شفقنا افغانستان- استاد دانشگاه قم ایران با بیان اینکه امروز برخلاف سیره امام صادق(ع) در حفظ خطبه حضرت زهرا(س) کمتر اثری از این حرکت در جامعه دیده می شود، گفت: لازم است یک حرکت همه جانبه در این مسیر انجام شود که در مدتی کم بتوان این منابع غنی را در بین آحاد جامعه معرفی کرد و به این وسیله ضمن شناساندن شخصیت واقعی حضرت زهرا(س)، اصول و مبانی بسیار دقیق و عمیق اسلامی را که در آن بیان شده است در بین ملت شیعه نهادینه کرد.
مریم حکمت نیا در گفت وگو با شفقنا با تسلیت ایام سوگواری شهادت حضرت صدیقه طاهره (س) اظهار کرد: شخصیت حضرت زهرا (س) از ابعاد مختلف عبادی و سیاسی و اجتماعی و… قابل بررسی است. وقتی ما بخواهیم در رابطه با فردی صحبت کنیم که فقط از شخصیت اجتماعی بارزی برخوردار است یا فقط یک شخصیت سیاسی متمایز و موفقی است می توانیم به آن برجستگی بپردازیم و اسباب و دلایل موفقیتش را بررسی کنیم و به نتایجی در این زمینه دست یابیم ولی وقتی از فردی سخن به میان می آید که از یک کمال به معنی واقعی برخوردار است تا جایی که در رده پیامبران اسوه چون حضرت رسول(ص) و حضرت ابراهیم(ع) قرار می گیرد؛ بلکه امام زمان ایشان را حجت خود معرفی می کنند، به نظر می آید صرف پرداختن به بعد اجتماعی زندگی ایشان بدون در نظر گرفتن ابعاد دیگر کار چندان پخته و علمی نباشد زیرا در زندگی ایشان پرداختن به مسایل شخصی یا اجتماعی یا سیاسی خودش فی نفسه اصالت ندارد و از بهایی برخوردار نیست بلکه آنچه کلیه ابعاد زندگی ایشان را شکل می دهد و باعث می شود تمام رفتارها و کردارهای ایشان همسو و در یک جهت متعالی قرار گیرند و رنگ و بوی خاصی پیدا کند فقط یک چیز است و آن صرفا «عبودیت» حق متعال و قدم برداشتن بر اساس وظیفه ای است که بندگی خالصانه خدا ایجاب می کند و هیچ انگیزه دیگری جز عبودیت در آن دخیل نیست.
او ادامه داد: ایمان و اعتقاد و سخنان فاطمه (س) نشان می دهد که ایشان همیشه و در همه احوال خودشان را بنده خدا می بینند و به عنوان بنده خدا و بر اساس وظیفه بندگی به عبادت می پردازند، به خود سازی اقدام می کنند، خانواده تشکیل می دهند، فرزند تربیت می کنند؛ به هدایت و ارشاد جامعه اقدام می فرمایند و حتی وقتی مردم را در سخنانشان مخاطب قرار می دهند از اولین جمله ای که بر زبان می آورند « انتم عباد الله» معلوم می شود که مردم را نیز بندگان خدا می بینند و با این بینش وارد جامعه می شوند.
این استاد دانشگاه گفت: از این رو اگر بخواهیم بر شخصیت الگویی حضرت زهرا(س) در بعد اجتماعی متمرکز شویم باید آن را در شرایط زمانی و مکانی و محیطی خاص تحلیل کنیم و اینطور به موضوع بنگریم که اگر حضرت زهرا(س) در این برهه زمانی با شرایط بسیارمتفاوت فعلی که بر زنان جامعه ما حاکم است حضور داشتند چگونه عمل می کردند و سیره عملی ایشان چگونه رقم می خورد؟ آیا اولویت را به خانواده می دادند یا به جامعه؟
او در خصوص مقصود از سیره فاطمی هم ابراز کرد: منظور از سیره حضرت زهرا(س) در واقع خط مشی ایشان و تمام رفتارهایی است که در حیات شخصی با تمام ابعادش و در مواجهه با اوضاع و احوال مختلف در طول دوره زندگی شان داشته اند البته باید دانست که هر رفتار و منشی از فکر و نگرش انسان تراوش می کند.
حکمت نیا خاطرنشان کرد: اینکه آیا زنان ما می توانند با تأسی به حضرت زهرا(س) هم وظایف خانوادگی خود را انجام دهند و هم حضوری فعال در جامعه داشته باشند؛ بستگی به میزان ایمان و اعتقاد و همچنین وضع زندگی آنها دارد؛ ضمن آنکه می دانیم مسؤولیت یک انسان در وظایف خانوادگی و اجتماعی خلاصه نمی شود و وظایف دیگری نیز وجود دارد که لازمه زندگی مسلمانی است وحضرت زهرا سلام الله علیها در هیچیک از آنها کوتاهی نداشته بلکه به بهترین و عالی ترین روش آنها را ایفا کرده اند.
او ادامه داد: وقتی می گوییم اسوه و الگو منظور ما شخصیتی کمال یافته است که می تواند چشم انداز آینده پیشرفته ترین انسان ها و در پیشرفته ترین زمان ها باشد. معرفت فاطمه به خدا، به پیغمبر، به قیامت، به ولایت، به عالم ملکوت و همچنین گستره علم ایشان به زمین و زمان، به قرآن و عترت، به گذشته و آینده که برخی از آنها در دعاهای فاطمی و برخی در خطبه هایشان عرضه شده، سعه وجودی و اوج اندیشه های ایشان و عمق دریافت ایشان را از حقایق خلقت نشان می دهند.
عضو هیات علمی دانشگاه قم با بیان اینکه فاطمه(س) شخصیتی منحصر به فرد دارد که او را از هر شخصیت دیگری متمایز می کند افزود: فاطمه قهرمان حماسه هایی است که آنها را پدری چون محمد بن عبد الله(ص) هدایت می کند. در این حماسه ها همسری شرکت دارد که او خود قهرمانی دیگر است و در نتیجه فرزندانی متولد و تربیت شده اند که تک تک آنها نیز قهرمانانی ماندگار در تاریخ بشریت اند.
او تصریح کرد: این ترکیب شگفت انگیز و بی همتا به زندگی فاطمه رنگ و بویی بخشیده که فاطمه را فاطمه کرده است. در واقع فاطمه در عین حالی که خود اسوه است بخشی از یک مجموعه اسوه نیز هست؛ مجموعه ای که خداوند به خاطر آنها بر ملائکه مباهات کرده است و حضرت جبرئیل امین افتخار همنشینی آنها را دریافت نموده است؛ لذا می تواند نمونه ای کامل از یک زندگی اجتماعی پیشرفته پنج نفره که در آن جز فرمان الهی به کار گرفته نمی شود ارائه دهد. حکمت نیا ادامه داد: اهمیت فاطمه از این بعد جدا قابل بررسی است و همین نگرش اجتماعی و خود را در ضمن خانواده الهی دیدن است که بهای هریک از این مجموعه را تا فراتر از ملائک و تا «قاب قوسین او ادنی» بالا می برد.
او اظهار داشت: در جامعه امروز ما کم نیستند کسانی که به تنهایی از ایمان و اعتقاد نسبی برخوردارند ولی کمتر خانواده و جامعه ای را می یابیم که افراد آن ولو اندک از روابط ایمانی برخوردار بوده و یک جامعه توحیدی به تمام معنا را پدید آورده باشند به نحوی که در آنجا در عین آزادی و آزادگی بندگی خدا آنچنان در وجود تک تک آنها نهادینه شده باشد که فقط «حق» حاکمیت داشته باشد و حرف اول را بزند و از خود بینی اثری نباشد.
این استاد دانشگاه بیان داشت: لازم است در کنار بررسی رفتارهای جزئی حضرت زهرا(س) که یقینا تا اندازه ای در احادیث و تاریخ ها آمده ولی در چارچوب مشخصی قابل تعریف است به آن نگاه و اندیشه بنیادین زندگی فاطمی نظر داشته باشیم که از مرز وجود شخصی ایشان عبور کرده و همه چیز زندگی ایشان را رنگ صحیح دینی داده و همان طور که گفته شد او را عضوی از یک خانواده اسوه قرار داده که خودش نقش اساسی در شکل گیری آن داشته است.
او ادامه داد: شاید واقعا لازم باشد تجدید نظری در سبک زندگی هایمان صورت پذیرد و زیربنای آن عوض شود و پرداختن به وحدت و هماهنگی خانواده و ساختار درست و خداپسندانه در اولویت قرار گیرد. شاید تاکید مقام معظم رهبری در مسیر شناخت سبک زندگی اسلامی به واقع ضرورت زندگی امروز باشد.
حکمت نیا گفت: فاطمه(س) مهندسی است که با آئین ایمانی خود، هم زندگی شخصی خودش را و هم زندگی خانوادگی اش را به کمک همسرش پی ریزی کرده و هم بعد از رحلت پیامبر اکرم(ص) طرحی بی نظیر را برای جامعه اسلامی آن روز و هر روز دیگر ارائه نموده است.
او ادامه داد: کیست که خطبه حضرت زهرا(س) در مسجد پیامبر را با دقت بخواند و تصویر کاملی از سبک زندگی اسلامی و ایمانی را مشاهده نکند؟ تصویری که در آن هرچیز جایگاه خودش را دارد. جایگاه امت مسلمان مشخص است؛ جایگاه امامت و ولایت مشخص است؛ جایگاه نماز، روزه، جهاد، زکات، امر به معروف و نهی از منکر، والدین و فرزندان وهمچنین شرک، شرب خمر، کم فروشی و… نیز کاملا با دلایلش بیان گردیده است.
این استاد دانشگاه با تاکید بر ضرورت حفظ خطبه حضرت زهرا (س) گفت: اینجانب سالهاست که به رهنمود حضرت والد(قدس سره) در ترویج و تحفیظ این خطبه در برخی از شهرهای ایران و لبنان و سوریه همت گماشته ام و آیین حفظ و هم خوانی خطبه فاطمی را بنا نهاده ایم که به لطف الهی در ارتقای فرهنگ دینی بانوان بسیار مفید بوده است گذشته از اینکه می دانیم کلام معصومین(ع) نور است و تاثیرات معنوی عمیقی را در وجود بانوان بخصوص نسل جوان می گذارد.
او در خصوص دلیل کمتر بروز و ظهور فرهنگ فاطمی در جامعه بیان کرد: متاسفانه جامعه ما علی رغم پیشرفت های علمی فراوانی که کرده، هنوز هم در امور دینی ضعیف و غیر استاندارد عمل می کند و قدم های بلندی بر نمی دارد. شاید به دلیل اینکه به برخی عادت های خود آنچنان خو گرفته که به آنها بسنده می کند و نمی تواند یا نمی خواهد در افقی فراتر عمل کند.
حکمت نیا با بیان اینکه ذکر تاریخ برای زنده نگه داشتن آن ضروری است و ذکر مصیبت معصومین و با طراوت نگه داشتن خاطرات و یاد آنان یکی از وظایف لازم در تقویت تولی و تبری به شمار می رود؛ اظهار داشت: ولی اکتفا کردن به آن باعث عقب ماندن از کاروان علم و فرهنگ اهل بیت(ع) خواهد بود و این خود فاجعه بزرگی را به دنبال خواهد داشت.
او این سوال را مطرح کرد که امروزه چند نفر از مدعیان محبت فاطمه با خطبه، احادیث و ادعیه ایشان آشنایی دارند؟ در مراسم ایام فاطمیه چند درصد از سخنرانان و اصحاب منابر از این منابع غنی فرهنگ فاطمی سخن به میان می آورند؟ در دانشگاه های ما چند نفر از اساتید این خطبه ها را تدریس می کنند؟ در مدارس و دبیرستان ها بعد از گذشت سی و اندی سال از انقلاب اسلامی ایران چند نفر از دانش آموزان یا حتی دبیران و آموزگاران ما اطلاعاتی ولو اندک از این سرچشمه فیض فاطمی دارند؟ چند درصد از مادران در جامعه ما با این خطبه مأنوس اند و آن را برای فرزندانشان می خوانند؟ چند نفر از کسانی که در ایام فاطمیه در مجالس حضرت شرکت می کنند این خطبه را دیده یا شنیده اند؟ در کدامیک از مساجد ما ایمه جماعات خواندن آن را به اهل مسجد توصیه می کنند؟با این که معروف است یکی از برنامه های خانه حضرت امام صادق(ع) حفظ خطبه حضرت زهرا(س) بوده است ولی متاسفانه امروزه کمتر اثری از آن دیده می شود.
عضو هیات علمی دانشگاه قم خاطرنشان کرد: به نظر می آید لازم است یک حرکت همه جانبه در این مسیر انجام شود که در مدتی کم بتوان این منابع غنی را در بین آحاد جامعه معرفی کرد و به این وسیله ضمن شناساندن شخصیت واقعی حضرت زهرا(س)،اصول و مبانی بسیار دقیق و عمیق اسلامی را که در آن بیان شده است در بین ملت شیعه نهادینه کرد.
انتهای پیام
www.afghanistan.shafaqna.com