بازار داغ کمپاین‌های انتخاباتی؛ قیمت مـواد چاپی افـزایش یافته است

شفقنا افغانستان_فصل گرم انتخابات است و در ظاهر امر چرخ روزگار به نفع فروشندگان مواد چاپی و چاپ‌خانه‌ها می‌چرخد، اما کارداران هردو بخش شکایت دارند که با افزایش تقاضا در بازار عرضه‌ی کالا کاهش یافته و قیمت‌ها سیر صعودی دارد.
مسئولان چاپ‌خانه‌ها در شهر کابل می‌گویند در آستانه‌ی انتخابات که یک فصل مهم کاری به شمار می‌رود، با افزایش تقاضا در بازار، عرضه مواد چاپی کاهش یافته و قیمت‌ها چند برابر شده است.
با آغاز کارزار انتخابات پارلمانی، چاپ بنر، برگه‌های تبلیغاتی و پوسترهای کاندیدان بازار کار چاپ‌خانه‌ها را رونق بخشیده، اما عرضه این خدمات برای مشتریان بیش از هر زمان دیگری مشکل‌ شده است.
نعیم جعفری، مدیر چاپ‌خانه “تمدن” در کابل به روزنامه “افغانستان‌ما” گفت: «با فرا رسیدن انتخابات انتظار می‌رفت که کار چاپ‌خانه‌ها رونق بگیرد. تقاضا زیاد شد، اما عرضه‌ مواد چاپی کاهش یافت؛ بنابراین قیمت‌ها افزایش یافته و برآوردن خواست مشتریان سخت است.»
آقای جعفری باآنکه از قیمت فروش و افزایش مشتریانش رضایت دارد، اما در مورد قیمت خرید و بازار چاپ می‌گوید: «تاجران قیمت شماری از کالاها را بیش‌تر از دوبرابر بالا برده‌اند؛ به‌طور نمونه بنر فلکس را که پیش از این ۸۵ دالر می‌فروختند، اکنون به ۱۶۰ دالر می‌فروشند.»
اما تاجران از بالا رفتن تعرفه گمرک بر کالای وارداتی شکایت دارند و کانتینرهای شان را در بندرهای بیرون از مرز کشور توقف داده اند. همین امر باعث شده است که ضمن افزایش قیمت‌ها، شماری از مسئولان چاپ‌خانه‌ها با آن‌که با قیمت گران هم خریدار مواد چاپی هستند ولی برای تهیه‌ی آن به درد سر افتاده‌اند.
شفیق‌الله، مدیر چاپ‌خانه بهار در کابل، به روزنامه افغانستان‌ما گفت: «رنگ از چین، پارچه و ورق از اندونیزیا و مالزیا از طریق مرزهای پاکستان به افغانستان می‌رسد تا پوسترهای تبلیغاتی کاندیدان منتشر شود. در هنگام انتخابات سفارش زیاد است ولی مواد در بازار کمتر یافت می‌شود. مواد چاپ را به سختی با قیمت بالا ‌بدست می‌آوریم.»
به‌گفته‌ی او که از تاجران به‌گونه‌ی عمده خرید می‌کند، توقف کالاهای وارداتی در بندرها به‌خاطر افزایش تعرفه گمرکی یکی از دلایل گرانی قیمت مواد چاپی است.
اما شمروز خان مسجدی، سخنگوی وزارت مالیه به روزنامه افغانستان‌ما گفت: «افزایش تعرفه گمرک بحث تازه‌ای نیست بلکه بربنیاد قانون صورت گرفته است.» وی افزود که در هماهنگی وزارت مالیه با سکتور خصوصی نظر به قانون مالیه و تعرفه گمرک بر کالاهای وارداتی، محصول وضع می‌شود.
به‌گفته‌ی آقای مسجدی تاکنون بیش‌تر از پنج‌ هزار کانتینر در بندرهای تورخم، حیرتان و در غرب کشور به‌خاطر پرداخت تعرفه گمرکی متوقف شده است. محصول مالیاتی در گمرک برای یک ماه مطابق با طرح افزایش تعرفه اجرا می‌شود و پس از آن تعرفه گمرک براساس گزارش و اسناد قیمت کالا وضع خواهد شد تا شفافیت لازم در روند مالیات تجارتی به وجود بیاید. اما آقای جعفری می‌گوید: «بازار افغانستان حالت تجارت به معنای واقعی را ندارد، بلکه یک بازار مافیایی است؛ نظارت درست نمی‌شود، قیمت کالا ثابت نیست و بسیاری‌ها که کالای مورد نیاز بازار را دارند هم احتکار می‌کنند.»
دراین مورد، مسافر قوقندی، سخنگوی وزارت صنعت و تجارت کشور به روزنامه افغانستان‌ما گفت: «هیچ نهادی در بازار نرخ کالا را تعیین و یا ثابت نگه داشته نمی‌تواند، اما قانون رقابت و کنترول در بازار موجود است که بر میزان قیمت کالا نظارت ‌کند.» وی افزود، افزایش قیمت کالای چاپی در هنگام انتخابات یک حالت استثنایی است که نمی‌شود آن را کنترول کرد. این درحالی است که تا کمتر از یک دهه قبل به‌خاطر نبود چاپ‌خانه‌های مجهز بیشتر موادی که نیاز به چاپ داشت، به خارج از کشور ارسال می‌شد، اما اکنون شمار زیادی از چاپ‌خانه‌های مدرن در کابل فعالیت دارد.
با آنکه قیمت مواد چاپی در بازار ظاهرا به‌خاطر افزایش تعرفه و توقف کانتینرهای تاجران در بندرها بالا رفته است، اما افزایش قیمت کالا در بازار افغانستان همگام با افزایش تقاضا چندان رابطه‌ی مستقیم با عرضه‌ هم ندارد؛ بلکه باوجود افزایش عرضه نیز قیمت کالا وابسته به تقاضای آن است. باوجود افزایش عرضه مواد خوراکی در ایام عید و فصل زمستان بازهم قیمت‌ها همیشه سیر صعودی دارد.