شفقنا افغانستان-پژوهشگران مؤسسهای در امریکا با “سرشماری” هواداران توییتری گروه داعش میگویند که این گروه توانسته “اثری بزرگ” روی شبکههای اجتماعی آنلاین بگذارد.
به گزارش جمهور،مؤسسه بروکینگز در سه ماه پایانی سال ۲۰۱۴ هواداران داعش در توییتر را رصد کرده و میگوید در این دوره ۴۶ هزار حساب کاربری آنان را شناسایی کرده است.
سه چهارم آنها به زبان عربی و یک پنجم آنها به زبان انگلیسی توییت میکنند. متوسط تعداد دنبالکنندگان توییتهای این حسابها هزار نفر بوده است.
پژوهشگران بروکینگز میگویند احتمالا تعداد واقعی حسابهای توییتری هوادار داعش بیشتر از آن است که آنها یافتهاند. یکی از تهیهکنندگان گزارش گفت یک تخمین دست بالا میتواند تا ۹۰ هزار تا باشد.
آرون زلین؛ پژوهشگر روی گروههای افراطگرا، میگوید حتی تخمین دست پایین هم به معنی میلیونها مخاطب توییترهای هوادار داعش است.
او گفت حسابهای اصلی مرتبط با داعش پیامهای مورد نظر رهبران این گروه را منتشر میکنند، چیزهایی نظیر عملیات نظامی، فعالیتهای اعضای گروه و یا عکس و ویدئو از زندگی روزمره در قلمرو داعش.
او میگوید خیلی از موارد جذب سازمانی از طریق پیامرسانهایی چون واتساپ، کیک یا اسکایپ انجام میشود.
هنوز مشخص نیست که کارگزاران و سازندگان اولیه شبکه های اجتماعی که در سال های اخیر به نحو شگفت آوری توسعه پیدا کرده و صدها میلیون نفر را به عضویت خود جذب کرده اند، تا چه حد بنا داشتند یکی از کارکردهای این شبکه های اجتماعی، خدمت به کشتارهای جمعی ملت های هدف باشد؛ اما کاری که به وسیله این شبکه ها می توان کرد و برخی گروه های تروریستی عملا سرگرم انجام آن هستند، درست در همین راستا است.
کارکرد آشوبگرانه شبکه های اجتماعی، در جریان انقلاب های خاور میانه ای پنج سال پیش، بیشتر بروز و ظهور پیدا کرد.
بر اساس یک ارزیابی، نام دیگر انقلاب های خاور میانه ای به ویژه در کشورهایی که جوانان عرب، در آنها به آسانی به خدمات اینترنتی و تماس آنلاین دسترسی داشتند، انقلاب فیسبوکی بود.
فیسبوک هم یک شبکه اجتماعی است؛ اما نه در عرض شبکه های اجتماعی دیگر. فیسبوک به دلایل مشخص و نامشخص زیادی، به یک مکان پرجاذبه برای کاربرانش تبدیل شده است که یکی از دلایل آن شاید همخوانی و انطباق دلپذیر و فریبنده آن، با خرده فرهنگ های بومی و محلی است. کاربران به این ترتیب، با فیسبوک بیشتر از شبکه های اجتماعی دیگر که غالبا به زبان انگلیسی اند احساس راحتی و همذات پنداری می کنند.
صرف نظر از این، شبکه های اجتماعی با امکاناتی که در یک چشم بهم زدن برای نشر یک مطلب، خبر، عکس، فراخوان، پیام و… در اختیار کارابرانش قرار می دهد، به وسیله ای آسان و ارزان برای گروه های تروریستی، هسته های شورشگر، کانون های مخفی باندهای قاچاق و مافیا و… تبدیل شده است.
توییتر که رویکردی نخبه گرانه به رسانه های اجتماعی دارد نیز سهم مهمی در جلب توجه گروه های افراط گرای تروریستی داشته است.
داعش از معدود گروه هایی است که هم از طریق حساب هایی که مستقیما به وسیله ارتش سایبری این گروه مخوف اداره می شوند و هم از مسیر کاربران و مخاطبان غیر سازمان یافته هوادارش، استفاده بزرگی از امتیازات و امکانات فضای آنلاین، شبکه های مجازی و اجتماعی مانند توییتر برای پیشبرد اهداف خود، اشاعه پیام هایش، نشر ویدئوهای جنایت هایش و جلب و جذب نیرو و همچنین ارائه تصویری مونتاژشده از زندگی در ظل دولت خود، می کند.
هنوز ارزیابی دقیقی از میزان سود و باردهی ناشی از بهره وری داعش از امکانات این شبکه ها مثلا توییتر در دست نیست؛ اما واقعیت این است که اگر این امر، سود و استفاده ای نداشت، هرگز تا این مایه، عناصر این گروه را به استفاده از این شبکه ها، تهییج و تشویق نمی کرد.
با این حال، پرسش این است که آیا کارگزاران و گردانندگان این شبکه ها، هیچ اشرافی بر آن ندارند؛ تا مانع از سوء استفاده گروه هایی مانند داعش برای استفاده از شبکه های اجتماعی برای پیشبرد اهداف خود در راستای کشتارهای جمعی شود؟
اگر پاسخ این پرسش، مثبت باشد، پس آن پرده کاذب حریم خصوصی، امنیت و مصونیت حساب های شخصی و رازداری گردانندگان آن برمی افتد و هیچ کاربری با فراغ بال و اطمینان کافی و کامل به آن روی نمی کند؛ اما اگر منفی باشد، این احساس نفرت انگیز قوت می گیرد که شبکه های اجتماعی، وسایلی آسان و ارزان در خدمت کشتارهای جمعی تروریزم بین المللی و گروه هایی مانند داعش است؛ بی آنکه راهی برای غلبه بر این سوء استفاده وجود داشته باشد.
انتهای پیام