شفقنا افغانستان_ پرونده رشوه بخش اول/بیخبر از همه جا برای انجام امور اداری وارد یکی از ادارات دولتی میشوم، در یک روز کاری بیش از پنج بار پلههای اداره را بالا و پایین میروم و آخر قصه هم کارم انجام نمیشود.
به گزارش خبرگزاری شفقنا افغانستان، دیدهبان شفافیت افغانستان با ارائه نتایج تحقیقات سالانه خود اعلام کرده است که بیش از ۴٫۵ میلیون نفر در کشور در جریان سال ۲۰۱۸ میلادی، ۱٫۷ میلیارد دالر به کارمندان دولتی رشوه پرداخت کرده اند.
پیسه چای، رشوه، زیر میزی، پیسه کریدیت، همگی نامهای دیگر رشوه هستند. رشوه در تعریف معمول به پولی اطلاق می شود که برای انجام یک کار غیرقانونی پرداخت شود. فرق چندانی بین پاداش و رشوه وجود ندارد و تشخیص ایندو تقریبا ناممکن است. اما در افغانستان برای کار قانونی هم مجبور هستی که رشوه پرداخت کنی!
کارمندان دولت با اینکه انسانهای شریفی هستند و همگی بر مبارزه با فساد تاکید دارند، با این حال دریافت پاداش، پیسه چای و … بخشی از روند کاریشان شده است.
جالب اینجاست که در نقاط مختلف شهر کابل دیوارنوشتههایی با مضمون مبارزه با رشوهخواری به چشم میخورد و تقریبا تمام مردم از افراد رشوهخوار تنفر دارند، اما معلوم نیست که اعداد و ارقام منتشر شده دقیقا کجا رد و بدل شده است.
روند اداری در افغانستان طاقتفرسا و طولانی است؛ برای کوچکترین کار ساعتها وقت و زمان لازم است و همیشه راههای میانبر برای انجام امور وجود دارد.
داشتن رابطه با رییس، مدیر، معین یا سفارش از سوی وکیل، وزیر و … می تواند راهگشای شما باشد، ولی تجربه نشان داده که دلار زورش از همه چیز بیشتر است.
با دلار میتوانید به راحتی در منزل بنشینید و کارهایتان را از طریق کمیشن کار(کسی که با دریافت پول همه کار میکند) انجام دهید.
و اما مردم…
مجبورند ساعتها حیران و سرگردان از این منزل به آن منزل و از این دفتر به آن دفتر بروند تا امضای مسئول مربوطه را بگیرند؛ گاهی اوقات برای یک امضای ناقابل روزها و هفتهها منتظر میمانند و وای به روزی که کدام مسئول یا مدیر با آدم لَج کند، دیگر نه با پول میشود کاری کرد، نه با واسطه. و خدا آن روز را نیاورد که برای امری قانونی و معمولی مجبور باشی منتظر تبدیل شدن مسئول یا تقاعدش از کرسی مربوط به کار خودت باشی.
چند قاعده کلی در ادارات دولتی حکمفرماست، اول اینکه نباید از کارمندان توقع انجام کارهای مربوط به خودشان را داشته باشی، شاید مسخره به نظر برسد اما در بسیاری از ادارات این یک قاعده کلی است که هیچکس کاری را که باید انجام دهد؛ انجام نمیدهد. وظیفه در ادارات معنی ندارد، اکثر افراد با داشتن واسطه و یا هزینه شخصی وارد اداره شدهاند و تبعا آن کاری را انجام میدهند که شخص ثالث از آنها درخواست کند. و شخص ثالث کسی است که کارمند را در جایگاهش نشانده!
خلاصه انجام امور اداری در افغانستان بدون پرداخت پیسه چای قدری مشکل است، شعار دادن و ادای آدمهای خوب را درآوردن مشکلی را حل نمیکند بهتر است هر کدام از ما از خودمان شروع کنیم، در هر لباس و پست و مقامی که هستیم دو اصل را رعایت کنیم : اولا رشوه نگیریم و دوما رشوه ندهیم! رشوه دهنده و گیرنده به یک میزان گناهکارند.
به امید روزی که بدون پرداخت رشوه، کارهایمان در دورترین وقت انجام شود.
سیدجمال الدین سجادی
