شفقنا افغانستان-وبسایت شبکه خبری الجزیره در گزارشی به قلم “اما بیلز” به وضعیت زندگی مردم در شمال سوریه پس از عقب نشینی نظامیان داعش پرداخته است.
در این گزارش آمده است:
ساکنان بخش های شمالی سوریه می گویند که با پشت سر گذاشتن تجربه زندگی تحت حکومت “دولت اسلامی عراق و شام (داعش)” حالا نفس راحتی می کشند. داعش به دلیل خطر حمله از سوی دیگر گروه های شورشی، با شتاب از این منطقه عقب نشینی کرد.
دامنه ی هشت کیلومتری جاده ای که از مرز ترکیه به شهر کوچک اعزاز در استان حلب منتهی می شود، هم اکنون خالی از نظامیان داعش است. ایست بازرسی اصلی این گروه در ورودی شهر که از اوایل ماه اوت در کنترل داعش بود، رها شده است.
علائم رسمی داعش همچنان بر روی مانع بتنی در کنار جاده به چشم می خورد، اما تانک هایی که نمایانگر توانایی نظامی این گروه بود ناپدید شده اند. تنها یک نیمکت در کناره شنی جاده باقی مانده است، همان جایی که تا اواخر ماه پیش، نگهبانان مسلح داعش در طول شبانه روز مستقر بودند و از هر نوع جابجایی به داخل یا خارج از این منطقه جلوگیری می کردند.
یک از ساکنان اعزاز به نام “ابو بلال” به الجزیره می گوید: “انگار این شهر لبخند می زند، می خندد، خوشحال است.”
درگیری ها بین داعش و “جبهه النصره” گروه رقیبش که مرتبط با القاعده بود، در اوایل ماه ژانویه آغاز شد و هزاران کشته بر جای گذاشته است؛ این مرگبارترین درگیری بین نیروهای اپوزوسیون از آغاز جنگ داخلی سوریه در سه سال پیش بود.
این دو گروه که در آغاز در مبارزه شان علیه نیروهای “بشار الاسد” رییس جمهور سوریه متحد بودند، به خاطر درنده خویی داعش و مطالبه برای تعهد اکید به ایدئولوژی این گروه، به جنگ یکدیگر برخاستند. در اواخر فوریه، “ابومحمد الجولانی” رهبر جبهه النصره به داعش هشدار داد که یا جنگ درونی بین گروه های شورشی را پایان دهد یا از شمال سوریه “اخراج” خواهد شد.
داعش قبل از عقب نشینی غیرمنتظره در 28 فوریه، کنترل خود را در شمال تا فاصله چند صد متری کمپ “باب السلام” که مختص آوارگان سوریه در نزدیکی گذر مرزی ترکیه است گسترش داده بود.
در اواسط فورویه، گروه داعش یک خودرو را در این کمپ منفجر کرد، که دست کم 24 کشته برجای گذاشت و ساکنان آسیب دیده آنجا را وحشتزده کرد.
“ابو احمد” درست در نزدیکی جایی که خودرو منجر شد زندگی می کرد. چادر خانواده او بر اثر انفجار ویران شد. او می گوید: “خدا را شکر، هیچ یک از اعضای خانواده ام آن موقع درون چادر نبودند. همه بچه ها نزدیک جاده بازی می کنند.”
زمانی که ابو احمد حرف می زند، پسر هشت ساله او به مادرش آویزان شده است درست مثل بچه ای که خیلی کوچکتر از او باشد، و چشم هایی پولادین به رنگ آبی-خاکستری دارد. اما اکنون که نظامیان داعش رفته اند، احمد می گوید که خانواده اش اندکی رهایی از آن ترس دائمی را احساس می کند.
داعش خواستار التزام شدید به قانون اسلام بود و کسانی را که سرپیچی می کردند در ملا عام شلاق می زد و اعدام می کرد. احمد می گوید: “حالا که [داعش] رفته است، حس بهتری داریم.”
شرایط وحشتناک
این کمپ پناهندگی که با شتاب در اواخر سال 2012 و مدتی کوتاه پس از سقوط حلب به دست شورشیان، برپا شد، قبلا 6هزار سکنه داشت، اما اکنون 17هزار نفر را در خود جای داده است. این 17هزار سکنه که از بمباران و حکومت داعش در اعزاز فرار کرده اند، در شرایطی وحشتناک زندگی می کنند و منتظر فرصتی برای بازگشت به خانه هستند.
زندگی در کنار گذر مرزی برای ساکنان این کمپ آسان نبوده است، و هر نوع تصوری درباره امنیت به خاطر نزدیکی آن به ترکیه، خیالی بیش نیست. سپتامبر سال گذشته، درگیری عظمیی بین دیگر گروه های شورشی و داعش در این منطقه رخ داد، که در جریان آن خودروهای مسلح به رگبار برای تسخیر شهر اعزاز به سمت آن یورش می بردند.
از آن موقع، شمال سوریه بسیار خطرناکتر شده است. خبرنگاران داخلی و خارجی ربوده و اعدام شده اند، کارکنان ان جی او ها به جرم “جاسوسی” هدف قرار گرفته اند، و سکنه این منطقه از ترس حکومت بیرحم داعش پنهان شده اند.
گذرگاه مرزی که یک معبر حیاتی برای ارسال تدارکات به این کمپ و شمال سوریه است، بسته به احتمال خطر حمله از سوی داعش، در فواصل معینی بسته بوده است.
به خاطر دسترسی نامتداوم به تدارکات و وضعیت خطرناکی که مانع از حضور ان جی او ها و خبرنگاران شده است، این کمپ و سکنه آن برای ادامه زندگی تا حد زیادی به حال خود واگذارده شده اند.
بعضی اوقات بوی تعفن در کمپ باب السلام غیر قابل تحمل است. بر اثر نبود تجهیزات توالت و وجود زمینهای باتلاقی و خیس، چاله هایی پر از آب سبز و گل در نزدیکی قطعه زمین های خاکی که محل بازی کودکان است به وجود آمده است.
“ابو محمد” که پدر دو فرزند و از اهالی حلب است می گوید: “اینجا هیچ احساس امنیت نمیکنیم. همیشه نگرانیم، نگران از [داعش].” آنها بیش از یک سال است که در این کمپ زندگی می کنند.
“عقب نشینی تاکتیکی”
داعش به منطقه ای عقب نشینی کرده است که از “الباب” در غرب تا “منبج” و “جربلوس” و دژهای این گروه در “رقه” در شمال شرق سوریه دامنه دارد.
“ایمن التمیمی” عضو پیوسته “انجمن خاورمیانه” که درباره گروه های جهادگرا پژوهش می کند، می گوید: “در نهایت اعزاز ارزش استراتژیک اندکی برای [داعش] داشت، چرا که این شهر از دیگر مناطق مجاور آن جدا افتاده بود… و آنها دائما از سوی دیگر گروه های رقیب تحت محاصره بودند. بنابراین این عقب نشینی تاکتیکی بود.”
اعزاز پیش از آغاز جنگ منزلگاه حدود 50هزار نفر بود، اما حدود 10 هزار نفر از این شهر فرار کرده اند که فرار بیشترشان به خاطر حکومت سختگیرانه داعش بوده است.
“ابو بلال” که راننده ای شاغل در این شهر است می گوید: “آنها دین را به بازی گرفته بودند، مردم را مجبور می کردند که نماز بخوانند. آدم ها را می آوردند و سرشان را در ملا عام قطع می کردند. مثلا این آدم جان دارد، نه؟”
بسیاری از سکنه وقتی ازشان درباره زندگی تحت حکومت داعش سوال می شد طفره می رفتند، آنها از بازگشت این گروه هراسان بودند و نسبت به سوال پرسیدن یک خبرنگار بدگمان. داعش علیرغم عقب نشینی اش، تعدادی وفادار و جاسوس بر جای گذاشته است.
“لواء التوحید” تشکیلات شورشی که اکنون کنترل اعزاز را به دست دارد، به مقابله با حامیان داعش ادامه می دهد. اخیرا وقتی تله های انفجاری که اعضای داعش به جای گذاشته اند منجر می شد، صدای انفجار شدید به گوش می رسید.
یک سال پیش، وقتی نیروهای اسد اعزاز را با موشک های اسکاد بمباران کردند، خیابان اصلی شهر ویران شد. بمباران با موشک اسکاد مجازات برای حامیان شورشیانی بود که فرودگاه نظامی “منغ” در چند کیلومتری این منطقه اشغال کرده بودند.
هم اکنون شهر زنده است. زنان آزادانه در خیابان ها راه می روند، و میوه و سبزیجات برای فروش در مغازه های کوچک موجود است. مردی که روی ویلچر نشسته است، روی یک میز کارت که دورش را گروهی از بچه ها گرفته اند سیگار می فروشد. داعش دخانیات را ممنوع کرده بود.
تدارکات هم دوباره در حال ورود به کمپ باب السلام است. روزی که داعش عقب نشینی کرد، 200 کامیون در ترکیه پشت مرز “اونکوپینار” منتظر بودند تا اینکه مرز به مدت یک روز باز شد.
با این حال، حفظ سرزندگی مردم شاید راحت نباشد… اما فعلا مردم از پیروزی کوچکشان خوشحال هستند. ابو بلال با لبخند می گوید: “خوشحال کننده است. بی زحمت می شود از شهر خارج شد، الحمدلله.”
منبع: الجزیره
عکس: Emma Beals/Al Jazeera
ترجمه: شفقنا
انتهای پیام
www.afghanistan.shafaqna.com