فقنا افغانستان- منطقه چهلدختران کابل در خطر فاجعه انسانی؛ صدها خانواده به آب آشامیدنی دسترسی ندارند.
تصور کنید برای یک روز یا حتی چند ساعتی به آب دسترسی نداشته باشید، نه برای یک روز بلکه برای چندین روز نامعلوم. این وضعیتی است که در حال حاضر صدها خانواده در غرب کابل عملا با چنین مشکلی دست و پنجه نرم میکنند.
باشندگان شهرک رسالت در دامنه کوه چهل دختران میگویند شرکت آبرسانی که به آنها خدمات آبرسانی را انجام میداد، از یک هفته به اینسو آب آشامیدنی را به روی مردم و خانوادهها مسدود کرده و باشندگان این منطقه عملا با یک فاجعه انسانی روبهرو هستند.
نام این شرکت آبرسانی خصوصی «فرهیخته گروپ» متعلق به فردی به اسم داوود میباشد که وی از سال ۱۳۸۷ در این منطقه آغاز به فعالیت کرده است. این شرکت در قراردادهایی که به صورت جمعی و انفرادی با مردم محل امضاء کرده، متعهد شده که برای ۱۲ تا ۳۰ سال آب مورد نیاز خانوادهها را تأمین کند. البته این مدت زمان آبرسانی به مردم، نظر به هر قرارداد و تاریخ آن متفاوت است.
این شرکت در اوایل با گرفتن ۱۵ الی ۲۵ هزار و اخیرا با گرفتن ۳۰ هزار افغانی (تحت نام حقالانشعاب) از هر مشترک، با قیمت هر مترمکعب آب ۵۰ افغانی به مردم آب میداده است.
اما یک هفته پیش مسئول این شرکت با دو برابر کردن قیمت آب، قیمت فی مترمکعب آب را از ۵۰ افغانی به ۱۰۰ افغانی افزایش داده است. مردم محل، مسئول این شرکت را متهم میکنند که این کار را بدون مشوره با مردم و خلاف قراردادهای امضاء شده با آنها انجام داده است.
بیش از سه هزار خانواده در این محل زندگی میکنند. آنان میگویند که اگر این معضل به زودی حل نشود، مردم این منطقه به خاطر نبود آب، تلف خواهند شد. اسحاق صبا، یکی از باشندگان محل میگوید: «مردم فقط یگان گیلاس آب برای نوشیدن پیدا میکنند اما برای لباسشویی، حمام و پخت و پز آب ندارند».
در حال حاضر مردم با خرید هر بشکه در برابر ۱۰ تا ۲۰ افغانی از تانکرها و یا هم با ایستادن در صفهای طولانی از آب مسجد محل استفاده میکنند.
باشندگان محل مسئول این شرکت را متهم میکنند که با تحت فشار گذاشتن مردم، میخواهد بر خلاف قرارداد، قیمت دلخواه خود را روی مردم تحمیل کند. مردم محل از حوزه امنیتی مربوط (حوزه ۱۳) نیز شکایت دارند که با وجود عریضه کردن به عوض جلب یا بازداشت مسئول این شرکت، به توهین و لت و کوب مردم محل پرداخته است.
به گفته مردم محل «داوود» مافیا و زورگویی است که سابقه جرمی متعددی دارد، از جمله در غصب زمین. به همین خاطر هر باری که مردم وی را به حوزه پولیس معرفی کرده، اقدامی از سوی حوزه در مقابل او صورت نگرفته است.
پاسخ شرکت آبرسانی به این معضل
داوود مسئول شرکت فرهیخته گروپ که خود را رئیس اتحادیه شرکتهای آبرسانی کابل نیز میخواند، افزایش دو برابر در قیمت آب را تأیید میکند. وی دلیل قطع خدمات آبرسانی به مردم را کاهش آبهای زیرسطحی، بلند بودن هزینه تأمین آب و نیز ختم قرارداد مشترکین عنوان میکند.
او همچنین اعتراف میکند که در میان خانوادههایی که خدمات آبرسانی به آنها قطع شده، تعدادی از مشترکین نیز وجود دارد که قرارداد آنها هنوز به پایان نرسیده ولی به دلیل استفاده از لوله مشترک، ناگزیر آب آنها نیز قطع شده است.
او میگوید در ساحات مختلف دشت برچی، برای حدود ۱۶ هزار خانواده آبرسانی میکند و تعداد خانوادههایی که آب آنها قطع شده کمتر از ۲۰۰ خانواده میباشد.
اسناد و تعهدات شرکت
باشندگان محل بر اساس قراردادهایی که با این شرکت دارند، میگویند دستکم پنج سال دیگر مدت قرارداد آنها باقیمانده است. این شرکت قراردادهایی که اخیرا (در سالها و ماههای اخیر) با تعدادی از مشترکانش به امضاء رسانده با گرفتن ۳۰ هزار افغانی حقالانشعاب، به آنها متعهد شده که برای مدت سی سال آب مورد نیاز آنها را تأمین خواهد کرد.
طبق یک قرارداد که به تاریخ ۱/۵/۱۳۹۱ میان این شرکت و دوازده تن از نمایندگان مردم محل امضاء شده، این شرکت در آن متعهد شده که برای ۱۲ سال آب مورد نیاز خانوادهها را تأمین خواهد کرد.
در یک سند دیگر که به تاریخ ۲۴/۳/۱۳۸۸ میان مردم محل و این شرکت به امضاء رسیده، تصریح شده که قیمت هر متر مکعب آب با توجه به نوسانات در قیمت تیل و با مشاوره و مفاهمه مردم محل تعیین خواهد شد. بر اساس این قرارداد برای قیمت هر لیتر تیل الی ۵۴ افغانی، قیمت هر متر مکعب آب ۳۳ افغانی ذکر شده است.
همچنین بر اساس تعهدات (۱۸ مادهای) که در عقب فورم راجستر مشترکین این شرکت به صورت چاپی نزد هر مشترک وجود دارد، در ماده پنجم آن آمده که: «از تاریخ فوق (درج سند) تا ۳۰ سال بعد، شبکه از طرف شرکت ضمانت و بیمه میباشد». در ماده ۱۲ نیز آمده که: «قیمت کنکشن و صرفیه ماهوار آب توسط شرکت فرهیخته گروپ با در نظرداشت منافع مستهلکین و مصارف شرکت تعیین میشود».
وزارت شهرسازی
مرجع صدور جواز شرکتهای آبرسانی، وزارت شهرسازی و مسکن است. اما سخنگوی این وزارت میگوید در حال حاضر حدود ۶۰ شرکت آبرسانی در کابل فعالیت دارند اما تنها هشت شرکت بین سالهای ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۵ از این وزارت جواز فعالیت گرفتهاند که مدت اعتبار آنها نیز به پایان رسیده است.
شرکت فرهیخته گروپ مدعی است مطابق طرزالعمل وزارت شهرسازی و مسکن و ریاست آبرسانی و کانالازیسیون فعالیت دارد؛ اما نیلوفر لنگر سخنگوی وزارت شهرسازی میگوید افزایش قیمت تعرفه آب توسط این شرکت، مطابق طرزالعمل این وزارت نه بلکه خودسرانه است.
به گفته سخنگوی این وزارت اکثریت شرکتهای آبرسانی در کابل نه تنها جواز معتبر ندارند بلکه حفر چاههای آنها نیز قانونی و مطابق دستور ریاست هایدرولوژی وزارت انرژی و آب نیست.
وزارت شهرسازی و مسکن میگوید برای مشکل موجود در چهل دختران راهحل فوری ندارد اما در اقدام مشترک با ریاست آبرسانی تلاش دارند تا قیمت تعرفه آب آشامیدنی توسط شرکتهای آبرسانی در کابل را با توجه به توپوگرافی منطقه از نو تعریف و یا قیمت ثابت وضع کنند.
مشکل کمبود آب در چهل دختران در غرب کابل تنها شروع یک فاجعه از این نوع است. مشکلی که با توجه به تغییرات اقلیم و بحران خشکسالی در کشور اگر برای آن راه حل اساسی و دایمی پیدا نشود، به زودی فراگیر خواهد شد.
غلام حسین الهام/خبرگزاری یاش
