شفقنا افغانستان (خبرگزاری شیعیان افغانستان)
مطابق تقویم انتخاباتی کمیسیون مستقل انتخابات باید نام آن نامزدهای ریاستجمهوری که واجد شرایط پنداشته نشدهاند، روز شنبه این هفته اعلام میشد. اما اعلام این فهرست تا روز سهشنبه به تعویق افتاد. به تاخیر افتادن این فهرست ممکن به دلایل فنی و تخنیکی صورت گرفته باشد، ولی با آنهم، این گمانهزنی را تقویت میکند که ممکن اعلام این فهرست بهدلایل سیاسی به تاخیر افتاده باشد.
نهادهای مسوول برگزاری انتخابات، مثل کمیسیون انتخابات، در بخش ثبات سیاسی و شفافیت انتخابات مسوولیت اصلی بر عهده دارند. بهخصوص در کشورهای پس از منازعه افغانستان، کمیسیون انتخابات باید بیطرفیاش را حفظ کرده و از نظر تخنیکی بهمشکل مواجه نباشد. زمانیکه این کمیسیون نمیتواند براساس تقویم انتخابات حرکت کند این سوال ایجاد میشود که این کمیسیون پروسه انتخابات را چگونه مدیریت خواهد کرد.
با به تاخیر افتادن اعلام فهرست نامزدان حذف شده از پروسه انتخابات، دو احتمال وجود دارد. احتمال اول، آنطوری که خود کمیسیون بیان کرده است، یک مشکل تخنیکی است؛ یعنی بهدلایل تخنیکی و فنی کمیسیون قادر نشده است تا فهرست مذکور را اعلام و علنی کند. بهانه این است که وزارت امور خارجه هنوز افراد دارای تابعیتهای دوگانه را مشخص نکرده است. سوال این است که چرا میان کمسیون و سایر نهادهای دولتی هماهنگی وجود ندارد؟ چرا نهادهای دولتی بهصورت عاجل با کمیسیون همکاری نمیکنند تا کمیسیون بتواند مطابق تقویم انتخابات عمل کند؟
همکاری ارگانهای حکومتی به این دلیل با کمیسیون مهم است که فردا مساله امنیت انتخابات مطرح است، و در نهایت مساله بیطرفی نهادهای حکومتی در پروسه انتخابات مطرح میشود. اگر نهادهای حکومت در پروسه انتخابات بیطرف نباشند، شفافیت انتخابات زیر سوال خواهد رفت و در نهایت ثبات سیاسی افغانستان در خطر خواهد افتاد. بنابراین، اگر نهادهای حکومتی بهصورت بیطرفانه با کمیسیون انتخابات همکاری نکنند، کمیسیون انتخابات به تنهایی نمیتواند پروسه انتخابات را ضمانت کند. در نهایت، کمیسیون نمیتواند مطابق تقویم انتخابات عمل کرده و پروسه انتخابات را موفقانه مدیریت کند.
احتمال دوم به تعویق افتادن نشر فهرست نامزدان حذف شده از کمیسیون، گمانهزنیهای سیاسی است. شایعاتی وجود دارد که گویا فهرست از سوی کمیسیون به ریاستجمهوری فرستاده شده است تا از زیر نظر رییسجمهور بگذرد. اگر این شایعه درست باشد، معنایش این است که کمیسیون انتخابات به تنهایی بهصورت مستقل تصمیم نمیگیرد. از طرف دیگر رییسجمهوری در پروسه انتخابات بیطرف نیست. در هر دو صورت، مداخله سیاسی در پروسه، هم پروسه را تهدید میکند و هم برای ثبات سیاسی در آینده خطرناک است.
ملاحظه سیاسی در مورد به تاخیر افتادن فهرست افراد حذف شده، جدی است. اگر مداخلات سیاسی در کار کمیسیون مطرح باشد و یا اعضای کمیسیون انتخابات بیطرف نباشند، از یک طرف پروسه انتخابات مورد تهدید است و از طرف دیگر، کمیسیون انتخابات نمیتواند براساس تقویم انتخاباتی به کارش ادامه بدهد. وقتی مساله مداخله سیاسی در میان آمد، این احتمال نیز وجود دارد که از نهادهای دولتی به سود یک نامزد مشخص سوءاستفاده سیاسی صورت بگیرد.
اصلا وقتی کمیسیون ملاحظات سیاسی افراد و جناح قدرت را در پروسه انتخابات در نظر بگیرد، شفافیت پروسه انتخابات زیر سوال میرود. در این صورت، دیگر سخن گفتن از انتخابات بیمعنا است. به عبارت دیگر، اگر انتخابات در شرایطی برگزار شود که در آن مداخلات سیاسی وجود داشته باشد، حکومت بیطرف نباشد، اعضای کمیسیون انتخابات بیطرف نباشند و کمیسیون مطابق تقویم انتخاباتی عمل نکند، اعتماد مردم نسبت به نتایج انتخابات قبل از قبل از بین میرود و معلوم نیست که فردای انتخابات چه رخ خواهد داد.
حالا هر دلیل که برای تاخیر در اعلام فهرست اشخاص حذف شده وجود داشته باشد، مهم این است که کمیسیون مطابق تقویم انتخاباتی به پیش نرفته است. پس کمیسیون باید برای حل مشکلات تخنیکی و فنی راهحل داشته باشد. نمیشود به بهانه مشکلات تخنیکی و فنی، یک پروسه ملی را بر باد داد. هیچ دلیلی برای شکست پروسه انتخابات پذیرفتنی نیست. همینگونه، هیچ دلیل سیاسی نباید پروسه انتخابات را برباد بدهد. اگر پروسه انتخابات به شکست مواجه شود یا مطابق به تقویم انتخاباتی به پیش نرود، مسوولیت آن بهدوش کمیسیون انتخابات است. کمیسیون انتخابات باید با تمام قوا مشکلات تخنیکی را رفع کرده به مشکلات و مداخلات سیاسی پاسخ بدهد. کمیسیون با تمام قوا باید پروسه انتخابات را درست و دقیق مدیریت کرده آن را مطابق به تقویم انتخابات رهبری کند. در غیر آن، اعتماد ملی نسبت به کمیسیون انتخابات از بین خواهد رفت و این، ثبات سیاسی کشور را تهدید میکند.
انتهای پیام