شفقنا افغانستان_ آنفلوآنزای فوق حاد پرندگان یکی از بیماریهای خطرناک پرندگان است که به عنوان بیماری مشترک میان انسان و حیوان شناخته شده و مبارزه با آن در دنیا بسیار مورد توجه قرار گرفته است.آنفلوآنزا یک بیماری ویروسی چند گونهای طیور در قسمتهای مختلف جهان است.این بیماری میتواند یک طیف از حالت بدون نشانه، خفیف یا فوق حاد و کشنده را داشته باشد.
بهزاد عباس وند در روزنامه مردم سالاری نوشت: آنفلوآنزای فوق حاد طیور یک بیماری ویروسی پرندگان است.ویروسهای آنفلوآنزا دارای ۳ نوع تیپ C,B,A هستند.در طیور فقط تیپ A میتواند ایجاد بیماری نماید.این تیپ علاوه بر طیور، سایر حیوانات از جمله خوک، اسب و همچنین انسان را درگیر میکند.آنفلوآنزای طیور میتواند با وقوعی کم در انسانها اتفاق بیافتد.درجه اول خطر برای کسانی که درفعالیتهای گوناگون صنعت طیور هستند مانند کارمندان، کسانی که واکسیناسیون انجام میدهند، کارکنان آزمایشگاه و بقیه افراد به عنوان یک مخاطره شغلی تلقی میشود .در بیشتر موارد، شکل بالینی آن با تورم ملتحمه چشم و به ندرت عکسالعملهای عمومیهمراه است و برای تایید این بیماری باید ویروس جدا شود.ویروس آنفلوآنزا توانایی تغییر و جهش دارد به این معنی که ممکن است ویروس آنفلوآنزای پرندگان با نوع دیگری از ویروس مانند آنفلوآنزای انسانی ترکیب شود و نوع کاملاً جدیدی را به وجود آورند؛ به این ترتیب تازمانی که واکسن و داروی مناسب این نوع جدید تهیه و عرضه شود، خطرهمهگیری وسیع برای حیوانات و انسانها وجود دارد.
علائم بیماری در طیور:
مهمترین علامت این بیماری مخصوصا در فرم فوق حاد شروع ناگهانی تلفات با روند افزایش در گله و انتشار ناگهانی بیماری در گله است.همچنین بیحالی شدید، پژمردگی و دور هم جمع شدن گله؛ کاهش شدید مصرف دان؛ افت ناگهانی و شدید تولید تخممرغ روزانه؛ علائم تنفسی حاد؛ سیاه شدن و خونریزی تاج، ریش و ساق پا نیز ممکن است دیده شود.
قضاوت :
لاشههای آلوده با آنفلوآنزای طیور در هر شکلی از آن باید معدوم شوند .
تاریخچه:
اولین نشانه بیماری حدود ۱۳۰ سال پیش در ایتالیا دیده شده است.ابتدا به علت کشتار فراوانی که در طیور به وجود آورد، آن را طاعون مرغی نامیدند.بعدها مشخص شد که عامل این بیماری ویروس آنفلوآنزا است.آنفلوآنزای پرندگان تا امروز در کشورهای مختلف جهان، خسارتهای بسیار زیادی را از نظر اقتصادی به مردم وارد کرده است.آنفلوآنزای H5N1 فوق حاد طیور، برای اولین بار در جریان شیوع این بیماری در هنگ کنگ در سال ۱۹۹۷ میلادی، به انسان منتقل شد.تا شیوع دوباره آن در سال ۲۰۰۳ و ۲۰۰۴، H5N1 از آسیا به اروپا و آفریقا منتشر شد که باعث آلودگی میلیونها پرنده و تعداد زیادی از انسانها و مرگ بسیاری از آنها شد.در سال ۲۰۱۵، کشورهای مختلفی در دنیا این بیماری را با تحت تیپهای مختلفی گزارش نمودند.ایالات متحده آمریکا با ۴۷ میلیون مورد تلفات و معدوم سازی، یکی از قربانیان ردیف اول این بیماری در سال ۲۰۱۵ بود.کشور عراق اولین شیوع آنفلوآنزای مرغی را امسال روز سه شنبه ۲۶ آوریل (۷ اردیبهشت) گزارش کرد.عراق وقوع ۶ مورد آنفلوآنزای H5N1 فوق حاد طیور را با تاخیر قابل تاملی گزارش داد که از نیمه د؆دگان و تحت تیپ آن H5N8 و مشابه ویروس در گردش در اروپا میباشد.به گفته کارشناسان حاضر در محل میزان حدت ویروس جدید بالا و معمولا تلفات بدون علایمیاست که قبلا در H5N1 دیده میشد(دنبال کبودی تاج و ریش و خونریزی ساق پا نباشید) گاهی خونریزی پیش معده و تورم کبد و مرگ همراه پرولاپس در کالبد گشایی دیده میشود.علیرغم حدت بالا، واگیری و انتشار آن آهسته و روند تلفات کند و چندین روز در سالن طول میکشد و انتقال بین سالنها دیرتر اتفاق میافتد.پس کارهای پاراکلینیکی و انجام آزمایشهای تکمیلی در آزمایشگاههای معتبر در تایید تشخیص بیش از پیش اهمیت مییابد.
با در نظر گرفتن تاریخچه و تایید حضور بیماری در کشور و اینکه این بیماری تا چه اندازه میتواند خطرناک باشد؛ کسانی که با پرندگان به نوعی در ارتباط هستند، باید بسیار دقت کنند تا با دیدن اولین نشانه بیماری در آنها، به مسئولان گزارش دهند تا با کنترل به موقع، این بیماری به یک فاجعه تبدیل نشود.
مقاومت و حساسیت ویروس آنفلوآنزا :
– در آب۲۲ درجه سانتیگراد به مدت ۴ روز و در دمای صفر درجه بیش از ۳۰ روز مقاومت میکند.
– در مدفوع میتواند در دمای ۴ درجه به مدت ۳۰ تا ۳۵ روز و در دمای۲۰ درجه سانتیگراد ۷ روز زنده بماند.
– ویروس آنفلوآنزا، دمای۵۶ درجه را ۳ ساعت و دمای۶۰ درجه را ۳ دقیقه تحمل میکند.
– در بافتها مدتی طولانی و در کود، ۳ ماه باقی میماند.
– در شرایط خشکی و حرارت بالا، فوری از بین میرود.
– در گوشت منجمد، مدت طولانی زنده میماند.
– نسبت به بسیاری از پاککنندهها و ضدعفونیکنندهها، حساس است و غیرفعال میشود.
میزبانهای ویروس آنفلوآنزا :
تمام پرندگان نسبت به ویروس آنفلوآنزا حساس هستند؛ اما مرغ، خروس، کبوتر، بوقلمون، شترمرغ، قرقاول،کبک، اُردک، بلدرچین و پرندگان زینتی مانند طوطی، مینا و سهره از بقیه حساسترند.در این میان حساسیت بوقلمون از همه بیشتر است.خوک و انسان هم از جمله میزبانهای ویروس آنفلوآنزا هستند.
مواردی که سبب میشود پرندگان
به بیماری آنفلوآنزا دچار شوند؟
۱- تماس با مدفوع پرندگان وحشی، به ویژه پرندگان آبزی مهاجر.
۲- تماس با پرندگان آلوده که ویروس را از راه مدفوع و ترشحات چشم و بینی دفع میکنند.
۳- کفش، لباس و دست آلوده، تجهیزات آلوده و سبد حمل طیور.
۴- آب، فاضلاب و جا به جایی و انتشار ویروس به وسیله باد و هوا.
۵- بستر و کود آلوده.(یک گرم کود آلوده به ویروس میتواند یک میلیون پرنده را آلوده کند.)
۶- دان و مواد خوراکی آلوده به مدفوع و ترشحات پرندگان مبتلا به آنفلوآنزا.
۷- افرادی که بدون رعایت بهداشت، درواحدهای مرغداری رفت و آمد میکنند.
امنیت زیستی (بیوسکیوریتی) چیست؟
در یک جمله، راه پیشگیری از تماس میان حیوانات با میکروبهای بیماریزا را امنیت زیستی میگویند و اصولی دارد که برای موفقیت باید رعایت شود؛ این اصول درهمه جا قابل اجراست.درارتباط با پرندگان، از مرغداریهای صنعتی تا پرورش گلههای کوچک، طیور روستایی و مراکز پرورش و عرضه پرندگان زینتی و کشتارگاهها میتوان آنها را پیاده کرد.
مواردی که پرورشدهندگان گلههای کوچک و صاحبان طیور و ماکیان روستایی لازم است اجرا کنند
چون انجام این موارد تأثیر مستقیمیبرسلامت خود فرد، افراد خانواده، دیگران و سلامت پرندگان دارد و سرمایه را هم حفظ میکند؛ بنابراین، باید با دقت آنها را انجام داد و به دیگران هم آن را توصیه کرد.
۱- برای آنکه مقاومت پرندهها در برابر بیماری بیشتر شود، آب وغذای کافی و تمیز و داروهای تقویتی(مولتی ویتامین) در اختیار آنها قرار دهید، محل زندگیشان را مرتب تمیزکنید و از واکسن و داروهای ضدانگل استفاده کنید.
۲- پرندهها را در محلهایی که به وسیله توری یا وسایل دیگر محصور شدهاند نگه دارید تا از دسترس پرندگان وحشی و آزاد پرواز دور باشند.
۳- غذا و دان پرندهها را دور از دسترس سایر حیوانات نگه دارید.
۴- اردکها را در برکههای محصور نگه دارید.و از ورود آنها به شالیزار و برکههای طبیعی جلوگیری کنید.
۵- به ظاهر پرندهها توجه داشته باشید و درصورت بروز نشانههای بیماری حتی در یک پرنده، فوری آن را از بقیه جدا کنید و به دامپزشکی اطلاع دهید.
۶- پرندههای تازه خریداری شده را در محلی جدا نگه دارید.اگر پس از حداقل هفته سالم بودند آنها را در کنار بقیه قرار دهید.در صورت امکان از خرید و فروش پرندهها خودداری کنید.
۷- پرنده زنده را برای تهیه غذا به خانه نیاورید.در صورت ضرورت، آن را در محلی جدا از محل نگهداری پرندهها که قابل شستشو باشد ذبح کنید و پرها و ضایعات آن را بسوزانید یا دور از دسترس حیوانات دفن کنید.
۸- هر فردی که از محلهای آلوده میآید آشنا و نا آشنا میتواند حامل ویروس بیماری باشد؛ حتی خود شما.این ویروس میتواند در دستگاه تنفس، روی موها، بدن، لباس، کفش، دستها و حتی وسایل همراه مانند ساعت و انگشتر وجود داشته باشد.بنابراین از ورود غیرضروری افراد به مزرعه جلوگیری کنید و برای کسانی که لازم است به پرندگان نزدیک شوند، شرایط رفع آلودگی از دست، لباس و کفشها را فراهم کنید.برای این کار حداقل لازم است در ورودی مزرعه آب و صابون برای شستشوی دست و صورت، کفشها و چرخ وسایل نقلیه قرار دهید .البته درست تر این است که بویژه در زمان شیوع بیماری، درحد امکان از ورود انواع وسایل نقلیه به مزرعه جلوگیری کنید و یا از مواد ضدعفونیکننده هم برای پاک شدن چرخها استفاده کنید.همچنین لازم است افراد، که ممکن است دامپزشک، تکنسین و بازدیدکننده باشند، از دستکش، ماسک، کلاه، روپوش و کفشپوش یکبار مصرف استفاده کنند.یا در ابتدای مزرعه کفشهای خود را با کفش داخل مزرعه عوض کنند.دستها و کفش همه افراد و چرخ همه وسایل حمل و نقل باید پس از خروج از مزرعه هم، شسته و ضدعفونی شوند.شما و همه کسانی که روزانه با پرندهها سرو کار دارید، هرگز با لباس و کفش کار از مزرعه خارج نشوید.
۹- در زمان شیوع بیماری به بازدید مزارع دیگر نروید.
۱۰- هرگز فضولات و کود جمع آوری شده را در کشتزار، پای گلدانها و باغچه نریزید.به ویژه در شرایط شیوع بیماری لازم است کود یا دفن شود و یا به صورت کمپوست درآید سپس مورد استفاده قرار گیرد.نحوه انجام این کار را میتوانید از دامپروران یا دامپزشکان بپرسید.
۱۱- درصورت مشاهده تلفات مشکوک در پرندگان خود ( یعنی تلف شدن پرندگان سالم ظرف کمتر از ۲۴ ساعت و تلفات بیش از ۵ درصد گله در هر روز)، برای جلوگیری از آلودگی سایر پرندگان و انسانها، لازم است فوری به دامپزشکی اطلاع دهید و نهایت همکاری را با آنها داشته باشید.
۱۲- هرگز پرندگان تلف شده را در کوچه، جاده، رودخانه، نهرها و برکه رها نکنید.فوری آنها را در کیسههای سالم قرار دهید و همراه با وسایل آلوده مانند کیسههای نایلون، دان، سبدهای چوبی و …بسوزانید یا به صورت بهداشتی دفن کنید.
– برای دفن بهداشتی، لازم است ابتدا ته گودال کمیآهک بریزید و سپس لاشهها را به همراه وسایل آلوده درآن قرار دهید و روی آنها آهک بریزید و گودال را با خاک پرکنید.
– اگر محل نگهداری پرندگان از جنس آجر یا چوب است باید ابتدا با برس شسته و بعد، ضدعفونی شود.برای ضدعفونی میتوانید از آهک زنده و یا ضد عفونی کنندههای قوی موجود در بازار استفاده کنید.
۱۳- وسایل خود مانند چرخدستی، دوچرخه، سبد تخممرغ و…را امانت ندهید و از کسی هم امانت نگیرید.
۱۴- درصورتی که بنا به تشخیص دامپزشکی پرندهها معدوم شدند نباید بلافاصله پرنده جدید خریداری شود؛ بلکه ابتدا باید مزرعه یا محل نگهداری پرندگان و وسایل را ضدعفونی کنید.این کار باید ۱ تا ۲ هفته بعد دوباره تکرار شود و پس از گذشت ۲۱ روز دیگر، اقدام به وارد کردن پرندههای جدید کنید.کلیه افراد حتی اعضای خانواده باید قبل از ورود و پس از خروج از مزرعه یا محل نگهداری پرندگان، دستها را با آب و صابون بشویند.کفشها و چرخ وسایل هم باید ضدعفونی شوند.
مواردی که در مرغداریها برای پیشگیری از همهگیر شدن بیماری آنفلوآنزا باید انجام شود:
۱- سالنها، وسایل مختلف مرغداری، بستر، کود، ضایعات و زبالهها با توجه به دستورالعملهای سازمان دامپزشکی، پاکسازی و ضدعفونی شود.کف، سقف و دیوارهای داخل و خارج سالنها و انبارها، باید طوری ساخته شده باشند که بتوان آنها را ضدعفونی کرد.
۲- حرارت، رطوبت و هوای مرغداری باید مطابق با دستورالعملهای پرورشی هر نژاد تنظیم شود.
۳- برای ورود به مرغداری تنها یک راه گذاشته شود و پس از اطمینان از آلوده نبودن وسایل و افراد به آنها اجازه ورود داده شود.
۴- آب آشامیدنی مرغداری هر شش ماه یک بار آزمایش میکروبی شود.
۵- دان مرغداری از فروشندگان مطمئن خریداری شود.
۶- از ورود وسایل و دانهایی که از مرغداریهای دیگر میآید، جلوگیری شود.
۷- از ورود پرندگان مهاجر، طیورخانگی و پرندگانزینتی به مرغداری و همچنین از دسترسی آنها به آب و دان، جلوگیری شود.لازم است پنجرهها حتماً توری سالم داشته باشند و اگر سوراخی در دیوارها و سقف وجود دارد بسته شود.
۸- از وارد شدن شوک به طیور- مانند ورود ناگهانی افراد به سالن، سروصدای بلند، کاهش شدید رطوبت، قطع ناگهانی دان، آب و تهویه – جلوگیری شود.
۹- از ورود طیور جدید به مرغداری جلوگیری شود.اگر خواستید طیور جدیدی را به سالنها اضافه کنید باید تمام نکتههای بهداشتی و قرنطینهای، براساس دستورالعملهای دامپزشکی رعایت شود.
۱۰- کارکنان مرغداری باید بهداشت فردی مانند دوش گرفتن، پوشیدن لباسکار، چکمه، ماسک، کلاه، عینک و دستکش را رعایت کنند.
– درصورت نبودن دوش، از کارکنان خواسته شود قبل و بعد از کار، در منزل دوش بگیرند.
۱۱- لازم است به کارکنان مرغداریها آگاهی داده شود تا ازخرید و فروش و نگهداری انواع پرندههای اهلی، پرندگان وحشی، شکار پرندگان و همچنین مصرف آنها، خودداری کنند.
۱۲- باید در محل ورود به مرغداری، حوضچههای ضدعفونی برای افراد و وسایل نقلیه وجود داشته باشد.
۱۳- علاوه بر این لازم است، ظرفهای ضدعفونی در محل ورود به سالنها گذاشته شود تا افرادی که وارد میشوند، دستها و کفشهای خود را ضد عفونی کنند.
۱۴ – در صورت کاهش خوراک، پایین آمدن تولید، تلفات غیرعادی در سالنها یا افزایش مرگ و میر در مرغداری، فوری به اداره دامپزشکی محل، اطلاع داده شود.
۱۵- برای جلوگیری از انتشار ویروس، لازم است پرندگان تلف شده پس از جمعآوری در کیسههای پلاستیکی قرار گیرند و در اتاق انتظار، داخل بشکههای در بسته نگهداری شوند.
– لاشه طیور مرده باید هرروز جمعآوری و دفن یا سوزانده شود.هرگز لاشه طیور از مرغداری خارج نشود. ۱۶ – از حمل کود به خارج از مرغداری جلوگیری شود.
– کود و بستر آلوده باید در چالهای عمیق طبق دستورالعمل دامپزشکی دفن شود.
۱۷ – قبل از بارگیری طیور، مجوز سلامت گله از واحد دامپزشکی دریافت شود.
۱۸- قبل از جوجهریزی، تمام سالنهای مرغداری پاکسازی و ضدعفونی شوند.برای تهیه ماده ضدعفونی مناسب با دامپزشکان مشورت شود.
۱۹- جوجههای مورد نیاز از مراکز مطمئن خریداری شوند.در این مورد میتوان با دامپزشکان مشورت کرد.
۲۰- جوجههای وازده باید از مرغداری حذف شوند.
۲۱ – به کارکنان آموزشهای لازم داده شود.
۲۲ – تمام رفت و آمدهای افراد به مرغداری ثبت شود.در صورت وقوع بیماری، این کار به دانستن علت آن کمک میکند.
– متصدیان و دامپزشکان شاغل در صنعت طیور با حساسیت و توجه دقیق به گله میتوانند وضعیت غیرطبیعی و تلفات غیرمعمول را به دامپزشکی اطلاع دهند تا بررسیهای لازم به موقع صورت گیرد.
اگر در یک مرغداری یا روستا نشانهای از بیماری آنفلوآنزا مشاهده شود، لازم است همه مرغداران و روستاییان منطقه با دامپزشکی همکاری کنند تا جلوی انتشار بیماری گرفته شود.
آنفلوانزی پرندگان چگونه به انسان منتقل میشود؟
۱- تماس مستقیم با پرندگان آلوده و بیمار؛
۲- تماس مستقیم با مدفوع و ترشحات پرندگان و وسایل آلوده؛
۳ – کشتن وپرکندن طیور و ماکیان آلوده و بیمار؛
۴ – تنفس هوای آلوده به ویروس؛
۵ – شکار پرندگان یاخریداری پرندگان شکارشده؛
۶- مراحل آماده سازی قبل از پخت و خوردن گوشت، تخممرغ و سایر فرآوردههای خوراکی پرندگان آلوده، به صورت خام و نیم پز؛
۷ – استفاده از مواد خوراکی و آبهای آلوده به فضولات پرندگان؛
۸ – بازارهای سنتی فروش پرندگان زنده که میتوانند سبب انتشار ویروس شوند؛
۹ – وجود گراز در کنار پرندگان آبزی و بومی.
– هنگام شیوع بیماری، همه افراد باید مراقب باشند تا ویروس وارد بدن آنها نشود.
با دقت در مواردی که گفته شد به راحتی میتوان راههای پیشگیری از ابتلا به این بیماری را پیدا کرد.
– افرادی که با هریک از موارد بالا ارتباط داشتهاند، لازم است تا ۱۰ روز مراقب وضعیت خود باشند و در صورت بروز تب در این مدت، به پزشک مراجعه کنند.
– فردی مشکوک به آنفلوآنزای پرندگان است که علاوه بر داشتن سه نشانه تب، گلودرد و سرفه، به نحوی در تماس با پرنده آلوده، بیمار یا تلف شده بوده باشد.
آنچه عموم مردم باید رعایت کنند
تا به آنفلوآنزای پرندگان مبتلا نشوند
۱- هرگز به پرنده بیمار دست نزنید.در صورت اضطرار، از دستکش یا حداقل از کیسه نایلونی کاملاً سالم استفاده کنید و سپس دستها را به مدت ۲۰ ثانیه با آب و صابون بشویید.
۲- درحد امکان از نگهداری پرندگان در خانه خودداری کنید.درغیر این صورت آنها را دور از محل زندگی خود ودر قفس یا حصار نگهدارید.
۳- اگر به هرصورت درخانه پرنده دارید، یک نفر مسئول رسیدگی و مراقبت از آنها باشد.هنگام تمیز کردن قفس یا محل نگهداری آنها حتماً جلوی دهان و بینی خود را با ماسک یا دستمال تمیز بپوشانید و از دستکش استفاده کنید.پس از اتمام کار، دست و صورت خود را بشویید.
– کودکان، افراد سالمند و زنان باردار نباید اقدام به تمیز کردن لانه و جمعآوری تخممرغها کنند.
۴- اجازه ندهید کودکان بویژه در فصل شیوع آنفلوآنزا با پرندگان بومیو زینتی بازی کنند و درصورت تماس، فوری دست آنها را با آب وصابون بشویید.
۵- برای تغذیه پرندگان آزاد پرواز، در مکانهایی که سبب ورود آنها به خانه میشود، دانه و غذا نریزید.
۶- در مناطق آلوده، به بازارهای فروش پرندگان نروید.
۷- از شکار پرندگان مهاجر و آزادپرواز و از خرید و فروش آنها خودداری کنید.
۸- آب و مواد خوراکی خود را از دسترس پرندگان دور نگه دارید.
۹- هنگام پرکنی و قطعه کردن طیور از دستکش استفاده کنید و وسایل کار را با آب گرم و مایع ظرفشویی خوب بشویید.
۱۰- از ذبح و خوردن پرندگان بیمار و مشکوک به آلودگی جداً خودداری کنید.
۱۱- گوشت مرغ را پس از آن که با حرارت ۷۴ درجه سانتیگراد به مدت حداقل ۲۰ دقیقه پخته شد مصرف کنید.زرده و سفیده تخممرغ هم باید کامل سفت شود.
۱۲- سطح تخممرغهای آلوده به خون و مدفوع پرنده را به خوبی بشویید.
۱۳- تخممرغهای نشسته و گوشت خام پرندهها را درکنار مواد خوراکی قرار ندهید.
۱۴- اگر به غذایی که میخورید مشکوک هستید آن را به خوبی گرم کنید.
۱۵- پرنده، گوشت و تخممرغ را از دستفروشها نخرید.
۱۶- در مناطق و خانههایی که بیماری آنفلوآنزای پرندگان وجود دارد یا مشکوک است، رفت و آمد نداشته باشید.
۱۷- با فرد بیمار حداقل یک متر فاصله داشته باشید و بدون دستکش به وسایل آنها دست نزنید.
۱۸- دستها را پس از تماس با وسایل آلوده و افراد بیمار، بشویید.
انتهای پیام
www.af.shafaqna.com