شفقنا افغانستان-اتفاقات اخیر در مناطق مختلف حضور داعش و پخش فیلم هایی از اقدامات خشونت آمیز آنها منجر به تولید این فرضیه شده است که در ویدیوهای داعش، حقه هایی سینمایی به کار رفته است. این اقدامات نشان دهنده افول داعش است یا حرکت آن به سمت افزایش قدرت؟ یک استاد ژئوپلیتیک در گفت وگو با شفقنا به تحلیل انگیزه ها و آثار این اقدام احتمالی از سوی داعش پرداخته است.
دکتر حسین ربیعی، استاد ژئوپلیتیک دانشگاه خوارزمی ایران با اشاره به ادعاهای مطرح شده درباره به کارگیری تکنیک های سینمایی در ویدیوهای داعش اظهار کرد: برخی افراد، اقدامات اخیر داعش از جمله سوزاندن خلبان اردنی و… را شبه فیلم خوانده اند و بعضی معتقدند واقعیت بوده است، موضوع بسیار مبهم است و به طور دقیق نمی توان گفت که چه کاری می خواهند انجام دهند. دوره فعلی عصری است که رسانه ها نقش بالایی در زندگی اجتماعی و سیاسی مردم دارند. داعش نیز به این مساله پی برده است که می تواند با یکسری اقدامات رسانه ای اهداف خود را محقق کند.
این استاد ژئوپلیتیک در صورت پذیرش فرضیه به کارگیری تکنیک های سینمایی در این فیلم ها تصریح کرد: یک تحلیل می تواند این باشد که شرکتی سینمایی پشت این ماجرا در همکاری با آنها قرار داشته باشد. ابزارهای بسیار متنوع و متعددی مورد استفاده سینماگران و فیلمسازهاست و به همین جهت بسیاری از این فیلم ها در استودیوهای خانگی و کوچک ساخته می شود. فیلم هایی که وارد بازارهای تجاری دنیا می شود و بعید نیست که این فیلم های داعش را هم حتی یک گروه کوچک چند نفره مثل یک استودیوی کوچک ساخته باشند و طراحی های مختلف را انجام داده باشند. نگاه دیگر هم می تواند این باشد که به هر صورت آن شرکت ها پول می گیرند و در صورت داشتن نگاهی صرفا مادی، از آنجایی که در این فیلم ها از سازنده نامی برده نمی شود، برای آنها تفاوت چندانی ندارد که به خیر و شر ماجرا فکر کنند.
او ادامه داد: نگاه دیگر این است که شاید بین افرادی که از اروپا و آمریکا و سایر قسمت های دنیا عضو گروه داعش شده اند نیز متخصصان، اهل فن و سینماگرانی باشند که این قابلیت را داشته باشند. به این معنا که خود اعضای داعش این کار را انجام داده باشند. از آنجایی که اعلام نشده است، همه اینها حدس و گمان است یعنی به همان میزان که این حدس می تواند درست باشد که یک شرکت سینمایی بزرگ یا کوچک پشت این اقدامات است، می توان این گمان را داشت که شاید اعضایی در داعش این قابلیت فنی را دارند که این اقدامات را انجام دهند.
ربیعی با اشاره به دوران اولیه ظهور داعش گفت: در آن زمان داعش در عراق و سوریه اقدامات خشونت آمیزی مثل سر بریدن ها انجام داد که همه شوکه شدند. تصور این بود که وقتی اثرات و پیامدهای آن مشخص شود، این حرکات به زودی متوقف خواهد شد. به تدریج وقتی این اقدامات ادامه یافت و امروز نزدیک به یکسال است این حرکات خشونت آمیز توسط داعش صورت می گیرد، باید به این فکر کرد که ظاهرا قضیه از آنچه در ابتدا گمان می شد، گسترده تر است. در این اقدامات و فیلمبرداری ها و انتشار آن سیاست دیگری نهفته است که بخشی از آن می تواند ایجاد رعب و بین مخاطبان این فیلم ها وحشت باشد. بخشی دیگر نیز می تواند ابزار ابراز هویت آنها باشد.
او تصریح کرد: شاید داعش می خواهد از این طریق میان جماعتی از توده مسلمانان مقبولیت پیدا کنند که قشری تر هستند و شاید واقعا معتقدند این خشونت ها و این روش ها برای حکومت اسلامی مورد نظر آنها لازم است. هدف دیگر می تواند این باشد که بخواهد توانایی های خود را نشان دهد آنقدر توانمند هستند که در مقابل همه گروه ها و کشورها ایستاده اند و به نوعی عرض اندام کردن است. گرچه اقدامات آنها بسیار ناپسند و مورد انزجار است اما به نظر می رسد تفکری پشت این اقدامات وجود دارد که این مدت طولانی به آن ادامه داده اند و همچنان نیز در حال انجام است.
ربیعی در توضیح حدسی دیگر در این ماجرا بیان کرد: از ابتدای قرن بیست و یکم و حادثه یازده سپتامبر مفهومی به نام تروریسم را وارد ادبیات سیاسی جهان کردند و آن را با اسلام پیوند زدند. کشورهای قدرتمند غربی مانند آمریکا یا صهیونیست ها که در ایجاد داعش نقش داشته اند، به هر صورت این اقدامات خشونت آمیز را با گروهی مرتبط می کنند که از بین جوامع اسلامی برخاسته اند. داعش و اقدامات آن می تواند تلاشی برای بدنام کردن یا بد جلوه دادن اسلام و گروه های اسلامی و تروریست جلوه دادن حداقل بخشی از جوامع اسلامی و مسلمانان باشد. این مسالعه نیز می تواند بخشی از افکار پشت پرده سیاست های داعش را تشکیل دهد. در مجموع به نظر نمی رسد که چنین اقداماتی محبوبیتی برای داعش و جذب نیروهای بیشتر داشته باشد، مگر بین توده بسیار کوچکی از مسلمانان دارای افکار طالبانی و القاعده ای، وگرنه هم اغلب جامعه اسلامی و هم مردم دنیا و از ادیان دیگر انزجار خود را از این حرکات اعلام کرده اند.
او با بیان اینکه متاسفانه داعش در جبهه های مختلفی شروع به فعالیت کرده است، گفت: هسته اولیه آن که در عراق و سوریه بود، اما به نوعی در جای دیگری در حال قدرتنمایی است، کاروان های نظامی خود را به نمایش می گذارد یا این قبیل اقدامات خشونت آمیز را نشان می دهد. بر این اساس هم تعبیر در حال افول بودن داعش درست است و در جایی مانند عراق و سوریه می تواند این استراتژی را به کار گیرد که بگوید ما هستیم و هنوز قدرتمان سر جای خود قرار دارد. در جای دیگری مانند لیبی و شمال آفریقا نیز می تواند به نوع دیگری همان استراتژی را که در ابتدا به کار گرفته است یعنی ابزاری برای کسب پیروزی های دیگر را ادامه دهد و نیروهای جدید پیرامون همان مناطق اولیه را ایجاد کند.
ربیعی بیان کرد: به نظر می رسد قدرت داعش در سوریه و عراق در حال ضعف است و در شمال آفریقا جبهه و پایگاه جدیدی ایجاد کرده اند برای اینکه پیروزی های بعدی را در آنجا به دست آوردند، تا اگر زمانی از عراق و سوریه و جنوب غربی آسیا بیرون رانده شدند، به شمال آفریقا بروند.
انتهای پیام
www.afghanistan.shafaqna.com