انتقاد به نقد و نقد انتقاد؛ سخنی با روشنفکران!

استاد ناطقی کیان : سیدمحمدسجادی؛ دانشمندآکادمیک و آموزگار ایدئولوژیک

وزیر خارجه سالروز سانحه هوایی بامیان را تسلیت گفت

پرده کعبه تعویض شد+ تصاویر و فیلم

لحظه دیدار مادر و پسر کره‌ای پس از ۶۸ سال+عکس

اعتصاب غذایی در بامیان و سکوت حکومت؛ حال اعتصاب کنندگان وخیم است

کرزی: جنگ تحمیلی افغانستان، جنگ استعماری است / تنها راه حل لویه جرگه است

آیت الله محسنی : امسال عید نداریم!

شکوه ویران‌شدۀ چهل‌برج؛ از شگفتیهای بامیان باستان

شمعهایی که برای شهدای دانایی در وین اتریش روشن شد+گزارش تصویری

سه مهاجر افغانستانی خانم خبرنگار ایرانی را نجات دادند

اشرف غنی: تا زمانیکه طالبان به آتش‌بس پاسخ مثبت نداده اند، به عملیات ادامه دهید

۸۰۰ هزار آواره در نتیجه سیل تاریخی کرالا در هند+تصاویر

تیراندازی به سفارتخانه آمریکا در ترکیه

اولین باربی مُحجبه در دنیا +تصاویر

احمد ولی مسعود: امروز نه میدان جنگ متعلق به افغانستان است، نه میدان صلح

طعنه گواردیولا به مورینیو

اولین پیروزی رئال با لوپتگی در اولین دیدار لالیگا

عفو و تخفیف برای ۴۴۴ زندانی در زندان پلچرخی

استقبال امریکا و پاکستان از اعلام آتش‌بس دولت با طالبان

۸ نفر در ولایت فاریاب سوختانده شدند

۱۳ کشته و زخمی بر اثر حادثه ترافیکی در قندهار

تساوی ۰ ــ ۰ در دیدار دوستانه افغانستان و فلسطین

هنوز خون های قربانیان نخشکیده که جشن برپا کرده اند!

همراه با قرآن: با آنان بجنگيد تا ديگر فتنه‏ اى نباشد

نامش استقلال افغانستان است؛ استقلال در این سرزمین، نه بوده و نه هست!

تولید پارچه هوشمند با پوشش نانوتیوب

این پسر ۲ ساله روزی ۴۰ نخ سیگار می‌کشد! + تصاویر

شایع ترین علائم آلرژی هندوانه

حرکت عَجیب ورزشکار با دوربین عکاس! +تصویر

دریای خون در پی کشتار نهنگ‌های شمال اروپا + عکس

کمبود خواب می تواند زندگی اجتماعی را مختل کند

ایتالیا: مهاجران غیر قانونی را به لیبی بازمی‌گردانیم

ویدئو: کنار رفتن پرده کعبه در هنگام وزش شدید باد در مسجدالحرام+ تصاویر

عربستان خطیب مسجدالحرام را بازداشت کرد

پایان داستان هازارد و رئال

سیتی گواردیولا؛ پیش به سوی دبل

مسلمان بودن و انگلیسی بودن با هم منافاتی ندارد/ گزارش گاردین از نتایج یک مطالعه ملی در بریتانیا

اشرف غنی باوجود قتل عام غزنی با طالبان آتش‌بس سه ماهه مشروط اعلام کرد

شورای رهبری طالبان در باره آتش‌بس پیشنهادی اشرف غنی فکر می کنند!

دریافت جریمه بابت تأخیر در بازپرداخت اقساط وام جایز نیست/کار کردن در بانک ربوی اشکال دارد:فتاوای حضرت آیت الله فیاض

آخرین گزارش ها از انفجار ماین در «پل خشک» کابل؛یک پلیس زخمی

جشن استقلال افغانستان در تهران برگزار شد+تصاویر

گرامیداشت ۹۹ مین سالروز استرداد استقلال افغانستان به روایت تصویر

رییس جمهور پای منار آزادی گل گذاشت؛ ماین چسبکی در برچی منفجر شد

فوری/انفجار در روز استقلال در دشت برچی

حضور آقازاده ها در انتخابات؛ خوب یا بد؟

چامسکی: ترامپ فقط به حمله به ایران می‌اندیشد

هشدار جدی از شیوع بیماری کانگو در افغانستان

دیدار کرزی با وزیر خارجه هند

آیا امام محمد باقر (ع) در کربلا حضور داشتند؟

تيزاب پاشی سکرتر رئيس مشرانو جرگه به روی يك ﺩاﻛﺘﺮ زن

اولین میزبانی بین‌المللی در خانه؛ رویارویی افغانستان و فلسطین با داوری ایران در کابل!

جشن استقلال یا ماتم ملی؛ واکنش های گسترده کاربران شبکه‌های اجتماعی به برگزاری جشن استقلال افغانستان

ولسوالی بلچراغ فاریاب بدست طالبان سقوط کرد

چین علاقمند بازار زعفران و جلغوزه افغانستان

اصابت دو موشک به کابل در سالروز استرداد استقلال افغانستان

روایت تکان دهنده زنان افغان از تجاوز جنسی جنگجویان داعش

افغانستان و فلسطین در یک دیدار دوستانه امروز به مصاف هم می روند

نجات ۴۷ پناهجو از آب های ترکیه

مسعود: طالبان در حال آمادگی برای حمله به کابل است

آغاز شش روز رخصتی عمومی در افغانستان

اصابت دو موشک بر شهر کابل

اگر در معامله کل وجه پرداخت نشود وقیمت ها بالا رود /فتوای حضرت آیت الله مکارم

ویدیو: اقدام تحسین برانگیز پدر مدینه لعلی

سران حکومت دروغ می گویند؛ طالبان مردم غزنی را قتل عام کردند؛ بخش دوم گفت و گوی شفقنا با عارف رحمانی

  کار آفرینی ؛ تعقیب فرصت ها و شکوفایی خلاقیت

نظر اسلام درباره ادای امانت نسبت به دشمن و بدکار

اشرف غنی: فکر تغییر نسلی، مشکل تفرقه و نفاق را حل می‌کند

داغ ترین سیاره کشف شد

اگر شما بدانید که قربانی حادثۀ انتحاری بعدی هستید، امروز چه تصمیمی می گیرید؟

۵ داعشی در ولایت ننگرهار کشته شدند

اختلافات دونالد و ملانیا/ آیا ترامپ همسرش را از امریکا اخراج می کند؟!

مردی در کابل روی نامزدش تیزاب پاشید!

عمران خان به عنوان نخست وزیر جدید پاکستان سوگند یاد کرد

ساخت دومین شهرک صنعتی در هرات

اشرف غنی: تصمیم خود در مورد آتش بس با طالبان را اعلام می کنیم

آمریکا ارتش میانمار را تحریم کرد

۳۴ هراس افگن در ولایت‌های قندز و بدخشان به هلاکت رسیدند

طالبان: آماده ایم به مناسبت عید قربان با آمریکا رودررو گفت و گو کنیم

پاکسازی بندر «آی‌خانم» از وجود طالبان

شمار قربانیان سیل در هند به ۳۲۴ نفر رسید

هلاکت ۱۸ هراس افگن در ولایت غزنی

خلیلی: از دولت و طالبان می خواهیم در روزهای عید قربان آتش بس اعلام کنند

ارتش پاکستان انتقال زخمی‌های جنگ غزنی به این کشور را رد کرد

کوفی عنان سرمنشی سابق سازمان ملل درگذشت

معنای واقعی هر رنگ گل رز چیست؟ + عکس

نرخ اسعار: ارزش پول افغانی در برابر ارزهای خارجی/27 اسد

ترامپ به دنبال خصوصی‌سازی جنگ در افغانستان

مدیرکل اتباع خراسان در پاسخ به شفقنا : نوسانات ارز تاثیری بر خروج اتباع نداشته/فقط دو نوع بیمه مجوز دارند

هلاکت ۲۵ جنگجوی طالبان در شمال کشور

چرا هزاره ستیزی؟ نوشته ای از استاد جواد خاوری

جلوگیری از ۳ انفجار در ولایت فراه

هلاکت ولسوال خودخوانده‌ی طالبان در والسوالی سیدخیل ولایت پروان

ترامپ بار دیگر ترکیه را تهدید کرد

تیراندازی دیگری در مدارس آمریکا، این‌بار در زمین فوتبال

اقدام تحسین برانگیز پدر یکی از شهدای حادثه تروریستی کورس موعود کابل

خطرات استفاده از کالسکه برای نوزادان

ادعای رئیس ارتش پاکستان: شهروندان کشته‌شده‌ی پاکستانی در جنگ غزنی، کارگر بودند

دیدار و گفت‌وگوی طالبان با مقام های اندونیزیا

بازداشت ۶ انتحاری داعش در ننگرهار

یک‌شنبه 7 اسد 1397 | 20:51

انتقاد به نقد و نقد انتقاد؛ سخنی با روشنفکران!

شفقنا افغانستان- چند روزی است که سخنان عزیز رویش در سالیاد علامه شهیدبلخی در شبکه های اجتماعی دست به دست می شود و واکنشهای متفاوتی را دربرداشته است.

به گزارش خبرگزاری شفقنا افغانستان، سیدجمال الدین سجادی روزنامه نگار یادداشتی درباره این موضوع نوشته است :

عزیز رویش، معلم تلاشگر و نمونه کشورمان در سالیاد علامه شهید بلخی با اشاره به بیتی از علامه شهید بلخی که در زندان سروده شده، سخنانی ایراد کرده که خودش معتقد است رویکرد انتقادی به علامه بلخی است.
مخاطبانی که این روزها حول این مساله هیاهو می کنند به چند دسته تقسیم می شوند، دسته اول طرفداران آقای رویش هستند که بدون آگاهی از موضوع بر طبل برحق بودن رویش می کوبند و هیچگونه توجیهی را برنمی تابند.
دسته دوم مخالفان آقای رویش هستند که آنها هم بخاطر پیشینه ارتباطشان با آقای رویش گفته های او را یاوه سرایی خوانده و و به هزار دلیل حرفش را رد می کنند.
این دو دسته که تعدادشان هم کم نیست، دو سوی قصه همیشگی جامعه ماست، که همیشه کاسه داغتر از آش هستند و نه مشکلی را حل می کنند و نه حرف حسابی می زنند.
اما دسته سوم کسانی هستند که با درک وضعیت و شناخت آگاهانه از موضوع له و علیه سخنان رویش موضع گرفته اند.
آقای رویش معتقد است که رویکردش به علامه بلخی منتقدانه است و تصورش این است که در سخنرانی خود آقای بلخی را نقد کرده!
یکنفر مثل آقای دکتر خواتی نسبت به نقد رویش و نوع سخنرانی او انتقاد می کند و یک نفر مثل اسد بودا انتقاد آقای خواتی را نقد می کند و با بیانی شیرین کفه ترازو را به نفع رویش پایین می آورد.
هم آقای رویش سخنان خود را نقد می نامد، هم دکتر خواتی نوشته خود را نقد می داند و هم اسد بودا تصور می کند خواتی را نقد کرده است.
اما به راستی ما کجای وضعیت هستیم؟ جامعه ما و روشنفکران ما در کدام عالم سیر می کنند؟ چه اتفاقی درون ما افتاده است که حتی نیروهای آکادمیک ما تا این حد تنزل پیدا کرده اند؟
چرا هنوز متوجه نیستیم که رسالت ما چیست و چه باید بکنیم؟

نقد چیست؟

بررسی آگاهانه موضوع برای یافتن نقاط ضعف و قوت و احتمالا تکمیل موضوع را نقد گویند.
اولین نکته این است که نقد بررسی آگاهانه است، یعنی منتقد باید نسبت به موضوع آگاهی کامل داشته باشد و دوما سوژه را بشناسد.
در اصول نقد نویسی همواره گفته می شود که ما افراد را نقد نمی کنیم، بلکه عملکردها را نقد می کنیم، ما افراد را نقد نمی کنیم بلکه تفکر و نگرش آنها را نقد می کنیم.
نقد از سوی کسی انجام می شود که بدون حب و بغض و صرفا برای تکمیل موضوع بیان شده باشد.

نکته دیگری که در نقد مطرح است منصف بودن منتقد است، رعایت انصاف در دیدن نقاط ضعف و قوت یکی از اصول نقد است، اما می بینیم که اکثر به اصطلاح منتقدین ما بهره ای از انصاف ندارند و گویی با دشمن خونی خود روبرو هستند و تا جایی که می توانند می تازند و تصورشان این است که نقد جانانه ای کرده اند و هر چه کلمات سخیف تر استفاده شود نقد عیارانه تری داشته اند.
البته بسیاری از روشنفکران ما که تحصیلات آکادمیک دارند به این مسایل واقف هستند اما ترجیح می دهند های و هوی بیشتری داشته باشند تا بیشتر مورد توجه واقع شوند.

با این توضیح سخنان آقای رویش متاسفانه سخنان آقای رویش را نمی توان نقد نامید، چون هیچ معیار علمی و بنیاد تئوریک در این سخنان مشاهده نمی شود و اجزای سخنان ایشان ارتباط معنایی با موضوع ندارند، مثالها و اشارات و قیاسها دربرگیرنده کل نیست و آنجا که ایشان با یک بیت از هزاران بیت دیگر چشم می پوشند و یک مساله حیاتی را به کل موضوع تعمیم می دهند متوجه می شویم که گوینده از شناخت موضوع بی خبر است.

مشکل اصلی ما این است که هنوز بسیاری از روشنفکران ما هویت مستقل خود را نیافته اند، رسالت خود را نمی شناسند و چه بسا به انحراف رفته اند.
سخنان آقای رویش مثل کسی است که به جنگل برود و بجای دیدن آنهمه درخت تنومند و سرسبزی، به چند شاخه خشکیده اشاره بکند و هویت جنگل را زیر سوال ببرد.

اتفاقا من با سخنان آقای رویش زیاد مخالف نیستم، چون این سخنان باعث شد که امسال برخلاف سالهای قبل اسم علامه شهید بلخی بیشتر بر سر زبانها بیفتد و آن عده از جوانانی که او را نمی شناسند، حداقل نامش را بشنوند.
مخاطب این نوشته هم شخص عزیز رویش نیست، بلکه تلنگری به تمام مدعیان روشنفکری است، بسیاری از کسانی که امروز خود را روشنفکر می پندارند و در قامت منتقد منصف قد علم می کنند، اصول اولیه نقد را نمی دانند و مشکل جامعه ما نیز از همین جا آغاز می شود.
وقتی رهبران فکری جامعه و مدعیان روشنفکری کمیتشان لنگ است نباید توقعی از عوام داشت، وقتی خواص و مدعیان اینگونه آبکی و قلدرمابانه سعی در قبولاندن تعصبات و تفکرات خود به مردم دارند، نباید توقعی از مردم عادی داشت.

جامعه امروزی پویاست و از نشانه های رفتاری افراد موثر الگو می گیرد. وقتی مردم ببینند که فلان کسی که تحصیلات دارد با بدترین ادبیات کوچه و بازار و فرافکنی و صغری کبری چیدن سعی در توجیه وضعیت دارد، نمی توان توقع رشد در این جامعه را داشت.

با این توضیح و تفسیر بنده معتقد هستم که نباید آقای رویش را نقد کرد، رویش مشکلی ندارد، او بعنوان یک فرد آزاد است که عقیده و نظر خود را بیان کند.
شاید او بعنوان یک معلم دلسوز با خواندن همان یک بیت شعر که شهیدبلخی در زندان حکومت غیرعادلانه سروده است، به یک نتیجه کلی رسیده که بلخی بنیانگذار افراطیت است و داعش از همانجا زاده شده و امروز اگر می بینیم که در سوریه و عراق و افغانستان اینهمه خون ریخته می شود برای این است که بلخی گفته است : جوانان در قلم رنگ شفا نیست، دوای درد استبداد خون است.
شاید در مرحله اول خنده دار و مضحک باشد اما بهر روی این نظر و عقیده اوست و هر انسانی آزاد است هر طور که دوست دارد بیندیشد.

به همین دلیل من لزومی نمی بینم که عزیز رویش را نقد بکنم، اما بیشتر موافق این هستم که تفکر و نوع اندیشیدن رویش و همفکران او را باید نقد کرد.
این تفکر اشتباه است که جامعه را تهدید می کند نه آقای رویش، امثال رویش در جامعه ما کم نیستند و وجودشان هم برای رشد جامعه لازم است.
آقای رویش با شخص بلخی مشکل ندارد، او در واقع تلاش می کند تا اندیشه بلخی را زیر سوال ببرد اما برای رسیدن به این هدف راه درست را بلد نیست. او بجای اینکه نقدی بنیادین و مبتنی بر ادله محکمه پسند و پیشنهادهای عقلانی انجام دهد، دست به بیان چنین سخنانی می زند.
در واقع گفته های آقای رویش قرار بوده که نقدی بر اندیشه انقلابی دینی باشد، اندیشه ای که سیدجمال و شهیدبلخی و شهیدمزاری و … سردمداران آن هستند، اما بدلیل نداشتن چهارچوب به این شکل بیان شده است. 

ما عادت کرده ایم به این رویه که در هر موضوعی با کمترین آگاهی، به بدترین شکل ممکن و استفاده از بدترین کلمات حرفمان را بزنیم، هنوز یاد نگرفته ایم بین تعصبات شخصی و بحث علمی فرق قایل شویم.
جامعه ما اینگونه است، توقعی از رویش نیست، او در همین جامعه زندگی کرده و با همین روش رشد کرده است.
ما اگر علاقمند به اصلاح هستیم باید زیربنا را درست کنیم، نه اینکه تلاش برای تغییر افراد داشته باشیم.
هر کس باید از خودش شروع کند، اگر امروز من بخاطر تعصبات خودم به گفته های آقای رویش واکنش نشان بدهم و او را به باد نقد غیرمنصفانه بگیرم، من هم اشتباه او را مرتکب شده ام.
سخن من این است که اگر خواستیم نقد کنیم حداقل موضوع را بشناسیم، انصاف را رعایت کنیم، اندیشه ها را نقد کنیم نه افراد را، چون اگر قرار باشد افراد را نقد کنیم حاصلش چیزی می شود که الان شاهدش هستیم.

سیدجمال الدین سجادی
انتهای پیام

از دیگر سایت‌های خبری (RSS Reader)

انفجار در غرب کابل

- افغان پی پر