شفقنا افغانستان – جنجالها بر سر برداشته شدن عکس معاون اول ریاست جمهوری افغانستان در شمال این کشور، تنشها میان دو رهبر قدرتمند این بخش افغانستان را شعله ور ساخته است. این تنشها نمایانگر کشیده گی سیاسی درون حکومتی در زمانی است که حکومت وحدت ملی با چالش سخت حملات تهاجمی طالبان دست و پنجه نرم میکند.
روز سهشنبه صدها معترض در شهر مزارشریف، مرکز ولایت بلخ، بهخاطر برداشته شدن عکسهای جنرال عبدالرشید دوستم، معاون اول ریاست جمهوری و رهبر ازبیکها از دو بیلبورد کلان مرکز این شهر، تظاهرات کردند و آن را توهین به جنرال دوستم پنداشتند.
مظاهره کنندهگان، عطا محمد نور، سرپرست این ولایت و رقیب دیرینهی دوستم را متهم به برداشتن این عکسها کردند و گفتند عدهای با وسایط مقامات پولیس، شبهنگام و در زمان تدابیر شدید امنیتی بهخاطر تجلیل از نوروز، این عکسها را از بیلبوردها پایین آوردهاند.
آقای نور این اتهامات را رد کرده است. هواداران او نیز در این روز به سرک ها ریختند. با اینحال، این وضعیت نگرانیها از آغاز دوباره خصومتهای شدید در زمان جنگهای داخلی سالهای ۱۹۹۰ را افزایش داده است. شبهنظامیان دو طرف به طور مداوم تا سال ۲۰۰۳ علیه یکدیگر وارد نبرد میشدند؛ تا اینکه سازمان ملل برنامه دایاگ یا خلع سلاح را انجام داد و آقای نور قدرتاش را در قالب والی ولایت بلخ و منبع سودآور، متمرکز ساخت.
یک مقام ارشد نزدیک به رئیس جمهورغنی که نخواست نامش گرفته شود، گفت رئیس جمهور طی یک نامه جدی به معاون اول و سرپرست بلخ گفته است: «اگر شما در حکومت هستید، مثل دولت مردان رفتار کنید.»
اما تعدادی از شهروندان مزار شریف میگویند که در پرتگاه قرار گرفتهاند و نگراناند که هردو جانب به خشونت متوصل شوند.
رحیم شاه که شغل پرده فروشی و ۲۹ سال سن دارد در یک مصاحبه تلیفونی گفت: «آنها صرف به شهرت و منافع شخصی شان توجه دارند و در این میان مردم عادی رنج میبرند».
آقای رحیم شاه گفت که روز سه شنبه کار و بار نبود و بسیاری از دکانها بهخاطر ترس از خشونت و جنگ بسته شده بودند. او اضافه کرد: «تمام زندگی و امید من، وابسته به دکانم است. اگر دکان مرا چیزی شود، تمام دار و ندارم را از دست خواهم داد».
این اولین باری نیست که جنجال روی مسایل بسیار جزیی مثل عکس، حکومت ائتلافی افغانستان را که به میانجی گری ایالات متحده پس از انتخابات پرتقلب سال ۲۰۱۴ به میان آمد، تهدید میکند.
احساسات جریحه دار از انتخابات ۲۰۱۴ ــ درمیان هواداران اشرف غنی که رییس جمهور شد و عبدالله عبدالله که برایش پست ریاست اجرایی ساخته شد ــ باعث شده است تا هردو جانب روی مسایل بسیار کوچک، حساس باشند و هیجانی برخورد کنند. این روابط پرتنش، بالای دوش حکومت که با چالشهای فزایندهی شورشگری و بحران اقتصادی مواجه است، سنگینی میکند.
نیکولاس هایسم، نماینده ویژه سازمان ملل برای افغانستان، اخیرا مدیریت «رهبران سیاسی مخالفهم و پارچه پارچه» را پس از اقتصاد و امنیت، از اصلی ترین چالشهای فرا راه و بقای دولت افغانستان در سال ۲۰۱۶ عنوان کرد.
تنشها در بلخ ادامه مشکلات سیاسی است که پس از انتخابات سال ۲۰۱۴بروز کردند. آقای نور که یکی از حامیان کلیدی عبدالله عبدلله بود، گفته است کاندید مورد نظر او با وجود اینکه برنده انتخابات بود، فریب خورده است و تیم رئیس جمهور در حال حاضر تلاش دارد تا آقای عبدالله را به حاشیه براند و آقای نور را از مقام ولایت بلخ برکنار کند؛ پستی را که آقای نور برای ۱۲ سال حفظ کرده است.
آقای نور اتهاماتی را که گویا او در برداشتن عکسهای دوستم دست داشته، رد کرده است. او طی یک اعلامیه طولانی و تند، اتهام را به گردن «آشوبگران» انداخت و وعده کرد که آنها را پیگیری خواهد کرد. او در این اعلامیه گفته است: «ما به هیچ صورت به کسی اجازه نمیدهیم که به بهانه پاره شدن یک تصویر، امنیت و آرامش شهر ما را به هم بزنند و یا هم به نشانی ما و مردم ما دشنام بدهند».
مشاور آقای دوستم، سرپرست ولایت بلخ را به جلوگیری از ورود حامیان معاون اول رییس جمهور که عمدتا از ولایات همجوار جوزجان، سرپل و فاریاب میخواستند اعتراض مسالمتآمیزی را در شهر مزار شریف برگزار نمایند، متهم کرد.
بشیر احمد تینج، سخنگوی حزب جنبش ملی اسلامی افغانستان گفت: «شب گذشته به هواداران معاون رییس جمهور اجازه داده نشد تا وارد شهر شوند و ما از آنها خواستیم تا خونسردی و آرامش شان را حفظ کرده، در ولایات خودشان تظاهرات عدالتخواهی برگزار نمایند».
آقای تینج اضافه کرد: «عکسها توسط کسانی که از وسایط پولیس استفاده میکردند، پایین آورده شده بودند. این کار توسط ارازل و اوباش صورت گرفته نمیتواند، بلکه در هماهنگی با مقامات محلی صورت گرفته است».
حبیبالله کوهمند، مشاور آقای نور و رییس ریاست معادن ولایت بلخ گفت، از ورود حامیان آقای دوستم بهخاطر این جلوگیری شد که تعدادی از آنها مسلح بودند. آقای کوهمند گفت: «این اشخاص قصد داشتند تا اغتشاش در شهر به وجود بیاورند و ما مجبور شدیم تا از ورودشان جلوگیری کنیم. اگر آنها پلان تظاهرات داشتند، پس چرا با خودشان سلاح آورده بودند؟»
در همینحال، تعدادی هم گزارش دادند که حامیان خود آقای نور نیز با استفاده از این فرصت، مسلح شده بودند و برای برهم زدن اعتراض علیه آقای نور، به سرکها برآمده بودند. آقای کوهمند گفت که هزاران تن از حامیان آقای نور برای دفاع از او در حالت آمادهباش قرار گرفته بودند. جنگ لفظی میان حامیان این دو مقام حکومت افغانستان در رسانههای اجتماعی جریان پیدا کرده است.
هردو جانب این حکومت ائتلافی، بر سر ترتیب جلسات عمومی رهبران حکومت وحدت ملی، موقعیت و اندازه عکسهای آنها در ادارات حکومتی دعوا و جنجال دارند.
در ماه جاری، برنامهای به پیشواز روز بینالمللی زن که درآن رولا غنی، بانوی اول افغانستان و تعدادی از وزرای کابینه اشتراک کرده بودند، بهخاطر نصب عکس کلان غنی و نصب نشدن عکس آقای عبدالله، به تعویق افتاد.
پس از اینکه حامیان آقای عبدالله خواهان تغییرات در استیج شد، یک عکس آقای عبدالله در کنار دیگر استیج نصب شد. اما به دلیل اینکه این عکس آقای عبدالله نسبت به عکس آقای غنی بسیار کوچکتر بود، تنظیمکنندهگان برنامه اسکرینی را در کنار استیج عیار کردند و عکس بزرگ عبدالله را در آنجا از طریق اسکرین قرار دادند.
حکومت آقای غنی با فشار دیگری از جانب یک اپوزیسیون سیاسی که خواهان برگزاری هرچه زودتر انتخابات است، نیز مواجه میباشد. بازی عکسگذاری در این جنبش سیاسی نیز جریان دارد.
طوری که گفته میشود، رییس جمهور کرزی در مبارزات انتخاباتی از آقای غنی حمایت میکرده، اما در حال حاضر متحدان آقای کرزی از غنی سرخورده هستند. به گفته بازدیدکنندهگان، یک عکس بزرگ آقای غنی که سابق در دفتر کرزی نصب شده بود، به صورت ناگهانی از آنجا برداشته شده. دستیاران آقای کرزی گفتند که این عکس بهخاطر نوسازی از آنجا برداشته شده بود؛ اما زمانی عکس دوباره ظاهر شد، دیگر در جای سابق نه، بلکه در سالون انتظار نصب شده بود.
انتهای چیام
www.af.shafaqna.com