شفقنا افغانستان- ادارهی تنظیم خدمات مخابراتی (اترا) میگوید که در یک سال گذشته گروه طالبان ۱۷۵ سایت مخابراتی را در سراسر کشور مورد هدف قرار داده و تخریب کردهاند. به گفته اداره اترا سال گذشته، سالی پرصدمه برای شبکههای مخابراتی بوده و در حدود ۱۵ میلیون دالر امریکایی برای این شبکهها زیان وارد شده است. علاوه بر این، شبکههای مخابراتی به دلیل تهدید طالبان، فعالیتشان را شبهنگام در بعضی نقاط کشور متوقف میکنند و این سبب شده که میلیونها تن از شهروندان از خدمات مخابراتی محروم شوند.
سعید شینواری، سخنگوی اداره تنظیم خدمات مخابراتی یا اترا میگوید که در جریان سال گذشته میلادی حدود ۱۷۵ سایت مخابراتی از سوی افراد مسلح در سراسر کشور تخریب و سوزانده شده است. در این سایتها، آنتنهای همهی شرکتهای مخابراتی شاملاند و تخمیناً هر کدام در حدود ۸۰ تا ۱۰۰ هزار دالر امریکایی مصرف داشته است. آقای شینواری هرچند میزان زیان وارد شده به شبکههای مخابراتی را مشخص نکرد، اما افزود که در جریان سال گذشته ۱۵ میلیون دالر به دلیل تخریب شدن آنتنها به تمامی شبکههای مخابراتی زیان وارد شده است. او سال ۲۰۱۹ میلادی را یک سال پرصدمه برای شبکههای مخابراتی عنوان کرد و گفت که در جریان دو دههی اخیر یک هزار آنتن مخابراتی از سوی «گروههای مخالف مسلح دولت» تخریب و یا هم سوزانده شدهاند که از این میان تنها ۱۷۵ مورد آن در سال گذشته میلادی بوده است.
شبکههای مخابراتی تنها از این ناحیه متضرر نشدهاند، بلکه به قول او، «گروههای مخالف مسلح» با ایجاد تهدیدها جلو فعالیت شبکههای مخابراتی را در نقاط تحت تصرفشان گرفتهاند. اداره اترا پیش از این گفته بود که شبکههای مخابراتی تنها در پنج ولایت، فعالیت شبانهروزی دارد و در ۲۹ ولایت دیگر، فعالیت این شرکتها به دلیل تهدیدات طالبان با محدودیتهایی روبهرو و در برخی از ولسوالیهای این ولایتها فعالیت شبانه این شرکتها متوقف میشود. اکنون این اداره میگوید که در مجموع هفت هزار و ۲۱۰ سایت مخابراتی در سراسر کشور موجود است که از این میان حدود یک هزار و ۳۰۰ تای آن در جریان شبانهروز و در اوقات مختلف فعالیتشان متوقف میشود. به بیان او: «گاهی فعالیت شبکههای مخابراتی از صبح تا چاشت، گاهی از چاشت تا شب و گاهی از شب تا صبح غیرفعال میباشند.»
با این حال ولایتهای کندز، غزنی، فاریاب، بغلان، بلخ، هلمند، جوزجان، بادغیس، فراه و پکتیا از جمله ولایتهای است که باشندهگان آن از ناحیه عدم فعالیت شبانهی شبکههای مخابراتی شکایت دارند. باشندهگان این ولایتها همواره دولت را به ناتوانی در تأمین امنیت متهم میکنند و میگویند که به دلیل بیتوجهی دولت آنان از خدمات مخابراتی محروماند.
از سویی هم تلفنهای همراه در دههی پسین به طور گستردهای مورد استفاده قرار میگیرد و بر اساس معلومات سخنگوی ادارهی تنظیم خدمات مخابراتی تاکنون ۳۴.۶ میلیون سیم کارت به شهروندان فروخته شده که از این میان تنها ۲۲.۵ میلیون آن فعال و از آنها استفاده میشود. بر این اساس وی خاطر نشان کرد که اکنون به دلیل تهدیدات «گروههای مخالف مسلح دولت» ۲۵ تا ۳۰ درصد مخابرات در جریان روز خاموش میمانند. وی از سوی دیگر یادآوری کرد که تنها در جریان سال گذشته و در جریان هفته کاهش خشونت تنها برای چند روز محدود شبکههای مخابراتی توانستند که در سراسر کشور فعالیت کنند، اما پس از هفته کاهش خشونت، تهدیدهای گروههای مخالف مسلح نیز افزایش یافت و فعالیت شبکه در مناطق تحت کنترل گروه طالبان متوقف شده است.
گروه طالبان در ماه حوت سال گذشته، برای امضای توافقنامهای صلح با امریکا، یک مرحله هفت روزه کاهش خشونت را به مرحله اجرا گذاشتند. بر اساس آن طالبان متعهد شده بودند که حملاتشان در شاهراهها، اماکن عمومی، مراکز شهرها و مواضع ارتش و پولیس را در جریان هفت روز توافق شده، متوقف میکنند. در عین زمان، شبکههای مخابراتی توانستند که فعالیتشان را در تمامی نقاط کشور از سر گیرند. پس از آن اما وضعیت به حالت سابق برگشت و شمار آنتنها غیر فعال نیز از ۵۵۰ به یکهزار و ۳۰۰ افزایش یافت.
اکنون ادارهای تنظیم خدمات مخابراتی میگوید که این اداره توانایی جلوگیری از تهدیدات گروه طالبان را ندارد، از این رو با شورای امنیت ملی روی یک طرح کار میکنند تا «این گروه تشویق شود که زیربناها را در کشور تخریب نکند». آقای شینواری تصریح کرد که این طرح در سال ۱۳۹۰ آماده شده، اما به دلایلی تاکنون عملی نشده بود. اکنون این طرح دوباره بررسی و تجدید نظر شده و بر اساس آن به قول این اداره، «گروههای مخالف مسلح دولت» تشویق میشوند تا زیربناهای مخابراتی، مکاتب، پل و پلچک را تخریب نکنند.
در حال حاضر شرکتهای مخابراتی افغان بیسیم، اتصالات، امتیان، روشن و شرکتهای دولتی افغان تلیکام و سلام از جمله شرکتهاییاند که خدمات مخابراتی عرضه میکنند.
