مرو قدیم متشکل از آثار متعدد تاریخی و معماری اسلامی است که مجموعه تاریخی مدرسه دینی «آخوند بابا» واقع در 30 کیلومتری جنوب مرو قدیم، یکی از آخرین اماکن تاریخی باقیمانده دارای شهرت جهانی مرو قدیم میباشد.
به گزارش شفقنا افغانستان به نقل از فارس،مجموعه تاریخی موسوم به مدرسه «آخوند بابا» واقع در نزدیکی روستای «تازه دور موش»(زندگی نو) استان مرو، یکی از آخرین شاهکارهای معماری معاصر دینی و اسلامی بود که شکل و شمایل و دیوارهای آن حکایت از تدریس و فراگیری علم و دانش دینی–اسلامی این سرزمین دارد.
«جعفر آقا» سرپرست مجموعه تاریخی آخوند بابا در مصاحبه با خبرنگار اعزامی خبرگزاری فارس به مرو قدیم، ضمن تشریح تاریخچه مختصری از این مجتمع آموزشی دینی، گفت: این مدرسه به افتخار آخوند «خواجهگلدی» که مدرس و سرپرست و مؤسس این مدرسه بوده است، نامگذاری شدهاست.
جعفر آقا افزود: این مدرسه در سال 1810 میلادی (بیش از 200 سال پیش) پایهگذاری و به سبک معماری اسلامی احداث شدهاست که هم اکنون یکی از مکانهای زیارتی زائران و علاقهمندان به اماکن تاریخی و دینی این سرزمین میباشد.
وی که خود را نیز از نبیرههای آخوند خواجهگلدی معرفی کرد، همچنین تصریح کرد: این مدرسه دارای 40 حجره بوده و در هر کدام از حجرهها 4 نفر از طلاب علوم دینی اقامت کردهاند.
وی اضافه کرد: گزارشهای قدیمی حاکی از آن است که هر سال بیش از 100 نفر از این مدرسه فارغالتحصیل شده و به مناطق همجوار و یا سایر مناطق و شهرهای ترکمنستان، جهت ادامه تحصیل و یا انجام وظیفه دینی و علمی اعزام میشدهاند.
وی در ادامه گفت: آخوند خواجهگلدی در سال 1924 میلادی در سن 87 سالگی، درگذشت. گفته میشود که برخی از نبیرههای این آخوند بالا مقام که در این مجتمع مدفون گشتهاست، در ایران نیز زندگی میکنند. البته اطلاعات مکتوب بیشتر در این زمینه در بین ترکمنهای ایران موجود میباشد.
وی گفت: متأسفانه ما اطلاعات بیشتری از مدرسه آخوند بابا و شخصیت آخوند خواجهگلدی نداریم و اما این منطقه و شخصیت مذکور در بین مردم محلی و استان مرو از احترامی ویژه برخوردار هستند و این در حالی است که در محوطه این مدرسه یک مسجد جدید نیز از سوی خیرین منطقه احداث شده که هر جمعه در آن نماز جماعت اقامه میشود.
در این مجموعه تاریخی، علاوه بر ساختمانهای اصلی آموزشی، ساختمانهای جانبی همچون آشپزخانه، انبار، سالن اجتماعات و مباحث علمی و مهمانسرا نیز به چشم میخورد که کلیه دیوارهای باقیمانده بر اثر بارش برف و باران رو به خرابی هستند.
مرو قدیم یکی از کهنترین و مهمترین شهرهای خراسان بزرگ در قدیم و به عنوان مرکز دین و علم مشرق زمین و دنیای اسلام مشهور بوده است.
لازم به ذکر است که براساس مستندات تاریخی، مرو قدیم که امروز از آن به عنوان مرکز استانی به همین نام یاد میشود در محلی به نام «مارگوش» یا «مارگیانیا» قرار داشته است.
شهر مرو قدیم از این جهت معروفیت تاریخی دارد که دو سال امام رضا(ع) در آن اقامت داشته است و آثاری از محل سکونت این امام همام به نام قدمگاه در این منطقه وجود دارد.
این مکان محلی برای زیارت مشتاقان حضرت امام رضا(ع) در ترکمنستان به ویژه ترکمنها تبدیل شده است. مکانی که زمانی در کنار آن کاخ باشکوه مأمون خلیفه عباسی قرار داشت ولی مردم بدون توجه به این کاخ توجه خود را به منزل حقیرانه امام هشتم معطوف میداشتند.
مجموعه تاریخی ـ فرهنگی مرو قدیم با وسعتی بیش از 2 هزار هکتار در جوار شهر کنونی مرو جدید واقع شده و آثار تمدنی دورانهای مختلف تاریخی از 6 قرن پیش از میلاد و دوران اسلامی را در خود جای داده است.
مرو قدیم با قدمت چند هزار ساله و شهرتی بهسزا به لحاظ تاریخی، محل ظهور تمدنهای ایرانی ـ اسلامی در دورانهای مختلف بوده و آثار برجای مانده در آن نشاندهنده عمق فعالیتهای فرهنگی و هنری ایرانیان در اعصار گذشته است.
منطقه عمومی مجموعه تاریخی ـ فرهنگی مرو قدیم، حفاظت شده میباشد و این مجموعه در فهرست میراث جهانی سازمان یونسکو به ثبت رسیده است.
انتهای پیام
www.afghanistan.shafaqna.com