شفقنا افغانستان
روابط ایران و افغانستان از دیرباز به دلیل وجود مشترکات بسیار میان این دو کشور از جمله تاریخ، فرهنگ و دین همواره استوار بوده و هست. چندی پیش بنا بود رییس جمهور افغانستان برای دیدار با دکتر روحانی سفری به ایران داشته باشد که به دلیل وقوع بهمن و اعلام عزای عمومی در افغانستان فعلا به تعویق افتاد. در دیدار آینده روسای ایران و افغانستان صحبت در مورد چه مسایلی ضروری و دارای اولیت است؟
فداحسین مالکی، سفیر سابق ایران در کابل به شفقنا می گوید: اتخاذ سیاستی واحد در مورد داعش، آب رودخانه هیرمند، خشکسالی دریاچه هامون، ریزگردهای سیستان و خوزستان و همچنین موقعیت استراتژیک بندر چابهار از جمله مسایل مهمی است که باید در دیدار آینده روسای جمهور ایران و افغانستان مورد بحث و بررسی قرار گیرند.
* بنا بود روسای جمهور ایران و افغانستان با یکدیگر ملاقاتی داشته باشند که این ملاقات به تعویق افتاد. در دیدار آینده روسای این دو دولت چه مباحث و نکاتی لازم است مورد بحث و بررسی قرار گیرد.
مالکی: با توجه به اینکه هر دو دولت ایران و افغانستان با فاصله معین کار خود را شروع کردند، این ارتباط در وهله اول در سطح ریاست جمهور و همچنین با توجه به ارتباطات عمیقی که دو ملت در گذشته با یکدیگر داشته و دارند، بسیار ضروری به نظر می رسد.
رییسان جمهور ایران و افغانستان باید موضوعات مشترک دو جانبه مهم را در دستور کار خود قرار دهند از جمله این موضوعات آب رودخانه هیرمند و خشکسالی که متوجه دریاچه هامون شده است. دریاچه هامون جزو هفت تالاب زیبای دنیاست که هر وقت آب داشته این زیبایی و امنیت را برای هر دو کشور به ارمغان دارد به همین دلیل باید مورد توجه هر دو دولت قرار گیرد و راهکاری برای خارج کردن این دریاچه از خشکسالی پیدا کنند. مساله بعد ریزگردهای خوزستان و سیستان است که حل این معضل هم می تواند باعث نجات منطقه شود.
نکته دیگر بندر استراتژیک چابهار است؛ این بندر به عنوان یکی از معابر مهم تجاری و اقتصادی دو کشور و منطقه است چراکه چابهار از طریق خط راه آهنی که جمهوری اسلامی ایران می سازد و از طریق افغانستان به آسیا میانه و جاهای مختلف متصل می شود به همین دلیل صحبت و برنامه ریزی در مورد این مساله باید در دستور کار روسای دو دولت قرار گیرد خصوصا اشرف غنی؛ چون او یکی از کسانی بود که در افغانستان دنبال چابهار بوده و هست؛ آن زمان که ایشان رییس جمهور نبودند، طی ارتباط تنگاتنگی که با ایشان داشتم، روی بحث چابهار بسیار کار می شد که الان هم اولین موضع گیری او بعد از ریاست جمهوری بحث چابهار بود و نهایتا امضا پیمان امنیتی بین دو کشور به امضا خواهد رسید که این بحث ها چند سالی است بین کارشناسان و مسوولان دو کشور مطرح است و نهایتا در سفر اشرف غنی به ایران به امضا خواهد رسید. نکته بعدی اینکه افغانستان با توجه به موقعیت تجاری و اقتصادی که دارد همیشه مورد توجه بخش های خصوصی در جمهوری اسلامی ایران بوده که از این بابت هم این فضا و هماهنگی می تواند بر رونق این مساله تاثیرگذار باشد.
* به نظر شما مشکلات مشترکی که پیش روی این دو کشور از جمله وضعیت مهاجران و همچنین انتقال آب به هامون است چه اندازه می تواند مناسبات این دو کشور را تقویت یا تضعیف کند؟
مالکی: قطعا می تواند تقویت کند. بیش از 30 سال است که ایران به مهاجرین افغانستان کمک می کند و دولت های افغانستان و همچنین دولت اشرف غنی همیشه قدردان این مساله بودند؛ بسیاری از مهاجرین افغان در ایران از تخصص های مختلفی برخوردار هستند که در زمان بازگشت به کشور خودشان می توانند در سازندگی کشور موثر باشند؛ به عبارت دیگر دانشی که اینجا فرا گرفتند را می توانند در آینده مورد توجه قرار دهند. بحث رودخانه هیرمند و دریاچه هامون هم که یک موضوع بسیار مهمی است که باید همان اندازه که ایران به این مساله توجه دارد، دولت افغانستان هم نسبت به این موضوع توجه کند تا به راهکاری برای حل آن دست یابند. امروز دریاچه هامون وضعیت بسیار خطرناکی دارد و برای هر دو کشور خطرناک است به لحاظ اینکه توسعه و رونق دریاچه هامون امنیت در پی دارد و امنیت چیزی است که امروز افغانستان به آن احتیاج دارد. این دریاچه منطقه زیبایی است که می تواند موجب رونق گردشگری و اشتغال شود؛ اگر مشکل این دریاچه حل شود، بیش از 100 هزار شغل در هر دو طرف ایجاد می شود.
* چه اندازه خطر نفوذ داعش به افغانستان جدی است؟
مالکی: درست است که فقر و محرومیت در افغانستان وجود دارد، اما افغان ها سخت کوش و بیگانه ستیزند و با گروه هایی که روحیه ضد اسلامی یا قرائت بدی از اسلام دارند مانند داعش، القاعده و طالبان به شدت مخالفت هستند؛ با این حال حضور داعش در این منطقه خارج از احتمال نیست و قطعا هم ممکن است وجود داشته باشد ما آثار آن را در برخی از مناطق افغانستان دیدیم و دوستان افغان هم به این مساله اعتراف کردند؛ این مساله نیز یکی از موضوعاتی است که در حوزه امنیتی دو کشور مورد بحث قرار گرفته و قرار خواهد گرفت. ایران و افغانستان در این زمینه علاوه بر همکاری با یکدیگر می توانند از توانمندی روسیه هم استفاده کنند چون به هر حال داعش در برخی از نیروهای چچنی حضور دارند و جزو افرادی هستند که تاثیرگذارند؛ به همین جهت روس ها هم باید نسبت به این مساله توجه داشته باشند.
* همکاری ایران و افغانستان در برخورد با یارگیری داعش در مرز شرقی ایران و افغانستان چطور باشد؟
مالکی: این مساله همکاری همه جانبه می طلبد چون خطر داعش در منطقه خطری جدی است و سرویس های امنیتی دو کشور نسبت به این موضوع حساس هستند. در دیدار آینده روسای جمهور ایران و افغانستان حتما مسوولین ذی ربط افغانستان در مورد داعش با مسوولان ایران مشورت و هم نظری می کنند و نهایتا یک سیاست واحدی را اتخاذ خواهند کرد.
* خطر داعش باید به طور رسمی وارد ادبیات دو کشور شود؟
مالکی: به طور رسمی هم که قرار نگیرد مسوولان ذی ربط دو دولت که عمدتا در حوزه سیاسی و امنیتی هستند قطعا تاکنون در ملاقات های خود روی این مساله صحبت کردند و خطر حضور داعش در منطقه را مورد ارزیابی قرار دادند. ممکن است در کنار روسای جمهور، برخی از مسوولان سیاسی و امنیتی دو کشور نیز در جلسات خود به این موضوع هم به طور ویژه توجه کنند.
انتهای پیام