شفقناافغانستان-امام علی(ع) فرمود: «أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ (ص) کَانَ یَقْرَأُ فِی الْعِیدَیْنِ بِسَبِّحِ اسْمَ رَبِّکَ الْأَعْلَى وَ هَلْ أَتَاکَ حَدِیثُ الْغَاشِیَهِ»؛[۱] روش همیشگى رسول خدا(ص) این بود که در نماز عید فطر و قربان، سوره «سَبِّحِ اسْمَ رَبِّکَ الْأَعْلَى» و سوره «هل أتیک حدیث الغاشیه» را قرائت مىکردند.
همچنین در منابع اهل سنت آمده است: «کَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ یَقْرَأُ یَوْمَ الْجُمُعَهِ فِی الْجُمُعَهِ بِـسَبِّحِ اسْمَ رَبِّکَ الْأَعْلَى و هَلْ أَتَاکَ حَدِیثُ الْغَاشِیَهِ فَإِذَا اجْتَمَعَ الْعِیدُ وَ الْجُمُعَهُ فِی یَوْمٍ وَاحِدٍ قَرَأَبهما جمیعا فی الجمعه و العید»؛[۲] روش همیشگى رسول خدا(ص) این بود که در نماز عید فطر و قربان، سوره «سَبِّحِ اسْمَ رَبِّکَ الْأَعْلَى» (اعلی) و سوره «هل اتیک حدیث الغاشیه» (غاشیه) را قرائت مىکرد. و اگر عید فطر و قربان مصادف با روز جمعه میشد، [هم نماز عید و هم نماز جمعه را برگزار میفرمود] و در هر دو نماز هر دو سوره را میخواند؛ یعنی در رکعت اول بعد از سوره حمد، سوره اعلی و در رکعت دوم بعد از سوره حمد، سوره غاشیه را میخواند.
گفتنی است؛ اگر نماز روز عید فطر یا قربان مصادف با روز جمعه شود؛ در صورت خواندن نماز عید، خواندن نماز جمعه لازم نیست. اما برگزاری نماز جمعه (در صورت فراهم بودن شرایط) مانعی ندارد و میتوان در آن شرکت کرد و نماز جمعه را خواند.[۳] همانطور که در روایاتی از شیعه و سنی به آن اشاره شده است؛ مانند:
امام صادق(ع) فرمود: «در ایام خلافت امام علی(ع)، آنحضرت در خطبه نماز عید فرمود: دو عید جمع شده است و جمعى که سختی کشیدهاند و به این ثواب رسیدهاند هر کس میخواهد میتواند در نماز جمعه حاضر شود و هر کس نمیخواهد بر او حرجى نیست و نیامدن به او ضرر نمىرساند و نماز ظهر را بجای نماز جمعه بخواند…».[۴]
همچنین در روایتی نقل شده است: «پیامبر گرامی اسلام(ص) نماز عید را خواند سپس برای شرکت در نماز جمعه رخصت داد و فرمود هر کسی که میخواهد میتواند در نماز جمعه شرکت کرده و آنرا بجا آورد و هر کسی که نمیخواهد، اجازه دارد که نماز جمعه را نخواند».[۵]
۲. سورهای که به نام رسول خدا(ص) در قرآن آمده، سوره ۴۷ قرآن(محمد) است.
[۱]. راوندی کاشانی، فضل الله بن علی، النوادر، محقق و مصحح: صادقی اردستانی، احمد، ص ۳۹، دار الکتاب، قم، چاپ اول، بیتا.
[۲]. ابن حبان تمیمی، الإحسان فی تقریب صحیح ابن حبان، تحقیق و تعلیقه: شعیب الأرنؤوط، ج ۷، ص ۶۲ – ۶۳، مؤسسه الرساله، بیروت، چاپ اول، ۱۴۰۸ق؛ سلمی نیسابوری، أبو بکر محمد بن إسحاق، صحیح ابن خزیمه، محقق: أعظمی، محمد مصطفى، ج ۲، ص ۳۵۸، المکتب الإسلامی، بیروت، بیتا؛ شیبانی، أبو عبد الله أحمد بن محمد، مسند احمد، تحقیق: الأرنؤوط، شعیب، مرشد، عادل و دیگران، اشراف: ترکی، عبد الله بن عبد المحسن، ج ۳۰، ص ۳۳۳، مؤسسه الرساله، بیروت، چاپ اول، ۱۴۲۱ق.
[۳]. ر.ک: نجفی، محمد حسن، مجمع الرسائل (محشّی)، ص ۴۰۹، مؤسسه صاحب الزمان(ع)، مشهد، چاپ اول، ۱۴۱۵ق؛ طباطبایی یزدی، سید محمد کاظم، العروه الوثقی (المحشّٰی)، گردآورنده: محسنی سبزواری، احمد، ج ۳، ص ۴۰۱، دفتر انتشارات اسلامی، قم، چاپ اول، ۱۴۱۹ق؛ موسوی خویی، سید ابو القاسم، موسوعه الإمام الخوئی، ج ۱۹، ص ۳۴۰ – ۳۴۱، مؤسسه إحیاء آثار الإمام الخوئی، قم، چاپ اول، ۱۴۱۸ق.
[۴]. شیخ حرّ عاملی، وسائل الشیعه، ج ۷، ص ۴۴۷، مؤسسه آل البیت(ع)، قم، چاپ اول، ۱۴۰۹ق؛ همچنین ر.ک: کوفی، محمد بن محمد اشعث، الجعفریات (الأشعثیات)، ص ۴۵، مکتبه نینوی الحدیثه، تهران، چاپ اول، بیتا.
[۵]. بیهقی، احمد بن حسین، السنن الکبرى، محقق: عطا، محمد عبد القادر، ج ۳، ص ۴۴۳ و ۴۴۴، دار الکتب العلمیه، بیروت، چاپ سوم، ۱۴۲۴ق. /انتخاب شفقنا از اسلام کوتست
