شفقنا افغانستان-هنگامی که شهر پیشاور یک روز پس از آن کشتار فجیع و بی رحمانه، کودکان خود را به سوی خانه های ابدیشان می برد، فریاد و شیون های مادران عزادار و ناامید در همه کوچه ها و خیابان های این شهر بزرگ طنین انداخته بود. تا چشم کار می کرد انبوه جمعیت سیاه پوش عزادار در خیابان ها دیده می شد، جمعیتی که بخشی از آن، تابوت های زینت داده شده با گل های سرخ را حمل می کرد. یکی از تشییع کنندگان می گفت:” تابوت هر چه کوچکتر باشد به همان اندازه حمل آن دشوارتر است”. روز چهارشنبه در پیشاور 141 انسان که 132 نفر از آنان کودک بودند بر اثر حملات انتحاری چند تروریست جان خود را از دست داده و اکثر آنان از ناحیه سر مورد اصابت ترکش قرار گرفته بودند. کوتاه زمانی پس از این حملات بود که یکی از گروه های تروریستی زیرمجموعه طالبان پاکستان به نام “تاریکی طالبان” مسوولیت این جنایت را بر عهده گرفت. رهبر این گروه همان تروریست معروف یعنی “ملا فضل اله” است که زمانی به دلیل حمله تروریستی ناکام علیه آن فعال 15 ساله حقوق کودکان یعنی “ملاله یوسف زی” مورد تعقیب قرار گرفت.
اما این روز سیاه یعنی 16 دسامبر 2014 می تواند نقطه عطفی در جنگ طولانی و تقریبا بی ثمر پاکستان علیه تروریسم باشد و به عبارت دیگر به یازده سپتامبر پاکستان بدل شود. یک روز پس از این جنایت که یکی از بزرگترین حملات تروریستی تاریخ پاکستان محسوب می شود، این پرسش مهم مطرح شد که آیا این حمله را باید نشانه ضعف یا نشانه قدرت طالبان به شمار آورد؟ و البته این دقیقا همان پرسشی است که کارشناسان در مورد پاسخ آن به هیچ عنوان بر یک نظر و عقیده نیستند و پاسخ هایی کاملا متفاوت ارائه می دهند.
“فیلیپ کاوپرت” مدیر دفتر بنیاد آلمانی فریدریش-ابرت در اسلام آباد از این حمله به عنوان “حمله علیه جامعه پاکستان” یاد می کند و عقیده دارد که این عمل رذیلانه نشانه ای از ضعف تروریست ها است. در حال حاضر ارتش پاکستان البته با کمک آمریکا مناطق عقب نشینی و استراحت طالبان پاکستان واقع در شمال این کشور یا همان وزیرستان را به شدت مورد حمله قرار می دهد و بخشی از این حملات توسط پهپادها انجام می گیرد یعنی همان هواپیماهای بدون سرنشین آمریکایی که بسیاری از غیرنظامیان را نیز قربانی می کند. به گفته آقای کاوپرت اگرچه که ارتش پاکستان از چند ماه پیش پیروزی قابل توجهی در برابر طالبان کسب نکرده است اما می توان گفت که این گروه در آن مناطق حداقل تضعیف شده است:” توجه خاص طالبان به افراد غیرنظامی و به ویژه آن دانش آموزان بی گناه نه تنها نشانه قدرت نیست بلکه نشانه ناتوانی طالبان در جبهه های واقع در مناطق کوهستانی و عدم توانایی این گروه در متوقف ساختن حملات ارتش است”.
اما دانش آموزان و مدارس از سال ها پیش یکی از اهداف اصلی گروه طالبان پاکستان به شمار می رود. حتی آن برنده جایزه نوبل یعنی ملاله یوسف زی نیز همه شهرت جهانی خود را مدیون مبارزه برای حق تحصیل کودکان و صد البته آن حمله ناکام طالبان است. به همین خاطر “کریستیان واگنر” کارشناس ارشد امور پاکستان در بنیاد سیاست و علوم برلین می گوید:” ما شاهد یکی از بزرگترین حملات تروریستی تاریخ پاکستان هستیم و این مساله به هیچ عنوان نمی تواند به معنی ضعف گروه طالبان پاکستان باشد”. به عقیده واگنر جذب و بکارگیری آن شش حمله کننده انتحاری و توانایی لجستیکی که در پشت این حملات قرار داشته نشان می دهد که شماری از گروه های موجود در زیر مجموعه طالبان هنوز هم از قدرت سازماندهی بسیار بالایی برخوردارند.
از قرار معلوم افراد و گروه های تحت امر ملا فضل اله از خاک کشور همسایه یعنی افغانستان به عنوان منطقه عقب نشینی و استراحت و آموزش استفاده می کنند و به همین خاطر بود که “راحیل شریف” فرمانده کل ارتش پاکستان کوتاه زمانی پس از حمله اخیر در روز چهارشنبه به کابل رفت و از افغان ها خواست که مخفیگاه های این گروه را کشف و نابود سازند.
اما این کشتار دلخراش و دهشتناک می تواند هر دو کشور همسایه را در جنگ علیه ترور به یکدیگر نزدیک و متحد کند. نواز شریف نخست وزیر پاکستان طی دیداری با اشرف غنی رییس جمهور افغانستان در اسلام آباد قول داد که با کابل همکاری های تنگاتنگی داشته باشد. نواز شریف در آن دیدار گفت:” ما مصمم هستیم که منطقه خود را از شر تروریسم نجات دهیم. ما تصمیم گرفته ایم که به هیچ کس اجازه ندهیم از خاک ما برای حمله به کشور همسایه سوء استفاده کند”. نخست وزیر پاکستان وعده داد که عاملان این حملات به اشد مجازات یعنی اعدام محکوم خواهند شد، امری که البته به هر حال تاثیری به حال آن شش حمله کننده انتحاری نخواهد داشت.
این موج تازه خشونت را می توان نتیجه و حاصل اختلاف و مناقشه موجود در درون طالبان پاکستان نیز به شمار آورد. آنها درست بر خلاف گروه تروریستی موسوم به “دولت اسلامی” یا همان داعش در قلمروه های محلی قدرت خود دست به عملیات می زنند. بین سی تا چهل گروه در پاکستان به ایدئولوژی اسلامی ملی نزدیک هستند و البته بسیاری از همین گروه ها علیه یکدیگر وارد عمل شده و در برابر هم قرار گرفته اند. تقریبا همین یک ماه پیش بود که یکی از گروه هایی که به تازگی از طالبان انشعاب کرده و مستقل شده است قصد داشت که به عنوان نمایشی از توان و قدرت خود حمله ای تروریستی در شهر لاهور انجام دهد. زیرا گروه های زیرمجموعه طالبان همواره بر سر میزان خشونت با یکدیگر رقابت داشته و برای پیش گرفتن از یکدیگر بارها و بارها شمار زیادی از مردم را قربانی خود کرده و می کنند. و به همین دلیل است که مردم پاکستان هرگز از طالبان حمایت آنچنانی نداشته اند و به این گروه چندان تمایلی نشان نمی دهند.
با توجه به چنین جنایاتی که هر چند گاه یکبار شمار زیادی از دانش آموزان پاکستانی را قربانی خود می کند، جامعه پاکستان تصمیم گرفته است که این بار اقدامی موثر و قاطع علیه تروریست های طالبان انجام دهد. واگنر یا همان کارشناس آلمانی امور پاکستان می گوید:” این جنایت وحشتناک خشم و اندوه مردم پاکستان را برانگیخت”. حتی گروه های محافظه کار در جامعه پاکستان یعنی همان گروه هایی که از مدت ها پیش بر گفت وگو با طالبان اصرار داشتند، امروز نظر خود را تغییر داده اند. روزنامه نیشن روز چهارشنبه تیتر زد:” فرشتگان ما بدست شیاطین سلاخی می شوند”. به باور واگنر:” هرگز مانند امروز دولت و ارتش پاکستان تا این اندازه برای جنگ علیه ترور در کنار هم قرار نگرفته بودند”.
گروه های اسلامی و ناسیونالیستی در این منطقه حتی در دوران استعمار نیز بر سر رسیدن به قدرت با یکدیگر رقابت داشتند. برخی از گروه هایی که امروز متحد طالبان و زیر مجموعه این گروه محسوب می شوند در خلال سال های جنگ سرد در واقع متحد گروه های اسلامی یا ملی بودند. ارتش پاکستان در دهه هشتاد و با هدف گسترش نفوذ خود در افغانستان اقدام به تسلیح و تجهیز این گروه ها کرد و بعدها کمک های تشکیلاتی زیادی در اختیار آنها قرار داد و در سال های اخیر نیز به نظریه “جدا کردن طالبان خوب و طالبان بد” قایل است. جالب آن که همه کارشناسان امور پاکستان در این مورد همرای هستند که این کشور در واقع امروز تاوان همان کمک های تشکیلاتی و دو دسته کردن طالبان را پس می دهد.
منبع: تاگس اشپیگل
ترجمه:محمدعلی فیروزآبادی- شفقنا
انتهای پیام