زمان انتشار : ۲۸ میزان ,۱۳۹۸ | ساعت : ۱۲:۱۳ | کد خبر : 350018 | چاپ

نام بیماری در گویش هزارگی

شفقنا افغانستان-فهرست زیر شامل نام بیماری در گویش هزاره‌گی است. به دلیل تنوع طایفه‌ای، فرهنگی و اقلیمی در هزارستان، نام بیماری در گویش هزاره‌گی متفاوت‌اند و هر منطقه‌ای، نام بومی و مخصوص به خود را دارند که یافتن نام‌ آنان سخت می‌نماید.

به گزارش خبرگزاری شفقنا افغانستان، دکتر حفیظ شریعتی(سحر) نویسنده و پژوهشگر درباره نام بیماریها در گویش هزارگی نوشت: این فهرست، نزدیک به لهجه هزاره‌های غزنی است، دوستان مناطق دیگر هزارستان کمک کنند که برابر آن را بنویسند تا این فهرست کامل‌تر شود. خواهشمندم! دوستان، نامی را که می‌نویسند، آن را توضیح دهند و معرفی کنند:
درد: بیماری، مرض.
جان‌دردی: دردی که تمام بدن را درگیر کند.
تاو، تیماو: تب.
گَو تاو: گاو تب، تبی که پس از چهل روز بهبود می‌یافته است.
بز تاو: تبی که پس از ده روز بهبود می‌یافته است.
ریزش، نزله، زکام: سرماخوردگی.
درد کِته: درد بی‌درمان، دردی که با رنج مدام همراه بوده است و سرانجام منتهی به مرگ می‌شده است.
درد ریزه: دردی که قابل درمان بوده است یا خود به خود خوب می‌شده است.
اَلجَس‌بُرده: نوعی از بیماری در کودکان که قابل درمان نبوده است.
کُرکُش‌بُرده: نوعی از بیماری در کودکان که قابل درمان نبوده است.
سیا سرفه: سرفه‌های واگیر و کشنده به ویژه برای کودکان.
چیچک: تب شدید همراه با برآمدن دانه در بدن که سرانجام نشانی‌اش می‌ماند.
دانه سرخ‌کو: سرخکان.


سال‌دانه: نوعی دانه که دیر خوب شود و نشانی آن بماند.
سنگیری: سینه‌گیری، سینه‌پهلو، بیماری که شش را درگیر ‌کند.
نفس‌تنگی: بیماری که گلو و ریه را درگیر کند و بیمار نتواند درست نفس بکشد.
سِیل: بیماری سِل.
موریقه: بیماری حصبه یا محرقه.
اولیله: آبله.
ناخوری، ناخور: بی‌اشتهایی.
توخال: تبخال.
شو کوری: شب‌کوری.
پرده چیم: ناخنک.
کام‌چک: لب‌شکری.
تیرقیده: ترک برداشتن پا، صورت و دست.
سوزک: سوزاک.
دیو زده، دیونه: دیوانه، بیماری‌های عقلی و عصبی.
افلیس‌زده: سکته.
نیم‌سِیری: میگرِن، دردی که نصف سر را درگیر کند.
روماتیسم: بیماری‌ای با تورم و درد مفاصل.
دل‌درد: درد معده.
چیم درد: درد چشم.
گوش‌درد: درد گوش.
زانو درد: درد زانو.
کمر درد: درد کمر.
سر درد: سر درد.
درد دندو: دندان دردی.
شکم‌رَو، شکم دردی: اسهال.
مالول، مایوب: معلول جسمی.
چرسی، نیشه‌ای، تریاکی، پودری: کسانی که به بیماری موادمخدر دچار هستند.
گاو موری: بیماری واگیر در میان گاوها.
مال‌موری: بیماری واگیر در میان بز و گوسپند.
خود مرده: از درد مردن، دردی که در میان حیوانات شایع شود و حیوانات را بکشد. خود مرده، گوشتی حیوان خوردنی که از درد مرده باشد.
بوغ موره: گاوی که علف خزانی شودری‌دار خورده باشد که باعث مرگ آن شود.
اوشیار: هشیار، طبیب سنتی و محلی.
شکسته‌بند: افراد مجرب که شکستگی دست و پا را معالجه کنند.
سلمان: کسی که کودکان را ختنه کند.
جادوگر: کسانی که امراض روانی را درمان کنند.
ملا، تاویذ ده: ملا و باسوادانی که توسط خواندن آیتی از قرآن کریم و دادن تعویذ، بیماران را درمان کنند.
خوگیر: کسانی که با شاخ آهو و مانند آن خون‌گیری و درمان‌گری کنند.
پای مازار: رفتن به زیارت محلی برای درمان شدن.

انتهای پیام

af.shafaqna.com

شفقنا در شبکه های اجتماعی: توییتر | فیسبوک | تلگرام