خبرگزاری شیعیان افغانستان(شفقنا افغانستان)
حضور بانوان در رسانه های خصوصی و دولتی, بر خلاف بسیاری از بخش های دیگری زندگی اجتماعی مردم افغانستان, در سال های اخیر رشد چشمگیری داشته است.
به باور برخی از کارشناسان اجتماعی، اکنون زنان افغانستان دیگر زنان ده سال قبل نیستند که کوچکترین دخالتی در امورات زندگی فردی و دولت خویش نداشته باشند و زنان تا اندازه زیادی به بالندگی فکری رسیده و قادرند تا دوشادوش مردان در امورات زندگی حتی عرصه سیاست و دولت مشغول کار و فعالیت باشند.
ماریا رهین فعال مدنی و استاد دانشکده ی ژورنالیزم دانشگاه بلخ در گفتگو با خبرنگار شفقنا افغانستان در ارتباط به این موضوع گفت: افغانستان حضور گسترده و چشمگیر زنان در رسانه ها را از سال 2000میلادی بدینسو شاهد بوده است.
وی گفت: عرف و عنعنات ناپسند که منشع آن از دین مقدس اسلام نیست, چالش بزرگی طی ده سال گذشته سد راه بانوان که میخواستند در رسانه ها کار نمایند, بوده است.
رهین با بیان اینکه در حال حاضر مردم افغانستان تا حدی اعتقادات و باور های نادرستی که بر اساس آگاهی سطحی به دین نسبت داده می شوند را به حاشیه رانده اند، افزود: تنها راه مقابله با این ارایه ها و پیرایه هایی که به دین نسبت داده میشود, مجرای رسانه ها است.
متن کامل گفت گوی خبرنگار شفقنا با این استاد دانشگاه بلخ به شرح ذیل می باشد:
*در حال حاضر حضور زنان در رسانه ها در مقایسه با سال های قبل چگونه است؟
رهین: بعد از سال 2000 حضور گسترده ی زنان را در رسانه های افغانستان شاهد بوده ایم ولی این گستردگی دلیلی بر اهمیت حضور شان در رسانه ها نیست. در بسیاری از موارد میبینیم که جنبه های بسیار ابتدایی رسانه ها توسط این خانمها پیش برده میشود.بطور مثال در اعلانات،پیشبرد برنامه های تفریحی، سرگرمی و … یعنی در موارد داغ و حساس سیاسی، اجتماعی و فرهنگی کمتر می بینیم که یک چهره ی زن در رسانه ها حاضر شود؛البته یکی از دلالیل روشن و واضح این است که برای حضور در چنین صحنه ها به زنان کمتر نقش داده میشود.
*آیا چنین دیدگاهی وجود دارد که حضور زنان در رسانه ها مغایر با قوانین, باور ها و اعتقادات جامعه ای اسلامی چون افغانستان است؟
رهین: سنت های متعارف جامعه ی ما امروز تا حدی حضور زنان در رسانه ها را پذیرفته است، دلایل زیادی وجود دارد که زنها میتوانند بدون ترس و هراس در رسانه ها فعالیت داشته باشند و دلایل بیشتری نیز حاکی از آن است که اکنون مردم به یک تفکر مدرنی شدن پی برده اند.
مردم به گونه ی نا آگاهانه به سوی اجتماعی در حال حرکتند که منشا آن از مدرنیزم است و در این جامعه ی مدرنیته، حضور زنان در سیاست و اجتماع یک سوال غیر متعارف نیست. یعنی بخشی است که میتواند شامل اصول و برنامه های زندگی آینده ی شان شود.
بنابر این وقتی زنان در رسانه ها کمتر ظاهر میشوند، دلیل این نیست که آنان از این ناحیه رنج ببرند که جامعه و سنت ها چگونه به آنها می نگرد؛آیا حضور شان را مثبت می داند یا منفی؟؛ بلکه جامعه ی افغانستان تاحدودی از این موضوع فاصله گرفته و موضوع اساسی این است که زنان چگونه میتوانند واقعآ به عنوان چهره های موثر و کارا در یک رسانه حضور پیدا نمایند؟ سوال اساسی این است.
*یکی از که چالش های بزرگ برای فعالیت زنان در رسانه ها اعتقاد به گسترش روز افزون فساد اخلاقی در رسانه هاست؛آیا این اعتقاد به نظر شما صحیح است؟
رهین: چون من کارمند یک رسانه نیستم به طور یقین نمیتوانم این گفته را تایید و یا رد نمایم ولی شایعاتی در این زمینه وجود دارد و همواره سخنانی می شنویم؛ طبعآ هنگامیکه جامعه به سوی اصول های غیر اخلاقی میرود، همه بخش ها را شامل خواهد شد.
البته کشیده شدن جامعه به سوی فساد اخلاقی دارای مبانی هایی است؛ انسانهای ضعیف النفس در هر جایی که باشند، میتوانند فساد اخلاقی را در همان جا با خود برده و گسترش دهند که متآسفانه در مورد رسانه ها تفکرات جمعی نیز بر همین عقیده است و دلیل اینکه گاهی والدین از حضور دختران در رسانه ها ممانعت میکنند نیز اخلاقیات رایج زمانه است و ترس از این دارند که مبادا دخترانشان با رفتن به رسانه ها بدنام شده و خانواده شان زیر سوال برود.
این موضوع راه حل ندارد جز اینکه خود کسانی که به عنوان رهبران فکری مردم در رسانه ها کار میکنند، اخلاقیات متعارف جامعه را سالم نگه دارند. وقتیکه این اشخاص بگونه ای نا سالم اخلاق را وارد رسانه میسازند و به یک گندگی تبدیل میکنند، پس دیگران که بینندگان برنامه های مختلفی هستند که توسط چنین افراد نا سالم تولید می شود،بدیهی است که این مردم در قبال آنان چه واکنشی باید داشته باشند.
از جمله کسانی که میتوانند مسائل غیر اخلاقی را در رسانه ها به پیش ببرند، مدیران رسانه ها هستند.گاهی از طرف مدیران رسانه از دخترانی که قصد کار در رسانه ها را دارند، خواست غیر منطقی و غیر اخلاقی میشود حتی در بعضی اوقات یکی از شرایطی که این دختران استخدام شوند،پذیرش خواسته های نامشروع مدیران است. به هر حال امیدوارم که به هر شیوه ی ممکن این مسائل غیر اخلاقی از رسانه ها بیرون رانده شود.
*عرف و آداب و رسوم نادرست که چالش بزرگی برای فعالیت زنان در رسانه هاست، چه تبعات نامطلوبی بر آینده وضعیت زنان خواهد داشت؟
رهین: اگر یک خانم در رسانه حجاب اسلامی و کامل انسانی را رعایت کند، تصور نمی کنم حضور آنان در رسانه ها در تناقص با دین و قوانین اسلامی قرار بگیرد. امروزه در کشور های اسلامی زنان با حجاب کامل انسانی و دینی در رسانه های مختلف فعالیت دارند و با رعایت حجاب در رسانه ها برنامه اجرا می کنند.
از سویی وقتی زنان با رعایت نکردن حجاب با سری برهنه در رسانه ها ظاهر میشوند، نه تنها اعتقادات و امورات دینی یک رسانه زیر سئوال میرود بلکه امورات دینی ملت خدشه دار می شود.
ولی هرگاه یک خانم با چهره ی زیبا و با رعایت حجاب اسلامی و انسانی برای مثال اخبار میخواند، به نظر من گیرنده تر است و تاثیر مطلوب تری بر مخاطبان به خصوص خانواده ها دارد تا اینکه یک خانم با سر برهنه، بدون حجاب و با آرایش غلیظ در برنامه ای حضور پیدا میکند.
چگونه با این عرف و آداب و رسوم که حقیقتآ منشا دینی ندارند،باید مبارزه کرد؟
رهین: یکی از راه های عمده ی مقابله با عرف و عنعنات نا پسند جامعه این است که سنت هایی که امروز در جامعه جا ندارند یعنی سنت های محکوم به مرگ، باید تعویض شوند و به جای آنها سنت های جدید جایگزین شوند اما این سنت های جدید نباید در تناقض با دین و مقدسات دینی باشد یعنی در شرایطی که با دین همخوانی داشته و بتوانند به زندگی و زمان ما پاسخ مطلوب دهند.
یکی از شرایطی که میتواند تضمین کننده آینده زنان ما باشد این است که به ویژه در رسانه ها زنانی باید راه پیدا نمایند که بتوانند جنگ بین کهنه و نو را بپذیرند و در این راه یک روش منطقی و مطلوب را در پیش بگیرند. امروزه ما میبینیم اگرچه از لحاظ کمیت دختران زیادی وارد رسانه ها شده اند ولی از لحاظ کیفی هیچ چیزی ندارند بجز اینکه خودشان مورد تبلیغات سوء قرار میگیرند یعنی چیز بیشتر از آن ندارند که به جامعه تقدیم نمایند.
امروزه یکی از بحث های اساسی بحث تجارت و تبلیغات به حدی بر دیگر بخش ها تاثیر دارد که برای رسیدن به مقصود تجاری و تبلیغاتی زنان و دختران نسبت به مردان و پسران بیشتر دارای اهمیت هستند و زودتر استخدام به کار میشوند حتی در بسیاری مواقع بدون در نظر داشت این نکته که این دختر دارای یک کیفیت برنامه یی، ارائه ی خوب و دارای یک درون پور هست یا نه؟
این جریان بر جامعه ی مذهبی ای چون افغانستان تآثیر ناگواری دارد که نمونه تآثیر ناگوار ممانعت خانواده های شریف از فعالیت زنان و دختران در رسانه هاست.
انتهای پیام
www.afghanistan.shafaqna.com