الجزیره نوشت: ده سال پيش، يك جوان بي ادعاي بريتانيايي – ايراني تبار آلبومي را منتشر كرد كه به سرعت او را به يك ستاره عالم هنر مبدل ساخت. او كه سامي يوسف (33 ساله) نام دارد به خاطر آوازهاي معنوي اش در سراسر جهان شهرت پيدا كرد. يوسف در واقع آغاز كننده راهي بود كه نوع خاصي از موسيقي با درونمايه ديني را نويد مي داد. اين نوع موسيقي كه به «موسيقي بيداري» نيز معروف شده است امروزه به سرعت درحال رشد بوده و مي رود تا فراگير شود. سامي يوسف در اوج كار هنري اش آلبوم «امت من» را در سال 2005 منتشر كرد و به اين ترتيب به بزرگ ترين خواننده راك و پيشقراول اين هنر در جهان اسلام تبديل شد.
سال ها بود كه مسلمانان در حسرت آن بودند كه بتوانند فارغ از جريان هاي موسيقي عوام پسند يك موسيقي معنوي براي خود دست و پاكنند. نتيجه قطعي اين تلاش ها شروع يك مهارت خاص در دنياي موسيقي بود. مهارتي كه هنوز در ابتداي راه است اما رو به پيش مي رود، البته با تعداد اندكي هنرمند و يك اتيكت كلي تحت عنوان «موسيقي بيداري».
با اين حال، هنوز به لحاظ فقه اسلامي درمورد موسيقي بحث و جدل هاي فراواني وجود دارد. زيرا بسياري از محافظه كاران سنتي آن را مجاز نمي شمارند. براي مثال در سال 2006 روزنامه نگاري به نام «وون ريدلي» كه خود يكي از شيفتگان جريان طالبان بود نامه اي سرگشاده به سامي يوسف نوشت و در آن او را به باد انتقاد گرفت. به گفته او موسيقي يوسف داشت به يك ويروس تبديل مي شد. ريدلي كه خود از مسيحيت به اسلام گرويده بود نوشت هيجاني را كه زنان طرفدار او ابراز مي كنند مانند يك «جنون» است و دارد در سراسر جهان همه گير مي شود.
با اين حال، چنين مخالفت پايداري در برابر موسيقي مي تواند بيانگر يك مشكل عميق باشد. به گفته دكتر محمد فهيم، امام مسجدي در لندن به دليل رشد وهابي گري در قرن بيستم است كه اين مخالفت ها تشديد مي شود. زيرا دراين مكتب سعي مي شود با همه هنرها مقابله شود. او مي گويد موسيقي در اسلام مجاز شمرده شده است مشروط به اينكه در آن نشانه اي از قباحت و هرزگي نباشد و به لحاظ صدا و پوشش ظاهري موردي نداشته باشد. اين امري است كه به گفته او براي مسلمانان امري بديهي بوده است.
امروزه چنين هنرمنداني را حتي با شهرتي بيشتر مي توان در ساير جاها از جمله آمريكا يافت. ماهر زين يكي از اين هنرمندان مسلمان است. فردي كه دست پرورده موسيقي آمريكا بوده و سالها با افرادي چون ليدي گاگا نيز همكاري داشت. امروزه اما او به يكي از مشهورترين هنرمندان مسلمان آمريكا تبديل شده و در سراسر جهان براي خود شهرتي دارد. بازديد كنندگان از صفحه فيسبوك او به ده ميليون نفر مي رسد و گفته مي شود بيش از يك صد ميليون نفر ويدئوهاي او را در صفحه يوتيوپ مشاهده كرده اند. انتقال او از يك موسيقي سكولار به يك موسيقي با محتواي مذهبي يك حركت مهم و ارزشمند تلقي مي شود.
سوم نوامبرگذشته بود كه او در لندن برنامه اي را اجرا كرد. همانطور كه برروي سن حركت مي كرد و آواز مي خواند، با آن كت و شلوار فاخري كه با دو رنگ مشكي و آبي برتن داشت، حضار با كف زدن هاي ممتد و تشويق هاي مكرر از او استقبال كردند. او به مدت يك ساعت درباره صلح، همبستگي و خدا آواز خواند. اين آخرين مرحله از يك تور هنري به 12 شهر بود كه به وسيله انجمن خيريه اي در لندن با هدف كمك رساني به آوارگان سوري ترتيب داده شده بود. درميان همهمه حضار و بازي نورهايي كه به صورتي هماهنگ در فضا پخش مي شد مي توانستي مسلماناني را از هر سن وسال بخصوص افراد تحصيلكرده را ببيني كه با دقت به اين موسيقي گوش فراداده و لحظه به لحظه خود را در احساسي گرم و مثبت غرق مي يافتند. فضايي كه موجب مي شد تا آنها همه نگراني ها و دلواپسي هايشان را فراموش كرده، لبخند بزنند و مشاركت در يك جمع روحاني و معنوي را تجربه كنند.
تور سفربه 12 شهر هنرمندان ديگري را هم به همراه داشت. از جمله رائف و هريس جي و درمجموع نشان داد كه اين نوع موسيقي روندي روبه بالا دارد. به همان ميزان كه توليدات هنري اين افراد رشد مي كند، افراد جديدي نيز وارد عرصه كار مي شوند. از جمله اين هنرمندان مي توان از سيف آدم (28ساله ) متولد لندن نام برد كه روزگاري با هنرمندان معروفي همكاري داشت. اما درحال حاضر در بين هنرمندان مسلمان به هنرنمايي مي پردازد. او اولين تحفه هنري اش آلبومي بود به نام «دل» كه در آن عشق و علاقه اش را به مذهب بيان مي كند. او نماينده يك تغيير اساسي به شمار مي رود زيرا نشان مي دهد كمپاني هاي اصلي توليد موسيقي نيز به اين نوع خاص از موسيقي توجه نشان داده و دارند از آن پشتيباني مي كنند.
اكنون زمان خوبي براي نشان دادن مهارت در اين نوع از هنر است. گويي هنرمندان مسلمان پا به سرزمين تازه اي گذاشته اند كه هم زمان مي تواند نگرش هاس منفي نسبت به مذهب شان را كاملا برطرف سازد. اينكه يك هنرمند آمريكايي مسلمان بخواند «من به عدالت باور دارم» يا ماهر زين درباره صلح بخواند و اثرشان به گونه اي استقبال شود كه هرگز در تاريخ اسلام سابقه نداشته است، اتفاق تازه اي است.
تا همين اواخر سرودهاي مذهبي مسلمانان تحت عنوان «نشيد» عرضه مي شد كه كيفيت نازلي داشت و از بازار خوبي هم برخوردار نبود. اما اكنون ما شاهد رشد و تنوع اين هنر هستيم به نحوي كه با زمانه اي كه در آن زندگي مي كنيم كاملا تناسب دارد. ايرادي ندارد كه هنوز هم كساني عليه اين موسيقي موضع بگيرند. مسلمانان اين حق را دارند كه به لحاظ اعتقادي موسيقي را «حرام» تلقي كنند يا هر نظر ديگري كه دارند درباره آن بيان كنند اما بايد به ياد داشته باشند كه يك موسيقي خاص با محتواي مذهبي و به نام اسلام مي رود كه جايگاهش تثبيت شود.
منبع : الجزيره انگليسي
ترجمه: شفقنا
انتهای پیام
www.afghanistan.shafaqna.com