شفقنا افغانستان – شورای امنیت سازمان ملل متحد با تصویب قطعنامهی ۲۷۲۷، به اتفاق آرا مأموریت دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) را برای یکسال دیگر تمدید کرد.
به گزارش خبرگزاری شفقنا افغانستان، مأموریت یوناما در افغانستان فردا به پایان میرسید و شورای امنیت سازمان ملل متحد آن را باردیگر تا ۱۷ مارچ سال ۲۰۲۵ تمدید کرد.
پیشنویس این قطعنامه را جاپان که ریاست دورهای شورای امنیت سازمان ملل متحد را به عهده دارد، تهیه کرده بود.
دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان(یوناما) در ۲۸ مارچ سال ۲۰۰۲ میلادی و با قطعنامهی ۱۴۰۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد ایجاد شد و همهساله پس از ارزیابی، تمدید شده است.
یوناما در سال ۲۰۰۸ به دستور دبیرکل سازمان ملل بهعنوان یک مأموریت یکپارچه درآمد و علاوه بر تلاشهای سیاسی، هماهنگی فعالیتهای همهی آژانسها، صندوقها و برنامههای سازمان ملل متحد در افغانستان را به عهده دارد.
این مأموریت را یک فرستاده ویژه از جانب دبیرکل سازمان ملل متحد با دو معاون در بخشهای سیاسی و توسعهای، به پیش میبرد.
«تلاش برای حل بحران سیاسی در افغانستان»
یکی از ارکان اصلی مأموریت یوناما در افغانستان تلاش برای حل منازعه، بحرانهای سیاسی و تقویت همکاریهای منطقهای در رابطه به این کشور است.
این بخش از مأموریت یوناما پس از سقوط نظام جمهوری در افغانستان و تسلط دوباره طالبان، اهمیت ویژه یافته است؛ زیرا این کشور اکنون با فقدان یک دولت مشروع و فراگیر مواجه است.
یوناما در بیش از دو نیموسال اخیر نقش عمده در تلاشهای بینالمللی برای حل بحران سیاسی افغانستان داشته است؛ هرچند که این تلاشها موفق نبوده است و نتوانسته است منجر به یک گفتمان ملی در مورد سرنوشت آیندهی افغانستان شود.
دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد، جدا از تلاش برای حل بحران سیاسی افغانستان، بر وضعیت حقوقبشری در این کشور نیز نظارت داشته است و تلاش کرده است آن را مستند و ثبت بسازد.
بخش حقوقبشر یوناما در این مدت هرسه ماه یک گزارش از وضعیت حقوقبشر در افغانستان منتشر کرده است و نقض حقوقبشری توسط طالبان را مستند کرده است.
این بخش در آخرین گزارش خود از رفتار تبعیضآمیز طالبان با زنان و دختران هزاره و تاجیک پرده برداشته و مواردی از قتلهای فراقانونی، بازداشتهای خودسرانه و شکنجه نظامیان و مقامهای حکومت پیشین را مستند کرده است.
در کنار این، انتقادات گسترده نیز از مقامهای یوناما در رابطه به تلاشهای آنان برای حل بحران سیاسی افغانستان، وجود دارد.
مقامهای دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد در دو و نیم سال اخیر به صورت مرتب با طالبان دیدار کردهاند و تأکید میکنند که به تعامل با این گروه ادامه میدهند.
اما منتقدان میگویند که با نقض گستردهی حقوقبشر، به ویژه حقوق زنان، توسط طالبان، این تعاملات به معنی «سفیدنمایی» طالبان است.
با این حال، اعضای شورای امنیت سازمان ملل متحد در نشست دیشب خود، بر اهمیت نقش و حضور یوناما در افغانستان تأکید کردند و قطعنامهی تمدید مأموریت آن را تمدید کردند.
یامازاکی کازویوکی، نماینده دائم جاپان در سازمان ملل متحد که ریاست نشست شورای امنیت را به عهده داشتت، گفت: «نقش یوناما بیش از هر زمان دیگری در رسیدگی به وضعیت وخیم حقوق بشر، به ویژه برای زنان و دختران، مهم است. حضور این مأموریت ضروری است زیرا ما، جامعه بینالمللی، به دنبال تعمیق تعامل و اعتماد سازی با طالبان هستیم، همانطور که در نشست نمایندگان ویژه در دوحه در ماه گذشته توافق شد.»
او افزود: «این قطعنامه همچنین پیامی قوی به مردم افغانستان ارسال خواهد کرد که سازمان ملل متحد با حمایت شورای امنیت به کار خستگی ناپذیر برای آنها به ویژه کسانی که در شرایط سخت قرار دارند ادامه خواهد داد.»
«مدیریت روند کمکرسانی در افغانستان»
بخش دیگری از مأموریت یوناما در افغانستان مدیریت و هماهنگی روند کمکرسانی به مردم افغانستان است؛ بخشی که پس از تسلط طالبان و با بحران عمیق اقتصادی در این کشور، بیش از همیشه حیاتی است.
پس از تسلط طالبان که افغانستان با تحریمهای گستردهی بانکی مواجه شده است، کمکهای بشردوستانه به افغانستان تحت نظارت یوناما انجام میشود.
در ذیل این مأموریت آژانسهای مختلف سازمان ملل متحد از جمله دفتر هماهنگ کنندهی کمکهای بشردوستانه (اوچا)، برنامه توسعه، برنامه جهانی غذا، صندوق حمایت از کودکان، سازمان صحی جهان و شماری دیگر از نهادهای سازمان ملل متحد حضور و فعالیت دارد.
دفتر هماهنگ کنندهی کمکهای بشردوستانهی سازمان ملل که توسط معاون بخش توسعهی یوناما اداره میشود، مسئولیت هماهنگی کمکهای بشردوستانه جهان به افغانستان را به عهده دارد و به صورت مرتب از نیازهای بشردوستانه، میزان کمکها و روند کمک رسانی گزارش میدهد.
بر اساس گزارش این نهاد در سال جاری میلادی ۲۳.۷ میلیون نفر در افغانستان نیاز به کمکهای بشردوستانه دارد و نهادهای امداد رسان کمکرسانی به ۱۷ میلیون نفر آسیبپذیر را هدف قراردادهاند و برای آن نیاز به ۳.۰۶ میلیارد دالر کمک دارند.
نظارت یوناما از روند کمک رسانی به این دلیل حیاتی است که این کمکها در دسترس طالبان قرار نگیرد و تحت کنترل این گروه قرار نگیرد.
با وجود، انتقادات گسترده از روند کمکرسانی به افغانستان، به ویژه ارسال کمکهای نقدی به این کشور وجود دارد و منتقدان میگویند که این کمکها تحت نظارت یوناما نیست و به دسترس طالبان قرار میگیرد و برای تداوم حاکمیت این گروه مصرف میشود.
از سوی دیگر، یوناما نیز بارها از مداخلهی طالبان در روند امدادرسانی در افغانستان گزارش داده است و گفته است که این گروه در تلاش است که به روند کمک رسانی به نیازمندان صدمه وارد کند و یا از آن نفع ببرد.
با این همه، در شرایط پیچیده سیاسی کنونی و عمیقتر شدن بحران بشری در افغانستان، نقش یوناما در این کشور حیاتی است.
همانگونه سازمان عفو بینالملل و سرپرست نمایندگی افغانستان در سازمان ملل متحد تأکید کردهاند، یوناما باید رسیدگی به نقض گسترده حقوق بشر توسط طالبان و تلاش برای ایجاد یک حکومت فراگیر و مبتنی بر قانون، اراده مردم و متعهد به قوانین بینالمللی را در اولویت کاری خود قرار دهد.
توجه به این اولویتها میتواند افقهای جدید سیاسی را در افغانستان بگشاید و زمینه را برای حل دائمی بحران سیاسی در این کشور فراهم کند.
