زمان انتشار : ۱۲ حوت ,۱۳۹۷ | ساعت : ۱۶:۵۳ | کد خبر : 317999 | چاپ

مناقشه بر سر هولوکاست، تمایز در دو نگرش: آلمان و لهستان

شفقنا افغانستان-این روزها هولوکاست به موضوعی مناقشه‌برانگیز بدل شده است. چندی پیش، سخنان بنیامین نتانیاهو درباره نقش لهستانی‌ها‌‌ در جنگ جهانی دوم و همدستی آن‌ها با آلمان نازی، باعث ایجاد تنشی سخت میان مقامات لهستان و رژیم صهیونیستی شد.
به گزارش رایزنی فرهنگی ایران در آلمان، نخست وزیر لهستان، سفر خود به اسراییل برای شرکت در نشست کشورهای ویشه‌گراد را لغو کرد و سفیر رژیم صهیونیستی در ورشو نیز به وزارت امور خارجه لهستان احضار شد. به نظر می‌رسد، برخلاف آلمانی‌ها که انکار هولوکاست در سرزمین ژرمن‌ها را جرم می‌دانند، از نگاه مقامات لهستان، صحبت درباره نقش این کشور در جنایات آلمان نازی، جرم محسوب می‌شود. مقامات لهستان بارها اعلام کرده‌اند که این کشور نه‌تنها در هولوکاست نقشی نداشته، بلکه در جریان جنگ جهانی دوم به اشغال آلمان درآمده و به شدت آسیب دیده است.  مجلس لهستان نیز پیش‌تر قانونی را تصویب کرده بود که بر اساس آن، هرکس لهستانی‌ها را مسئول جنایات ناسیونالیست‌های آلمانی بداند یا اردوگاه‌های کار اجباری آلمان را به نام اردوگاه‌های لهستانی بنامد، مجازات می‌شود. قانونی که خشم آمریکا و رژیم صهیونیستی را برانگیخت و بعدها به شکلی تعدیل شده درآمد.
لهستان، تاریخ پر فراز و نشیبی را پشت سر گذاشته است. تاریخی که با حمله آلمان نازی، جنگ جهانی دوم، اردوگاه‌های مرگ و کشتار یهودیان گره خورده است. حتی روایات متفاوتی از برخورد لهستانی‌ها با قربانیان هولوکاست وجود دارد. با این اوصاف، مقامات کنونی لهستان معتقدند که این کشور در زمان جنگ جهانی دوم و در واقعه هولوکاست، قربانی سیاست‌های آلمان نازی بوده است.  آن‌ها اتفاقات سپتامبر سال ۱۹۳۹ و پس از آن را نشانه قربانی بودن کشور خود می‌دانند.
جنگ جهانی دوم با حمله آلمان به لهستان آغاز شد. نیروهای آلمان در سال ۱۹۳۹ با عبور سریع از مرز لهستان، به سمت ورشو- پایتخت لهستان- پیشروی کردند. هفدهم سپتامبر همان سال، شوروی نیز به لهستان حمله کرد و نیمه شرقی آن را به اشغال خود درآورد. در این میان، لیتوانی و اسلواکی که در این حمله با آلمان نازی و شوروی همکاری داشتند، نیز بخش کوچکی از خاک لهستان را گرفتند. بدین ترتیب، بخش زیادی از لهستان به کنترل کشورهای خارجی درآمد. از این زمان به تدریج قوانین ضدیهودی در لهستان تشدید شد. یهودیان از مسیحیان جدا شدند و حتی مالکیت زمین‌هایشان در بعضی مناطق از آنها گرفته شد.
براساس آمارهایی که دولت فدرال آلمان منتشر کرده است، در آن زمان، حدود سه میلیون یهودی در لهستان زندگی می‌کردند. آلمانی‌ها درصدد آن بودند که یهودیان را کنترل کنند و بدین منظور آن‌ها را در مناطق مشخصی به نام گتو یا محله‌های یهودی نشین سکونت دادند. در این میان بزرگترین گتو در ورشو قرار داشت که حدود نیم میلیون یهودی در آن محبوس بودند. این گتو در سال ۱۹۴۰ ساخته شد. برای ساخت آن، دیواری در منطقه‌ای از شهر کشیدند و بالای این دیوار را با سیم خاردار پوشاندند. آلمانی‌ها به دقت از محدوده این گتو مراقبت می‌کردند تا از ارتباط ساکنان آن با سایر افراد شهر جلوگیری کنند. ساختن گتوها شروعی برای محدود کردن کامل یهودیان بود. در فاصله سال‌های ۱۹۴۱ تا ۱۹۴۵، نازی‌ها شش اردوگاه مرگ را در لهستان اشغالی بنا کردند. که بخشی از قربانیان این اردوگاه‌ها را یهودیان تشکیل می‌دادند.
دولت لهستان در جنگ جهانی دوم
هر چند همان‌طور که گفته شد، بخش زیادی از لهستان در ابتدای جنگ جهانی دوم به اشغال کشورهای آلمان و شوروی درآمد، اما شاید برای بسیاری این سوال مطرح ‌شود که دولت لهستان در این زمان برای مقابله با کشورهای خارجی چه کاری انجام داده است؟
تاریخ لهستان نشان می‌دهد که مدتی پس از آغاز حمله آلمان به لهستان و بعد از پیوستن شوروی به این تهاجم، در ۱۹ سپتامبر سال ۱۹۳۹ میلادی، ایگناتسی موچیتسکی، ر‌ئیس‌جمهور دولت لهستان به مجلس سنا اعلام کرد که قصد دارد، قدرت خود را به ولادیسلاو راچیکیویتس منتقل کند. چند روز بعد موچیتسکی استعفا خود را رسماً اعلام کرد و راچیکیویتش در سفارت لهستان واقع در پاریس سوگند ریاست جمهوری را ادا کرد. او به عنوان اولین رئیس‌جمهور دولت در تبعید لهستان اعلام شد و ولادیسلاو سیکورسکی را به سمت نخست‌وزیری منصوب کرد.
با اینکه در طول جنگ جهانی دوم، لهستان توسط قدرت‌های خارجی اشغال شده بود، اما دولت در تبعید قدرت قابل توجهی در لهستان داشت و از طریق سازمان‌های مقاومت زیرزمینی در کشور خود فعالیت می‌کرد. همچنین ارتش میهنی نیز زیر نظر دولت در تبعید با ارتش آلمان نازی می‌جنگیدند. در سال‌های ۱۹۴۲ و ۱۹۴۳ سازمان‌های مقاومت زیرزمینی به کمک عوامل خود در مناطق اشغالی، یک‌سری بروشور در ارتباط با اردوگاه‌های مرگ آلمان نازی منتشر کردند. آن‌ها با این کار، از دولت‌های متفقین خواستند که به قربانیان در این اردوگاه‌ها کمک کنند.
همچنین آنطور که مورخان لهستانی ادعا می‌کنند، سازمان‌های مقاومت زیرزمینی در زمان جنگ جهانی دوم سعی کردند تا با کمک عوامل خود، شهروندان یهودی را نجات دهند، هرچند براساس آمارها تلاش آن‌ها نتیجه‌ چندانی در بر نداشت و بیشتر یهودیان کشته شدند.
تصویب قانون هولوکاست و واکنش آلمانی‌ها
مسئولان کنونی دولت لهستان با استناد به تلاش سازمان‌های مقاومت زیرزمینی و همچنین ارتش میهنی برای مقابله با آلمان نازی، نه تنها بارها اعلام کرده‌اند که این کشور نقشی در هولوکاست نداشته‌ است، بلکه سال گذشته قانونی را تصویب کردند که براساس آن شریک دانستن لهستان در واقعه هولوکاست جرم محسوب می‌شد.
ماه مارس سال ۲۰۱۸، نمایندگان مجلس لهستان قانونی را تصویب کردند که براساس آن، افرادی که از عبارت “اردوگاه‌های مرگ لهستان” استفاده می‌کردند یا به طور علنی ملت یا کشور لهستان را در جنایات آلمان نازی هم‌دست می‌دانستند، مشمول مجازات می‌شدند.
دولت راستگرای لهستان در آن زمان اعلام کرد؛ این قانون برای محافظت از جایگاه لهستان لازم و ضروری است و حتی حزب قانون و عدالت لهستان، با هشتگ اردوگاه‌های مرگ آلمان، کمپین بزرگی را در شبکه‌های اجتماعی به راه‌ انداخت تا نشان دهد که آلمان نازی مسئول ایجاد اردوگاه‌های مرگ در لهستان است.
مونیکا زیرادسکا، روزنامه‌نگار لهستانی در یادداشتی که در سایت شبکه رادیویی مرکز آلمان منتشر شده، در این باره نوشته است: «مدت‌هاست که در بسیاری از رسانه‌های جهان، اردوگاه‌های کار اجباری و اردوگاه‌های مرگ که توسط رایش سوم در لهستان امروزی ساخته شده بودند، به عنوان اردوگاه‌های لهستانی مطرح می‌شوند. ادعایی که باعث ناراحتی مردم و دولت لهستان است. در همین ارتباط حزب قانون و عدالت، هشتگ اردوگاه‌های مرگ آلمان را در شبکه‌های اجتماعی به راه انداخت و ویدئوی ۳۰ ثانیه‌ای این حزب در شبکه یوتیوب در ظرف مدت ۱۴ روز، ۱۳ میلیون بازدیدکننده داشت.»
هر چند به نظر می‌رسید که این اقدامات حزب حاکم لهستان باعث ایجاد تنش میان مقامات این کشور و آلمان می‌شود، اما زیگمار گابریل، وزیر امور خارجه وقت آلمان در آن زمان گفت: «در این نکته که مسئولیت تاریخی اردوگاه‌های مرگ با کیست و اینکه چه کسانی آن‌ها را راه‌اندازی کردند و شهروندان یهودی را به قتل رساندند، ذره‌ای تردید وجود ندارد: مسئولیت همه این‌ها با آلمان است.» وزیر امور خارجه سابق آلمان همچنین بر این نکته تاکید داشت که مشارکت عده‌ای از کشورهای دیگر در این جنایات از بار سنگین مسئولیت آلمان و حکومت ناسیونال سوسیالیستی این کشور نمی‌کاهد.
این در حالی بود که برخی از رسانه‌های آلمان چندان با وزیرامور خارجه پیشین این کشور موافق نبودند. زوددویچه مونیخ در آن زمان نوشت: «در حالیکه لهستانی‌های زیادی به یهودیان کمک کردند، بسیاری دیگر با نازی‌ها همکاری داشتند، باعث قتل یهودیان شدند و یا از آنها دزدی کردند. دولت محافظه‌کار لهستان نمی‌خواهد در این باره بحث کند و با تصویب قانون جدید، تلاش می‌کند تا این کشور را به عنوان قربانی نشان دهند. آن‌ها برای تقویت اردوگاه سیاسی خود این کار را انجام می‌دهند و به دنبال حقیقت نیستند.»
با این اوصاف، قانون هولوکاست چهار ماه بیشتر دوام نداشت. اعتراض گسترده مسئولان آمریکایی و رژیم صهیونیستی به تصویب چنین قانونی در لهستان موجب شد که ماتئوس موراویچکی، نخست‌وزیر لهستان از نمایندگان مجلس بخواهد آن را تصحیح کنند. به نظر می‌رسید، در آن زمان حزب حاکم او موسوم به “قانون و عدالت” به منظور تقویت مناسبات دیپلماتیک با واشنگتن چنین تصمیمی را گرفت و برای جلب رضایت دولت آمریکا حاضر به عقب‌نشینی شد.
تنش لهستان و رژیم صهیونیستی
از سوی دیگر،‌همکاری لهستان و ایالات متحده آمریکا تنها در تغییر قانون خلاصه نشد. آن‌ها چندی پیش با همکاری هم، اجلاس “صلح و امنیت خاورمیانه” را برگزار کردند که از نگاه بسیاری برای فشار بر ایران پایه‌ریزی شده بود.  اما به یکباره سخنان نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی در حاشیه این اجلاس، موجب اعتراض مسئولان دولت و مردم لهستان شد. نتانیاهو که برای شرکت در نشست ورشو به لهستان رفته بود، گفت که در جریان نسل‌کشی یهودیان در جنگ جهانی دوم، لهستانی‌ها با نازی‌ها همکاری داشتند.
این سخنان باعث خشم عمومی در لهستان و افزایش تنش میان دو طرف شد. نخست وزیر رژیم صهیونیستی مجبور شد که درباره اظهارات خود توضیح دهد و در بیانیه‌ای اعلام کرد که منظور او همه لهستانی‌ها نبوده‌اند. با این وجود وزارت امور خارجه لهستان، سفیر اسرائیل را احضار کرد و به او اطلاع داد که موراویتسکی در نشست گروه ویشه‌گراد در اسرائیل شرکت نخواهد کرد و وزیر امور خارجه این کشور به این نشست می‌رود. اما در این بین، سخنان وزیرخارجه جدید رژیم صهیونیستی موجب اعتراضات بیشتر گروه‌های مختلف در لهستان شد. او در سخنانی تند گفت: «همان‌گونه که اسحاق شامیر (نخست‌وزیر اسبق اسرائیل) گفته است، یهودستیزی از زمان نوزادی همراه با شیر مادر وارد جان‌ لهستانی‌ها می‌شود.»
نخست‌وزیر لهستان پس از اظهارات این وزیر، چند ساعت به اسرائیل مهلت داد تا از موضع خود عقب‌نشینی کند؛ اما این وزیر رژیم صهیونیستی در پاسخ گفت که نه عقب‌نشینی‌ می‌کند و نه پوزش می‌خواهد؛ زیرا تاریخ، تاریخ است. به دنبال این اظهارات، نخست‌وزیر لهستان، سفر وزیر خارجه این کشور به اسرائیل را نیز لغو کرد. همچنین، جمهوری چک نیز اعلام کرد که از لهستان حمایت می‌کند. بدین ترتیب، براساس تصمیم جمهوری چک، برگزاری همایش گروه ویشه‌گراد در اورشلیم لغو شد.
این در حالی بود که رهبران چک، اسلواکی و مجارستان برای شرکت در این کنفرانس به اسرائیل رسیده و منتظر آغاز اجلاس بودند. البته مناقشه میان ورشو و اورشلیم به اینجا ختم نشد. نخست وزیر لهستان به سخنان وزیر امورخارجه رژیم صهیونیستی به شدت اعتراض کرد. تاگس‌شو از قول نخست‌وزیر لهستان نوشت: «ما نمی‌توانیم این سخنان نژادپرستانه مقامات اسرائیلی را بپذیریم و حتما نسبت به آن واکنش نشان خواهیم داد.»
مارک ماگیروفسکی، سفیر لهستان در اسرائیل نیز در پیامی توییتری نوشت: «واقعا شگفت‌انگیز است که وزیر جدید امورخارجه اسرائیل الفاظی چنین بی‌شرمانه و نژادپرستانه به زبان آورده است.»
وزیر جدید رژیم صهیونیستی نیز در گفت‌وگویی رادیویی پاسخ داد: «واقعیات تاریخی را نمی‌توان تغییر داد. لهستانی‌ها در نابود کردن یهودیان با آلمان نازی همکاری کردند. لهستان بزرگترین گورستان یهودیان است و این یک واقعیت تاریخی است.»
در حالی که به نظر می‌رسد اختلاف میان دو طرف بالا گرفته است، بسیاری از رسانه‌های آلمانی این اتفاقات را شکست فعالیت‌های چند هفته اخیر لهستان و اسرائیل عنوان کرده‌اند. شبکه رادیوی آلمان لغو اجلاس ویشه‌گراد را شکستی سنگین برای نتانیاهو دانست و نوشت: «نخست وزیر اسرائیل در آستانه انتخابات آوریل، در شرایط بدی قرار دارد و این نشست برای نشان دادن پشتیبانی دیپلماتیک برخی کشورهای اروپای شرقی از سیاست‌هایش در قبال فلسطین اهمیت داشته است.»
تعدادی از رسانه‌ها نیز با اشاره به اتفاقات و صحبت‌های مطرح شده در اجلاس خاورمیانه در ورشو، ایجاد تنش میان لهستان و اسرائیل را شکست هر دو طرف عنوان کردند. ولت در این باره نوشت: «هر دو نخست‌وزیر در شرایط بدی قرار دارند. حزب حاکم لهستان در آخرین انتخابات این کشور یعنی شورای‌های استانی نتایج ضعیف‌تری نسبت به قبل کسب کرده است و نخست‌وزیر اسرائیل نیز در آستانه انتخابات مورد انتقاد گروه‌های مختلف داخلی قرار دارد. از این رو، تنش میان دو کشور به سود هیچ کدام نیست و عواقب بدی برای هر دو طرف در بر خواهد داشت.»
سلسله رویدادهای در لهستان برای افکار عمومی آلمان که دهه‌های متوالی متهم اصلی کشتار انسانها بودند، عموماً خوشایند به شمار می آید، زیرا در حقیقت شریکی تازه برای پدیده هولوکاست به لطف تحرک رژیم صهیونیستی نمودار شده و بار روانی اتهام سنگین جامعه آلمان را فروکاهیده است.

انتهای پیام

af.shafaqna.com

شفقنا در شبکه های اجتماعی: توییتر | فیسبوک | تلگرام