زمان انتشار : 30 اکتبر ,2019 | ساعت : 10:24 | کد خبر : 350975 | چاپ

از عراق عرب تا استعفای سعد حریری

شفقناافغانستان- بهروز پورسینا در سرمقاله روزنامه مردم سالاری نوشت، در مختارنامه، بارها از عراق عرب نام برده می‌شود. سوالی که پیش می‌آید که مگر عراق عجم (عجم به معنای افرادی که به زبان عربی نمی‌توانند صحبت کنند یا زبان عربی را با لهجه غیر اعراب صحبت می‌کنند) هم داشته‌ایم؟! پاسخ مثبت است. اینکه در عنوان یادداشت، عراق عرب انتخاب شده است نه برای برجسته کردن آن در ادبیات سیاسی معاصر، بلکه به این دلیل است که بهانه‌ای شود تا مطالعات عراق در سطوح مختلف جامعه‌مان توسعه و تعمیق یابد؛ علت این مهم به دو دلیل اصلی است. اول اینکه در هم تنیدگی دو جامعه ایران و عراق روز به روز بیشتر می‌شود که رکن رکین آن بر اربعین حسینی استوار است. دوم، رصد هوشمندانه تحولات عراق برای ایران از هر همسایه و کشور دیگری مهمتر است. به باور نگارنده، مهمترین کشور مسلمان عرب در میان کشورهای عرب زبان پس از عربستان در سیر تحولات منطقه و غرب آسیا در ابعاد مختلف سیاسی-اقتصادی- امنیتی از یک سوی و در تحولات تامین و امنیت انرژی در سطح جهان از سوی دیگر است. برای تقویت انگیزه مطالعات عراق، این قلم در بیان عراق عرب و عراق عجم به همین مختصر اکتفاء می‌کند و در بخش بعدی یادداشت، اطلاعیه وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران را دستمایه تحلیل و بررسی قرار می‌دهد. در این اطلاعیه و در بخش توصیه‌های مسافرتی وبگاه وزارت امور خارجه آمده است که «ضمن قدردانی مجدد از میهمان‌نوازی کریمانه دولت و ملت برادر عراق در ایام اربعین حسینی، باتوجه به گزارش وقوع برخی نا‌آرامی‌ها در عراق از هموطنان عزیز و زائرین عتبات عالیات درخواست می‌شود تا اطلاع ثانوی، برنامه سفر خود به عراق را به تعویق اندازند».
در عراق چه خبر است؟
نگارنده به‌دنبال بررسی جامع ابعاد تحولات عراق در این یادداشت نیست زیرا در این مختصر می‌توانیم صرفا متمرکز بر روی تحولات اخیر در عراق در چند هفته گذشته شویم. پیش از این و در سال گذشته، این قلم طی دو یادداشت مجزّای منتشره که به تبیین ابعاد، مبانی و دلایل خاموشی‌های تابستان سال ۱۳۹۷ پرداخته بود توضیح داده شد که یکی از عواقب ناخواسته آن، توقف صادرات برق در برهه‌ای کوتاه به کشور عراق بود. اعلام برخی نارضایتی‌های مردمی در عراق از ناحیه این مسئله، منجر به تظاهرات محدودی در نجف اشرف شد که البته به همین مقدار نیز بسنده شد. با این حال و در فاصله‌ای کوتاه، برخی دست‌های خارجی با سوء استفاده از این ابراز ناراحتی و نارضایتی‌ها در شهر نجف، با حضور برخی عوامل نشان‌دار، یک‌سری تظاهرات محدود خشن و سپس آشوب‌های کاملا هدفمندی را ترتیب دادند تا آنجا که با حمله به کنسولگری جمهوری اسلامی در بصره و آتش‌‌زدن ساختمان آن، اموالی را نیز از آن محل به سرقت بردند. در همان زمان، با حضور آگاهانه مردم عراق در کنار درایت مسئولان هر دو کشور، آتش این آشوب به سرعت خاموش شد. لازم به یادآوری است که عربستان درصدد بود تابصورت نشان دار از عواقب این تحولات بهره‌برداری کند. ماجرا از این قرار بود که عربستان در همین برهه اعلام کرد دو برابر ظرفیت مورد نیاز عراق یعنی ظرفیت سه هزار مگاوات را با قیمتی به ‌مراتب کمتر در اختیار دولت و مردم عراق قرار می‌دهد. از آن زمان، حتی ۱۰۰ مگاوات از توان برق مورد نیاز عراق را عربستان تأمین نکرده است، چرا؟! زیرا این حرف، صرفا یک بلوف بود و در عمل به دلایل فنی و اقتصادی که در همان یادداشت‌ها تبیین شد، اثبات که تحقق این وعده عربستان به عراق ناشدنی است. حال در ادامه، این نوشتار صرفا متمرکز بر نا آرامی‌های اخیر در ماه اکتبر در چند شهر عراق بخصوص در بغداد و کربلا می‌شود که تاکنون، متاسفانه افزون بر ۲۰۰ کشته و چند هزار زخمی بر جای گذاشته است. نکته مهم اول: همانطور که سعد حریری به شدت تحت فشار برای استعفا از پست نخست وزیری لبنان قرار گرفت، عادل عبد المهدی از مجلس اعلای اسلامی عراق نیز تحت شدیدترین فشارها برای استعفاء از پست نخست وزیری قرار گرفته است. سعد حریری اعلام کرده که کشور لبنان به بن بست رسیده است و نیاز به یک شوک اساسی دارد و به همین دلیل تقاضای استعفای خود را تقدیم رئیس جمهور لبنان می‌کند اما عادل عبد المهدی تا این لحظه، اعلام کرده که بدون هرگونه تزلزل پست نخست وزیری را ترک نخواهد کرد. نکته مهم دوم: هم زمانی نا آرامی‌های لبنان با نا آرامی‌ها در کشور عراق که هر دو کشور، مهمترین کشورهای شیعه نشین پس از ایران هستند بسیار تامل برانگیز است. در این راستا، فراموش نکنیم که در همین ماه اکتبر، ارتش ترکیه وارد یک درگیری سنگین نظامی در شمال سوریه با جدایی طلبان کرد سوری شده است که به نظر می‌رسد یکی از اهداف این درگیری، ایجاد یک منطقه بزرگ حائل برای اسکان بخش زیادی از پناه جویان سوری ساکن در ترکیه می‌باشد.
اینکه تاکنون در جریان این درگیری‌ها افزون بر یکصد نفر از زندانیان داعشی موفق به فرار از زندان شده، آیا با برنامه ریزی و از سر عمد صورت گرفته یا بصورت اجتناب ناپذیر چنین شده، نیاز به گذشت زمان بیشتری است. نکته مهم سوم: کشته شدن ابوبکر البغدادی در همین زمان، بصورت بسیار پیچیده و مشابه قتل بن لادن توسط نیروهای ارتش آمریکا که در هر دو مورد اعلام شد، پس از آزمایشات مربوط به تطبیق دی ان اِی باقیمانده اجساد هر دو به دریا انداخته شده است جای شکی باقی نمی‌گذارد که منطقه آبستن تحولات بزرگی است. جالب است که ترامپ در همان کنفرانس خبری راجع به گزارش عملیات کشتن ابوبکر البغدادی، به شکل کاملا علنی و وقیحانه، از منابع نفتی مردم سوریه سهم خواهی می‌کرد!
نتیجه‌گیری
پیش‌بینی نگارنده بر این است که تا پایان سال ۲۰۱۹ میلادی، حملات و درگیری‌های میان کشورهای ائتلاف و مردم مظلوم یمن فروکش خواهد کرد و رسیدن به یک توافق برای تحقق یک آتش بس دائمی دور از دسترس نخواهد بود. آمریکای ترامپ نیز از ژانویه ۲۰۲۰ وارد یک بازی سنگین شطرنج گونه برای پیروزی در انتخابات دور دوم ریاست جمهوری آمریکا خواهد شد. از لوازم پیروزی در این بازی، تغییر صحنه بازی جهت مقابله با جریان هم افزایی از یک سوی و از سوی دیگر تشدید عوامل رقابت و تقابل در میان کشورها و نیروهای مطرح در خاورمیانه و غرب آسیا خواهد بود. با آنکه خواست‌های اعلامی اخیر تظاهر کنندگان در عراق و لبنان مشروع و کاملا قابل دفاع و پیگیری است اما همه باید بدانیم که بدون هرگونه تردید، موج سواران منطقه‌ای و بین‌المللی همواره درصدد مصادره پتاتسیل‌های بالفعل شده مردمی به نفع جریان‌های غربگرا و قدرت در غرب به سرکردگی آمریکا می‌باشند. در همین راستا، با آنکه وضعیت مطروحه در این نوشتار، جای تامل و نگرانی‌های جدّی دارد ولی با توکل به خدا و حسن تدبیر مسئولین کشورهای دوست منطقه همچنین مردم، بخصوص مردم شریف عراق و لبنان، تمام نقشه‌های شوم انشاء الله و به زودی، نقش بر آب خواهد شد. وعده خداوند متعال این است که وَ مَکَروا وَ مَکَرَ اللَّهُ وَاللَّهُ خَیرُ الماکِرینَ.

انتهای پیام

af.shafaqna.com

شفقنا در شبکه های اجتماعی: توییتر | فیسبوک | تلگرام