شفقنا افغانستان-عملکرد ارتش عراق در برابر یورش ستیزه جویان گروه داعش نشان داد تا چه حد قدرت این ارتش فروپاشیده و فساد و ضعف فرماندهی و شکاف های طایفه ای بر آن اثری منفی گذاشته است. بین این ارتش و آن چیزی که آمریکایی ها می خواستند در عراق جدید تاسیس کنند تا از کشور حراست کند فاصله بسیار زیاد است.
ایالات متحده آمریکا بعد از اشغال عراق درسال 2003، ارتش صدام را مرخص کرد و درعوض 20 میلیارد دلار برای تاسیس یک نیروی نظامی جدید با حجم 800هزار سرباز اختصاص داد که بتواند با خروج نیروهای آمریکایی کشور را کنترل کند.
درسال 2011 گفته می شد نیروهای ارتش توانمندی لازم را بدست آورده اند و همین امر باراک اوباما رییس جمهور آمریکا را به خروج نیروها از کشور عراق تشویق می کرد. با این حال یک افسر ارتش عراق دراستان سنی نشین الانبار که تقریبا شش ماه است بخش هایی از آن از کنترل دولت خارج شده می گوید: فساد تمام پول های اختصاص داده شده به ارتش را به هدر داده است. وی می افزاید: مقامات عالی رتبه ارتش در بسیاری از مواقع خرید و فروش می شود و سربازان برای خرید قطعات یدکی سلاح های شان مجبورند به بازارهای محلی مراجعه کنند زیرا انبار های دولتی تقریبا خالی است.
جیم دوپیک ژنرال بازنشسته ای که تلاش های آمریکا و ناتو رادر جهت آموزش نیروهای عراقی طی سالهای 2007 و 2008 هدایت می کرد می گوید ارتش عراق تا حد زیادی سیاست زده است و این اتفاق در دوران نخست وزیر نوری المالکی افتاد. دوپیک که هم اکنون به عنوان یک پژوهشگر در مرکز مطالعات جنگ واشنگتن فعالیت می کند معتقد است: « فرماندهی ارتش از بین رفته است. وقتی شما درحال جنگ باشید و بدانید گروه تان درنهایت بازنده خواهد بود دیگر حاضر نیستی تا آخرین نفس بجنگی. بلکه به فکر نجات خودت می افتی ».
این نظامی آمریکایی سابق می گوید: بد رفتاری با سربازان از طرف فرماندهان، نقش مهمی در فرار دسته جمعی آنان از خدمت داشته است. واحدهای نظامی روحیه ضعیفی دارند. آنها حقوق اندکی می گیرند. درعوض فرماندهان شان هستند که اموال ارتش را به غارت می برند و از جایگاه فرماندهی شان به عنوان ابزاری برای ثروت اندوزی سوء استفاده می کنند ».
توخالی بودن
وی بر این باور است که به استثنای تعداد اندکی از واحدها مثل نیروهای ویژه که نقش مهمی در جنگ دارند بقیه ارتش « توخالی » است. باید گفت حتی پیش از خروج نیروهای آمریکایی از عراق، توانمندی های ارتش بسیار پایین تر از حد انتظار بود. ارتش آمریکا نیز نتوانست مشکلات ریشه داری مانند تقلب در قراردادهای نظامی و پارتی بازی در ایجاد مراکز بازرسی و پر کردن فهرست دستمزد سربازانی که وجود خارجی ندارند و در مواردی نادیده گرفته می شود موفقیی بدست آورد.
هفته گذشته با یورش ستیزه جویان به موصل ارتش عراق دچار فروپاشی شد. درهمان ساعت های نخست بود که فرماندهان ارشد پست های خود را ترک کردند. مدافعان شهر موصل سه روز بود که داشتند مقاومت می کردند اما همین قدرت دفاعی در ظرف یکی دوساعت فروپاشید زیرا سرلشگر مهدی الغراوی فرمانده ارتش در استان نینوا پست خود را ترک کرد. یک مسول و کارشناس امنیتی غربی دراین باره می گوید علی غیدان و عبود قنبر فرمانده نیروهای زمینی و معاون رییس ستاد مشترک هردو پست های خود را ترک کردند.
همچنین ساختار نظامی ویژه ای را که دولت بغداد برای حمایت از شمال و غرب کشور در برابر ستیزه جویان مسلح سنی که به لحاظ نظامی تجهیزات بهتری داشتند و از چند هفته پیش در حال پیشروی بودند در نظرگرفته بود به کلی فروپاشید. کلنل استیف وارن، سخنگوی وزارت دفاع آمریکا در واشنگتن می گوید «تردیدی وجود ندارد که در موصل یک فروپاشی ساختاری به وقوع پیوسته است ».
تجهیزات آمریکایی
پیشروی ستیزه جویان سنی که به صورت شهر به شهر اتفاق می افتاد به آنها این امکان را می داد تا به سلاح و مهمات زیادی دست یابند که اغلب آنها آمریکایی بود. بعد از دو روز که از سقوط موصل می گذشت ستیزه جویان دولت اسلامی عراق و شام « داعش » رزمایشی را با تانک های آمریکایی برگزار کردند. برخی از شاهدان عینی نیز گفتند دو بالگرد را دیده اند که به وسیله ستیزه جویان بر فراز شهر به پرواز در آمده است.
از زمان خروج نیروهای آمریکایی دیگر حمایت ارتش آمریکا از نیروهای عراقی کم شد و تنها به تعدادی مستشار نظامی محدود ماند که وابسته سفارت آمریکا در بغداد بودند. این افسران با داشتن سلاح هایی محدود در زمینه جمع آوری اطلاعات کمک می کردند.
هنگامی که سال 2013 جنگ در سوریه تشدید شد و موج تازه ای از خشونت ها را دامن زد این روش نیز تغییر پیدا کرد. از آن پس نیروهای آمریکایی تنها به آموزش تعداد اندکی از نیروهای ویژه عراقی در اردن اکتفا کردند و واشنگتن نیز با عجله معاملاتی تسلیحاتی را با عراق انجام داد . این معاملات شامل بالگردهای تهاجمی از نوع آپاچی و موشک های مدل هلفایر و هواپیماهای بدون سرنشین اطلاعاتی بود. اما اکثر این تجهیزات هنوز به عراق نرسیده است. سخنگوی کاخ سفید گرچه صحبت کردن در باره احتمال افتادن سلاح های آمریکایی فروخته شده به عراق به دست ستیزه جویان اسلام گرا را رد می کند اما درهمان حال می گوید درباره قدرت و دستاوردهای این شبه نظامیان اغراق می شود.
پاشنه آشیل
ممکن است فروپاشی نظامی ارتش عراق منجر به ناکامی مالکی بخصوص در جهت مقابله با ستیزه جویان دولت اسلامی داعش منجر شود که هم اکنون استان غربی الانبار را به پایگاهی برای خود تبدیل کرده اند. منابع پزشکی عراق می گویند بعد از تصرف فلوجه بدست ستیزه جویان در اواخر سال گذشته میلادی حدود شش هزار سرباز عراقی جان خود را از دست دادند. دیپلمات های غربی که در عراق مشغول فعالیت هستند می گویند حدود 12 هزار سرباز عراقی تاکنون از خدمت گریخته اند. نیروهای عراقی هنوز نتوانسته اند فلوجه را پس گرفته یا به صورت کامل بر شهر رمادی مرکز استان تسلط پیدا کنند.
کارشناسان نظامی می گویند تعداد نیروهای ارتش عراق بسیار بیشتر از ستیزه جویانی بود که برای تصرف موصل آمده بودند. با این حال ستیزه جویان به راحتی بر شهر مسلط شدند. یک افسر آمریکایی می گوید « مقامات رده بالای ارتش به این دلیل انتخاب شده اند که پیش از هر مهارت و تخصصی نظامی نسبت به مالکی وفادار هستند. از این رو آنها نمی دانند برای مقابله با چنین شورشی چه باید کرد. آنها در تنظیم یک آموزش خوب برای سربازان نیز ناکام بوده اند. حتی نتوانسته اند تجهیزات و مهماتی را که دراختیار دارند خوب نگهداری کنند. ما قبلا به آنها هشدار داده بودیم که این پاشنه آشیل شما – نقطه ضعف شما – خواهد بود ».
منبع : رویترز عربی
ترجمه: شفقنا
انتهای پیام
www.afghanistan.shafaqna.com