شفقنا افغانستان-افغانهای زیادی که از جنگ و ناامنی میگریزند، اکثرا به سرنوشت نامعلومی رو میآورند که در نهایت، نه به ساحل امن و نه به آرامش میرسند، بلکه سرنوشتشان به نمایش غمباری مبدل میشود. گاهی کشتیهای مملو از این پناهجویان طعمهی دریا میشوند و گاهی در داخل کانتینرهای سربسته تلف میشوند. گاهی نیز در دام قاچاقچیان انسان گرفتار میشوند یا در کمپهای مهاجرتی دست به خودکشی میزنند. چنین فاجعه بارها در سرنوشت پناهجویان افغان تکرار شده و اتفان افتاده است و در نهایت، آنچه نصیب مهاجران شده، جدال با مرگ است.
پناهجویان افغان یکی از بزرگترین گروههای پناهجویی را در ترکیه تشکیل میدهند و تعداد آنها به بیش از 26 هزار نفر میرسد. سهلانگاری مطلق کمیساریای پناهندگان سازمان ملل در خصوص رسیدگی به پروندهی این پناهجویان و عدم ایجاد شرایط مناسب، بارها و بارها فجایع غیرقابل جبرانی را به وجود آوردهاند.
سال گذشته 23 پناهجوی افغان در شرایط نامناسب کاری جانشان را از دست دادهاند که پروندههایشان در ادارههای قضایی ترکیه به شکل مشکوکی بسته شدند. هفتهی قبل نیز جسد 9 پناهجوی افغان که دو ماه قبل قصد ورود به بلغارستان را داشتند، بهدست آمد که به شکل مشکوکی در نزدیکی مرز مشترک ترکیه–بلغارستان کشته شده بودند و برای یک و نیم ماه جسدشان در آنجا مانده بود، که در میان آنان چندین کودک و زن نیز دیده میشوند که متأسفانه هیچ شبکهی خبری ترکی و افغانستانی آن را پوشش خبری نداده است.
شرایط کاری پناهجویان افغان در ترکیه
طبق قوانین دولت ترکیه، پناهجویان حق و اجازهی کار را دارند، اما این قانون برای پناهجویان و کارفرمایان به قدری پیچیده و پرمصرف است که از خیر گرفتن آن میگذرند و به این دلیل، همهی پناهجویان در ترکیه، به صورت غیرقانونی در بازار کار مصروف اند و دولت ترکیه بهخوبی از این موضوع آگاه است و کارفرمایان ترک از نیروی کار ارزان پناهجویان، سود سرشار میبرند. چنین بیقانونی، عامل اصلی سوء استفادههای کارفریان ترک، پناهجویانی اند که مجبورند بار گران مخارج زندگی را به تنهایی به دوش بکشند.
برخورد دوگانهی کمیساریای عالی پناهندگان با پناهجویان افغان
کمیشنری سازمان ملل در ترکیه سیاست یکبام و دوهوا دارد؛ در یک کشور در مورد درخواستهای پناهجویان از ملیتهای مختلف، قوانین دوگانهای را اجرا میکند. پروندهی مهاجرت پناهجویان ملیتهای دیگر به طور معمول در مدت دو سال تکمیل میشود، ولی برای پناهجویان افغان میعاد رسیدگی به درخواست پناهندگی را بیشتر از شش سال مدنظر گرفته است.
این دفتر از اول سال 2013 برای چندین ماه بررسی پروندههای پناهجویان افغانستانی را به حالت تعلیق درآورده که با ختم دو مرحلهی ششماهه، این تعلیق بار دیگر همچنان تمدید شد؛ در حالی که در این مدت پذیرش پناهجویان از ملیتهای دیگر از سوی کمیساریای ملل متحد در ترکیه به شکل معمول ادامه داشته است.
دفتر کمیساری عالی سازمان ملل در امور پناهندگان در ترکیه از اواسط سال 2013 ثبت نام پناهندگان افغانستانی که تازه وارد ترکیه میشدند را متوقف کرد؛ در حالی که ثبت نام پناهندگان از ملیتها و کشورهای دیگر تا هنوز همچنان جریان دارد.
اعتراض پناهجویان افغان در آنکارا:
روز سهشنبه، 15 آپریل سال جاری حدود ۲۰۰ تن از پناهجویان افغانستانی از ۲۲ شهر ترکیه در آنکارا، پایتخت این کشور گردهم آمدهاند و علیه سیاست تبعیضآمیز سازمان ملل متحد، اعتراض کردهاند، تا خواستههایشان را که رعایت حقوق بنیادی پناهندگی و اجرای عدالت است، به گوش مقامهای کمیساریای عالی پناهندگان برسانند. این پناهندگان میگویند که روند رسیدگی به درخواست پناهندگی مهاجران افغانی در ترکیه بسیار طولانی میباشد و شرایط زندگی پناهجویان ناگوار و نگران کننده است. حقوق آنها به دلیل بیکفایتی کمیساریای عالی پناهندگان پایمال شده و پناهجویان از حقوق بنیادیشان نیز محروم اند. پناهجویان متحصن افغان در ترکیه، خواستار اقدامهای قاطعی از سوی کمیساریای عالی پناهندگان برای رفع مشکلاتشان در ترکیه اند و به طور مشخص خواستههایشان را در پنج مادهی زیر خلاصه نمودهاند:
پناهجویان نو رسیدهی افغان باید در دفتر کمیساری، مانند دیگر پناهجویان از ملیتهای دیگر، بدون تبعیض و تفاوتی ثبت وراجستر شوند؛
پروندههای پناهجویان افغانی که قبلا ثبت کمیساری بودهاند؛ مانند پروندههای پناهجویان دیگر ملیتها باید بررسی شده و از حالت تعلیقی بیرون شوند؛
پروندههای پناهجویان افغان، مانند پروندههای پناهجویان ملیتهای دیگر، بعد از بررسی و گرفتن قبولیشان از کمیساری، به کشورهای امن سومی فرستاده شوند تا از بیسرنوشتی مطلق نجات یابند؛
آنها در حالی که از تعلیق بررسی پروندههایشان بهشدت انتقاد میکنند، مسئولان دفتر کمیساریای عالی پناهندگان در ترکیه را به تبعیض و سیاست دوگانه در قبال پناهجویان افغانستانی متهم میکنند. هرچند مسئولان دفتر سازمان ملل در این کشور، وجود تبعیض در برابر پناهجویان افغانستان را رد میکنند؛ اما اعتراف میکنند که نظر به شرایط پناهجویان سوری، بررسی پروندههای آنان را در اولویت کاری خویش قرار دادهاند.
برخورد نادرست پولیس ترکیه با پناهندگان افغانی
در یازدهمین شب اعتراض پناهجویان افغانستانی در مقابل دفتر کمیسیاری عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان، پولیس ترکیه به محل تحصن پناهجویان حمله کرد، اعتراض آنان را شکستاند و آنان را بهزور سوار بس کرد و به شهرهای دوردست ترکیه فرستاد؛ اما فردای آن روز پناهجویان بیشتری از 25 شهر مختلف ترکیه دوباره وارد آنکارا شدند و تحصنشان در مقابل دفتر سازمان ملل را از سر گرفتند.
اعتصاب غذایی
هشت تن از پناهجویان و پناهندگان معترض افغانستانی در دوازدهمین روز اعتراضشان، به اعتصاب غذایی شروع کردند و به نشان اعتراض، لبهایشان را دوختند در هجدمین روز اعتراض، 7 تن دیگر نیز به اعتصاب کنندگان غذایی پیوستند که در میان آنها، دو خانم نیز دیده میشوند. تاکنون نزدیک به 6 هزار نفر در این اعتراض مسالمتآمیز اشتراک کرده و احتمال میرود که پناهجویانی از شهرهای دیگر نیز به حمایت از آنها جدیدا وارد آنکارا شوند.
بیخبری دولت و وزارت خارجهی افغانستان
تا سپری شدن 12 روز از آغاز اعتراض، وزارت خارجهی افغانستان اعلان کرده بود که از این اعتراض بیخبر است؛ در حالی که سفارت افغانستان در آنکارا در یک کیلومتری ساحهی اعتراض پناهجویان قرار دارد. از طرف دیگر، آقای مستغنی در یک گفتوگو با یکی از رسانههای داخلی و به تأیید قولی از کمیساریای پناهندگان، میگوید که پناهجویان و پناهندگان افغانستانی در ترکیه، پناهجویان واقعی نیستند. این حرف ایشان نشان داد که نه مسئولان دولتی و نه مقامهای وزارت، هیچکدام احساس مسئولیتی در برابر شهروندانشان در بیرون از کشور ندارند و تاکنون وزارتهای امور خارجه و وزارت امور مهاجران به نمایندگی از دولت افغانستان به این مشکلات و اعتراض پناهجویان توجه جدی ننمودهاند. به این صورت، اعتراض پناهجویان وارد دومین ماه خود گردیده است.
نویسنده:علی حکمت-روزنامه اطلاعات روز
انتهای پیام
www.afghanistan.shafaqna.com