شفقنا افغانستان-هر دو دختر با دست و پای بسته در میان علفزار رها شده بودند و صورت هایشان خراشیده و خونین و اونیفرم های مدرسه شان تکه و پاره بود. بابا گونی می گوید:” آنها هنوز هوش و حواسشان مختل بود و در حالی که گریه می کردند گفتند که از سوی ربایندگان مورد تجاوز قرار گرفته اند”.
بابا گونی پسر 15 ساله کشاورز و لاغراندامی است که این روزها یگان های مردمی را در منطقه باله واقع در شمال شرقی نیجریه همراهی می کند. این یگان ها در جستجوی آن دختران دانش آموزی هستند که روز 14 آوریل توسط افراد گروه تروریستی بوکو حرام از یک مدرسه شبانه روزی واقع در شهر چیبوک ربوده شدند.
در این میان شمار نه چندان زیادی از آن 276 دختر ربوده شده از مهلکه فرار کرده اما تا این لحظه هنوز هم 223 نفر از آنها در چنگال آدم ربایان اسیر هستند. آن عده ای که موفق به فرار شدند اما داستان های هولناکی را تعریف می کنند و ادعا دارند که به نوعی همدستی صورت گرفته و معلم های مدرسه نه تنها کمکی به آنها نکرده اند بلکه به راحتی آزاد شده و رفته اند. از سوی دیگر نیروهای نظامی و پلیس نیجریه از چند هفته پیش تلاش نافرجامی را برای یافتن آن دختران آغاز کرده اند. اما تا به این لحظه هیچ اطلاع دقیقی در مورد محل نگهداری ربوده شدگان در دست نیست.(توضیح: ارتش نیجریه امروز سه شنبه اعلام کرد که مخفیگاهی که در آن 200 دانش آموز دختر نیجریه ای ربوده شده توسط گروه تندروی بوکو حرام نگهداری می شوند را کشف کرده است.)
بابا گونی منطقه چیبوک و ربایندگان را بهتر از ماموران دولتی می شناسد زیرا او به مدت دو سال قربانی خشونت های بوکوحرام بوده است. یک شب تروریست ها به دهکده او یعنی کاخالا بوراری حمله کرده و عموی بابا را که در کنار وی خواب بوده کشته و این جوان را با خود به جنگل های سامبیسا می برند. بابا در یک کمپ دوران اسارت خود را گذراند و در آن دوران وظایفی چون آوردن آب، جمع آوری هیزم و تمیز کردن سلاح ها به عهده او گذاشته شده بود.
اما هنگامی که جهادی ها در نظر داشتند که بابا را به کشتن پدرش وادار کنند او نیز در آخرین لحظه فرار کرد و از آن زمان اطلاعات باارزشی در مورد این گروه در اختیار نیروهای امنیتی نیجریه گذاشته و خود به عنوان راهنما با نیروهای نظامی و غیرنظامی همکاری و همراهی دارد. و البته بوکو حرام نیز برای سر او مبلغ سه میلیون نایرا معادل 13500 یورو جایزه تعیین کرده است. بابا گونی یک کاپشن خاکستری ورزشی به تن و کفش های کتانی به پا دارد و در نگاه اول مانند یک پسر عادی و جوان است اما نگاه او به نگاه مردی پیر شباهت دارد. بابا خواندن و نوشتن نمی داند اما به عنوان یک مسلمان در یکی از مدارس قرآن آموزش دیده و آیه ها و سوره های قرآن را به خوبی می شناسد.
این گروه تجسس بابا گونی بود که آن دو دختر هتک حرمت شده را یک هفته پس از ربایش آنها پیدا کرد. آن دو دختر با دست های بسته شده به یک درخت و زیر آن آفتاب سوزان تقریبا در آستانه مرگ قرار داشتند. یکی از شبه نظامیان کارد بابا را گرفت و بلافاصله طناب ها را برید. اما اهالی دهکده از شدت ترس جرات بیرون آمدن از کلبه های گلی خود را نداشتند. از قرار معلوم تروریست ها سه روز همراه با قربانیان خود در این دهکده توقف کرده و چهار دختر سرکش را کشته اند. بابا می گوید:” اجساد آنها را در جایی نامعلوم دفن کرده اند و مردم دهکده قصد ندارند که محل دفن آنها را به ما نشان دهند”.
به گفته پرزیدنت گودلاک جاناتان رییس جمهور نیجریه، تا به امروز بیش از 12000 نفر بر اثر خشونت ها در شمال این کشور جان خود را از دست داده اند. رییس جمهور نیجریه ضمن اعلان جنگ به بوکو حرام، به خانواده های ربوده شدگان اطمینان داد که از هر اقدام لازمی برای آزاد شدن آنان کوتاهی نخواهد کرد. اما در میدان “چشمه اتحاد” واقع در ابوجا پایتخت نیجریه ظاهرا چندان امید و اطمینانی به این وعده رییس جمهور وجود ندارد. هر روز پنجاه تا صد نفر اعم از مسلمان و مسیحی و غالبا زنان به دور این حوض خالی از آب جمع می شوند و در کنار هم دعا و آواز دستجمعی می خوانند:” دختران ما را زنده و فوری به ما بازگردانید”.
در میان این جمع زنی تنومند با زیورآلات سبز و زرد حضور دارد. این زن که شور و حرارت فراوانی از خود نشان می دهد “اوبیاگلی ازکویسیلی” وزیر سابق آموزش و پرورش نیجریه است. او پشت بلندگو فریاد می زند:” ما این جا هستیم زیرا دولت قاطعیت لازم از خود نشان نمی دهد. سربازان ما برای یک جنگ نامنظم علیه تروریست ها آمادگی ندارند و به یک استراتژی جدید و فوری نیاز دارند”.
البته این منتقد مونث هنوز هم با ملایمت اعتراض خود را بیان می کند. اما دیگر نیروهای اپوزیسیون مانند “نوحو ریبادو” دولت و نیروهای مسلح را به بی کفایتی مطلق متهم کرده و عقیده دارند که ارتش نیجریه فاقد سلاح های کارآمد بوده و این نیروها از انظباط کافی برخوردار نیستند و وضعیت ارتباطات ارتش نیز ناامید کننده است. افزون بر آن به باور مخالفان سربازان ارتش از نظر اخلاقی نمره خوبی نمی گیرند و همواره و غالبا برای هفته ها حقوقی به آنها داده نمی شود. ریبادو هشدار می دهد:” آنها نه تنها توانایی مقابله با جنایت کاران را ندارند بلکه افسران رشوه بگیر ارتش با تروریست ها همکاری نیز می کنند”.
در حال حاضر کیفرخواستی علیه 9 ژنرال ارتش به اتهام فروش اسلحه به بوکوحرام صادر شده است. گردان هفتم پیاده نظام نیجریه روز 13 مه و به هنگام عملیات در منطقه چیبوک مورد حمله غافلگیرکننده قرار گرفت و شش سرباز کشته شدند. ظاهرا نیروهای مهاجم بوکو حرام اطلاعات کاملی از تحرکات این واحد داشتند و از قرار معلوم این گروه تروریستی روی همکاری افسران فاسد ارتش می تواند حساب کند. خودروی فرمانده گردان که قصد فرار داشت از سوی سربازان به گلوله بسته شد زیرا ظاهرا این فرمانده با بوکوحرام همکاری هایی داشته است.
ریبادو می گوید:” در مالی هم وضعیت به همین صورت بود. در آن جا نیز پیکارجویان تروریست از نیروهای ارتش سبقت گرفته و افسران جوان که نمی توانستند این خفت را تحمل کنند دست به کودتا زدند. مالی الگویی روشن برای نیجریه به شمار می آید و نظامیان ما در واقع بازتاب دهنده موقعیت وخیم و ورشکسته کشور هستند”.
بر پایه برخی گزارش های موجود، نیجریه بزرگ ترین اقتصاد ملی آفریقا را دارد اما این کشور با 170 میلیون جمعیت همچنان با فقر و هرج و مرج دست و پنجه نرم می کند. اگرچه که نیجریه ششمین صادرکننده بزرگ نفت جهان است اما در پمپ بنزین های این کشور غالبا بنزینی وجود ندارد و با وجود آن 95 دانشگاه همچنان چهل درصد از مردم از بیسوادی رنج می برند. دولت نیجریه همواره نیروهای حافظ صلح خود را به کشورهای بحران زده اعزام می کند اما توانایی مقابله با دشمنان مسلح داخلی را ندارد.
سازمان عفو بین الملل گزارش های نگران کننده ای از موارد بی شمار نقض سنگین حقوق بشر توسط نظامیان نیجریه منتشر می کند و بر این اساس سربازان نیجریه ای در موارد بسیار زیادی اقدام به کشتن مسلمانان کرده و گاه افراد را تنها به دلیل داشتن ریش بازداشت و اعدام کرده اند. بابا گونی با چشمان خود شاهد این بود که سربازان مردی به نام علیا را که توسط آن دختران مورد تجاوز قرار گرفته شناسایی شده بود بی درنگ تیرباران کردند. به گزارش سازمان عفو بین الملل تنها در نیمه نخست سال 2013 بیش از 950 نفر در بازداشتگاه ها و زندان های نظامی نیجریه جان خود را از دست داده اند. علت مرگ این افراد خفگی و گرسنگی در سلول های لبالب از زندانی، پیامدهای ناشی از شکنجه و خونریزی زخم های ناشی از اصابت گلوله ذکر شده است. شرایط در یکی از زندان های نظامی به گونه ای است که مردم به آن لقب “گوانتانامو” داده اند.
هفته گذشته با توجه به ادامه بحران در نیجریه ، دولت این کشور اعلام کرد که وضعیت فوق العاده که از یک سال پیش در استان آداماوا، بورنو و یوبه برقرار است تمدید می شود. اما این وضعیت فوق العاده نه تنها در مردم احساس امنیت ایجاد نمی کند بلکه کاملا برعکس زیرا این مردم از نیروهای امنیتی نیز به همان اندازه که از بوکوحرام می ترسند وحشت دارند. و همین خشونت و وحشیگری های سربازان دولتی است که روز به روز جوانان غالبا بی کار را به سوی بوکوحرام سوق می دهد.
مشکلات در مناطق غالبا مسلمان نشین شمال نیجریه بیش از مناطق دیگر در این کشور نمایان است، مشکلاتی نظیر بی کفایتی دولت، فسادی فراگیر در همه نهادها ، فقر گسترده و جنگ برای دسترسی به منابع محدود و البته مناقشات مذهبی و قومی که روز به روز بر شدت آن افزوده می شود. این وضعیت ایده آل ترین شرایط را برای بنیادگرایان بوکوحرام فراهم آورده است، همان گروهی که کارش را به عنوان یک فرقه آغاز کرد و حال طرفداران زیادی دارد زیرا با ادعای جنگ علیه فساد اخلاقی الیت سیاسی و مبارزه علیه روحانیان دورو و مزور وارد میدان شده است.
از قرار معلوم پرزیدنت جاناتان در این بحران کاملا دست بسته عمل می کند. او در جریان برگزاری کنفرانس امنیتی که چندی پیش در پاریس برگزار شد از کشورهای خارجی تقاضای کمک کرد و اعلام کرد که باید جبهه ای جدید در جنگ جهانی علیه ترور ایجاد شود. میزبان یعنی فرانسوا اولاند رییس جمهور فرانسه و روسای دولت های چاد، نیجر، کامرون و بنین نیز وعده دادند که با نیروهایی مشترک به جنگ بوکوحرام بروند. آمریکا ، بریتانیا، اسراییل و چین نیز اعلام کردند که کمک های نظامی به نیجریه ارسال کنند و ظاهرا واشنگتن هشتاد سرباز به چاد اعزام کرده است و این هشتاد نفر در واقع کارشناسان و متخصصانی از نیروی هوایی آمریکا هستند که وظیفه هدایت هواپیماهای تجسسی و بدون سرنشین و غیرمسلحی را بر عهده خواهند گرفت که در شمال نیجریه برای یافتن آن دختران ربوده شده پرواز می کنند.
در حال حاضر تروریست ها به کلیساها و مدارس و پادگان ها و پاسگاه های پلیس حمله می کنند. دهکده ها نیز توسط گروه های پانصد نفره متشکل از مردان تنومند مورد حمله قرار گرفته و گاه با خاک یکسان می شوند. و اکثر قربانیان این حملات را مسلمانان تشکیل می دهند. بر اثر حمله افراد بوکوحرام به شهر کوچک گامبورو در اوایل ماه مه 375 نفر از مردم کشته شدند و هنگامی که فرماندار برای بازدید از ویرانه ها به میان مردم رفت با خشم آنان مواجه شد. آنها از این شکایت داشتند که همه دنیا نگران آن دختران ربوده شده هستند اما هیچ کس توجهی به سرنوشت این مردم ندارد. در حال حاضر کمپینی اینترنتی متشکل از سیاستمداران و چهره های برجسته بین المللی از جمله پاپ فرانسیس و میشایل اوباما برای همدردی با آن دانش آموزان ربوده شده راه اندازی شده است.
اما در منطقه بسیار فقیر شمال نیجریه تقریبا روزی نیست که بمبی منفجر نشود. در آخرین مورد 118 نفر در شهر جوس جان خود را از دست دادند و اواسط ماه آوریل یک اتوبوس در حومه ابوجا منفجر و 75 انسان بی گناه را به کام مرگ کشاند. یکی از شاهدان عینی و از همکاران نیروهای امنیتی می گوید:” همه جا پر از جسد بود. من باران ترکش ها را دیدم و از آن اتوبوس تنها مشتی آهن پاره بر جای ماند. بوکو حرام برای وحشت آفرینی بیشتر جنگ خود را به پایتخت کشانده است”.
در همه نقاط پایتخت می توان شاهد حضور نظامیان و ماموران پلیس بود. مدارس که بیش از همه هدف حملات بوکوحرام قرار دارد با سیم های خاردار محصور شده و در مقابل ورودی مدارس سربازان مسلح نگهبانی می دهند. ورود به کلیسای جامع واقع در منطقه مایتاما نیز چندان ساده نیست و این کلیسا در واقع توسط نیروهای نظامی به نوعی محاصره شده است. هر کس قبل از ورود به کلیسا با دستگاه های حساس به فلز کاملا مورد بازرسی بدنی قرار می گیرد. پدر روحانی این کلیسا قبل از آغاز دعای روز یکشنبه می گوید:” بگذارید برای دخترانمان در چیبوک دعا کنیم. بوکوحرام زاده دوزخ و رهبر آنها یعنی شکو یک اهریمن است”.
روانشناسان نیجریه ای که فیلم های ویدیویی شکو را تجزیه و تحلیل کرده اند عقیده دارند که وی یک روان پریش و مبتلا به جنون است. شیخ احمد گومی روحانی بلند پایه مسلمان نیز عقیده دارد:” کسی که کودکان را می رباید و آنها را با زور و تهدید مسلمان می کند از ما نیست. شکو به هیچ عنوان نمی تواند یک رهبر مسلمان باشد”.
پنجشنبه هفته گذشته فعالان کمپین “دختران ما را بازگردانید” در مقابل کاخ ریاست جمهوری و علیه شخص رئیس جمهور دست به تظاهرات زدند. در میان تظاهرکنندگان مردی چهل ساله به نام “یانگا گاپانی” حضور داشت و او هم تی شرت سرخ رنگ اعضای کمپین را پوشیده بود. 9 نفر از دختران ربوده شده از اقوام گاپانی در چیبوک هستند و همگی آنان بین 16 تا 18 سال سن دارند. گاپانی که صاحب یک کتاب فروشی در پایتخت است و درآمد مناسبی دارد هزینه تحصیل این دختران را تقبل کرده بود:” قبل از ربوده شدن یکی از این دختران با من تماس گرفت و گفت دوباره برایش شیرینی و شکلات بفرستم”. گاپانی در آن جمع با صدای بلند می گوید:” ما با قلبی خونین و چشمانی اشکبار به این جا آمده ایم اما هرگز امید خود را از دست نخواهیم داد”. او پیش از حضور در این تظاهرات فیلمی را که از دختران ربوده شده منتشر شده است دیده و همان برادرزاده ای را که تقاضای شکلات داشته شناسایی کرده است:” نام او تابیتا بود و تا قبل از این دختری شاد و خوشحال به نظر می آمد”.
منبع: اشپیگل
ترجمه: محمدعلی فیروزآبادی- شفقنا
انتهای پیاک
www.afghanistan.shafaqna.com