زمان انتشار : ۱۵ عقرب ,۱۳۹۷ | ساعت : ۰۰:۵۰ | کد خبر : 297876 | چاپ

نقش ایران، آمریکا و روسیه در صلح افغانستان؛ گفتگوی اختصاصی شفقنا با استاد خلیلی

شفقنا افغانستان- استاد محمدکریم خلیلی، رییس شورای عالی صلح کشورمان در راس یک هیئت بلند مرتبه به دعوت جمهوری اسلامی ایران به تهران سفر کرده است.

کریم خلیلی، در یک گفتگوی اختصاصی با خبرگزاری شفقنا افغانستان، به اهداف این سفر از جمله وضعیت پروسه صلح، نقش ایران و آمریکا در صلح افغانستان و اهمیت نشست مسکو پرداخته است، آنچه می خوانید مشروح مصاحبه رهبر حزب وحدت اسلامی افغانستان است.

شفقنا: در ابتدا اگر لطف فرمایید هدفتان از سفر به جمهوری اسلامی ایران را با خوانندگان خبرگزاری شفقناافغانستان بیان نمایید ممنون میسازید.
استاد خلیلی : هدف از سفر استقبال از دعوت جناب آقای دکتر ظریف است که ایشان دو ماه پیش ما را دعوت کرده بودند و لازم دیده بودند که درخصوص روند صلح گفتگو صورت بگیرد و ما نیز خوشحال شدیم و استقبال کردیم . طبعا امروز موضوع صلح، موضوع جدی در افغانستان است و همسایگان خوب ما مثل جمهوری اسلامی ایران می توانند نقش خوبی را در روند صلح ایفا کنند و ما اگر دعوت هم نمی شدیم ضرورت می دانستیم که سفری انجام دهیم تا با مسئولین جمهوری اسلامی ایران رایزنی و گفتگو داشته باشیم.

شفقنا: با توجه به اینکه سالیان زیادی است که از تاسیس نهادی به نام شورای عالی صلح در افغانستان میگذرد ولی متاسفانه نه تنها دستاورد ملموس برای مردم جنگ زده مشاهده نمی شود، بلکه به گستره میادین جنگ در کشور افزوده نیز گردیده با این وجود مدتی است که حضرت عالی ضمام این شورا را به دست گرفته اید اگر لطف کنید دستاورد های شورا را در دوران مدیریت خودتان بیان بفرمایید خوشحال میشویم؟
در طول یکسالی که مسئولیت مدیریت شورای عالی صلح به دوش مان بوده از دید ما کارهایی نسبتا بزرگ انجام گرفت. ما با نظر خواهی و نظرسنجی از مردم شریف افغانستان در ابعاد وسیع یک اجماع کلان ملی را بوجود آوردیم که صلح را بعنوان یک ضرورت جدی در افغانستان می دانند و بر این موضوع اجماع دارند. امروز رئیس جمهور آنچه در پروسه کابل ۲ اعلام کرد مبتنی بر کار شورای عالی صلح بود که از ولایات تا ولسوالی ها و مرکز ولسوالی ها و پایتخت با اقشار مختلفی نظرسنجی داشتیم و دیدگاهشان را گرفتیم و دیدگاه خودمان را گفتیم. این خودش اولین کاری بود که صورت گرفت و به این نتیجه رسیدیم که هیچ قشری و هیچ قومی مخالف صلح نیستند بلکه آن را نیاز اولیه خود می دانند که براین اساس جناب رییس جمهور نیز طرح صلح خود را ارائه کرد. ما توانستیم در کابل بیش از ۳ هزار نفر از علما را در تالار لویی جرگه جمع کنیم و علمای حاضر حرمت جنگ و ضرورت صلح را از منظر دین و باورهای اعتقادی و دینی فتوا دادند. همچنین تلاش کردیم در سفری که هیات دولت به اندونزیا داشتند و هیات ریاست جمهوری اندونزیا به افغانستان آمدند و ملاقات هایی که با علمای این کشور داشتیم آنان آمادگی خود را برای یک اجلاس سه جانبه از علمای سه کشور افغانستان, پاکستان و اندونزیا صورت بگیرد.
نشست دیگری از علما را در جده داشتیم و بالاخره در این اواخر نشستی را بین علمای افغانستان و پاکستان انجام دادیم. اینها کارهای بزرگی بود از دید علمایی و مشروعیت جنگی که طالبان کلید بهشت را به افراد خود می دادند یا مخالفین مسلح ما به وعده های بهشت رفتن دست به عملیات تروریستی میزنند باورهای دینی غلطی بود که خوشبختانه از آنها گرفتیم. تماس هایی نیز با طالبان داشته ایم دیدگاه خود را به آنها رسانده ایم و آنها نیز دیدگاهشان را بصورت غیرمستقیم با ما در میان گذاشته اند و الان با صراحت می گوییم هیچ زمانی در شورای عالی صلح این ارتباطات( ارتباط بین شورای عالی صلح و گروه طالبان ) به این صورت وجود نداشته است. نسبت به گذشته ها میتوان گفت یخ ها آب شده و طالبان شورای عالی صلح افغانستان را بعنوان یک بستر مستقل و بی طرف بین دولت و طالبان می بینند و این بزرگترین کاری بود که ما می توانستیم انجام دهیم و دادیم.

شفقنا: با عنایت به اینکه زلمی خلیلزاد نماینده ویژه دولت آمریکا در پروسه صلح افغانستان علاوه بر این که افغان تبار بوده مدتی در مسئولیت های کلان سیاسی از طرف دولت آمریکا در افغانستان و خاورمیانه انجام وظیفه نموده و شناخت دقیق و کامل از طرفین جنگ جاری در افغانستان دارد و فعلا به طور فعال پروسه صلح را به نمایندگی از آمریکا در کشور دنبال می نماید آیا می توان امیدوار بود که این بارصلح سراسری بوجود می آید؟
این بستگی به خود آمریکا دارد که یک دولت کلان دنیا و در ضمن در افغانستان هم حضور پررنگ دارد اینکه به چه کسی وظیفه می دهد را ما نمی دانیم ولی طبعا همانطور ک شما فرمودید آقای خلیلزاد افغان تبار است و شناخت دقیق از افغانستان و وضعیت منطقه دارد و کاری که ایشان می کند شاید کمتر یک آمریکایی بتواند انجام دهد. بهرحال وارد گفتگوهایی با طالبان شده اند ولی آنچه که ما معتقد هستیم این است که اینها را مفید می دانیم ولی بارها گفته ایم و باز هم می گوییم که ما خودمان باید صلح را به کشورمان بیاوریم. کشورهای همکار ما چه منطقوی چه جهانی کمک گر باشند نه اینکه آنها صلح را برای ما بیاورند. باید خودمان صلح را با گفتگوی بین الافغانی خود برقرار کنیم و جنگ را خاتمه دهیم بر این اصل ما باورمندیم.
شفقنا: با توجه به اینکه همسایه غربی ما جمهوری اسلامی ایران در چهار دهه گذشته در همه ی تعاملات سیاسی در افغانستان نقش برجسته ای داشته است به نظر شما به عنوان رئیس شورای عالی صلح در این پروسه نیز می تواند نقش شایان توجهی را ایفا نماید؟ و مشخصا شورای عالی صلح چه خواسته ای را از جمهوری اسلامی در این خصوص دنبال می کند؟
طبعا با دیدگاه شما موافقم جمهوری اسلامی ایران یکی از همسایگان خوب ما است و در روزهای سخت همکار ما بوده است و نقش پررنگی در منطقه دارد. در قضایای افغانستان به خصوص در پروسه صلح نیز می تواند نقش مثبتی را ایفا کند. از این جهت است که امیدوار هستیم سفر ما به جمهوری اسلامی ایران خیلی به ما کمک کند و آنچه که ما تقاضا داریم از هر زمینه ای که وجود داشته باشد استفاده کند تا صلح تقویت شود و با مالکیت افغان ها صلح برقرار شود. در این قضیه همه همکاران ما به خصوص کشورهای همسایه می توانند به ما کمک کنند. در پررنگ شدن روند صلح جمهوری اسلامی ایران کمک بزرگی می تواند به ما بکند.
شفقنا: انتخابات پارلمانی در فضای نسبتا آرام و البته با نواقص و حواشی مخصوص به خودش برگزار شد و سال آینده انتخابات ریاست جمهوری و شورای ولایتی در تقویم انتخاباتی که اعلام شده برگزار می شود، شما به عنوان یکی از چهره های تاثیرگذار و از رهبران شناخت شده ی جهادی چه راهکارهایی را برای دولت و کمیسیون های انتخاباتی برای عبور از نواقص و رسیدن به کیفیت بهتر در انتخابات پیش رو پیشنهاد می نمایید؟
البته این کار بیشتر کارهای تخنیکی است آنچه که از نگاه سیاسی است و ما همیشه گفته ایم و به آن باور داریم این است که کمیسیون انتخابات باید به معنای واقعی مستقل باشد نه تحت تاثیر حکومت باشد نه تحت تاثیر دیگر جناح ها. کدام انگیزه سیاسی نباید آنها را جهت دهد نه از داخل حکومت نه از بیرون حکومت. متاسفانه در این بخش تا هنوز ناکام بوده است و ضعف هایی داشته اما بیشتر از هرچیز ضعف تخنیکی در انتخابات پارلمانی وجود داشت. امیدوار هستیم در این خصوص انگیزه های سیاسی دخیل نبوده باشد و یک تجربه خوبی از انتخابات پارلمانی گرفته باشند و نواقص خود را خود کمیسیون حل کنند اما از نگاه سیاسی اگر غرض آلود عمل کنند با توصیه کاری انجام نمی شود.

شفقنا: دولت افغانستان در نشست صلح مسکو اشتراک نکرد به همین دلیل این اجلاس به تعویق افتاد و قرار است در روزهای آینده مجددا برگزار گردد و شنیده می شود که دولت افغانستان می خواهد نماینده ای در این اجلاس گسیل دارد، توقع داریم که دیدگاه شورای عالی صلح و دولت افغانستان در مورد نشست صلح مسکو را به طور شفاف بدانیم؟

ما همیشه گفته ایم از آدرس شورای عالی صلح هر حرکتی چه از داخل افغانستان چه در بیرون افغانستان چه از طرف کشورها یا موسساتی که به نام های مختلفی وجود دارند و بحث صلح را می کنند گفته ایم اگر بحث بحث تقویت صلح باشد ما حمایت می کنیم. دید ما مثبت است. باید هرجایی که بحث صلح میشود خوشحال شویم چون فضای فعلی افغانستان فضای جنگی است. ما زمانی می توانیم صلح را بیشتر رونق دهیم که فضای جنگی تبدیل به فضای صلح طلبی گردد که امروز شکر خدا این فضای صلح طلبی خوب شده است. معلولین ما از هرات تا کابل با پلاکاردهای ما صلح می خواهیم پیاده روی می کنند. مردم به صحنه آمده اند و یک موجی در حال شکل گیری ست که باید جنگ خاتمه پیدا کند و صلح یکی از آرزوها و آرمان های مردم شده است.

شفقنا:همانطور که می دانیم تقابل فزاینده ای میان ایالات متحده آمریکا هم پیمان استراتژیک افغانستان و متحدین اش از یک سو، فدراسیون روسیه و برخی کشورهای همسایه افغانستان که دارای پیمان راهبردی با روسیه نیز می باشند، وجود دارد.در روزهای اخیر روسیه و هم پیمانانش تلاش دارند با در اختیار گرفتن محوریت گفتمان صلح در افغانستان اقداماتی را انجام دهد که از آن جمله به اجلاس مسکو می توان اشاره نمود و از سوی دیگر از مدت ها قبل دفتری برای گفتگوی مستقیم با طالبان در قطر با حمایت دولت آمریکا تعیین گردید، با این وجود آیا شورای عالی صلح و دولت افغانستان توانایی ایجاد حد مشترک بین این دو محور را دارد؟

ما در طول ۱۷ سال فصل جدید توانستیم روشی در پیش بگیریم که کشورهای همکار ما اختلافات خود را کنار بگذارند و در یک نقطه به نام افغانستان همکار باشند. یعنی از آغاز ۲۰۰۱ شما بررسی کنید که ایران, ایالات متحده آمریکا, روسیه با تفاوت دیدگاهی که داشتند در قضیه افغانستان همکار بودند. حالا که فصل جدیدی بوجود آمده و پررنگ شدن صلح و جاگرفتن گفتگوهای صلح مطرح است، تقاضا و آرزوی ما این است همانطور که در ۱۷ سال کشورهای همکار ما چه منطقوی چه جهانی تفاوت دیدگاه خود را کنار گذاشتند و در مسئله افغانستان متحد و همکار بودند در قضیه صلح نیز همین آرزو را داریم. با بلوک بندی صلح هیچوقت به صلح دست پیدا نمی کنیم. اگر صلح را بلوک بندی کنیم که یک گروه آمریکا و هم پیمانانش یک گروه دیگر روسیه و کشورهای منطقه آن زمان هرگز به صلح نمی رسیم و افغانستان عرصه ی کشمکش ها و نیابتی منطقه ای خواهد شد. از این جهت ما همیشه گفته ایم نمی خواهیم افغانستان صحنه ای باشد برای جنگ های نیابتی یا رقابت های نیابتی.

آرزو داریم هرگز صلح این شکل را به خود نگیرد ما تمام تلاش خود را می کنیم تا این باور را بوجود بیاوریم.

به خیر خود همین کشورهاست که شاهد صلح در افغانستان باشیم. لذا همه باید بدون بلوک بندی بدون قطب بندی برای رسیدن به صلح کمک کنند.

شفقنا: با شناختی که از روحیات جنابعالی داریم و ارتباطات وسیعی که بین شما و مهاجرین در سراسر جهان خصوصا مهاجرین مقیم ایران وجود دارد و اشراف کامل که نسبت به مشکلات و عسرت هایی که روزانه دامن گیر این قشر آسیب پذیر جامعه است دارید لطفا بفرمایید در مذاکراتتان با مسؤلین نظام جمهوری اسلامی ایران بیشتر روی چه محورهایی برای رفع مشکلاتشان صحبت نموده اید و یا می نمایید؟
گرچه بحث اصلی ما بحث صلح است و ما به همین خاطر دعوت شده ایم اما طبعا وقتی که بیاییم و ملاقاتی با مسئولین داشته باشیم به خصوص ملاقات با دکتر غلامی وزیر تحصیلات ایران بحث مشکلات دانشجویان را داشتیم و خوشحالیم که به ما اطمینان دادند که شهریه دانشجویان ریالی دریافت می شود چرا که با وضع تحریم ها در ایران مهاجرین توان پرداخت شهریه های دالری را ندارند. همچنین درخصوص بورسیه برای دانشجویان مهاجری که در ایران هستند امیدوار هستیم بعلاوه شمولیت در کنکور و کامیابی از بورسیه برخوردار شوند. ما در روزگاری که مهاجر بودیم تا امروزی که شما مهاجر هستید تفاوت های بسیاری وجود دارد خیلی سهولت ها به وجود آمده است.
سالها پیش در سفری که به ایران به حیث معاونت ریاست جمهوری داشتم، مهاجرین مشکلات بسیاری داشتند شامل شدن در امتحان کانکور برای مهاجرین بسته بود که آن زمان بحث ما با مسئولین جمهوری اسلامی ایران این بود که چرا این مشکلات وجود دارد که خوشبختانه این مشکلات حل شد و دانشجویان وارد پروسه کانکور شدند. خوشبختانه اخیرا وزارت علوم همکاری های خوبی داشته اند. رهبری جمهوری اسلامی ایران حضرت آیت الله خامنه ای دستورات قاطعی برای دانش آموزان مهاجر دادند. طبعا مشکلاتی که برای جمهوری اسلامی ایران پیش آمده است مهاجرین را نیز در بر می گیرد.

شفقنا: و در پایان دوست داریم بدانیم که کشته شدن مولانا سمیع الحق چه تاثیراتی بر روحیه ی طالبان و ادامه روند گفتگوهای صلح در افغانستان خواهد داشت؟
گرچه تا جایی که من خبر دارم مولوی سمیع الحق یکی از حامیان معنوی جدی طالبان بود یک پشتوانه ی فتوایی بود. طبعا یک حامی کلان معنوی خود را طالبان از دست داد ولی در این اواخر علمایی که از شورای عالی صلح رفته بودند و با ایشان دیدار داشتند, علاقمند بود که طالبان به پروسه صلح بپیوندند. امیدوار هستم مرگ وی سکتگی در این روند بوجود نیاورد که طالبان دوباره به شکل دیگری عقده کند. باز امیدوار هستیم طالبان با از دست دادن مولوی سمیع الحق بیشتر متوجه شود که جنگی بر حق نیست در هر جای هیچ کس مصون نیست. آفت جنگ در همه جا هست پس بیایم به صلح و گفتگو تکیه کنیم.

انتهای پیام

af.shafaqna.com

شفقنا در شبکه های اجتماعی: توییتر | فیسبوک | تلگرام

پاسخ به این نظر

Please enter your comment!
Please enter your name here