زمان انتشار : ۱۲ عقرب ,۱۳۹۷ | ساعت : ۱۳:۳۷ | کد خبر : 297534 | چاپ

فرار برای امنیت و یک لقمه نان/دست به دامن قاچاقبران در شرق و غرب ایران…

شفقنا افغانستان-همه روزه در فصول مشخص بسیاری از هموطنان ما برای رهایی از جنگ و ناامنی و پیدا کردن راهی برای تامین مخارج زندگی خویش تصمیم به ترک خانه و کاشانه خویش می زنند و ساده ترین راه را برای این امر استفاده از قاچاق چیان مرز می دانند، از آنجایی که با مدرک قانونی وارد کشورهای نظیر ایران اگر بشوند پس از سپری شدن مدت یک ماهه یا نود روزه زمان اقامت آنها سپری می شوند و باید این کشور را ترک کنند.

بسیاری از این افراد پاسپورت های خود را دور گذاشته و قاچاق مشغول کار می شوند. در سال های اخیر بسیاری نیز بعد از رسیدن به ایران به سوی مرزهای شمال غربی ایران همجوار با ترکیه می شوند که با سختی های فراوان اگر قسمت شان شود به ترکیه برسند.

امروز قاچاق افغان ها از شرق تا غرب ایران به تجارتی پرسود برای قاچاق بران انشان تبدیل شده است.

بسیاری از هموطنان ما در این راه جان شان را ازدست می دهند یا اسیر زندان های ایران و ترکیه می شوند.

جنگ و ناامنی فقر و بی کاری و نبود یک آینده روشن، جوانان این سرزمین را به چنین کار خطرناکی سوق می دهد.

ایسنا در گزارشی به موضوع به چگونگی قاچاق هموطنان مان پرداخته است که مشروح آن به شرح زیر می باشد:

 

جانش را گذاشته کف دستش برای یک لقمه نان؛ تا فرار کند از مردنی که هر لحظه انتظارش را می‌کشد. می‌خواهد، دور شود از این همه ناامنی که خیلی وقت است، روزگارش را سیاه کرده؛ برای همین هم دست به دامن افغانی‌کِش‌ها شده تا او را به بهشت موعودش برسانند.

مبداشان افغانستان و مقصدشان ایران است و گاهی اروپا؛ تصمیم سفر دست خودشان است و رسیدن‌شان با خداست. اگر بخت یارشان باشد و بتوانند از مرز ایران جان سالم به در ببرند بعدش دیگر کار زیادی ندارد و در سیرجان، رفسنجان، کرمان، یزد، شیراز، مشهد یا تهران به صورت غیرمجاز ساکن می‌شوند.

یک افغانی کِش به خبرنگار ایسنا گفته، این افراد پس از عبور از مرزهای بیابانی و کوهستانی کشور در قالب گروه‌‏های حدوداً ۱۳ نفری در پژوهای ۴۰۵ مشکی برای انتقال به مقصدهای مورد نظر جاسازی می‌‏شوند.

او هم‌چنین با اشاره به تغییر مداوم خودروها در مسیر رسیدن به مقصد، تصریح کرده، اتباع غیرمجاز معمولاً  ۱۵ کیلومتر مانده به ایستگاه‎های پلیس در درون خودروهای دیگری که عمدتاً پیکان یا پژو ۴۰۵ هستند، جابجا می‎شوند به طوری که بسته به مسیر مقصد، گاه این انتقال ۱۰ تا ۱۵ بار تکرار می‌‏شود.

سالانه حدود ۱۰۰ هزار نفر این مسیر را طی می‌کنند اما تعداد کمی از آنها سالم به مقصد می‌رسند؛ برخی‌شان نرسیده به مرز ایران و در بیابان‌های منتهی به مرز حالا یا با گرسنگی و یا برخورد با حیوانی درنده جان می‌بازند، عده‌ای دیگر هم لب مرز با شلیک مرزبانان کشته می‌شوند و گروهی نیز در جاده‌های ایران به خصوص کرمان و یزد قربانی سرعت‌های نجومی راننده‌های قاچاق بر می‌شوند. 

آنها که می‌رسند تکلیف شان معلوم است؛ پول توافق شده را پس از دریافت اولین حقوق‌شان تمام و کمال به سرگروه قاچاق برها که معمولا در ایران است می‌رسانند.

به گفته قاچاق بر ساکن در یزد، این افراد ۱۵ تا ۲۰ روز پس از ورود به ایران موظف به پرداخت تمام بدهی خود هستند و معمولاً نیز هیچ کدام از آن‏ها از پرداخت بدهی خود طفره نمی‌‏روند چرا که برای بار مجدد دیگر نسبت به انتقال غیرقانونی آنها همکاری نمی‌شود.


او اضافه کرده، بیشترین اتباع وارد شده به ایران متقاضی رفتن به تهران و کشور ترکیه هستند و این افراد اصولاً برای دیدن خانواده و اقوام خود که ساکن ایران هستند، وارد کشور شده و بیشتر مهمان پایتخت می‌شوند.

آمارها درباره تعداد واقعی اتباغ افغان در ایران متفاوت است ولی یک آمار می‌گوید که ۱٫۵ میلیون تا سه میلیون نفر تبعه افغان در ایران زندگی می‌کنند که تنها حدود ۶۰۰ هزار نفر کارت پناهندگی آمایش دارند اما وزیر کشور با اعلام یک آمار رسمی در این باره می‌گوید که حدود ۸۵۰ هزار نفر تبعه افغان در طرح ساماندهی در ایران شناسایی شده‌اند و باقی نیز در حال شناسایی شدن هستند.

او اضافه می‌کند که با وجود این‌که ۷۳۰ هزار نفر را به افغانستان برگرداندند دوباره ۸۵ درصدشان به ایران برگشته‌اند و دلیل آن را نیز عدم تسلط دو همسایه شرق کشور یعنی افغانستان و پاکستان بر مرزهایشان و نیز شرایط توپوگرافی پیچیده و نامناسب منطقه مرزی ایران و افغانستان به خصوص در محدوده ۲۰۰ کیلومتری در منطقه سراوان می‌داند.

این دو کشور حدود ۱۰۰۰ کیلومتر مرز مشترک دارند که همین کنترل مرز را برای دو کشور دشوار کرده چرا که دیوارکشی بین دو مرز هزینه‌بر است و هیچ کدام قبول نمی‌کنند به تنهایی هزینه آن را بپردازند. خط مرزی ایران و افغانستان از دهانه ذوالفقار در شمالی‌ترین نقطه تا ملک سیاه کوه جنوبی‌ترین نقطهٔ آن با درازای ۹۴۵ کیلومتر در کنارهٔ جادهٔ ۹۹ ایران کشیده شده‌ است.

آنها که تبعه رسمی‌اند معمولا در شغل‌های ساختمانی، کشاورزی و یا در بخش تولید کشور به کار گرفته می‌شوند و آنها هم که مجوز اقامت در ایران ندارند به صورت زیر زمینی در مشاغل آزاد مشغول به کار می‌شوند و بابت کارشان روزانه از ۲۰ هزار تومان تا ۱۰۰ هزار تومان بسته به شهر و نوع کار دستمزد می‌گیرند.

در این شرایط کلاه‌شان را بالا می‌اندازند چرا که خیلی بیشتر از آنچه در افغانستان می‌گرفتند، بدست می آورند و حالا هم که بچه هایشان چه مجوزدارها و چه بی مجوزها می توانند در مدارس ایران درس بخوانند و بعضا برخی‌شان بسیار موفق هم بوده‌اند نمونه‌اش هم دختری از افغانهاست که توانسته رتبه سوم کنکور کارشناسی ارشد را در ایران بدست آورد.

به غیر از افغان‌هایی که قانونی به ایران آمدند، این‌که باقی چگونه خود را به ایران رساندند، داستانی بس تلخ و ترسناک پشت خود دارد.

آنان پس از قرار و مدار با رابط اصلی در لب مرز و در قالب گروه‌های ۱۵ تا ۲۰ نفری در ماشین‌های افغانی‌کش‌ها که معمولا زانتیا و یا پژو ۴۰۵ است بر سر هم سوار می‌شوند و با کمک چند رابط و عوض کردن متوالی چند ماشین در طول مسیر از جنوب شرق کشور تا پایتخت جابه‌جا می‌شوند و بابت آن از یک میلیون و ۸۰۰ هزار تومان تا ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان پرداخت می کنند.

قاچاقچی انسان به خبرنگار ایسنا گفته، معمولاً قاچاق‌برها افراد کاملاً شناخته شده‎ای با شماره تلفن‌‏های شناخته‎شده هستند و به همین دلیل نیز اتباع غیرمجاز از طریق همین شماره‎ها با آنان ارتباط برقرار می‎کنند.

 به نظر می رسد تا اینجای کار، نقشه بی‌نقص است اما به همین سادگی هم نیست و این سفر ۲۴ ساعته بسیار مخاطره آمیز است، هم برای رابط ها و هم افغانی‌کِش‌ها؛ اما چرا؟

تنها چیزی که برای قاچاق بر اهمیت ندارد جان افغان‌هاست؛ با سرعت ۲۰۰ کیلومتر بر ساعت و گاهی بر عکس در لاین مخالف و یا شانه خاکی جاده و با ترفندهای خاص خودشان ویراژ می‌دهند و به مقصد رسیدن مهاجران ناخوانده پنجاه پنجاه است. در این میان نه تنها افغان‌ها بلکه مردم بی شماری بخصوص در جاده هرمزگان و کرمان و یزد قربانی خلاف‌رفتن افغانی‌کِش‌ها می‌شوند.

به گفته عباس آمیان، مدیر کل پزشکی قانونی کرمان تنها در سال ۹۴ ، ۱۰۰ تبعه افغان در جاده‌های این استان جان داده‌اند و یا سرهنگ نجفی، فرمانده پلیس راه شمال استان کرمان گفته بخشی از آمار تصادفات استان مربوط به این افغان‌کِش‌هاست و افزوده قوانین موجود برای جلوگیری از قاچاق انسان بازدارندگی لازم را ندارد.

اما در عین حال حجت الاسلام حسین رضایی، رییس سازمان قضایی نیروهای مسلح استان کرمان گفته، اطلاق قاچاق انسان بر حاملان اتباع افغانی غیرمجاز و اصلاً منطبق با قانون نیست، زیرا قاچاق انسان شامل موارد خاصی می‌شود و اضافه کرده تیراندازی به خودروی حامل اتباع بیگانه به اعتبار قاچاق انسان، مشمول ماده ۶ قانون به کارگیری سلاح نبوده و تیراندازی در این مواقع مجاز نیست.

او هم‌چنین تصریح کرده، برخوردهای غیرمنطبق با قانون در رابطه با افاغنه و اتباع خارجی دارای حساسیت دوچندانی است چون علاوه بر آثار انسانی دارای آثار سیاسی است و بخشی از نظام را دچار چالش می‌کند.


 قاچاق‎بری که نخواسته نامش فاش شود به خبرنگار ایسنا گفته، اگر در حین فعالیت قاچاق دستگیر شود معمولاً به مدت ۳ تا ۶ ماه زندانی می‌‏شود و اتباع غیرمجاز نیز به مرز کشورشان بازگردانده می‌‏شوند و خودروهایشان نیز توقیف و به پارکینگ منتقل می‌‏شود.

فرمانده پلیس‌راه استان‌کرمان هشدار داده درصورتی‌که قوانین مبارزه با قاچاق انسان در کشور بازنگری نشود، این وضع وخیم می‌شود و ناامنی ترافیکی در جاده‌های کشور افزایش می‌یابد و ایران به محور ترانزیت مهاجران غیرقانونی تبدیل می‌شود که یا می‌خواهند خود را به اروپا برسانند و یا در ایران ماندگار شوند و همه این اتفاقات تلخ در شرایطی می‌افتد که ارزش پول ایران کم شده و دیگر برای برخی تبعه افغان ماندن در ایران صرف ندارد و به کشورشان بر می‌گردند.

از آن سو هم ورود جوان‌های برخی شهرهای جنوبی و شرقی کشور به قاچاق‌ انسان نگران‌کننده است، چرا که هم جان‌شان را به خطر می‌اندازند و هم زمینه ترانزیت قاچاق انسان را فراهم می‌کنند؛ مهم‌ترین علتی که این جوانان برای فعالیت در این شغل زیر زمینی عنوان می‌کنند درآمد خوبی است که در این کار است و بیشترشان فقر را عامل انتخاب این شغل اعلام می‌کنند.

شهر یزد و در نزدیکی آن مهریز، یکی از شهرهای مرکزی کشور است که بسیار با موضوع قاچاق تبعه افغان درگیر است؛ یزد به دلیل وجود شغل بیشتر پایگاه اسکان اتباع افغان شده و در نتیجه ۱۰ درصد جمعیت استان یزد را به خود اختصاص داده‌اند و از آن سو افرادی به خصوص در شهرستان مهریز هستند که در باند قاچاق انسان مشارکت می‌کنند و مهاجران ناخوانده را از پاسگاه پلیس شهید مدنی، در ۳۰ کیلومتری گلوگاه مبارزه کننده با هر نوع قاچاق عبور می‌دهند و برای آن هم سود هنگفتی به جیب می‌زنند و گاهی تا ۵۰۰ هزار تومان در یک شب هم در می‌آورند. 

«ر.ج»، یکی از قاچاقچیان اتباع خارجی در گفت‌وگو با خبرنگار ایسنا عنوان کرده، مبلغ توافقی به این منظور بین یک میلیون و ۴۰۰ هزار تومان تا یک میلیون و ۸۰۰ هزار تومان متغیر است که بین قاچاقچی و فردی که می‎خواهد به صورت غیرقانونی وارد ایران شود، توافق و تعیین می‎شود. 

رضا زارع زاده، مدیر کل اتباع و مهاجرین خارجی استان یزد با اشاره به کاهش چشمگیر ورود اتباع بیگانه غیرمجاز به کشور به ویژه استان یزد، به خبرنگار ایسنا گفته، ورود اتباع به کشور تابع شرایط کار و زیرساخت‎هاست به ویژه در استان یزد که شرایط کارگری به دلیل وجود کوره‏‌های آجرپزی، گلخانه‌ها و دیگر زمینه‎های اشتغال بیشتر فراهم است.

وی درباره وضعیت مبارزه با جابجایی و قاچاق اتباع غیرمجاز به کشور نسبت به گذشته، گفته، قوانین محکمی در این رابطه در حال تدوین است که با بالابردن هزینه‌‏های این اقدام، قاچاق‌‏برها را از ادامه فعالیت‌شان در این حوزه بازدارد. هم‌چنین افراد فعال در این رابطه با مصادره اموال و خودرو مواجه خواهند شد و فعالیت و کسب و کار آنها در سایر زمینه‌‎ها نیز سلب می‎شود.

زارع زاده با بیان این‌که دستگاه‏‌های مربوطه در زمینه کاهش قاچاق اتباع نقش قابل توجهی داشته‏‌اند، کاهش قابل توجه مهاجرت اتباع به کشورمان را یادآور شده و خاطرنشان کرده، نوسانات ارز و شرایط اقتصادی کنونی باعث کاهش مهاجرت اتباع به کشورمان شده است.

درست است که مسئولان در تلاشتند تا قوانین بازدارنده قوی‌تری برای مبارزه با قاچاق انسان و مواد مخدر از سوی افغانستان تدوین کنند اما به نظر می رسد باید راهکارهای قوی‌تری برای کنترل آن بکار گرفت؛ به عنوان مثال می‌توان به مهاجران در مرز ورودی با داشتن کارت شناسایی اجازه ورود داده شود تا هم ورودشان کنترل شده باشد و هم حوادث مرگبار در جاده ترانزیتی کشور کاسته شود.

گزارش از: شیما عباس‌زاده و فاطمه رهبریزدی 

انتهای پیام

af.shafaqna.com

شفقنا در شبکه های اجتماعی: توییتر | فیسبوک | تلگرام

پاسخ به این نظر

Please enter your comment!
Please enter your name here