شفقنا افغانستان-“از شکست مرزوقی بسیار خرسند و از پیروزی اسبسی بسیار ناخرسندم”، این جمله ای بود که یک وبلاگ نویس تونسی روز یکشنبه و پس از اعلام نتایج اولیه انتخابات ریاست جمهوری این کشور، در صفحه توییتر خود نوشت. روز یکشنبه اکثریت رای دهندگان تونسی به سیاستمدار 88 ساله یعنی “باجی قائد اسبسی” که در واقع یکی از خدمتگزاران رژیم گذشته بود رای دادند و البته این تصمیم برای آنها چندان راحت نبود.
“حسام امامی” جوان 24 ساله تونسی هنگام بازگشت از حوزه رای گیری گفت:” واقعا تصمیم دشواری بود. اما من در نهایت تصمیم گرفتم که به اسبسی رای بدهم اگرچه که وی به مدت بیش از شصت سال در احزابی فعال بوده است که هیچ یک از آنها احزاب دمکراتیک محسوب نمی شد”. با این حال امامی نیز به مانند بسیاری از رای دهندگان امید دارد که اسبسی بتواند کشور از نظر اقتصادی غارت شده آنان را در مسیری درست قرار دهد.
اما هواداران و رای دهندگان کاندیدای رقیب اسبسی یعنی پرزیدنت “منصف مرزوقی” (رییس جمهور فعلی تونس) در این مورد که رییس جمهور منتخب در دراز مدت نسبت به ارزش های دموکراتیک وفادار بماند، تردیدهایی جدی دارند. “خالد بن شبانی” یکی از حامیان کاندیدای شکست خورده می گوید:” ما از شخص اسبسی چندان واهمه ای نداریم بلکه از افراد پیرامون وی می ترسیم. زیرا اکثر آنها همان اعضا و وفاداران به رژیم گذشته هستند”.
اگرچه که اسبسی در دوران پرزیدنت حبیب بورقیبه بارها ردای وزارت را به تن کرد و اگرچه که در دوران جانشین بورقیبه یعنی زین العابدین بن علی که در آغاز سال 2011 و پس از انقلاب مردم تونس سرنگون شد، پست های متعددی را بر عهده داشته است اما از اعتماد بالای اکثر رای دهندگان و هواداران خود برخوردار است. اسبسی پس از انقلاب تونس و با آغاز بهار عربی به مدت چند ماه نخست وزیر دولت انتقالی تونس بود و همو بود که در آن زمان نخستین انتخابات آزاد این کشور را در اکتبر سال 2011 سازماندهی کرد. اسبسی از تجارب سیاسی زیاد و از روابطی بسیار خوب با کشورهای خارجی برخوردار است و به همین خاطر بسیاری از تونسی ها از همین حالا برقراری ثبات و رشد اقتصادی و امنیت را به خود وعده می دهند.
در عین حال نظرات دیگری نیز وجود دارد که کاملا با باورهای طرفداران اسبسی مغایر است. براین اساس اسبسی بیش از هر چیز یکی از نمایندگان به اصطلاح آن نظم کهنه حاکم بر تونس محسوب می شود. به عنوان مثال “لاربی شویخا” استاد علوم سیاسی دانشگاه تونس می گوید:” اکنون زمانی است که ما تونسی ها باید بیش از هر زمان دیگر مراقب باشیم. ما از سال 2011 تا به امروز به برخی خواست هایمان از جمله آزادی اندیشه و تجمعات رسیده ایم. اما این دستاوردها به هیچ عنوان نباید مورد تهدید قرار بگیرند. باید بدانیم که امروز یعنی چهار سال پس از انقلاب و سرنگونی دیکتاتوری نیز رویگرداندن از دموکراسی امری کاملا ممکن و محتمل به حساب می آید”.
به عقیده آقای شویخا مردم تونس باید با چشمانی باز به دقت گام های بعدی اسبسی را زیر ذره بین قرار دهند:” اگرچه که به هیچ عنوان نمی خواهم این سیاستمدار 88 ساله و حزب او یعنی ندای تونس را که تازه در سال 2012 تاسیس شد در حد عوامل رژیم گذشته تخفیف بدهم اما در میان هواداران و اعضای حزب متبوع وی شمار بالایی از کسانی حضور دارند که از دولت ائتلافی سابق ناامید شده بودند. و به همین خاطر یعنی ترس از به قدرت رسیدن اسلام گرایان حزب نهضت بود که این افراد به سوی اسبسی و حزب او آمدند و به وی رای دادند”.
با این حال بسیاری از رای دهندگان به دلیل برخی از اندیشه های اسبسی به او رای دادند و بسیاری از آنها اسبسی را در کسوت سد محکمی در برابر حزب اسلام گرای نهضت می بینند ، همان حزبی که پس از انقلاب تونس تا مدت ها قدرتمندترین نیروی سیاسی در این کشور به شمار می رفت. و اگرچه که حزب نهضت برای انتخابات ریاست جمهوری هیچ کاندیدای اختصاصی معرفی نکرد اما اسبسی در جریان رقابت های انتخاباتی همواره از رقیب خود یعنی منصف مرزوقی به عنوان “نامزد تغییرچهره داده شده نهضتی ها” یاد می کرد. و البته مرزوقی نیز در مقابل اسبسی را متهم می کرد که قصد دارد رژیم دیکتاتوری را به تونس بازگرداند.
به باور بسیاری از ناظران امور تونس از جمله آن سیاست پژوه یعنی شویخا، این که مرزوقی به عنوان مخالف سابق و رییس جمهور عضو اتحادیه حقوق بشر تونس در انتخابات ریاست جمهوری شکست خورد بیش از هر چیز به دلیل خط مشی مبهم او در برابر اسلام گرایان و برخی خطاهای وی در عرصه سیاست داخلی بود.
با وجود نتایج نسبتا روشن انتخابات اما نتیجه دور دوم انتخابات اخیر بیش از هر چیز از وجود شکاف های عمیق در جامعه تونس آنهم چهار سال پس از انقلاب این کشور حکایت دارد. در همان حال که رای دهندگان ساکن مناطق فقیرتر و از نظر اقتصادی عقب مانده تر جنوب تونس و محلات فقیرنشین شهرهای بزرگ در کنار شمار بالایی از جوانان این کشور آرای خود را به نفع منصف مرزوقی در صندوق ها ریختند، اکثر اهالی غالبا تحصیل کرده و غرب گرای شهرهای شبه اروپایی تونس و رای دهندگان ساکن شمال کشور به نفع اسبسی رای دادند. و همین مساله بر نگرانی های ناظرانی چون شویخا می افزاید:” رئیس جمهور جدید باید تضمین بدهد که رای دهندگان و طرفداران مرزوقی از تحولات سیاسی و اجتماعی کشور کنار گذاشته نخواهند شد”.
آن انقلابی که در واپسین لحظات سال 2010 و نخستین لحظات سال 2011 آغاز شد در واقع به دست همان تونسی های جوان و دقیقا در همان مناطق و گروه های قومی انجام گرفت که امروزه اکثر آنان به نفع رقیب اسبسی رای داده اند. این عده همان کسانی هستند که در زمان انقلاب خواهان بهترشدن وضعیت اقتصادی و رفع بیکاری و عدالت اجتماعی بیشتر بودند:” با توجه به سن و سال بالای اسبسی، نزدیک شدن به این جوانان برای وی یک چالش بسیار بزرگ خواهد بود”.
اما این تنها یکی از مشکلات رییس جمهور جدید تونس است. زیرا دولت جدید بر خلاف دولت پیشین دیگر نمی تواند به بهانه این که یک دولت موقت است از ارائه برنامه ها و راه حل های درازمدت شانه خالی کند. این دولت باید و وظیفه دارد که برای بهبود وضعیت وخیم اقتصادی و اجتماعی در این کشور واقع در شمال آفریقا راهکارهایی درازمدت ارائه دهد. از جمله چالش های بزرگ دولت جدید تونس اصلاح وضعیت مالیاتی و حذف یارانه های دولتی است. قانون اساسی دمکراتیک و جدید این کشور که در سال 2012 به تصویب رسید تاکید زیادی بر منطقه ای شدن کشور و دادن اختیارات گسترده تر به استاندران و فرمانداران دارد و همین مساله می تواند چالش هایی بزرگ به همراه داشته باشد.
در سال آینده انتخابات محلی نیز در تونس برگزار خواهد شد و بسیاری از ناظران امید دارند که این بار شاهد افزایش حضور مردم در پای صندوق های رای باشند. در ماراتن های انتخاباتی اخیر یعنی انتخابات پارلمانی و دو مرحله انتخابات ریاست جمهوری تونس که به تازگی به پایان رسید ، شمار رای دهندگان کاهشی چشمگیر داشت. بر اساس آمار منتشر شده کمتر از شصت درصد از واجدین شرایط در دور دوم انتخابات ریاست جمهوری شرکت کردند و با توجه به جمعیت جوان تونس می توان ادعا کرد که تنها کمتر از چهل درصد از جمعیت این کشور شرکت در انتخابات را راه حلی منطقی برای حل مشکلات تونس ارزیابی می کنند.
منبع: دی تسایت
ترجمه:محمدعلی فیروزآبادی- شفقنا
انتهای پیام