شفقنا افغانتسان
حجت الاسلام والمسلمین سردار محمد سعیدی، مسئول حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان در زون شمال در گفتگو با خبرنگار شفقنا افغانستان نیاز امروز افغانستان به احزاب سیاسی را ضروری توصیف کرده و گفت:شرایط کنونی افغانستان ایجاب میکند که 111 حزب رسمی در وزارت عدلیه ثبت و راجستر باشند اما که با گذشت زمان این نیاز تبدیل میشود به تشکیل یک حزب ملی و فراگیر!
وی با اشاره به اهمیت فعالیت احزاب در کشور گفت:احزاب در روند توسعه افغانستان به خصوص نهادینه کردن دموکراسی نقش کلیدی و ارزنده ی دارند و ما نقش اساسی آنها را در انتخابات 1393 شاهید بودیم.
سعیدی علی رغم این گفته هایش از برخی فعالیت ها و راهبردهای احزاب سیاسی ابراز نارضایتی کرده و گفت: دلیل قوم گرایی و سمت گرایی در بین احزب،محرومیت هایی است که در نظام های استبدادی گذشته وجود داشته است.
متن کامل گفتگو با وی ذیلا آورده شده است:
*در ابتدا بفرمایید که اصولا یک حزب سیاسی بر چه بنیاد و اساسی تشکیل می شود؟
سعیدی: من برای اینکه به سئوال شما پاسخ دهم و انگیزه تشکیل یک حزب را بیان نمایم، اشاره می کنم به حزب خودمان تا مسئله بیشتر روشن شود؛شخصآ خودم عضویت حزبی را دارم که تشکیل آن بر میگردد به بیش از 30 سال قبل یعنی این حزب قبل از دوران جهاد تشکیل شد و پس از اشغال افغانستان توسط شوروی، تحت شرایط آن زمان به امور نظامی و مبارزات مسلحانه روی آورد.
هدف از مباززات مسلحانه احزاب تنها دفاع از یک افغانستان واحد، تمامیت ارضی، آزادی مردم افغانستان، حفظ ارزش های اسلامی، دینی، اعتقادی و فرهنگی و… بوده و در این میان حزب وحدت اسلامی افغانستان پیش از اینی که تشکیل حزب بدهد تحت عنوان سازمانی به نام “نصر” فعالیت می کرد و سپس تبدیل به حزبی با نام “حزب وحدت” شد و بنا به اهدافی که عرض کردم و مقتضیات آن زمان،عملآ به امور نظامی روی آورد تا در کنار سایر احزاب و جریانات سیاسی از سرزمین افغانستان دفاع کند و شوروی را از این سرزمین بیرون نماید.
اما در شرایط فعلی مسئله دارای شکل و شمایل متفاوتی می باشد؛چون فاز نظامی دیگر به پایان رسیده احزاب بیشتر به مبارزات غیر مسلحانه سیاسی، اجتماعی و فرهنگی میپردازند.
انگیزه اصلی تشکیل حزب اساسا رسیدن به قدرت سیاسی است و هر حزبی که تاسیس می شود، هدف آن است که روزی قدرت سیاسی را در کشور بدست آورده یا در حکومت ها دخیل شده و از آن طریق بتواند به اهدافی که در اساسنامه و مرام نامه شان وجود دارد،دست یابند.
*نقش احزاب و حلقات سیاسی در نهادینه نمودن دموکراسی در افغانستان تا چه اندازه تاثیرگذار است؟
سعیدی: نهادینه نمودن دموکراسی، شیوه مردم سالاری و تآمین حقوق شهروندی جزوی از فعالیت های احزاب سیاسی است و فعلآ 111 حزبی که در وزارت عدلیه به ثبت رسیده اند، همه هدف و مرام شان این است که دموکراسی را چگونه نهادینه کنند،چطور از آزادی های مشروع شهروندی دفاع نمایند و چگونه نواقص حکومت ها را بازتاب دهند؛همچنین چگونه نقش ایفا نمایید تا مشارکت مردم را در انتخابات ها که یک حرکت سیاسی و اجتماعی است بیشتر فراهم سازند زیرا نظامی که برگرفته شده ی از انتخابات است باید با مشارکت توده های وسیع مردم از یک مشروعیت بالا و خوبی برخوردار باشد.
*به چه دلیل تشکیل حزب در افغانستان به آسانی صورت می گیرد و تاسیس حزب دارای بنیاد و اساس قوی ای نیست؛آیا وجود 111 حزب رسمی در شرایط کنونی افغانستان ساز گار است؟
سعیدی: جو فعلی در افغانستان این را ایجاب میکند که احزاب تشکیل شوند. وقتی ما به شرایط گذشته کشور بر گردیم می بینیم که احزاب سیاسی در دوره های گذشته تاریخ افغانستان زمینه فعالیت گسترده را نداشتند یا بسیار کم داشتند. نظام های استبدادی، فاشیستی و دیکتاتوری در افغانستان حاکم بودند که در زمان آنها هیچ زمینه ای برای آزادی سیاسی و رشد احزاب و انجمن های اجتماعی- سیاسی وجود نداشته و با آزادی خواهان و جنبش های آزادی خواه مبارزه شدید صورت میگرفت و سران آنها یا زندانی شده و یا اعدام می شدند. بنابر این در تاریخ گذشته افغانستان ما هیچ دوره روشنی از فعالیت احزاب مشاهده نمی کنیم به خاطر نوع حکومت هایی که در کشور وجود داشتند.
اما در حال حاضر در افغانستان فضای مناسبی برای فعالیت های حزبی و سیاسی حتی فرهنگی و اجتماعی به وجود آمده است. بیش از یک دهه است که به مباحثی چون آزادی بیان،آزادی اندیشه،آزادی مطبوعات، آزادی عقاید و مذاهب و… توجه خاصی صورت میگیرد و در شرایط کنونی اندیشمندان، متفکرین و افرادی که علاقمند به فعالیت در قالب حزب و حلقه ی سیاسی باشند، به راحتی می توانند فعالیت کنند.
با همه این اوصاف اما ما هنوز یک حزب ملی و فراگیر به معنی واقعی آن نداریم و احزابی که تشکیل میشوند، تقریبا یک حالت قومی و طایفه ای را دارند. باز هم علت این مسئله بر می گردد به گذشته کشور چون در گذشته اقوام مختلف محروم، مظلوم و محکوم بودند و برایشان هیچ حق و حقوقی وجود نداشت و فعلآ هم اگر یک حزبی تشکیل میشود، کوشش میکند که اول قومیت خود را در یک قالب سازمان دهی نماید تا توجه به همبستگی ملی!
به نظر من همیشه این حالت در افغانستان ادامه نخواهد یافت و روزی رفته رفته احزاب ملی و فراگیر تشکیل میشوند و وقتی که زمینه ی تشکل احزاب فراگیر ملی بوجود بیآید، بخودی خود این تعدد احزاب دیگر وجود نخواهد داشت و همگی در همان احزاب ملی و فراگیر جمع خواهند شد.
*آیا از نحوه فعالیت احزاب سیاسی در کشور طی سال های اخیر راضی هستید؟
سعیدی: رضایت صد در صدی از فعالیت همه احزاب ندارم اما نسبی اگر صحبت کنیم بلی؛ چون حزب در ماهیت خود نقش خوبی دارد که ما نمونه اش را در انتخابات ها شاهید بودیم که در تشویق حضور و اشتراک مردم احزاب نقش آفرینی کردند و مردم را به حضور و مشارکت در پروسه رای دهی ترغیب نمودند خصوصآ احزاب جهادی که همچنان در میان مردم از پایگاه اجتماعی بسیار قوی برخوردارند.
*با توجه به اینکه فرمودید به طور خاص از فعالیت احزاب در افغانستان رضایت کامل ندارید،عمده نواقصی که حزب ها و تشکل های سیاسی ما با آن مواجه هستند، چه مواردی است؟ آیا در فعالیت آنان نکات مثبت و مزایایی هم دیده می شود؟
سعیدی: به دلیل تاثیر محرومیت ها و ظلم هایی که در ادوار گذشته بر مردم افغانستان وجود داشت، از همان زمان مردم عقده مند به بار آمدند. طبیعی است که هر حزب سیاسی در جریان کاری اش یک سلسله نقایص را در ابتدا داشه باشد اما به مرور زمان و با کسب تجربیات بیشتر اعضا این نقیصه ها کمتر شده و حتی برطرف میشوند.
این یک امر عادی است یعنی هر حرکت سیاسی، اجتماعی و حزبی بدون نقاط منفی و نقاط ضعف نیست و همانطور بر عکس آن نقاط قوت و مثبت را نیز دارد. و در جریان کار در نقاط منفی و ضعف آن اصلاحات بوجود میآید و تبدیل به نقاط قوت و مثبت میشود.
اگر اشاره ی بر نقاط منفی و مثبت فعالیت احزاب داشته باشیم، نقاط ضعف و منفی فعالیت احزاب اول نداشتن تجربه کاری است؛تجربه چیزیست که به مرور زمان در انسانها پیدا میشود. اگر در جریان کار همان پختگی و تجربیات لازم برای اعضای حزب پیدا شد، طبعآ در عملکرد های حزب اشتباهات اندک دیده میشود تا پختگی لازم نیاید ممکن کار احزاب با یک سلسله اشتباهات, تندروی ها و بی تجربگی ها باشد که به مرور زمان آن تبدیل به یک پختگی میشود که هر حزب سیاسی این مرحله نو تجربه یی را یکبار میگذراند.
طبعآ در فعالیت های همه 111حزب موجود افغانستان ضعف هایی وجود دارد که مشخصآ نمیتوانیم نام ببریم اما در کل میتوانیم بگوییم که تبعات مطلوب احزاب نسبت به نامطلوب آن بیشتر است و بیشتر بر ملت مثمر ثمر واقع میشود. قسمی که پیشتر اشاره رساندم هر حزب و شخصیت حزبی در ابتدآ نواقص خود را دارد که زمان به اصلاح آن میپردازد.
انتهای پیام
www.afghanistan.shafaqna.com