شفقنا زندگی- کانادا به عنوان یکی از کشورهای پهناور جهان، خانه بسیاری از مسلمانان سراسر دنیا است. با این حال، آنچه قدرت هر جماعتی را افزایش می دهد، توانایی اعضای آن برای بیشتر و بهتر رساندن عقاید خود به گوش دیگران و برخورداری از مجرای ارتباطی مستقل و فراگیر برای سهیم کردن خود و دیگران در این هدف مشترک است؛ اتفاقی که در کشور کانادا به صورت نظام مند رخ نمی دهد.
به گزارش سرویس ترجمه شفقنا، «کانادا لند» به عنوان یک پایگاه رسانه ای در کانادا که در قالب روزنامه، پادکست و تلویزیون و پایگاه اینترنتی به مسائل این کشور می پردازد، در یکی از گزارش خود به سراغ موضوعی رفته است که در مجمع ملی مسلمانان کانادایی مطرح شده است:
هوچی گران عرصه سیاست و مطبوعات و رسانه ها آب و تاب جنبش های ضد اسلامی را زیاد می کنند. سال گذشته مجمع ملی مسلمانان کانادا (NCCM) جلسه فشرده ای را با موضوع کارآموزی رسانه ها در تورنتو برگزار کرد. به گفته سخنگوی سازمان آزادی های مدنی و حقوق انسانی یک شیوه مقابله با چنین تعصب هایی برخورداری از یک هیئت جامع در زمینه تولید و مشارکت رسانه ای با مرکزیت مسلمانان است.
کارگاهی که با عنوان «با اعتماد با رسانه ها صحبت کردن» به صورت منظم برگزار می شود در نظر دارد که به آن دسته از مسلمانان کانادایی که می خواهند برای بهتر شکل بخشیدن به داستان هایشان مشارکت بیشتری با رسانه ها داشته باشند ابزارهای مناسبی در اختیارشان قرار می دهد؛ روایت هایی که می خواهند بازنمایی کلان تری از اجتماعات مسلمانی را به تصویر بکشد.
با این حال رسانه جریان اصلی در این کشور از فقدان بازنمایی طیف گسترده ای از تجربیات مسلمانان غربی رنج می برد. این را می شود از کمبود برنامه های رسانه ای که با محوریت مسلمانان و به رهبری آنها باشد متوجه شد. به عبارت دیگر هیچ پلتفرم یکپارچه ای که مکالمات مرتبط به این موضوع بتواند در آن اتفاق بیفتد وجود ندارد.
نفاق درونی
به گفته امیرا الغاوابی، سرپرست ارتباطات مجمع ملی مسلمانان کانادا و مربی ارشد رسانه «چالش اصلی و مهم ما این است که از اتفاقاتی که دارد در جماعتمان می افتد آگاه باشیم و درمورد آن ماجراها و کسانی که آن روایت ها را می سازند با دیگران به اشتراک بگذاریم یا تقویتشان کنیم. در جماعت ما انواع متعدد و متفاوتی از تولیدات فرهنگی وجود دارد، در صورتی که ما همیشه از آنها آگاهی نداریم و به ندرت پیش می آید که به عنوان متخصصان این حوزه دور هم جمع شویم و در مورد کاری که انجام می دهیم صحبت کنیم.»
این فقدان آگاهی تا سطح مشارکت رسانه ای هم امتداد می یابد. یعنی همان جایی که الغاوابی می گوید هیچ علاقه یا اقدام پایداری از سوی نهادها برای به روزرسانی مهارت های رسانه ای افراد وکارکنانشان وجود ندارد. درحالی که چشم انداز روزنامه نگاری دائماً درحال تغییر است. در عوض، بیشتر سازمان های اسلامی تنها زمانی که با ماجرایی منفی روبرو شوند آماده کمک گرفتن هستند، اتفاقی که تضمین می کند مسلمانان از حالت واکنشی و واکنش پذیر برخوردار هستند.
دیدگاه دبیر تحریریه پایگاه اینترنتی Muslim Link نیز در این زمینه قابل تأمل است. چلبی دایگل یک وبسایت داخلی مستقر در اوتاوای کانادا است که بر انعکاس جماعت به غایت پیچیده مسلمان در کانادا تمرکز دارد. به گفته دایگل، هر اقدام جدی برای ایجاد یک صدای پیشگام و مبتکر برای مسلمانان باید دستور کاری هوشمندانه شامل جامعیت و مساوات را در اولویت خود قرار دهد.
به گفته او «اجتماع مسلمانان بسیار بزرگ و بسیار متنوع است. اما اغلب گروه بسیار کوچکی از این مردم هستند که در تعدادی از سازمان های اسلامی مشارکت می کنند تا در مورد خودشان و چگونگی بازنمایی جماعتشان توسط رسانه ها صحبت کنند. این درحالی است که اجتماع وسیعی از مسلمانان وجود دارند که حرف های کاملاً متفاوتی می زنند.»
«قبل از اینکه کسی بتواند بگوید مسلمانان به این یا آن احتیاج دارند، لازم است دست کم این را بپذیریم که ما واقعاً تمام افراد جماعت خود را نمی شناسیم و نمی دانیم آنها دارند چه کار می کنند. به گفته دایگل که مجری سیاست های تنوع، برابری و دربرگیری سایت مذکور است «داشتن گروهی نسبتاً کوچک از نمایندگان مسلمان که خود را محدود به توضیح مخمصه ای کنند که مسلمانان در آن گرفتار هستند فقط اوضاع انفکاک های موجود میان قومیت ها، ملیت ها و بخش های متفاوت درون این اجتماع را وخیم تر می کند.»
منظور او گروه های اقلیت مسلمان مانند جماعت شیعیان است که حدود ۱۰ تا ۱۳ درصد مسلمانان در سطح جهان را در خود دارند، یا جماعت مسلمانان سیاه پوست که با چالش های بین بخشی بسیار شدیدتری در کشور روبرو هستند.
دایگل تأکید می کند «بزرگترین مشکل ما این است که واقعاً با یکدیگر صحبت نمی کنیم و اصلاً یکدیگر را نمی شناسیم. این اتفاق مانع از ایجاد برنامه های رسانه ای با رهبری مسلمانان می شود که هم جامع باشند و هم مؤثر.»
عدم وجود برنامه مشترک
ناصر عرفان سید، وکیل مستقر در تورنتو و وبلاگ نویس پیشین در سایت حقوقی muslimlegal.ca در این مورد می گوید: «در بزرگترین شهر کانادا، یعنی جایی که بیشترین جمعیت مسلمانان را دارد به نظر نمی رسد که حتی یک روزنامه در خدمت مسلمانان یا با توزیع گسترده تر وجود داشته باشد.»
در واقع فقدان آگاهی درون جماعتی به چیزی منجر شده است که عرفان سید از آن به غیاب پلتفرم های خبری مشترک یاد می کند؛ یعنی جایی که مسلمانان بتوانند برای مطلع شدن از حال و روز یکدیگر و به اشتراک گذاشتن تجربه های جمعی خود دور هم جمع شوند. به گفته او صداهایی که هم اکنون وجود دارد اغلب پراکنده، ناشناخته و منتشر نشده یا محدود به نظرهای تصادفی در وبلاگ ها و نه گزارش های واقعی است.
«این اتفاق، دست غیر مسلمان ها به ویژه روزنامه نگاران را در فهمیدن اینکه با چه کسی می توان به عنوان نماینده معتبر جماعت مسلمانان در تماس بود می بندد. مردم وافعاً نمی دانند چه کسی آنجاست و گزارشگران هم در نهایت به فهرست تماس های مطلوب و مورد نظر خودشان رجوع می کنند.»
دور از انتظار نیست که این امر، فرصتی را برای آن دسته افراد که صریحاً دستورکارهای ضد اسلامی دارند فراهم کند تا وقتی صحبت از توضیح و تحلیل جماعت مسلمان باشد صدای خودشان را معتبر جلوه دهند، به ویژه زمانی که بحث مواضع اسلامی در مسائلی مانند تروریسم یا جنسیت مطرح باشد.
این درحالی است که به گفته عرفان سید، اجتماعات مسلمانان مهاجر بیشتر به اخبار مربوط به کشور مبدأ علاقه نشان می دهند که نتیجه اش می شود تعداد بسیار کمی از روزنامه های کوچک و قومی که با پلتفرم انگلیسی زبان بزرگتری مانند Muslim Link در تضاد است.
نتیجه دیگر است که افراد بسیار زیادی با نظرهای بسیار مختلف و بدون اجماع بر سر حقایق بنیادی در زمینه رویداد یا پدیده ای خاص درون یک مسجد یا هرجای دیگر وجود داشته باشند. این اتفاق، وضعیت نفاق درون اجتماع را وخیم تر کرده و دستیابی به مبنایی مشترک از تجربه و احترام متقابل را دشوارتر می سازد.
الغاوابی در ادامه می گوید: «موضوع تنها این نیست که بتوانیم به آنچه دارد در جهان پیرامونمان که اثر منفی بر زندگی مسلمانان دارد واکنش نشان دهیم. در مورد تمام ماجراهای مثبتی که باید گزارش شوند چه کار می خواهیم انجام دهیم؟»
همانطور که دایگل نیز اشاره می کند، فقدان بازنمایی جامع و فراگیر، نتیجه دیگری برای عدم وجود صداها و آرای مسلمانان در جریان اصلی کانادا است. بدون داشتن مجموعه برنامه های معتبر و به رسمیت شناخته شده که برنامه های جماعت مسلمانان را بازتاب دهد، جماعت مسلمانان کانادا همواره در معرض این خطر قرار دارد که توسط دیگران توضیح و تشریح شود، درحالی که خودش باید برای خودش صحبت کند.
منبع: Canada Land
مترجم: تمنا منصوری
