چهارچوپ سنت‌ها/فرهنگ‌های رایج و به‌دور از نمودهای مکانی و اصالت محلی/بومی در حال تغییر است. رویکرد بومی/سنتی با حفظ فرهنگ‌ها و با پذیرفتن عناصر مورد نیاز فرهنگِ مُدرن در سیاست‌های توسعه‌یی مسکن در مناطق مرکزی افغانستان امری ضروری/حیاتی است که از طرف مسئولین امر و مهندسان در طراحی/دیزاین باید در نظر گرفته شود.

انجنیر محمدرضا عبدی-روزنامه اطلاعات روز

انتهای پیام

www.af.shafaqna.com

 

موضوعات:   عمومی ، دیدگاه ،
از دیگر سایت‌های خبری (RSS Reader)

نشست ترامپ-کیم در خطر است

- خبرگزاری جمهور