شفقنا افغانستان (خبرگزاری شیعیان افغانستان)
پیش از پرداختن به پاسخ، نخست دلیل مکان نداشتن خداوند را با کلامی از امام علی(ع) بیان میکنیم. آنحضرت میفرماید: «تحقيقاً خداى عزّ و جلّ، مكان و ظرف را براى موجودات آفريد، پس نمىتواند خودش داراى ظرف و مكان باشد، و خداوند بزرگتر از آن است که مكانى بتواند او را در بر گيرد».[1]
آیات بسیاری از قرآن بر مکان نداشتن خداوند دلالت دارند که به برخی از آن اشاره میکنیم.
1. «و هر جا باشيد او با شما است».[2]
2. «مشرق و مغرب، از آن خدا است! و به هر سو رو كنيد، خدا آن جا است! خداوند بىنياز و دانا است».[3]
3. «و ما به او از رگ قلبش نزديکتريم».[4]
با توجه به اینکه این احکام را خداوند در مورد تمام انسانها فرمود و در همه جا با انسان هست در فضا و زمین، کوه و دشت و … و در تمام جهتها وجود دارد و نسبت به همه از رگشان به خودشان نزدیکتر است، بر این اساس، خداوند نمیتواند مکان داشته باشد.
روشن است که مکان نداشتن خداوند منافات ندارد که خداوند در همه جا حاضر باشد و علم او به تمام موجودات احاطه داشته باشد.[5]
علی(ع) در ادامه سخنشان میفرمایند: «و او در هر مكانى هست بدون آنكه با آن مكان تماسّ داشته باشد، و يا در مجاورت آن قرار گيرد. علم خداوند به تمام موجوداتى كه در مکانها قرار دارند، احاطه دارد و هيچ يک از آن موجودات از تدبير و اراده خداوند خالى نيستند».[6]
[1]. «إنّ الله عزّ و جلّ، أيّن الأين، فلا أين له، و جلّ أن يحويه مكان، و هو فى كلّ مكان بغير مماسّة، و لا مجاورة، يحيط علما بما فيها، و لا يخلو شىء منها من تدبيره»، مفيد، محمد بن محمد، الإرشاد في معرفة حجج الله على العباد، ج1، ص 201، كنگره شيخ مفيد، چاپ اول، قم، 1413 ق.
[2]. «وَ هُوَ مَعَكُمْ أَيْنَ ما كُنْتُمْ»، حدید، 4.
[3]. «وَ لِلَّهِ الْمَشْرِقُ وَ الْمَغْرِبُ فَأَيْنَما تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ واسِعٌ عَليمٌ»، بقره، 115.
[4]. «وَ نَحْنُ أَقْرَبُ إِلَيْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَريدِ»، ق، 16.
[5] برای آگاهی بیشتر ر. ک: پاسخ 1944(بی نهایت بودن وجود خدا) و 4987(خداوند و استقرار در عرش)
[6]. «و لا يخلو شىء منها من تدبيره»، الإرشاد في معرفة حجج الله على العباد، ج1، ص 201.
انتهای پیام