شفقنا افغانستان-مردم جهان هنوز هم آن روز ماه مه سال 2003 را به خاطر دارند، همان روزی که جورج دبلیو.بوش رییس جمهور وقت آمریکا بر روی عرشه ناو هواپیمابر “یواس اس آبراهام لینکلن” حضور یافت و از آن “ماموریت به آخر رسیده” گفت و پایان جنگ در عراق را اعلام کرد. و پس از آن بود که جنگ تمام عیار داخلی در عراق درگرفت و بی شمار عراقی و همین طور صدها سرباز آمریکایی جان خود را بر اثر این جنگ از دست دادند.
در آن زمان باراک اوبامای دمکرات بارها آن “ماموریت به آخر رسیده” بوش را مورد انتقاد و استهزا قرار داد و این انتقادها بعدها و زمانی که بوش با مسئولیت خود نیروهای آمریکایی در عراق را تقویت و استراتژی خود را در جنگ علیه شورشیان عراق تغییر داد نیز ادامه یافت. و امروز اوباما نیز “ماموریت به اتمام رسیده ” خود را تجربه می کند. او در دسامبر 2011 در فورت براگ طی یک سخنرانی خروج کامل نیروهای آمریکایی از عراق را اعلام کرد و از “لحظه پیروزی” گفت و ادعا کرد که آمریکایی ها “عراقی مقتدر، باثبات و مستقل” را از خود بر جای گذاشته اند.
اما پیروزی های ارضی اخیر گروه تروریستی موسوم به دولت اسلامی عراق و بلاد شام یا همان گروه داعش نشان می دهد که آمریکایی ها تا چه اندازه آن پیروزی هایی را که البته در حمامی از خون به دست آورده بودند، بار دیگر از دست داده اند. امروز موصول و استان انبار و نینوا در دست نیروهای تروریست و رادیکال است. نیاز اوباما به خروج فوری از عراق و ناتوانی او در عقد یک قرارداد امنیتی با دولت عراق کار را به جایی رساند که امروز حتی کوچک ترین اثری از آن ثبات و بازسازی مورد ادعای آمریکا در عراق دیده نمی شود.
البته این به معنای آن نیست که تنها آمریکایی ها مقصر فروپاشی دوباره عراق به شمار آیند. نوری المالکی نخست وزیر عراق نیز در این مورد خطاهای زیادی مرتکب شد و همو بود که آن طور که باید و شاید برای برقراری آشتی و وحدت بیشتر میان شیعیان و اهل تسنن تلاشی به خرج نداد. اما این که گروهی مانند داعش که از جمله گروه های منشعب شده از القاعده است و حتی مردان القاعده نیز آنان را تندروتر از خود می دانند، توانسته است که نه تنها شهر رقعه سوریه بلکه دومین شهر بزرگ عراق و مناطقی مهم در شمال این کشور را به اشغال خود درآورد ، بی تردید حاصل و پیامد تردیدها و بی عملی های دولت آمریکا است. استرتژی متزلزل اوباما در برابر بحران های جهانی و خستگی آمریکایی ها از جنگ و فروپاشی و تزلزل برخی دولت های عربی در این میان نقش عمده ای دارد و آن چه که امروز در عراق و گاه لبنان می گذرد مشابه همان چیزی است که در سوریه جریان دارد.
بر پایه یکی از تحقیقات منتشر شده خطر تروریسم در سراسر جهان در طی سال های گذشته افزایشی نگران کننده داشته است. در همان حال که در سال 2007 تنها 28 گروه جدا شده از القاعده وجود داشت این رقم در سال 2013 به 49 گروه رسید. بر اساس این گزارش در سال 2007 یکصد حمله تروریستی انجام شده است اما این رقم در سال گذشته به 950 مورد رسید و شمار نفرات این گروه های تروریستی نیز از 44000 نفر به 105000 نفر رسیده است یعنی بیش از دو برابر تعداد آنها در سال 2007.
افزون بر آن شمار حملات نیروهای وابسته به القاعده نیز سه برابر شده است. حتی وزارت امور خارجه آمریکا نیز در آخرین گزارش خود اعتراف کرد که تعداد حملات تروریستی از مدت ها پیش به شدت روند صودی داشته و تنها از سال 2012 تا سال 2013 این رقم از 6700 حمله به 9700 حمله افزایش پیدا کرده است. و 18000 نفر بر اثر این حملات جان خود را از دست داده و 33000 نفر مجروح شده اند.
در همان حال که چند سال پیش در غرب این امید شکل می گرفت که انقلاب های عربی می تواند و باید تروریست ها و جهادی ها را از حمایت های اجتماعی محروم کرده و زمینه های رشد و نمو آنها را از بین ببرد، نتیجه کاملا خلاف تصور غربی ها رقم خورد. فروپاشی تشکیلات دولتی در لیبی و مصر و یا حتی در مالی به تروریست ها این امکان را داد که از این کشورها به عنوان مناطق عملیاتی و استراحت و آموزش استفاده کنند و از سوی دیگر تداوم جنگ داخلی در سوریه بهترین ابزار را در اختیار گروه های تروریستی قرار داد تا به کمک آن به جذب گسترده نیرو و پول و اسلحه مشغول شوند.
امروزه سوریه که تا همین سه سال پیش کشوری امن و آباد بود به افغانستان دوم بدل شده و جذابیت خاصی برای تروریست ها دارد و این گروه ها می توانند از خاک این کشور برای آموزش و تربیت نسل آینده تروریست ها استفاده کرده و از همان جا اندیشه ها و مقاصد خود را به دیگر کشورها سرایت دهند و از تجربه های جنگی خود در کشورهای همسایه استفاده کنند. و در عراق امروز دقیقا همین اتفاق افتاده است. گروه دولت اسلامی یا همان داعش از مرزهای بی در و پیکر سوریه برای عبور و مرور نیروهای خود استفاده کرد و در آغاز کار شمار زیادی از جهادی های داوطلب را از سراسر جهان به آن منطقه و البته به کشور همسایه یعنی عراق کشاند. گروه دولت اسلامی اما پس از چند پیروزی در آغاز کار ناگهان با مقاومت سنگینی از سوی گروه های شورشی میانه رو تر و همین طور نیروهای کرد روبرو شد و به همین خاطر بود که پس از تقویت بیش از پیش نیروهای خود در خاک سوریه توجه خود را به شمال عراق معطوف کرد یعنی همان منطقه ای که ارتش عراق چندان تحرک و نفوذی در آن ندارد و علاوه بر آن منابع عظیم نفت موصول نیز غنیمتی بس گرانبها و جذاب به نظر می آید.
گروه دولت اسلامی امروز در نظر دارد که آرمان خود یعنی تشکیل یک نظام خلافت را در منطقه ای بسیار وسیع به مورد اجرا گذارد یعنی منطقه ای که از بخش هایی از دو کشور عراق و سوریه تشکیل می شود. بدون تردید می توان گفت که از زمان فروپاشی اتحاد میان القاعده و طالبان در افغانستان به دست نیروهای آمریکایی، تا به امروز کمتر گروه تروریستی توانسته است پیروزی هایی در این حد و اندازه نصیب خود کند. و باز هم رادیکال های بیشتری از سراسر جهان به گروه دولت اسلامی خواهند پیوست و سازمان های جدید به کمک های مالی به این گروه خواهند پرداخت. به این دلایل است که می توان اشغال موصول را یک عملیات کاملا مشترک به شمار آورد.
اوباما همواره در عرصه سیاست خارجی رفتاری کاملا ضد بوش از خود نشان می داد و ظاهرا به هیچ عنوان نمی خواست که خطاهای سلف خود را تکرار کند. اما امروز نه تنها سیاست اوباما در این مورد شکست خورده است بلکه دیگر جورج دبلیو.بوشی هم نیست که بتوان همه گناه ها و خطاها را به گردن او انداخت. اوباما فراموش کرده است که خطاهای ناشی از گزافه گویی و اغراق ( از نوع خطاهای بوش) و خطاهای برخاسته از اهمال کاری ( از نوع خطاهای اوباما) پیامدهایی دارد که غالبا در دراز مدت خود را نشان می دهد.
غرب و به ویژه آمریکا هرگز نتوانست به ایجاد ثبات در لیبی پس از سقوط آن دیکتاتور یعنی معمر قذافی کمکی کند و چنانچه در سوریه نیز مشابه آنچه که در لیبی شاهد بودیم اتفاق بیافتد باز هم وضعیتی به مراتب بدتر از لیبی به وجود خواهد آمد. اما اروپا بر خلاف آمریکا درست در کنار دیوارهای خود شاهد افزایش روزافزون نیروهای تروریستی است و این وضعیت با آن چه که در افغانستان در دوران طالبان و القاعده روی می داد تفاوت دارد. زیرا وضعیت وخیم امروز در منطقه خاورمیانه اتفاق می افتد که فاصله چندانی با اروپا ندارد اما افغانستان به مراتب فاصله بیشتری از خاک اروپا دارد. به همین دلیل اروپایی ها نباید بار دیگر دچار خطا شوند و خطر جهادی های بین المللی را دست کم بگیرند.
منبع: دی ولت
ترجمه: محمدعلی فیروزآبادی – شفقنا
انتهای پیام
www.afghanistan.shafaqna.com