شفقنا افغانستان-یونس که یک معلم ترک و ساکن ریحانلی است، عقیده دارد که عقل و منطق از مدت ها قبل از این شهر رخت بر بسته است. منظور وی از عقل و منطق در واقع پرهیز از پیشداوری، مبارزه با آن بدگمانی همگانی و غلبه بر آن ترس مبهمی است که همه مردم این شهر به آن دچار شده اند. اما تمام حواس یونس در این لحظه متوجه آن سه مرد جوانی است که در آن سوی خیابان بر روی پلکان ورودی یک خانه نشسته و در حالی که پوزخند بر لب دارند، به شکلی خاص با یکدیگر گفت وگو می کنند. البته یونس مشکلی با صحبت ها و پوزخند آنها ندارد بلکه آنچه که بیش از هر چیز او را نگران می کند حضور گروه هایی کوچک از مردانی است که ریش های بلند دارند و جامه های سیاه می پوشند. به گفته یونس احتمالا این افراد جهادی هایی هستند که از طریق ریحانلی به ترکیه می روند. حتی آن سه جوان بذله گوی آن سوی خیابان نیز چه بسا از اعضای گروه های جهادی باشند. یونس یک لحظه از این که خود او نیز گرفتار پیشداوری و بدگمانی شده است شرمگین می شود اما می گوید:” نمی خواهم تا این اندازه بدگمان باشم اما متاسفانه همه شواهد حکایت از صحت این بدگمانی ها دارد”.
یونس از زمان آغاز جنگ داخلی سوریه دیگر نمی تواند زادگاهش یعنی شهر 90 هزار نفری ریحانلی را که در استان جنوبی هاتای ترکیه واقع است بشناسد. این شهر تنها چند کیلومتر با مرز سوریه فاصله دارد و از زمان آغاز مناقشه سوریه هزاران پناهجوی سوری به این جا پناه آورده اند. و البته ریحانلی پایگاه جهادی ها و به ویژه گروه تروریستی موسوم به جبهه نصرت که یکی از شاخه های سازمان القاعده است نیز محسوب می شود. گروه جبهه نصرت در واقع کنترل مناطق آن سوی مرز را در اختیار خود دارد. ساکنان ریحانلی هر زمان که با آن مردان ریشو در خیابان ها برمی خورند، مانند یونس از خود می پرسند که چرا در طول همه این سال ها چنین افرادی در این شهر ندیده بودند. یونس می گوید: “ما در خیابن های ریحانلی با چچنی ها و پاکستانی ها و افغان ها و اعراب مغربی و غیره برخورد می کنیم که با افتخار زخم ها و جراحت های خود را نشان می دهند و آشکارا اسلحه حمل می کنند. و از خودمان می پرسیم که این آدم ها در این جا چه کار می کنند؟”.
یونس یکی از اعضای سندیکای معلمان ریحانلی است و در حال حاضر به مستندسازی تغییر و تحولات شهرش مشغول است. او ساختمانی بتنی و نیمه کاره در خیابانی خراب و پر از دست انداز را به ما نشان می دهد که چون خاری در چشمان ساکنان بومی این شهر به شمار می رود. این ساختمان از هر طرف با دوربین های مداربسته محافظت می شود. یونس در حالی که حفاظ های فلزی و بلند ساختمان را به ما نشان می دهد می گوید که مردان ریشوی زیادی به این ساختمان رفت و آمد دارند و ظاهرا این ساختمان یکی از پایگاه های آنها به شمار می آید. چند صد متر آنسوتر ساختمان دیگری تقریبا به همین شکل قرار دارد که به گفته یونس یکی از مدارس کودکان پناهجوی سوری است. یونس می گوید:” در مدرسه ای که من درس می دهم حتی یک کودک پناهجو نیز وجود ندارد. زیرا آنها به مدارسی می روند که غالبا از سوی بنیادهای مذهبی اداره می شود. در مجموع 16 مکان از این نوع در ریحانلی وجود دارد. آنها به هیچ عنوان از برنامه درسی ما پیروی نمی کنند و معلوم نیست که در این مدارس چه چیزهایی تدریس می شود”. البته از چندی پیش وزارت آموزش ترکیه شماری از مدیران خود را مامور اداره این مدارس کرده است.
ریحانلی شهری است که چه بسیار زخم ها و جراحت های جنگ در آن آشکار و هویداست. خیابان های این شهر پر از خانواده های پناهجویی است که خاطراتی دردناک از جنگی که تنها در چند کیلومتری شرق ریحانلی جریان دارد در ذهن خود دارند. و البته بسیاری از ساکنان قدیمی و بومی این شهر طی چهار سال گذشته از این جا کوچ کرده اند. یک مرد سالخورده اهل ریحانلی می گوید:” یک کارگر ساختمانی ترک برای هر ساعت کار 70 لیر دستمزد می گیرد اما یک سوری با بیست لیر همین کار را انجام می دهد. چه کسی آنها را به این جا آورد؟” این مرد سالخورده در حالی که جلوی مغازه خود نشسته و با قاشق چایخوری شکر را در استکان چای می ریزد، مانند اکثر ساکنان این شهر تبار عربی دارد و مانند اکثر همشهریانش بابت حضور این تازه واردان به شدت عصبانی است، همان تازه واردهایی که رفته رفته اکثریت جمعیت ریحانلی را تشکیل داده اند. آن پیرمرد نیز به مانند اکثر این مردم در مورد پناهجویان سوری می گوید:” آنها بودند که گدایی و فحشا و کودکان کار را برای ما آوردند”.
از آغاز جنگ داخلی در سوریه بیش از 6/1 میلیون نفر پناهجوی این کشور به خاک ترکیه پناه آورده اند. “مدحت کان” مدیر یکی از نهادهای بشردوستانه آنکارا می گوید:” رفتار مردم شهرهای ما با این پناهجویان اصلا خوب نیست و با آنها همزیستی نمی کنند. این پناهجویان در کمپ ها بسر می برند و مدارس خودشان را دارند، مدارسی که کاملا ایزوله است و به همین جهت محیط کاملا آزاد و مناسبی برای جهادی ها فراهم می آورد. کافیست نگاهی به شهر ریحانلی بیندازید. در این شهر جهادی ها در طول روز راحت رفت و آمد دارند و شب ها از مرز عبور کرده و به سوریه می روند”.
بر پایه گزارش های رسانه های ترکیه، گروه تروریستی جبهه نصرت در استان هاتای و به ویژه در شهر ریحانلی از یک شبکه کاملا سازماندهی شده برخوردار است. هنگامی که دو سال پیش دو خودروی بمب گذاری شده در ریحانلی منفجر و جان 51 انسان بی گناه را گرفت، آنکارا به سرعت مظنونان را پنهان و نوعی محدودیت خبری در ریحانلی برقرار کرد. آنکارا اصرار داشت که یکی از سازمان های مارکسیستی سوریه و دولت دمشق را مسوول آن بمب گذاری ها معرفی کند اما آن سازمان و دولت دمشق همه این اتهامات را قویا تکذیب کردند. و در همان حال رسانه های ترکیه مدارک و اسناد متقنی را انتشار دادند که هیچ تردیدی در نقش جبهه نصرت در آن انفجارها باقی نگذاشت.
امروزه در آن چهارراهی که یکی از آن خودروها منفجر شده بود تنها یک بنای یادبود وجود دارد. یونس می گوید:” آن انفجارهای خونین شهر ما را در کابوس فرو برد”. و سپس به آن بنای یادبود اشاره می کند. در آن جا هم چند مرد جوان نشسته اند که همگی ریش هایی بلند دارند و لباس هایی سیاه پوشیده اند.
منبع: دی پرسه (اتریش)
ترجمه:محمدعلی فیروزآبادی- شفقنا
انتهای پیام
www.afghanistan.shafaqna.com