خبرگزاری شیعیان افغانستان(شفقنا افغانستان)
سید محمد یزدان پرست، سخنگوی شبکه دادخواهی از حقوق معلولین زون شمال در گفتگوی اختصاصی با شفقنا گفت: تبعیض میان افراد معلول از سوی دولت به صورت معلول جنگی و غیر جنگی به نحوی استعداد کشی است و تآثیر منفی بر روح و روان معلولین میگذارد.
وی گفت: اعطای معاش تنها به تعدادی از معلولین تحت عنوان معلول جنگی و نادیده گرفتن مابقی این گروه از افراد جامعه تبعیض آشکار بوده معلولین را سخت نگران ساخته است.
یزدان پرست افزود: بر اساس معلومات ما بیش از 12000 هزار افراد دارای معلولیت در بلخ روز گار سپری میکنند که از این تعداد تنها 3300 نفر به عنوان معلول جنگی معاش 1500 افغانی از دولت دریافت می کنند و به باقی این تعداد چیزی تعلق نمیگیرد.
وی ادامه داد: این مقدار پولی که فقط به تعدادی از معلولین داده شده و باعث تبعیض میان آنان میگردد، بهتر است صرف تآسیسات تجارتی شود تا زمینه ی اشتفال زایی برای همه معلولین فراهم آید.
سخنگوی شبکه دادخواهی از حقوق معلولین با اشاره به مشکلات متعدد معلولان در جامعه افغانستان گفت: افراد دارای معلولیت طبقه ی محروم جامعه ی افغانستان در 12 سال گذشته بوده اند و با چالش های چون توهین, تحقیر و تبعیض همواره مواجه شده اند. هر چند شش سال اخیر یکی از دوره های درخشان برای این افراد بوده و بسیاری تناقضات و تبعیض ها از بین رفته است.
متن کامل گفتگو با وی به شرح ذیل می باشد:
*به طور کلی معلول به چه کسی گفته می شود و در مجموع چند نوع معلول وجود دارد؟
یزدان پرست: معلولیت یک پدیده ی تعمل شده ی اجتماعی است که به نسبت جنگ, فقر, نرسیدن واکسین فلج, و بیسوادی بوجود میآید. و مجموعآ 7 نوع معلول وجود دارد که از آنجمله نا شنوا, نا رسایی هوش, نابینا, و اشخاص که در ویلچر تردد میکنند, نوع از جدی ترین معلولین محسوب میگردد که باید مورد توجه ی دولت قرار بگیرد.
بقیه آنقدر معلولیت نگران کننده نیست. اما چهار نوع این معلولان باید مورد توجه ی جدی دولت قرار بگیرد. در هر کشور اداراتی دارد که جهت ظرفیت سازی معلولین کار میکند. بطور مثال در ایران اداره ی بنام اداره ی بهزیستی وجود دارد که با دوستان نارسای هوش کار میکند و همچنان در سایر کشور ها چنین اداراتی است که به اشخاص دارای معلولیت خدمات رسانی می نمایند و در ظرفیت سازی آنها توجه ی جدی دارند.
*ساحه ی فعالیت شبکه ی دادخواهی از حقوق افراد دارای معلولیت در کدام مناطق است؟
ساختار شبکه ی دادخواهی از حقوق افرادی دارای معلولیت متشکل از تمامی نهاد های ملی, محلی, و بین المللی است که در راستای تحقق بخشیدن خواست های افرادی دارای معلولیت فعالیت میکند که این شبکه نه تنها در شمال بلکه در تمام افغانستان فعالیت دارد و مشخصآ ساحه ی کاری شبکه ی دادخواهی از حقوق افراد دارای معلولیت در شمال, در 9 ولایت شمال و شمال شرق است که از فاریاب آغاز و تا بدخشان امتداد پیدا میکند.
*در طول ده سال گذشته تا چه حد افراد دارای معلولیت از حق و حقوق قانونی خویش برخوردار شده اند؟
افراد دارای معلولیت طی دوازده سال گذشته آنچنان که باید، مورد توجه قرار نگرفته اند.اگر چه از لحاظ حقوقی مشکلات افراد دارای معلولیت در سطح افغانستان حل است اما از جنبه ی عملی این قوانین بشکل درست تطبیق نگردیده است.
مشخصآ درباره ولایت بلخ، به تعداد 12 هزار اشخاص دارای معلولیت ( دو هزار روشن دل, یک هزاروسیصد تن ناشنوا, چهار هزار فرد معیوب و بقیه مربوط معلویت های دیگر…) وجود دارد که تنها به 3300 تن آنان از معاش ماهانه ی به مبلغ 1500 افغانی که از سوی دولت داده میشود که اخیرآ طبق تصویب پارلمان در سال مالی امسال این معاش به 5000 افغانی افزایش یافته است.
با اینکه بسنده نیست به یک نحوه استعداد کشی است. این مبلغ پول که ماهانه به افراد دارای معلولیت داده میشود, میتوانند صرف تاسیسات های تجارتی جهت اشتفال زایی به این قشر شود و مشخصآ از سوی اشخاص دارای معلولیت پیشنهاد برای مقام ولایت بلخ داشتیم تا کارت های امتیازی به ادارات توزیع شود تا به این افراد در راستای حل مشکلات شان در ادارات حق اولویت داده شود.
همچنین شناسنامه ی خاصی برایشان توزیع شود تا آنها از دیگران تفکیک شده و مشکلاتشان در اجتماع حل شود.
در ماه عقرب مقام ولایت تصویب کرد تا ادارات و موسسات دارای زینه های هموار باشد تا کمی از مشکلات معلولین کاسته شود که متآسفانه جنبه ی عملی نداشت. و در قسمت آموزش افراد دارای معلولیت باید بگویم که یک مکتب ابتدایی که در یک حویلی کرایی ایجاد گردیده از لحاظ امکانات ما آنرا با کودکستان مقایسه نمیتوانیم.
*در قانون کشور برای اشخاص دارای معلولیت چه نوع حقوق و امتیازاتی درج گردیده است؟
در قوانین کشور حقوق افراد دارای معلولیت کاملآ حل است. بطور مثال در ماده ی 53 قانون اساسی افغانستان ذکر شده که دولت ملزم به توان بخشی افراد معلول است ؛ که اگر ما از توان بخشی تعریفی داشته باشیم, همانا توجه ی دولت به حقوق و آموزش افراد دارای معلولیت همانند سایر شهروندان است.
اگر در قانون ویژه ی حقوق و امتیازات افرادی دارای معلولیت مراجعه نماییم, در ماده ی 19 این قانون آمده است که ترویج فرهنگ زبان اشاره و خط بریل یکی از مکلفیت های دولت است. اما با تاسف فرهنگ زبان اشاره کمتر از 4000 لفت دارد در حالی که یک لغت نامه بیش از 10000 هزار لغت دارد.
همچنان میثاق افرادی دارای معلولیت هرگونه تبعیض میان معلولین از بین برده است که این میثاق در افغانستان الحاق شده که باید جنبه ی کاربردی دریافت میکرد, که مانند سایر موضوعات مرتبط به افراد دارای معلولیت جنبه ی عملی نداشت بخاطری که افراد دارای معلولیت دچار تبعیض هستند. و میان معلول جنگی و طبیعی تفکیک قایل میشود.
قسمی که قبلآ عرض کردم از میان 12000 افرادی دارای معلولیت در بلخ تنها 3300 تن آنان به دلیل معلولان جنگی از سوی دولت معاش دریافت میکنند.
*عدم توجه مناسب دولت و مسئولین به معلولان چه تآثیراتی بر روح و روان آنها داشته است؟
تبعآ یکتعداد از افرادی دارای معلولیت دل سرد شده اند و علیرغم برنامه هایی که ما داشتیم, باز هم مشکلاتی وجود داشت اما اگر جمع بندی کلی داشته باشیم, دوازده سال گذشته را اگر در شش سال تقسیم کنیم, در شش سال گذشته چالش ها فوق العاده زیاد بوده اما در شش سال بعدی آن توجه ی رسانه ها بیشتر شده که از آن سبب توهین و تحقیر در مقایسه با سال های گذشته کاهش یافته است.
*تا چه حد خواسته های اشخاصی دارای معلولیت نسبت به سال های گذشته تحقق یافته و بعد از این درخواست های آنان از دولت چیست؟
اشخاص دارای معلولیت فراتر از قانون نمیخواهند, آنچه که قانون حق قایل شده همانند سایر شهروندان میخواهند هم انتخاب کنند و هم انتخاب شوند. طوریکه در انتخابات امسال اوراق رای دهی باید با خط بریل برای اشخاص دارای معلولیت چاپ میشد که متآسفانه نشده است. و معلولان هم حق دارد تا میان شان افهام و تفهیم شوند که آنهم زبان اشاره است که با تآسف در لغت نامه ی زبان اشاره ما تنها 4000 هزار لغت گنجانیده شده است, درحالی که یک لغت نامه حاوی بیش از 10000 لغت نامه است.
در کناری مواردی که ذکر شد باید بگویم که تلویزیون ملی بلخ منحیث یک تلویزیون ملی برنامه های مخصوصی جهت آگاهی دهی برای اشخاص دارای معلولیت باید داشته باشد در حالی که برای این قشر هیچ برنامه ی مشخصی ندارد. بطور مثال حد اقل اخبار زبان اشاره داشته باشد. اما با تآسف تنها در شبکه های محلی تلویزیون ملی ( بلخ, جوزجان, شبرغان) بر اساس تلاش شبکه ی دادخواهی از حقوق افراد دارای معلولیت اخبار زبان اشاره به نشر میرسد.
*به اساس گزارش از شبکه ی افراد دارای معلولیت, به تعدادی از این افراد باید در ادارات دولتی کار داده شود, آیا تاهنوز این سهم در نظر گرفته شده است؟
در قانون ویژه ی حقوق افرادی دارای معلولیت در رابطه به این موضوع درج گردیده که باید سهم 5 درصدی اشخاص دارای معلولیت در ادارات دولتی مد نظر گرفته شود, اما متآسفانه نه تنها در بلخ بلکه در تمام شمال کشور این موضوع تحقق نیافته است.
بطور مثال در ادارات مبارزه با مواد مخدر, مقام ولایت, تلویزیون ملی بلخ و … برای افرادی دارای معلولیت هیچ سهمی داده نشده است. درحالی که این ادارات تخنیکی هم نیست و دولت بهانه ی هم آورده نمیتواند که ظرفیت وجود ندارد. در حالی که عملآ افراد معلول فارغ از دانشگاه, مکاتب در بلخ, جوزجان و سمنگان وجود دارد.
اگر روی دفتر ساحوی کمیسیون مستقل حقوق بشر که در راستای تحقق یافتن حق بشر کار میکند, نظر اندازیم تنها یک نفر از افرادی دارای معلولیت وجود دارد. درحالی که سهم آنان در این دفتر سه نفر میرسد.
*علما تا چه حد در از بین بردن تبعیض میان افرادی دارای معلولیت و افراد دیگر نقش دارند؟
شورای علمای افغانستان اگر با تفسیر و ترجمه چنانچه که در پاره 30 قرآن کریم گفته است به مردم تشریح بدهند, تبعآ مشکلات افرادی دارای معلولیت به بطور چشمگیری حل میشود. زیرا که در پاره ی فوق داستانی از یک صحابه ی روشن دل بنام عبدالله ابن مکتوم بیان شده است. واز سوی دیگر این موضوع میتوانند حل کننده ی مشکلات اجتماعی نیز باشد. و همچنان از مردم هم توقع میرود, که یکبار خود را بجای این افراد قرار بدهند, کسانی که (نمیبیند, نمیشنود) شاید مشکلات این قشر را درک کنند.
انتهای پیام
www.afghanistan.shafaqna.com