زمان انتشار : ۱۰ قوس ,۱۳۹۷ | ساعت : ۱۲:۵۸ | کد خبر : 302518 | چاپ

پست های مهم وزارت خارجه در انحصار نمایندگان احزاب سیاسی

‌پست‌های وزارت امور خارجه از سال‌ها به این‌سو به دلیل داشتن معاشات بلند و مأموریت در خارج از کشور بدل به نهاد اعطای پاداش به متحدان و واسطه‌های سیاسی دولت شده است. به همین دلیل از سال‌های درازی به این‌سو و هم اکنون نیز بخشی از کارمندان وزارت خارجه را «آقازاده‌های رهبران سیاسی و جهادی» تشکیل می‌دهند. کسانی که در پست‌های مهمی گماشته شده‌اند و به خاطر وابسته بودن به جریان‌های سیاسی و قومی در این وزارت جا خوش کرده‌اند.

به گزارش شفقناافغانستان به نقل از روزنامه هشت صبح؛ این است که این امر در وزارت امور خارجه، منجر به ورود افراد کم‌سواد، بی‌علاقه به مسلک و ناآشنا به دیپلوماسی و زبان انگلیسی به وزارت خارجه شده است. از سویی هم در جریان کار گفته می‌شود که افراد نام برده تنها به واسطه سیاسی خود گزارش می‌دهند. این موضوع سبب ناکارآمدی، چند دسته‌گی و حتا سکته‌گی در کار وزارت خارجه شده است.

صلاح‌الدین ربانی، سرپرست کنونی وزارت امور خارجه، زمانی‌ که در ماه جدی ۱۳۹۳ خورشیدی، از مجلس نمایندگان رأی اعتماد گرفت، به نماینده‌گان وعده سپرد که وزارت خارجه را به «کلی اصلاح خواهد کرد». اما اکنون یافته‌های ۸صبح نشان می‌دهد که او نیز بر دور باطل گذشته چرخیده و تقرری‌های حزبی و قومی در زمان ماموریتش نیز ادامه یافته است.

آن‌چه در این گزارش مستندسازی شده، نشان می‌دهد که در زمان مأموریت آقای ربانی، بیش‌تر افرادی که به دستگاه دیپلماسی کشور راه یافته‌اند، از آدرس حزب جمعیت و به خصوص از ولایت‌ بدخشان- زادگاه آقای ربانی- بوده‌اند. تا همین چند سال پیش، ولایت بدخشان جزو ولایت‌های بود که کم‌ترین افراد را در وزارت خارجه داشت اما هم اکنون این ولایت در شمار پنج ولایتی است که بیش‌ترین کارمندان و دیپلمات‌های وزارت خارجه از این ولایت استخدام شده‌اند.

در کنار این موضوع، یک منبع در وزارت خارجه به ۸صبح گفت که صلاح‌الدین ربانی، پیش از موعد، حکم مقرری بسیاری از افراد مربوط به حزب جمعیت را تا ماه سنبله ۱۳۹۸ نیز امضا و به طی مراحل گذاشته است. به گفته‌ی این منبع آقای ربانی در صورت کنار رفتن، مایل است که افراد خودش را هم‌چنان در دستگاه دیپلماسی حفظ کند.

یافته‌های ۸صبح نشان می‌دهد که شمار زیادی از وکلا و زورمندان فرزندان یا بسته‌گان‌شان را بدون پیشینه تحصیلی در دیپلوماسی و روابط بین‌الملل، و بدون اشتراک در کنکور ورودی وزارت خارجه، به حیث کارمند و دیپلومات گماشته‌اند. این گزینش‌ها از سال‌های سال به این‌سو ادامه داشته و در زمان آقای ربانی نیز به نحوی بی‌سابقه افزایش یافته است. لست کامل این گونه گزینش‌ها در پی خواهد آمد.

از سویی هم فرزندان شمار زیادی نماینده‌گان پارلمان، مقامات ارشد وزارت امور خارجه و حزب وزیر امور خارجه بدون در نظر داشت مقرره داخلی که ایجاب سه سال کار در مرکز است، به حیث دیپلومات در نماینده‌گی‌های مهم سیاسی در بیرون از کشور مقرر شده‌اند. حتا بر اساس اسناد و معلومات، شماری از دیپلومات‌های نام برده فاقد اسناد لازم تحصیلی هستند.

تقرری‌های غیر ‌مسلکی و سلیقه‌ای عمدتاً از میان بسته‌گان اعضای ارشد حزب جمعیت در رده‌های مختلف دستگاه دیپلوماسی و نماینده‌گی‌های سیاسی، ناهم‌آهنگی میان مرکز و نماینده‌گی‌های سیاسی، انحصار برخی از صلاحیت‌های ویژه‌ی وزارت امور خارجه توسط ارگ و شورای امنیت و تعیینات غیرمسلکی این دو نهاد در سفارت‌ها و اختلافات میان رهبران حکومت وحدت ملی کارایی سیاست خارجی کشور را به شدت ضعیف ساخته است. به همین دلیل گفتارها و رفتارهای ناهم‌آهنگ و گاه اظهارات ضد هم شده است. تا جایی که نماینده‌گی‌های سیاسی به هدایات و مکاتیب وزارت امور خارجه هیچ‌گونه اعتنایی ندارند. و برخی از سفارت‌خانه‌های افغانستان به جای گزارش‌دهی به وزارت امور خارجه، تنها به وزارت مالیه و اداره امور ریاست جمهوری پاسخ‌گو هستند.

چگونه‌گی گزینش کارمندان داخلی

بر اساس قانون اساسی کشور، هر شهروند از حق کار برخودار می‌باشد و هم‌چنان قانون کار با صراحت بر این که دولت مسوولیت دارد تا فرصت‌های شغلی را مساویانه برای تمامی شهروندان فراهم سازد، بر برابری فرصت‌های شغلی تأکید می‌ورزد. طرزالعمل‌ها و قوانین مربوط به خدمات ملکی نیز روندهای استخدام نهادهای دولتی را مستلزم اصل شایسته‌گی می‌کند.

هم‌چنان فرمان شماره ۹۲ رییس جمهور، کمیسیون مستقل اصلاحات اداری و سایر نهادهای دولتی را مکلف می‌سازد که از هر گونه اعمال نفوذ، جانب‌داری و روابط شخصی در روندهای تقرر جلوگیری نمایند. به همین ترتیب، فرمان شماره ۴۵ رییس جمهور صراحت دارد که کارمندان بلندپایه دولتی از هرگونه دخالت و وساطت غیرقانونی در روند تقرر و استخدام خودداری کنند.

از سویی هم در قانون کارکنان دیپلوماتیک و قونسلی، فصل دوم، ماده‌ پنجم، شرایط گزینش کارمند در وزارت خارجه را چنین برشمرده است: مدرک تحصیلی، بدون ذکر سطح تحصیلات، در حقوق، علوم سیاسی، اداره و تجارت، ژورنالیزم، اقتصاد یا ادبیات و نیز آشنایی با یکی از زبان‌های خارجی است. ظاهراً روند استخدام وزارت امور خارجه در برگیرنده امتحان ورودی، مصاحبه، تکمیل دوره امتحانی، سپری نمودن دوره آموزشی انستیتوت دیپلوماسی، دانستن انگلیسی یا یکی از زبان‌های بین‌المللی و مهارت ‌در برنامه‌های کامپیوتر است. اما با این حال یافته‌های ۸صبح نشان می‌دهد که داشتن روابط شخصی بر تمامی موارد فوق‌الذکر در طی چهار گذشته پیشی گرفته است.

بر اساس اسناد و گفته‌های منابع مطمین در وزارت امور خارجه، برخی از کارمندان داخلی و خارجی این وزارت که در بست‌های مهم و کلیدی به کار می‌پردازند، حتا بدون تحصیلات دانشگاهی و بدون عبور از مراحل کنکور ورودی وزارت و در نظر داشتن اصل شایسته‌سالاری در این وزارت استخدام شده‌اند.

روزنامه ۸صبح توانسته است با اتکا به منابع مطمین و قابل اعتماد در وزارت امور خارجه، در حدود ۱۲۰ نفر از کارمندان این وزارت را که از سوی احزاب، نماینده‌گان شورای ملی و چهره‌های بانفوذ معرفی شده‌اند، را مستندسازی کند. هرچند این آمار بیانگر همه نابسامانی موجود در این وزارت نیست و به گفته منابع، شمار افرادی که از آدرس بلندپایه‌گان به وزارت خارجه راه‌یافته‌اند، به مراتب بیش‌تر از این رقم است.

برای درک بهتر این موضوع به جدول زیر که اطلاعات افراد منسوب به چهره‌های با نفوذ را نشان می‌دهد، مراجعه کنید:

شماره اسم و تخلص وابستگی  و وظیفه قبلی وظیفه کنونی
۱ خیرالله آزاد مدیر خبر تلویزیون نور و از نزدیکان صلاح‌الدین ربانی مستشار در سفارت افغانستان در دهلی جدید
۲ ذلگی سجاد مشاور حقوقی تلویزیون نور و از نزدیکان صلاح‌الدین ربانی رییس دفتر وزارت خارجه
۳ صبغت‌الله احمدی پسر مرحوم قاری رحمت‌الله از فرماندهان پشین حزب جمعیت سرپرست سخنگو و معاون اطلاعات
۴ مصدق فقیری پسر مرحوم نسیم فقیری، عضو رهبری جمعیت اسلامی معاون ریاست تشریفات وزارت
۵ جاهد پسر عمه صلاح‌الدین ربانی کارمند دفتر سخنگو
۶ زینب حکیمی دختر واقف حکیمی از اعضای جمعیت اسلامی کارمند همکاری‌های منطقه‌ای
۷ نادیه شهیم دختر قدم‌شاه شهیم، سفیر افغانستان در عمان کارمند ریاست حقوق‌بشر و زنان
۸ محمدی پسر بسم‌الله محمدی، وزیر دفاع پشین و عضو جمعیت کارمند ریاست روابط فرهنگی
۹ محمدیورش اغبر پسر ظاهر اغبر، جنرال قونسل در مونیخ آلمان کارمند ریاست امور اقتصادی
۱۰ ذبیح صادقی از نزدیکان و دستیاران صلاح‌الدین ربانی سکرتر جنرال در قونسلگری افغانستان در نیویارک
۱۱ آمنه مسعود دختر احمدضیا مسعود و خواهرزاده صلاح‌الدین ربانی سکرتر دوم سفارت افغانستان در پاریس
۱۲ محمد حبیبی برادر اقبال از دستیاران صلاح‌الدین ربانی کارمند در ریاست امور اقتصادی
۱۳ سیدداوود امین از بستگان صلاح‌الدین ربانی سکرتر اول در جنرال قونسلگری افغانستان در لاسنجلس امریکا
۱۴ خالد آرمان  از افراد نزدیک به جنرال دوستم، رهبر جنبش ملی افغنستان کارمند وزارت خارجه 
۱۵ هلال رحیم دختر معاون جنبش ملی و از نزدیکان صلاح‌الدین ربانی سکرتر دوم در سفارت افغانستان در واشنگتن
۱۶ ادریس دقیق پسر محمود دقیق عضو جمعیت اسلامی معاون ریاست امور قونسلی وزارت خارجه
۱۷ رحیم‌الله پیرزاده از بستگان عطامحمد نور، عضو رهبری جمعیت اسلامی معاون ریاست امور فرهنگی وزارت خارجه
۱۸ …… احمدزی برادر نذیراحمد احمدزی، عضو مجلس نماینده‌گان جنرال قنسول پشین افغانستان در کراچی پاکستان
۱۹ سید حامد نعمانی از بستگان صلاح‌الدین ربانی آمر استخدام ریاست منابع‌بشری
۲۰ سیدعبدالهادی سیار از بستگان فامیلی صلاح‌الدین ربانی مستشار افغانستان در دبی
۲۱ شبانه احمدی دختر احمدی، معاون ریاست اداری وزارت خارجه سکرتر اول سفارت افغانستان در کانادا
۲۲ عبیر اعتبار پسر یوسف اعتبار، عضو جمعیت و مشاور وزارت خارجه کارمند وزارت خارجه
۲۳ صابر اعتبار پسر یوسف اعتبار، عضو جمعیت و مشاور وزارت خارجه کارمند وزارت خارجه
۲۴ امین محمد رامین از نزدیکان صلاح‌الدین ربانی رییس همکاری‌های منطقه‌ای
۲۵ فرامرز حسینی از بستگان صلاح‌الدین ربانی دستیار ویژه و از کارمندان ریاست تشریفات
۲۶ ذبیح مهدیار از بستگان صلاح‌الدین ربانی معاون ریاست دفتر
۲۷ امین‌الله آزادانی از بستگان محمداسماعیل خان، عضو رهبری جمعیت اسلامی رییس نماینده‌گی وزارت خارجه در هرات
۲۸ یاسر صادق پسرمحمداسماعیل خان، عضو رهبری جمعیت جنرال قنسول پشین افغانستان در ونکوور کانادا
۲۹ ارساری اتشه سابق تجاری در تهران و از افراد نزدیک به صلاح‌الدین ربانی نامزد سفیر کشورهای اروپایی/ فعلا کارمند ریاست دفتر
۳۰ فردین برمکی از نزدیکان صلاح‌الدین ربانی دیپلومات در سفارت افغانستان-چک
۳۱ محبوب‌الله افخمی از نزدیکان صلاح‌الدین ربانی کارمند مرکز مطالعات استراتیژیک
۳۲ متین امین از افراد جمعیت اسلامی سرپرست معاونیت انستیوت دیپلوماسی
۳۳ باسط کریمی خواهرزاده محمدعظیم محسنی، عضو مجلس نماینده‌گان سکرتر دوم سفارت افغانستان در برلین
۳۴ فضل‌الرحمن فضل‌یار معاون پشین ریاست پنجم وزارت خارجه و از نزدیکان صلاح‌الدین ربانی مستشار در سفارت افغانستان در واشنگتن
۳۵ خلیل پارسا خسربره امان‌الله گذر، عضو رهبری جمعیت اسلامی دیپلومات در تاجکستان
۳۶ …… عبده  خواهر محمد عبده، عضو مجلس نماینده‌گان کارمند وزارت خارجه/ برادر آقای عبده دیپلمات در پاکستان بود که کشته شد
۳۷ فخرالدین قاری‌زاده از افراد نزدیک به صلاح‌الدین ربانی مشاور فرهنگی وزارت خارجه
۳۸ سیدنورالله راغی از افراد نزدیک به صلاح‌الدین ربانی جنرال قونسل افغانستان در مشهد ایران
۳۹ مسعود سلطانی از نزدیکان صلاح‌الدین ربانی سکرتر اول در نمایندگی افغانستان در سازمان ملل متحد
۴۰ نوید حکیمی برادر قسم حکیمی از نزدیکان صلاح‌الدین ربانی کارمند همکاری‌های منطقه‌ای
۴۱ …. مجددی دختر زلمی مجددی، عضو مجلس نماینده‌گان کارمند وزارت خارجه 
۴۲ ایماق پسر فضل‌کریم ایماق، عضو رهبری جمعیت اسلامی کارمند وزارت خارجه
۴۳ عبدالصمد منیب از اعضای جمیعت اسلامی وزیر مختار در عمان
۴۴ ادریس امانی از نزدیکان سکرتر اول پشین افغانستان در پاریس کارمند سفارت افغانستان در امارات متحده عربی
۴۵ هارون حکیمی از بستگان حکمت خلیل کرزی، معین پشین سیاسی وزارت خارجه سکرتر دوم در سفارت افغانستان در واشنگتن امریکا
۴۶ زبیر یوسفی از نزدیکان نصیراحمد اندیشه، معین مالی و اداری وزارت خارجه سکرتر دوم در سفارت افغانستان در بلجیم
۴۷ پروانه پیکان دختر ثریا پیکان وزیر پشین تحصیلات عالی مستشار در سفارت افغانستان در فرانسه
۴۸ مجید دانش‌یار او بدون این که سه سال در وزارت خارجه ماموریت کار کند، به ماموریت بیرون اعزام شده است جنرال قنسول در لاس انجلس امریکا
۴۹ ذاکر قرار از نزدیکان عطامحمد نور، والی پشین بلخ و از اعضای ارشد جمعیت اسلامی دیپلومات در سفارت افغانستان در اتریش
۵۰ شاکر قرار برادر یکی از نماینده‌گان پارلمان کارمند وزارت خارجه
۵۱ فردوس ابوبکر از بستگان اقبال صافی، نماینده کاپیسا در مجلس سکرتر دوم در سفارت افغانستان در روسیه
۵۲ آرزو نورستانی خانم فرامرز تمنا، رییس مرکز مطالعات استراتیژیک وزارت کارمند دفتر سخنگو
۵۳ نذیر مجیدی دستیار نصیراحمداندیشه، معین مالی و اداری وزارت خارجه مستشار پشین سفارت افغانستان در بروکسل
۵۴ سومن دستیار معین‌اقتصادی؛ او بدون این‌که مطابق به قانون سه سال را در وزارت خارجه کار کند، به ماموریت بیرونی اعزام شده سکرتر دوم سفارت افغانستان در ژنیو سویس
۵۵ سلام سلام آمر سوانح پشین، او بدون این‌که مطابق به قانون سه سال را در وزارت خارجه کار کند، به ماموریت بیرونی اعزام شده سکرتر اول در نیویارک
۵۶ مصطفی رحیمی پسر رحیم رحیمی سکرتر اول پشین افغانستان در پاکستان بدون تکمل شدن  معیار وزارت خارجه در بیرون اعزام شده دوباره سکرتر دوم افغانستان در سازمان ملل متحد تعین شده است
۵۷ زحل سلیم دختر قاضی راحله سلیم، عضو مجلس نمایندگان دپیلومات در نمایندگی افغانستان در سازمان ملل متحد
۵۸ صفت‌الله صافی رییس پشین مرکز رسانه‌های حکومت، آقای صافی یک روزهم در وزات خارجه کار نکرده است وزیر مختار پشین در سفارت افغانستان در قطر
۵۹ حزب الله پسر یکی از فرمانده جمعیت اسلامی افغانستان ماموریت او بدون برگشت به وزارت، برای سه سال دیگر بر خلاف قانون تمدید شده
۶۰ خجسته فنا از افراد نزدیک به رولا غنی، بانوی نخست کشور سفیر افغانستان در اتریش
۶۱ ………………. شوهر نیلوفر ابراهیمی، عضو مجلس نماینده‌گان کارمند سفارت افغانستان در استرالیا، او پس از ختم وظیفه به کشور برنگشته ست. 
۶۲ حامد عضو حزب جمعیت اسلامی دیپلومات در نمانیدگی افغانستان در سازمان ملل متحد
۶۳ هارون واصل فرزند قرار واصل، رییس دانشکده حقوق دانشگاه کابل سکرتر دوم سفارت افغانستان در ترمذ
۶۴ فهیم عیرت از بستگان ضراراحمدعثمانی، او بدون ملاحظه کمیسیون مقرری خارجی به بیرون فرستاده شده دیپلومات درسفارت افغانستان در کانادا
۶۵ شبانه کارگر از بستگان شاکر کارگر نماینده خاص رییس جمهور در امور کشورهای آسیای میانه سکرتر دوم سفارت افغانستان در کانادا
۶۶ الهام آرش از بستگان داکتر احمدمشاهد، رییس پیشین کمیسیون اصلاحات اداری و خدمات ملکی سکرتر دوم وزارت خارجه
۶۷ نوید نورمل دستیار معین سیاسی پشین، او بدون ملاحظه کمیسیون مقرری‌های خارجی به ماموریت بیرونی فرستاده شده سکرتر اول سفارت افغانستان در لندن
۶۸ سراج‌الحق سراج از نزدیکان ضراراحمد مقبل، وزیر خارجه پشین مستشار سفارت افغانستان در یونان
۶۹ مصطفی کریمی بردارزاده شیرمحمد کریمی، لوی‌درستیز پشین دیپلومات سفارت افغانستان در بلجیم
۷۰ کامل صافی از اعضای جمعیت اسلامی سکرتر دوم در سفارت افغانستان در اتریش
۷۱ سایر ترکستانی خواهرزاده ستار درزایی، عضو مجلس نمایندگان سکرتر دوم پشین در سفارت افغانستان در عمان
۷۲ رحیم الله بارز از بستگان نیلوفر ابراهیمی نمانیده مجلس سکرتر دو در جنرال قونسلگری افغانستان در مونیخ
۷۳ عبدالرحمان وردک پسرمرحوم عبدالله وردک،  سکرتر اول در سفارت افغانستان در پاریس. او برخلاف اصول کاری سفارت افغانستان پشنهاد ارتقای بست از سوی ارگ دریافت کرده  مستثار وزیر مختار سفارت افغانستان در فرانسه/  او پس از ختم وظیفه به کابل برگشته
۷۴ ذبیح الله لودین پسر عطاالله لودین، از والی‌های پیشین کارمند وزارت خارجه
۷۵ ذبیح الله الماس پسر حاجی الماس زاهد، مشاور ارشد رییس جمهور کارمند پشین ریاست اول سیاسی
۷۶ حامد سالنگی پسر بصیر سالنگی، عضو شورای رهبری جمعیت اسلامی کارمند اول سیاسی
۷۷ حبیب‌الرحمان حسین‌پور پسر دکتر سیدحسین از اعضای ارشد جمعیت اسلامی مستثار در سفارت افغانستان در چین
۷۸ میرویس شهرزاد از نزدیکان صلاح الدین ربانی کارمند ریاست تشریفات
۷۹ طارق دلاور پسر آصف دلاور مشاور وزارت خارجه مستشار در افغانستان – واشنگتن
۸۰ نقیب‌الله شفیق‌زی او بدون گذراندن سه سال کار در وزارت، به ماموریت بیرونی اعزام شده است سکرتراول در برلین
۸۱ صادق اکبری پسر محمد اکبری عضو پارلمان سکرتر اول در اتریش
۸۲ ویار ستانکزی پسر نصرالله ستانکزی، استاد دانشگاه کابل کارمند دفتر سخنگو
۸۳ درانی از بستگان حمکت کرزی، معین سیاسی کارمند سفارت افغانستان در امارات متحده عربی
۸۴ مسلم جاهد پسر تاج محمد جاهد، وزیر داخله پیشین سکرتر دوم در تاجیکستان
۸۵ حامد فورملی سکرتر معین اقتصادی وزارت خارجه سکرتر دوم در ژنیو سویس
۸۶ یحی نقشبندی پسر وکیل عبدالجبار، نماینده مردم تخار در مجلس سکرتر اول در یونان
۸۷ مسعود مطفی از بستگان عبدالرب رسول سیاف کارمند وزارت خارجه و سکرتر اول پشین در مشهد
۸۸ بشیر ظفری از بستگان قدرت‌الله ذکی نمانیده مجلس سکرتر دوم در عربستان/ برادر آقای ذکی نیز جنرال قنسول در جده است
۸۹ مصور صافی از بستگان اقبال صافی نماینده مجلس سکرتر دوم در اسپانیا
۹۰ …کمال پسر عنایت کمال معاون پشین لوی سانوالی سکرتر اول در کشور اتریش
۹۱ ………… نجرابی پسر میرداد خان نجرابی، عضو مجلس نماینده‌گان سرپرست پشین جنرال قنسولگری افغانستان در دبی 
۹۲ زلمی وفامل او مدت سه سال در داخل کشور ماموریت اجرا نکرده مستشار در اندونیزیا
۹۳ …..فایق او مدت سه سال در داخل کشور ماموریت اجرا نکرده دیپلومات در واشنگتن
۹۴ صلاح‌الدین صالحی از بستگان تاج‌محمد مجاهد عضو جمعیت اسلامی کارمند ریاست تشریفات
۹۵ هادی بحر پسر نادرشاه بحر، عضو مجلس نماینده‌گان دیپلومات در وزارت خارجه
۹۶ کفایت‌الله سباوون پسر وحیدالله سباوون از اعضای ارشد حزب اسلامی کارمند وزارت خارجه
۹۷ ثریا عزیزی از افراد نزدیک به محمدمحقق، معاون ریاست اجرایی کارمند وزارت خارجه
۹۸ …. سیدخیلی پسر سیدخیلی از فرماندهان جهادی کارمند وزارت خارجه
۹۹ دوبرادر، برادرزاده و پسر محمد یونس قانونی محمدیونس قانونی، معاون پشین ریاست جمهوری و از چهره‌های مطرح سیاسی است کارمندان بخش‌های مختلف وزارت امور خارجه 
۱۰۰ تقی خلیلی  پسر محمد کریم خلیلی، رییس حزب وحدت اسلامی و رییس شورای عالی صلح سفیر افغانستان در آذربایجان
۱۰۱ داکتر ابراهیمی برادر عبدالرووف ابراهیمی، رییس مجلس نماینده‌گان معاون ریاست قونسلی
۱۰۲ ….. ابراهیمی برادرزاده عبدالرووف ابراهیمی، رییس مجلس نماینده‌گان سکرتر در سفارت افغانستان در تهران
۱۰۳ …… یون دختر اسماعیل یون، از چهره‌های سیاسی به تازگی به شکل غیرقانونی تعیین بست شده است 
۱۰۴ ….. نادری پسر منصور نادری، از چهره‌های سیاسی کارمند ریاست تشریفات
۱۰۵ … (یک دخترخانم) از نزدیکان عبدالقادر زازی، عضو مجلس نماینده‌گان کارمند سفارت افغانستان در واشنگتن
۱۰۶ فهیم کلکانی پسر داوود کلکانی، عضو مجلس نماینده‌گان و از نزدیکان سیاف دپیلمات در کشور ایتالیا
۱۰۷ منیراحمد کوهستانی برادر نصیراحمداندیشه، معین مالی و اداری وزارت خارجه کارمند ریاست تشریفات
۱۰۸ صدف عیساخیل دختر شکریه عیساخیل، عضو مجلس نماینده‌گان کارمند دفتر سخنگو 
۱۰۹ رحیم صمیم برادر  وکیل صمیم، از اعضای مجلس نماینده‌گان  سکرتر دوم در سفارت افغانستان در مسکو
۱۱۰ …………. خواصی از نزدیکان عبدالستار خواصی، عضو مجلس نمایندگان دپیلمات در مشهد 
۱۱۱ ……. از نزدیکان شاکر کارگر،  کارمند ریاست تکنالوژی 
۱۱۲ بهشته تلاش دختر حبیه سادات، وکیل هلمند در مجلس نماینده‌گان سکرتر سوم در سفارت افغانستان در واشنگتن
۱۱۳ انور منگل پسر گلاب منگل، وزیر پشین سرحدات، اقوام و قبایل کارمند نماینده‌گی وزارت خارجه در پکتیا 

 

آن طوری که در پی آمد در این لست، همه این افراد منسوب به چهره‌های با نفوذ هستند و بدون طی مراحل رقابت آزاد استخدام در وزارت خارجه، به گونه‌ی سفارشی به این وزارت به عنوان کارمندان و دیپلومات‌ها راه یافته‌اند. به گفته منابع در وزارت خارجه، کارمندان نامبرده به جای آن‌که به عنوان کارمندان ملکی و مبرا از گرایش‌های حزبی و کار گروهی کنند، بیش‌تر مطابق گرایش‌های سیاسی شان عمل می‌کنند.

کارمندان خارجی چگونه گزینش می‌شوند؟

وزارت امور خارجه افغانستان دارای ۶۳ مأموریت دیپلماتیک است که از جمله ۴۵ سفارت‌خانه و ۱۸ قنسولگری عمومی است. اما نحوه راه یافتن کارمندان به این نهادها همواره پرسش‌برانگیز بوده است.

با آن‌که مطابق به ماده ششم قانون کارکنان دیپلوماتیک و قونسلی، «کارکنان دیپلوماتیک و قونسلی بعد از سپری نمودن مدت سه سال خدمت بالفعل در خارج از کشور از وظیفه‌ی موجود به مرکز تبدیل گردد. سپری نمودن مدت ذکر شده در مرکز نیز الزامی می‌باشد.» اما اسناد رسیده به ۸ صبح نشان می‌دهد که برخی از افراد منسوب به چهره‌های سیاسی بدون این که حتا یک روز در وزارت خارجه کار کرده باشند، به ماموریت‌های بیرونی فرستاده شده‌اند.

در این جدول، افراد شماره، ۵۴، ۵۵، ۵۸، ۶۱، ۸۰، ۹۲ و ۹۳ از شمار کسانی هستند که بدون گذراندن سه سال کار در وزارت خارجه، با وساطت کارمندان بلندپایه وزارت خارجه و با توجه به سفارش‌ها به نماینده‌گی‌های وزارت خارجه به بیرون از کشور راه یافته‌اند.

مشکل قانونی دیگر این افراد این است که برخی از آن‌ها اسناد لیسانس که حداقل تحصیل در این وزارت است را ارائه نتوانسته‌اند. در حالی که باید راه‌یافته‌گان به ماموریت‌های دیپلماتیک حداقل تحصیلات شان باید در سویه لیسانس باشند. عدم آشنایی با زبان انگلیسی و یا زبان کشور مقصد و همچنان ناآشنایی با نورم‌ها و عرف‌های دیپلماتیک از دیگر ایرادهای وارده بر این دسته از کارمندان وزارت خارجه است.

این همه مشکل قانونی در مورد اعزام کارمندان خارجی وزارت خارجه در حالی نادیده گرفته شده که این کارمندان باید از فیلتر یک کمیسیون ویژه بگذرند و تمام معیارهای لازم نیز توسط این کمیسیون بررسی و تایید شود. در این کمیسیون، وزیر امور خارجه، سه معین این وزارت، رییس دفتر وزیر و رییس منابع بشری شامل اند و همه افراد نامبرده باید «شایسته‌گی و صلاحیت» فردی را که به ماموریت خارجی گزینش می‌شوند، تایید کنند.

اما، برخی از کارمندان وزارت خارجه برآیند کار این کمیسیون را غیر شفاف می‌خوانند. یکی از آن‌ها به ۸صبح گفت که [کمیسیون انتصاب خارجی] در انتخاب دیپلمات‌ها، به جای شایستگی، بیشتر «وابسته‌گی و گرایش‌های سیاسی» را معیار قرار می‌دهند.

این کارمند وزارت خارجه می‌گویند که در وزارت خارجه همین اکنون کارکنان زیادی هستند که بیش از ۴ تا ۶ سال ماموریت اجرا کرده‌اند اما به نماینده‌گی افغانستان به خارج از کشور فرستاده نشده‌‌اند.

پی‌آمد گزینش‌ سلیقه‌ای کارمندان خارجی وزارت خارجه اما این شده است که بسیاری از دیپلومات‌های افغانستان با مسایل و وضعیت سیاسی کشور مقصد کاملا بیگانه هستند و اطلاعات‌شان در مورد کشور میزبان محدود است، هیچ علاقه‌ای به فراگیری اخبار و مسایل آن کشور ندارند و در انجام وظیفه عملاً ناکارآمد بودند.

فریده حمیدی، منشی کمیسیون امور بین‌المللی مجلس نماینده‌گان نیز به ۸صبح گفت که افرادی به کمیسیون مراجعه کرده و شاکی ‌اند که برخی از کارمندان وزارت خارجه در خارج به جای آن‌که به مسایل افغانستان در بیرون رسیده‌گی کنند، با سوءاستفاده از امتیازات مالی و پاسپورت سیاسی وزارت خارجه، مصروف پیشبرد تجارت و کارهای شخصی خودشان هستند.

خانم حمیدی با انتقاد از «انتخاب آقازاده‌ها» به عنوان کارمندان خارجی وزارت خارجه گفت که افراد نامبرده در نشست‌ها و ملاقات‌های دیپلوماتیک حرفی برای گفتن ندارند چون علاقه‌ای به مسایل روز کشور میزبان و مسایل و رویداد‌های بین‌المللی و منطقه‌ای از خود نشان نمی‌دهند.

احمدفرید، سخنگوی کمیسیون اصلاحات اداری و خدمات ملکی نیز به ۸صبح گفت که بررسی‌های مشترک وزارت امور خارجه و کمیسیون مستقل اصلاحات اداری و خدمات ملکی نشان می‌دهد که شماری از کارمندان این وزارت به خاطر نداشتن مهارت‌های لازم به یکی از پنج زبان مهم بین‌المللی، نمی‌توانند تمامی امور مربوط به وظایف‌شان را در کشورهای محل وظیفه، به وجه احسن انجام بدهند.

به گفته وی، به منظور ارزیابی ظرفیت زبانی کارمندان وزارت امور خارجه، طرزالعمل مشخصی ترتیب شده است. بر بنیاد این طرزالعمل، کارمندان وزارت امور خارجه، هم در داخل و هم در بیرون از کشور، برای تثبیت سویه، باید امتحان زبان‌های بین‌المللی را مطابق معیارهای پذیرفته‌شده‌ی بین‌المللی بگذرانند.

او گفت کارمندان وزارت امور خارجه در نتیجه‌ی امتحان، بر اساس سه سطح دانش زبانی دسته‌بندی می‌شوند: کارمندانی که از سویه‌ی بالای زبانی برخوردارند به وظایف‌شان ادامه خواهند داد، کارمندانی با سویه‌ی متوسط زبانی به منظور ظرفیت‌پروری، به کورس‌های آموزشی معرفی خواهند شد و در پایان دوره‌ی آموزشی، از آنان امتحان مجدد گرفته خواهد شد. و کارمندانی با سویه‌ی پایین دانش زبانی، در بخش‌های اداری و خدماتی توظیف خواهند شد.

نفوذ دوامدار

دخالت چهره‌های حزبی، افراد بانفوذ و نماینده‌گان شورای ملی در گزینش کارمندان وزارت خارجه تازه‌گی ندارد. از سال‌های سال به این سو، دستگاه دیپلوماسی کشور همواره محل کشمکش و چانه‌زنی نماینده‌گان و افراد با نفوذ بوده است. داکتر رنگین دادفر سپنتا، که در سال‌ ۲۰۰۶ از سوی حامد کرزی به عنوان وزیر خارجه برگزیده شد، نیز در کتابش به چنین مواردی اشاره می‌کند.

«روزی وکیلی از هرات در ولسی‌جرگه سوانح هفت نفر را به منظور تقرر در کادر دیپلوماتیک وزارت خارجه به من سپرد و گفت که این افراد از جانب من و استاد… معرفی شده‌اند. وقتی او رفت به دوسیه‌ها نگاه کردم بیش‌تر آن‌ها تحصیلات عالی نداشتند و هیچ یک از آن‌ها به زبان‌های بین‌المللی آشنایی نداشتند. مشکل را با آن آقای وکیل در میان گذاشتم وی برآشفت و ناراحتی‌اش را از این که از من حمایت کرده است، ابراز کرد.» سیاست افغانستان؛ روایتی از درون، صفحه ۱۳۰

در بخش دیگر در همین صفحه این کتاب آمده:«… یک وکیل زن با کسی به دفتر ملاقاتم آمد و گفت می‌خواهم تا ایشان به حیث مستشار در قزاقستان مقرر شوند. گفتم ایشان تجربه‌ی کار دیپلوماتیک دارند؟ گفت نه، تازه آغاز به کار خواهند کرد. من گفتم که ایشان می‌توانند به کار آغاز کنند، مشروط بر این که در کانکور عمومی وزارت خارجه موفق شوند […] همان دم، در دفتر ملاقات من، کسی که می‌خواست به حیث مستشار مقرر شود به نماینده مردم گفت: «وکیل صاحب پول مرا پس بدهید، شما به من وعده‌ی دروغی داده بودید.»

بیش‌ترین کارمندان از کدام ولایت‌ها هستند؟

معلوماتی که روزنامه ۸صبح بدست آورده، نشان می‌دهد که بیش‌ترین کارمندان وزارت امور خارجه از ولایت کابل هستند و ولایت‌های پروان، پنجشیر، هرات، بدخشان، لوگر، غزنی، بلخ و قندهار از شمار دیگر ولایت‌هایی‌اند که بیش‌ترین کارمندان وزارت امور خارجه را به خود اختصاص داده‌اند.

از سویی هم یک منبع در وزارت خارجه به ۸صبح گفت که به دلیل این که وزیران خارجه در طی سال‌های گذشته از ولایت‌های هرات، پروان و بدخشان بوده‌اند، لذا بر اساس شکل زیر، باشنده‌گان این ولایت بیش‌تر توانسته‌اند که به این وزارت راه یابند.

 برای دانستن بیش‌تر به جدول زیر مراجعه کنید.

میزان تحصیلات کارمندان

نفوذ دوامدار افراد بلندپایه باعث شده تا نخبه‌گان و چهره‌های تحصیل‌کرده کمتر مجال راه‌یابی به وزارت خارجه داشته باشند. به همین دلیل افراد فارغ صنف دوازدهم و چهاردهم نیز در شمار کسانی اند که به این وزارت راه یافته و یا هم به ماموریت‌های بیرونی اعزام شده‌اند

معلوماتی که در اختیار روزنامه ۸ صبح، قرار گرفته نشان می‌دهد که از میان ۶۲۰ کارمند داخلی این وزارت، ۷ درصد آن (۴۶نفر) فارغ صنف دوازدهم، ۴ درصد (۲۵نفر) فارغ صنف چهاردهم، ۶۱ درصد(۳۸۰ نفر) به سویه لیسانس، ۲۵درصد(۱۵۲نفر) به سویه ماستر، دو درصد (۱۲نفر) به سویه دکترا و یک درصد (۵نفر) تحصیلات‌شان مشخص نشده است.

از سویی هم میزان تحصیلات کارمندان خارجی وزارت خارجه کشور از این قرار است: از میان ۴۴۰ کارمند خارجی این وزارت، یک درصد (۶نفر) فارغ صنف دوازدهم، سه درصد، (۱۲نفر) فارغ صنف چهاردهم، ۶۴درصد(۲۸۱نفر) به سویه لیسانس، ۲۱درصد(۹۴نفر) به سویه ماستر، سه درصد(۱۳نفر) به سویه دکترا هستند. هم‌چنان میزان تحصیلات ۸ درصد (۳۴نفر) از کارمندان خارجی وزارت خارجه کشور نامشخص اعلام شده است. برای توضیح بیش‌تر به شکل زیر مراجعه کنید:

چند دسته‌گی دستگاه دیپلماسی

منابعی در وزارت خارجه به ۸صبح می‌گویند، پس از آن که صلاح‌الدین ربانی، از سوی مجلس نماینده‌گان سلب اعتماد شد، هم‌آهنگی کاری میان وزارت امور خارجه و نماینده‌گی‌های سیاسی و قونسلی این وزارت از بین رفته است.

یک منبع مهم که نمی‌خواهد از او در این گزارش نام گرفته شود با ارایه اسناد و مدارک مدعی است که برخی سفارت‌خانه‌ها به مکتوب‌ها و هدایات سرپرست وزارت خارجه بی‌اعتنا بوده و حتا بعضی از سفیران از پذیرش کارمندان وزارت خارجه که از سوی صلاح‌الدین ربانی به حیث دیپلومات در آن سفارت معرفی می‌شوند، سر باز می‌زنند.

به گفته این منبع، صلاح‌الدین ربانی، چندی پیش فردی را به عنوان دیپلومات به سفارت افغانستان در امارات متحده عربی معرفی کرده بود اما سفیر افغانستان در امارات از پذیرفتن وی خودداری کرد و کارمند یادشده ناگزیر شد که دوباره به کابل برگردد.

بر اساس معلومات که از آدرس‌های مختلف در اختیار روزنامه ۸صبح قرار گرفته، هم اکنون مسوولان سفارت‌های افغانستان در امریکا، ناروی، کانادا، روسیه، اسلام‌آباد، امارات متحده عربی، آلمان و … از پذیرفتن دستورهای سرپرست وزارت خارجه خودداری می‌کنند و خودشان را به این نهاد پاسخ‌گو نمی‌دانند.

به عنوان نمونه، یکی از سفارت‌خانه‌های افغانستان عنوانی اداره امور ریاست جمهوری پیشنهادی می‌فرستد و تقاضا می‌کند که در امر خریداری یک پایه پرینتر برای سفارت یادشده همکاری کند.

در یک مورد دیگر، زمانی که وزارت خارجه تصمیم گرفت برخی از سفیران و دیپلماتان را به دلیل کبر سن به تقاعد سوق دهد، یکی از سفیران افغانستان در کشورهای اروپایی عنوانی وزارت مالیه نامه‌ای می‌فرستد و می‌گوید که او کارمند وزارت خارجه نیست و چرا در این لست نام او نیز گنجانیده شده است.

مسوولان سفارت افغانستان در امارات متحده عربی نیز به جای ارسال درخواستی عنوانی وزارت خارجه، مشکلات و برنامه‌هایش را با ریاست جمهوری شریک می‌سازد.

سفرهای بی‌بازگشت

از سویی هم یافته‌های ۸صبح نشان می‌دهد که شماری از دیپلمات‌های وزارت خارجه پس از ختم ماموریت‌شان دوباره به افغانستان باز نگشته‌اند. این موضوع از سال‌ها به این‌سو در وزارت خارجه وجود داشته و در سال‌های اخیر نیز با وجود اتخاذ محدودیت‌های تازه، فرار دیپلمات‌ها و کارمندان این وزارت هم‌چنان مشکل‌ساز بوده است.

۸صبح، نتوانست آمار مشخصی از دیپلمات‌ها و کارمندان وزارت خارجه را در یکی دو سال اخیر به دست آورَد اما پیش از این رسانه‌ها گزارش داده‌اند، که ده‌ها دیپلمات افغان پس از ختم ماموریت‌های‌شان به کابل باز نگشته‌اند.

با این حال، یکی از شگردهای تازه‌ی کارمندان وزارت خارجه این است که پس از ختم ماموریت‌های‌شان به کشور مقصد تقاضای پناهنده‌گی می‌دهند. زمانی که این تقاضا پذیرفته شد و کارمندان یاد شده توانستند خانواده‌های‌شان را نیز به خارج از افغانستان انتقال دهند، آن زمان با برگشت دوباره به وزارت خارجه و متوسل شدن به اهرم‌های فشار، سعی می‌کنند دوباره در وزارت خارجه به کار گماشته شوند.

به عنوان نمونه، یکی از کارمندان وزارت خارجه پس از ختم وظیفه‌اش در سفارت افغانستان در امریکا، به کشور بر نمی‌گردد و تقاضای پناهنده‌گی می‌دهد. با آن که وزارت خارجه وی را از کار برکنار کرده، اما او دوباره با سفارش مستقیم اکلیل حکیمی، وزیر پیشین مالیه، جذب وزارت خارجه می‌شود.

فرد دیگری نیز پس از ختم ماموریتش در امریکا ماند و برنگشت. او زمانی به کشور برگشت که از سوی وزارت خارجه منفک شده بود. ولی به سفارش نصیراحمد اندیشه، معین مالی و اداری دوباره جذب وزارت خارجه شد.

یکی دیگر از دیپلمات‌های وزارت خارجه نیز که به چنین شیوه‌ی متوسل شده بود. به گفته یک منبع، به دلیل این که نتوانست با کانال‌های اصلی وصل شود، نتوانست دوباره به وزارت خارجه راه یابد.

وزارت خارجه پاسخ نداد

مقام‌های وزارت خارجه با آن که اطلاعات این گزارش را بررسی کردند اما به صورت رسمی حاضر به گفت‌وگو در این مورد نشدند. حدود یک ماه قبل اطلاعات این گزارش با نصیراحمد اندیشه، معین مالی و اداری وزارت خارجه شریک ساخته شد و او وعده سپرد که موقف وزارت را در این مورد رسماً اعلام می‌دارد.

پس از دو هفته انتظار بار دیگر اطلاعات این گزارش در دفتر نصیراحمد اندیشه و با حضور قویم نورستانی، رییس منابع بشری وزارت خارجه به تحلیل و بررسی گرفته شد اما باز هم این دو مقام وزارت خارجه از گفت‌وگو و پاسخ‌دهی در این مورد خودداری کرد.

در فرجام به روز چهارشنبه، هفتم قوس، بار دیگر به دفتر نصیراحمد اندیشه، معین مالی و اداری وزارت خارجه مراجعه شد و او باز هم حاضر نشد که به پرسش‌های ما پاسخ دهد. وقتی موضوع نشر گزارش با او شریک ساخته شد، آقای اندیشه گفت که «دیدگاه وزارت خارجه این خواهد بود که نشر این گزارش بر اساس منافع ملی نیست.»

مسوولان فراخوانده می‌شوند

با این حال مسوولان کمیسیون امور بین‌المللی شورای ملی مدعی اند که آن‌ها نیز گزارش‌ها و شکایت‌هایی را از گزینش‌های غیرقانونی در وزارت خارجه را به دست آورده و به زودی مسوولان این وزارت را به شورا فرا خواهد خواند.

فریده حمیدی، منشی کمیسیون امور بین‌المللی مجلس نماینده‌گان به ۸صبح گفت، این موضوع در کمیسیون مجلس مطرح شده و شکایت‌های شاکیان و گزارش‌ها در این مورد رسیده‌گی خواهد شد.

در کنار این، احمدجاوید رووف، رییس کمیسیون امور بین‌المللی مجلس سنا نیز از کارکردهای رهبری وزارت خارجه انتقاد کرد و گفت، با آن که مجلس بزرگان، رهبری وزارت خارجه را در پیوند به گزینش‌های خلاف قانون و استخدام نشدن افراد بر اساس شایسته‌گی به این مجلس فرا خوانده‌اند اما به گفته وی، آن‌ها کم‌تر در این مورد پاسخ‌گو بوده‌اند.

او مدعی شد، پس از آن که صلاح‌الدین ربانی از سوی مجلس نماینده‌گان سلب صلاحیت شد، کم‌تر در نشست‌های استجوابی شورای ملی حضور می‌یابد.

اصلاحات تازه

 محمداشرف غنی، رییس جمهوری کشور، به تاریخ۱۸ سرطان سال ۱۳۹۶با صدور حکم شماره ۱۲۸۹ طی مراحل کل امور ذاتی و تشکیلاتی وزارت‌خانه‌ها و ادارات ملکی را به کمیسیون اصلاحات اداری واگذار کرد.

اکنون عبدالفرید احمد، سخنگوی کمیسیون مستقل اصلاحات اداری و خدمات ملکی می‌گوید، کمیسیون به منظور مسلکی‌سازی کار در وزارت امور خارجه، در یک سال گذشته، تلاش‌های زیادی را انجام داده است تا روند استخدام و معیارهای انتصاب در مأموریت‌های این وزارت معیاری، شفاف و منصفانه شود.

آقای فرید به ۸صبح گفت: «در گذشته مقاومت‌های زیادی در برابرا ین طرح کمیسیون وجود داشت و مقرری‌هایی که در این مدت در وزارت امور خارجه صورت گرفته است نیز بدون حضور کمیسیون انجام شده است. موقف کمیسیون در قسمت این مقرری‌ها و فرستادن دیپلومات‌ها بدون سپری نمودن موعد مشخص‌شده‌ی قانونی در افغانستان، نیز این بوده که این گونه رفتارها به سود کشور نیست و باید متوقف شود.»

سخنگوی کمیسیون اصلاحات اداری در ادامه گفت که از سه ماه به این‌سو وزارت امور خارجه موافقت کرده است تا طرح اصلاحی کمیسیون را تطبیق کند: بر بنیاد طرح اصلاحی مشترک کمیسیون مستقل اصلاحات اداری و خدمات ملکی و وزارت امور خارجه، اخیراً ۱۶ تن از کارمندان این وزارت بر اساس صراحت ماده‌ی ۱۳۸ قانون کار و تصویب کمیسیون موظف ترفیع و تقاعد، به تقاعد سوق داده شده‌اند. به همین گونه هشت سفیر و یک جنرال قونسل نیز به خاطر کبر سن به تقاعد سوق داده شده‌اند.

 از سویی دیگر، به گفته وی، به تعداد ۴۹ تن از کارمندان وزارت امور خارجه که نتوانسته‌اند مدرک تحصیلی لیسانس‌شان را ارائه کنند بر بنیاد پیشنهاد وزارت امور خارجه و فرمان رییس جمهور از وظیفه برکنار شده‌اند. این در حالی است که بر اساس قانون کارکنان دیپلماتیک و امور قونسلی، کارکنان دیپلماتیک حداقل باید دارنده‌ی سند تحصیلی لیسانس باشند.

انتهای پیام

af.shafaqna.com

شفقنا در شبکه های اجتماعی: توییتر | فیسبوک | تلگرام

پاسخ به این نظر

Please enter your comment!
Please enter your name here