شفقنا افغانستان-“نتيجه دور دوم انتخابات ریاست جمهوری افغانستان به موضع گیری های آمریكا و هم پیمانان خارجی آن، کشورهای همسایه و قدرت های منطقه ای دارای نفوذ در صحنه سياسی افغانستان، کاخ ریاست جمهوری این کشور و همچنین برخی از نامزدهای شکست خورده در دور نخست انتخابات بستگی دارد و در حالی که برخی تحلیلگران بر این باورند که رقابت میان اشرف غنی احمدزی و عبدالله عبدالله در دور دوم انتخابات شدید بوده و تقلب نیز نقش زیادی در پیروزی یکی از نامزدها ایفا خواهد کرد، اما نتيجه انتخابات هر چه که باشد، مردم افغانستان از نامزدها و طرفدارانشان می خواهند رقابت سیاسی را به درگیری قومیتی ویرانگری تبدیل نکنند که درد و رنج های آنها را بیشتر کند.”
به گزارش سرویس ترجمه “شفقنا”، “مصباح الله عبدالباقی”، نویسنده افغان و استاد دانشکده شریعت و قانون دانشگاه “سلام” در شهر “کابل”، در مقاله ای تحلیلی که تحت عنوان “افغانستان همچنان در انتظار رئيس جمهوری آینده” روی پایگاه اینترنتی شبکه خبری “الجزیره” قرار گرفته، با اشاره به رقابت میان “عبدالله عبدالله” و “اشرف غنی احمدزی”، وزرای پیشین امور خارجه و دارایی افغانستان در دور دوم انتخابات ریاست جمهوری این کشور، دلایل تاخير کمیسیون مستقل انتخابات افغانستان در اعلام نتایج نهایی دور نخست انتخابات و برگزاری دور دوم، وضعیت امنيتی این کشور در این دور از انتخابات، موضع شبه نظامیان مخالف در قبال این مسئله و نتیجه احتمالی انتخابات پیش رو را مورد بررسی قرار داده، جایی که در مقاله خود آورده است:
«پس از بررسی شکایت های انتخاباتی از سوی کمیسیون مستقل انتخابات در افغانستان، تصمیم بر آن شد که دور دوم انتخابات ریاست جمهوری اين کشور در 14 ژوئیه آینده (24 خرداد ماه جاری) و در میان نگرانی های امنیتی شدید، میان دو نامزدی برگزار شود که در دور نخست انتخابات پیشتاز بوده و بیشترین آرای رای دهندگان را به دست آورده اند.
این در حالی است که اعلام نتایج نهایی دور نخست انتخابات ریاست جمهوری افغانستان بیش از یک ماه و نیم به تاخیر افتاد و تاریخ برگزاری دور دوم انتخابات نیز از مهلت قانونی آن فراتر رفت، جایی که بر اساس قانون انتخابات افغانستان، پس از اعلام نتایج نهایی دور نخست انتخابات، دور دوم نیز باید ظرف دو هفته برگزار شود، حال باید پرسید که این تاخير در برگزاری دور دوم انتخابات چه دلیلی دارد؟ وضعیت امنيتی در این دور چگونه خواهد بود؟ مخالفان مسلح چه موضع در قبال این مسئله اتخاذ می کنند؟ و اینکه نتیجه دور دوم چه خواهد بود؟ در ادامه این مقاله برخی از این مسائل را مورد بررسی قرار خواهیم داد:
“وضعیت امنیتی”
دور دوم انتخابات ریاست جمهوری افغانستان یک هفته مانده به فصل تابستان برگزار خواهد شد و در نتیجه شرایط آب و هوایی برای انجام عمليات نظامی در بیشتر مناطق این کشور مناسب خواهد بود، بنابراین تحلیلگران پیش بینی می کنند که وضعیت امنيتی و نظامی در دور دوم تفاوت زیادی با وضعیت امنيتی و نظامی در دور نخست خواهد داشت.
در همین حال، جنبش “طالبان” در این اواخر از آغاز عمليات نظامی خود در فصل تابستان سال جاری تحت عنوان “عملیات خيبر” خبر داده و این همان چیزی است که فرماندهان نظامی و امنيتی افغان از آن نگران هستند، به همین دلیل تامین امنیت دور دوم انتخابات ریاست جمهوری افغانستان یکی مهم ترین مسائلی بود که در نشست هفته گذشته فرماندهان نیروهای نظامی افغانستان، پاكستان و سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) در شهر “كابل”، مورد بررسی قرار گرفت.
علاوه بر این، تحلیلگران بر این باورند که احتمال دارد در دور دوم انتخابات ریاست جمهوری افغانستان، اولويت های آمریکا نسبت به دور نخست تغییر کند، چرا که این کشور در دور نخست به دنبال آن بود که به ملت خود نشان دهد در افغانستان به موفقیت رسیده و توانسته راه را برای برقراری دموکراسی در این کشور هموار سازد، در نتیجه به ایجاد بی ثباتی هنگام برگزاری دور نخست انتخابات ریاست جمهوری افغانستان کمک نکرده تا میزان حضور رای دهندگان افغان در پای صندوق های اخذ رای افزایش یابد، سیاستی که پیامدهای مثبتی داشته از جمله اینکه شهروندان افغان به نیروهای امنيتی این کشور اعتماد بیشتری پیدا کرده و به این نتیجه رسیدند که این نیروها بدون کمک نیروهای خارجی نیز توانایی محافظت از امنیت افغانستان را دارند.
بر همین اساس، تحلیلگران بر این باورند که احتمال دارد آمریکایی ها برای از بین بردن اعتماد شهروندان افغان به نیروهای امنيتی این کشور، دست به کار شوند تا ملت افغانستان به این نتیجه برسد که حضور نیروهای آمریکایی در کشورشان ضروری بوده و در نتیجه راه برای امضای توافقنامه امنیتی میان “واشنگتن” و “کابل” هموار شود، به همین دلیل تحلیلگران پیش بینی می کنند که این مسئله در وخیم شدن اوضاع امنيتی افغانستان در جریان دور دوم انتخابات ریاست جمهوری این کشور، نقش بزرگی ایفا کند.
“تاخیر در اعلام نتایج”
کمیسیون مستقل انتخابات در افغانستان در اعلام نتایج نهایی دور نخست انتخابات ریاست جمهوری این کشور بیش از یک ماه و نیم تاخیر داشت و این تاخير از لحاظ امکانات و مشکلات حمل و نقل قابل توجیه نیست، چرا که رسیدن به دورترین نقطه در افغانستان با استفاده از وسایل حمل و نقل معمولی، بیش از دو روز به طول نمی انجامد و این در حالی است که دولت این کشور از توانایی فراهم کردن وسایل حمل و نقل سریع السیر نیز برخوردار است.
برای شمارش آرای دور نخست انتخابات ریاست جمهوری افغانستان نیز تنها یک یا حداکثر دو روز کافی به نظر می رسد، بنابراین احتمال دارد تاخير در اعلام نتایج نهایی، به دلیل تشخیص آرای صحيح از آرای باطل باشد همان گونه که کمیسیون مستقل انتخابات این کشور ادعا می کند و یا اینکه هدف از این تاخیر، ایجاد فضای عمومی بوده جهت پذیرش نتایج نهایی که ممکن است برخلاف پیش بینی های نامزدهای انتخابات و طرفداران آنها باشد، آن گونه که رفتار کمیسیون مستقل انتخابات نیز نشان می دهد، به نظر می رسد که همان ایجاد فضای عمومی جهت پذیرش نتایج نهایی دلیل اصلی تاخیر در اعلام نتایج بوده، جایی که این کمیسیون نتایج انتخابات را در چندین مرحله اعلام کرد تا فضای لازم برای پذیرش آن را ایجاد کرده باشد.
هر چند که احتمال دارد تاخير در اعلام نتایج انتخابات، در ظاهر منطقی به نظر برسد، اما این مسئله می تواند مهندسی انتخابات بر اساس خواسته های جهت های تاثیرگذار و همچنین تاثیر بر نتایج آن به نفع برخی نامزدها را به دنبال داشته باشد که این یک فساد بزرگ به شمار می آید و باعث بی اعتمادی ملت نسبت به فرآیند انتخابات می شود، بنابراین باید قانون انتخابات تغییر کند به گونه ای که قوانين و قواعد سختی جهت جلوگیری از تقلب وضع شوند و همزمان باید از تاخير بی توجیه در اعلام نتایج نیز جلوگیری شود.
از سوی دیگر، میزان مشاركت در دور نخست انتخابات ریاست جمهوری افغانستان نیز که بنا بر اعلام کمیسیون مستقل انتخابات این کشور 57 درصد بوده، غير واقعی به نظر می رسد، چرا که این درصد بسیار بالایی بوده و به احتمال زیاد تنها در کشورهای باثبات رقم می خورد، علاوه بر آن، این گفته که 12 میليون فرد حق مشاركت در انتخابات مذکور را داشته اند نیز بر پایه آمارهای دقیق نمی باشد، چرا که بسیاری از شهروندان افغان نام خود را برای مشاركت در انتخابات ثبت نکرده و در نتیجه کارت های مشاركت در انتخابات به آنها تعلق نگرفت.
در اینجا باید پرسید که اگر مسئله این چنین بوده، پس چرا در اعلام میزان مشاركت در دور نخست انتخابات ریاست جمهوری افغانستان این همه مبالغه و اغراق صورت گرفته؟ در پاسخ باید گفت که به نظر می رسد این مسئله برای دولت افغانستان و همچنین دولت آمریکا از اهمیت برخوردار است، چرا که هر دو دولت می خواهند با این کار، شکاف موجود در جامعه افغانستان در قبال انتخابات مذکور را پوشش بدهند و ثابت کنند که ملت افغان در این انتخابات دیدگاه خود را نشان داده و مخالفان نیز در آن حدی نیستند که گفته می شود.
علاوه بر این، آمریكا می خواهد ثابت کند نظام جهانی نوینی که پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در اواخر قرن گذشته میلادی پایه گذاری نموده، شروع به ثمره دادن کرده، جایی که این کشور پس از به حاشیه راندن نقش سازمان ملل متحد و دادن این حق به خود جهت حمله به هر طرفی که از آن احساس خطر کند، هم اکنون می خواهد ثابت کند که در سایه این نظام جهانی نوین، توانسته کشور ناکام و شکست خورده ای همچون افغانستان را به کشوری موفق تبدیل کند که در آن انتقال قدرت از طريق صندوق های اخذ رای صورت می گیرد.
با این حال، به کار گرفتن رسانه ها و نهادهای رسمی جهت فریب دادن ملت و وارونه ساختن و مخفی کردن واقعیت ها، درست نبوده و به جای آن باید این واقعیت نشان داده می شد كه جامعه افغانستان در قبال نظام حاکم در این کشور دچار شکاف بوده به ویژه آنکه ما در آستانه مرحله جديدی قرار داریم که در آن، بیشتر نیروهای خارجی خاک افغانستان را ترک می کنند.
“موضع مخالفان”
ملت افغانستان همچنان در قبال انتخابات دچار شکاف بوده، جایی که بسیاری از آنها بر این باورند که برگزاری انتخابات باعث پایان دادن به شکاف موجود در جامعه این کشور نشده و عوامل به راه افتادن جنگ کنونی را نیز از بین نمی برد، به همین دلیل طرح جایگزین انتخابات از نظر این افراد این است که پس از برگزاری مذاکرات میان تمامی گروه های افغانی، دولت موقتی جهت اداره امور این کشور تشكيل شود، قانون اساسی اصلاح گردد و انتخابات بر اساس قانون مورد توافق برگزار شود، این دیدگاه بیشتر افرادی بود که در انتخابات شرکت نکردند، با این حال این موضع نتوانست در برابر حمایت گسترده از برگزاری انتخابات ایستادگی کند.
در همین حال، مخالفان مسلح در افغانستان نیز در این مسئله ابتکار عمل را از دست داده و به مخالفت با برگزاری انتخابات و مجازات افراد شركت کننده در آن بسنده کردند، جایی که “ذبیح الله مجاهد”، سخنگوی رسمی جنبش “طالبان” در گفت و گو با پایگاه اینترنتی رسمی این جنبش با نام “شهامت” اعلام کرد: امارت اسلامی دولت افغانستان و رئیس جمهوری آن را به رسمیت نمی شناسد و به مقاومت خود ادامه خواهد داد.
این در حالی است که برای تاکید بر مشارکت گروه های دیگر در فرآیند سیاسی اخیر افغانستان، می بایستی طرح سياسی جایگزینی ارائه می شد همچون تشکیل دولت توافق ملی موقت جهت اصلاح قانون اساسی این کشور تا این قانون به سندی مورد توافق تبدیل می شد که شرایط لازم برای تشکیل دولت مورد پذیرش همگان را فراهم می کرد.
“دور دوم انتخابات”
از جمله زشتی ها و بدی های فضای سياسی کنونی افغانستان اینکه صحنه از احزاب سياسی فعال خالی است، جایی که با وجود حضور احزاب در صحنه سیاسی کنونی این کشور، اما تمامی آنها بیش از آنکه احزابی واقعی باشند، احزابی کاغذی به شمار می آیند، به همین دلیل نیز تحلیلگران نسبت به این مسئله نگران هستند که هر گونه رقابت سیاسی در افغانستان به رقابت میان قومیت های مختلف تبدیل شود و در نتیجه آن، تقسیم بندی و شکاف در جامعه این کشور افزایش یابد.
بنابراین در صورتی که احزاب سياسی بزرگی وجود داشته که در تمامی مناطق افغانستان فعالیت کرده و تمامی قومیت های این کشور را در بر می گرفتند، نگرانی مذکور از بین می رفت، با این حال در سایه خالی بودن صحنه سياسی کنونی افغانستان از احزاب سياسی بزرگ در بر گیرنده قومیت های مختلف، نگرانی های زیادی نسبت به سر دادن شعارهای فرقه گرایانه و نژادپرستانه با هدف به دست آوردن آرای رای دهندگان افغان در دور دوم انتخابات ریاست جمهوری وجود دارد، به ویژه آنکه رقابت در این دور میان دو نامزدی است که یکی از آنها (اشرف غنی احمدزی) بیشتر مورد حمایت قومیت پشتون بوده و دیگری (عبدالله عبدالله) بیشتر از حمایت قومیت تاجيک برخوردار است و این واقعیت باعث به وجود آمدن نگرانی های زیادی نسبت به این مسئله شده که رقابت کنونی به درگیری قومیتی ویرانگری تبدیل شود که به نفع هیچ یک از شهروندان افغان نمی باشد.
در همین حال، نتيجه دور دوم انتخابات ریاست جمهوری افغانستان به چندین مسئله بستگی دارد که از جمله آنها می توان به موضع آمریكا و هم پیمانان خارجی آن در افغانستان و موضع کشورهای همسایه و قدرت های منطقه ای دارای منافع و نفوذ در صحنه سياسی افغانستان اشاره کرد و این در حالی است که موضع کاخ ریاست جمهوری افغانستان و همچنین موضع برخی از نامزدهای شکست خورده در دور نخست انتخابات ریاست جمهوری این کشور نیز در نتیجه دور دوم این انتخابات تاثیرگذار خواهند بود.
در واقع به نظر می رسد که این عوامل تاثیرگذار خارجی و داخلی در قبال وضعیت افغانستان در آینده، دچار شکاف و تقسیم بندی هستند، جایی که آمریکا در درجه نخست به توافقنامه امنيتی با دولت آینده افغانستان اهمیت می دهد و در صورت پیروزی هر یک از دو نامزد دور دوم انتخابات ریاست جمهوری این کشور، امضای این توافقنامه تضمین شده می باشد، با این حال دو حزب “دموکرات” و “جمهوری خواه” آمریکا در حمایت از نامزدهای انتخابات مذکور اختلاف نظر دارند، به گونه ای که حزب “دموکرات” از یک نامزد پشتیبانی کرده و حزب “جمهوری خواه” حامی نامزد دیگر بوده و یا دست کم چنین وانمود می کند.
علاوه بر این، به نظر می رسد که “عبدالله عبدالله” با وجود آنکه به همراه تیم انتخاباتی خود پاکستان را به دخالت در امور داخلی افغانستان متهم می کرد، اما هم اکنون موفق شده دولتمردان “اسلام آباد” را به سمت خود بکشاند، در کنار آن، از روابط دوستانه ای با دولت ايران برخوردار است و این مسئله نیز به نفع وی می باشد که توانسته ائتلافی میان “جمعيت اسلامی افغانستان” و بزرگترین گروه جدا شده از “حزب اسلامی افغانستان” ایجاد کند.
در سوی مقابل، کاخ ریاست جمهوری افغانستان با وجود آنکه بر بی طرفی خود تاكيد کرده، اما خیلی ها پیش بینی می کنند که در دور دوم انتخابات ریاست جمهوری این کشور پشتیبان “اشرف غنی احمدزی” باشد که برخی کشورهای اروپایی نیز از وی حمایت می کنند، این در حالی است که بیشتر طرفداران “اشرف غنی احمدزی” از قومیت “پشتون” هستند که در دور نخست انتخابات ریاست جمهوری، آرای آنها ميان برخی از نامزدها تقسیم شد، اما به احتمال زیاد در دور دوم انتخابات، بیشتر این آرا از آن “اشرف غنی احمدزی” خواهد بود که یک مسئله دیگر نیز به نفع وی می باشد و آن اینکه تیم انتخاباتی اش توانسته وی را نزد ملت افغانستان و به ویژه جوانان افغان به عنوان یک شخصيت قادر به ايجاد راه حل برای مشكلات این کشور معرفی کند، مشکلاتی که از نظر آنها در اصل اقتصادی هستند.
با این حال، آنچه از فرصت های “اشرف غنی احمدزی” در جلب نظر عموم مردم افغانستان می کاهد، اینکه وی تمامی افراد مشهور به فساد، کلاهبرداری و بدنامی طی سال های گذشته را دور خود جمع کرده و در نتیجه، شعاری که سر می دهد با تیمی که برای اجرای برنامه های ارائه شده تشكیل داده، سازگاری ندارند.
در پایان باید گفت که برخی از تحلیلگران بر این باورند که رقابت میان “اشرف غنی احمدزی” و “عبدالله عبدالله” در دور دوم انتخابات ریاست جمهوری افغانستان شدید خواهد بود، اما تقلب نیز نقش زیادی در پیشی گرفتن یکی از نامزدها از نامزد ایفا خواهد کرد، با این حال نتيجه این دور از انتخابات هر چه که باشد، ملت افغانستان از نامزدهای دور دوم انتخابات و طرفداران آنها می خواهد رقابت سیاسی را به درگیری قومیتی ویرانگری تبدیل نکنند تا درد و رنج های این ملت بیشتر از این نشود.»
ترجمه از “شفقنا”
انتهای پیام
www.afghanistan.shafaqna.com