شفقناافغانستان-ماپوچه، اقوام سرخ پوست چیلی به طور سنتی از درخت «کوئیلای» به عنوان یک گیاه دارویی استفاده می کنند. اکنون مواد فعال این درخت توسط شرکت بیوتکنولوژی امریکایی «نواواکس» برای تولید واکسین کووید ۱۹ استفاده میشود.
به گزارش خبرگزاری شفقناافغانستان به نقل از دویچه وله، در رقابت برای تولید واکسین کووید ۱۹، یک شرکت بیوتک چیلی در حال حاضر در خط مقدم در جهان قرار دارد. شرکت «دیزرت کینگ» روشی را توسعه داده است که با آن مواد فعال از پوست و چوب درخت «کوئیلای» استخراج میشود. این ماده در یک فرآیند پیچیده خشک شده و به صورت پودر در میآید. مشتری این ماده شعبه انگلیسی شرکت امریکایی «نواواکس» است.
به تاریخ ۲۵ سپتمبر امسال، این شرکت اعلام کرد که تحقیقات مرحله سوم برای واکسین کووید ۱۹ را با این ماده آغاز کرده است. حداکثر ۱۰ هزار داوطلب از ۱۸ تا ۸۴ سال باید در این تحقیقات شرکت کنند. تحقیقات شرکت «نواواکس» در حال حاضر یکی از یازده تحقیقات واکسین است که وارد فاز سوم شده است.
اندره گونزالس، مدیرعامل شرکت «دیزرت کینگ»، تصور می کند که شرکت ادویهسازی می تواند تولید واکسین را از اوایل سال ۲۰۲۱ پس از اتمام مرحله سوم آغاز کند. در حال حاضر هیچ کس نمیتواند زمان واکسین ضد ویروس کرونا و نحوه تنظیم توزیع آن را پیش بینی کند.
«کوئیلای» حاوی ساپونینهایی در پوست خاکستری تیره و ترک خوردهاش است. (ماده گلیکوزیدی است که از گیاهان مختلف به دست آمده و در اثر حرکت دادن آن با آب کف تولید میکند.) اینها سورفاکتانت های طبیعی و گیاهی هستند، یعنی موادی مانند صابون که در اثر تماس با آب، کف پایداری ایجاد می کنند در خود دارند. این ساپونینها کشش سطحی مایعات را کاهش میدهند و می توانند موادی را ترکیب کنند که به طور معمول یکدیگر را دفع می کنند، مانند آب و چربی.
برخی از این ساپونین ها خاصیت دیگری دارند که در ساخت واکسین نقش دارد. واکسن از دو عنصر تشکیل شده است: آنتی ژن و به اصطلاح عنصر کمکی (آدجووانتن). گونزالس مدیر عامل شرکت در ادامه توضیح داده می گوید: «آنتی ژن سیستم دفاعی بدن را فعال می کند و مواد به اصطلاح کمکی حامل آنتی ژنی است که آن را به سلول ها وارد می کند. این ماده همچنین واکنش ایمنی بدن را افزایش می دهد.»
این شرکت ۵۰ ساپونین مختلف درخت «کوئیلای» را از نظر خصوصیات مختلف و قابلیت استفاده آنها مورد بررسی قرار داده و دو ماده مناسب کمکی را شناسایی کرده است: QS7 و QS21. گونزالس می گوید: «ما هم اکنون ساپونین درخت «کوئیلای» را با مقادیر صنعتی برای شرکت «نواواکس» تولید می کنیم.»
دانش سنتی ماپوچه
ماپوچه، بومیهای چیلی، از اوایل قرن ۱۷ در مورد خواص درمانی پوست و گلهای درخت «کوئیلای»، طوری که آنها درخت را نیز مینامند، آگاهی داشتند. این درخت تا ارتفاع ۲۰ متر رشد میکند و ریشه آن میتواند تا قطر ۱،۵ متر برسد.
گلهای کوچک، زرد و سفید، ستارهای شکل در میان برگهای صاف و همیشه سبز و چرمی این درخت پنهان شدهاند. گل کوئیلای از اکتوبر تا جنوری شکوفا می شود و در این مدت عسل معطر را فراهم می کند.
در طب ماپوچه، از عصاره پوست به طور سنتی به عنوان رفع کننده اخلاط برای بیماری های تنفسی استفاده می شود. از تزریق یا تنتور الکلی گل ها برای درمان بیماری های روماتیسمی استفاده می شود. عصاره پوست این درخت به بیماری های معده نیز کمک می کند.
از پوست این درخت که خواص صابونی مانند دارد، در گذشته به عنوان یک شامپوی طبیعی نیز مورد استفاده قرار می گرفت. در صنایع غذایی امروزه از این ماده تشکیل دهنده کف، در تولید بیر و یا آبجو و سایر نوشیدنی ها استفاده می شود.
