شفقنا افغانستان_ بیست و هفتم حوت در تقویم رسمی جمهوری اسلامی افغانستان بعنوان روز ملی خبرنگاران نامگذاری شده است.
به گزارش خبرگزاری شفقنا افغانستان، خبرنگاری در تمام کشورهای جهان یکی از مشاغل سخت و پرخطر محسوب میشود اما در افغانستان این شغل در کنار خطرات احتمالی، مشکلات دیگری نیز دارد.
سال قبل ۱۸ تن از اصحاب رسانه در حین انجام وظیفه جانشان را از دست دادند، افغانستان با ۱۸ جانباخته در عرصه رسانه، مرگبارترین کشور برای اصحاب رسانه است.
رسانه بعنوان رکن چهارم دموکراسی در دنیای کنونی به یک اصل انکارناپذیر در جوامع تبدیل شده است، خبرنگاران بعنوان بدنهی تولیدگر رسانه، بیشترین آسیب را در رویارویی با واقعیات میبینند.
افغانستان بعنوان یک کشور جنگزده و ناامن، با حملات تروریستی روبروست، حملاتی که در شهرهای مختلف کشور روی میدهد در کنار قربانیان عادی خود، گاهی خبرنگاران را نیز آماج قرار میدهد.
تنها در حمله تروریستی که ماه ثور در منطقه شش درک کابل روی داد، ۹ تن از کشته شدگان از اصحاب رسانه بودند که برای پوشش این حمله به محل حادثه اعزام شده بودند.
از سوی دیگر برخوردهای ناشایست برخی زورمندان و صاحبان قدرت نیز یکی از آسیبهایی است که خبرنگاران افغانستان را تهدید میکند.
هرچند که افغانستان نسبت به کشورهای همسایه خود در زمینه آزادی رسانهها و مطبوعات پیشگام است، با اینحال هر از گاهی خبرنگاران مورد حمله افراد زورمند قرار میگیرند.
کاری که خبرنگاران انجام میدهند، عموما به دو دسته تقسیم میشود، بخشی از کار خبرنگاران پوشش مراسمها، نشستها، کنفرانسها و محافل گوناگون با موضوعات مختلف است؛ اما بخش دیگر فعالیت اصحاب رسانه آندسته از تولیداتی است که بعنوان دغدغه یک خبرنگار تبارز کرده و او را وادار به تحقیق، پژوهش و نوشتن میکند.
طبعا کسانی که در جامعه از ناآگاهی مردم سود میبرند و حتی انسداد مجاری اطلاعاتی و مطبوعاتی را به نفع خود میبینند، در یک تقابل اجتماعی با خبرنگاران روبرو هستند.
بارها شنیده و دیدهایم که خبرنگاری بخاطر پرسش از یک زورمند مورد لت و کوب قرار گرفته و بسیارند خبرنگارانی که به واسطه دست گذاشتن روی برخی موضوعات از کار برکنار شده و یا مورد تهدید قرار گرفته اند.
در یک تعریف خاص از خبر میگوییم: خبر آن چیزی است که به مردم گفته نمیشود و خبرنگار کسی است که ناگفتنی ها را کشف کند و در معرض افکار عمومی قرار دهد. طبق این تعریف خبرنگاری شغل نیست، بلکه رسالتی مقدس برای کشف سره از ناسره و یافتن حقایق است.
امروزه دامنه فعالیتهای خبری بسیار گستردهتر از ده سال قبل است. در سالهای اخیر که شبکه های اجتماعی به طرز عجیبی رشد کردهاند، خبرنگاری نیز متحول شده است. سبکهای خبرنویسی، ارزشهای خبری، عناصر خبر و شیوه نگارش خبر بسیار متفاوت تر از آن چیزی است که ده سال قبل شاهدش بودیم.
استفاده از ابزار نوین ارتباط جمعی این امکان را به خبرنگاران میدهد که از سیطره صاحبان قدرت و صاحبان رسانه بیرون شده و خود بعنوان یک منبع مورد رجوع و ارجاع باشند.
در خبرنگاری کسانی برندهاند که اولا به اطلاعات دسترسی داشته باشند، دوما بتوانند این اطلاعات را پالایش کنند و سوما در زمان مناسب آنرا منتشر کنند. در گذشته دریچه انتشار اخبار تنگ بود، یعنی نهادها و سازمانهای خاصی قدرت و توانایی انتشار گسترده خبر را داشتند؛ اما در دنیای کنونی با وجود امکاناتی که شبکه های اجتماعی در دسترس خبرنگاران قرار داده، خبر بدون واسطه از خبرنگار تولیدگر بسوی جامعه هدف(مردم) شلیک میشود.
افغانستان در سالهای پس از طالبان توانسته تا حدود زیادی در حوزه رسانه رشد کند، تکثر رسانهها گواهی بر این واقعیت است که جامعه امروز رشد خوبی در زمینه رسانه داشته است.
خبرنگاران افغانستان بعنوان مدافعان حقوق شهروندی در ساختار سیاسی و اجتماعی جایگاه خود را باز کردهاند و این پیام واضحی برای کسانی است که از بیسوادی و ناآگاهی مردم سود میبرند.
آری! دوره سکوت و غارت به سر آمده و خبرنگاران افغانستان دیگر اجازه نخواهند داد کسی بر سر منافع مردم معامله کند.
سیدجمال الدین سجادی، عکاس و خبرنگار
