شفقناافغانستان – بهمناسبت هفتصدمین سالگرد تولد «کمالالدین خجندی»، نشستی مجازی به میزبانی موسسه فرهنگی اکو برگزار شد.
به گزارش خبرگزاری شفقناافغانستان؛ این نشست مجازی با همکاری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ایران، سفارتخانههای تاجیکستان و افغانستان، والیان سُغد تاجیکستان و آذربایجان شرقی ایران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، انجمن دوستی ایران و تاجیکستان، دانشگاه شهید بهشتی، دانشگاه تبریز و خانه کتاب و ادبیات ایران، با عنوان «بازشناخت میراث اندیشه و دانش کمال خجندی»، با سخنرانی سفرا، مقامات و اساتید دانشگاهی، در تاریخ 7 جدی(دی) 1399 بهصورت مجازی برگزار شد.
«سرور بختی»، رئیس موسسه فرهنگی اکو ، طی سخنانی بیان داشت: زبان و ادبیات ازجمله عوامل همگرایی و سازش میان جوامع و همچنین مبنای تعاملات همکاریجویانه کشورهای حوزه تمدنی اکو بهشمار میآیند و بهعنوان یک راهکار موثر در ایجاد فضای مفاهمه و وحدت، منشا توسعه همکاریهای فرهنگی خواهد بود.
وی تصریح کرد: «کمالالدین خجندی»، شاعر همه عصرها و نسلهاست، شاعر همه مردمی است که به فارسی، دری و تاجیکی سخن میگویند. او پیوند دهنده ملتها و متعلق به ادبیات جهان است. او شاعری است که در اشعارش تابش رنگینی از عشق، آزادگی، تصوف، عرفان و انساندوستی موج میزند.
همچنان داکتر «عبدالغفور لیوال»، سفیرکبیر جمهوری اسلامی افغانستان در ادامه نشست، با بیان اینکه کمال خجندی در افغانستان نیز مشهور است و یکی از شخصیتهایی است که در رشته ادبیات دری در دانشکدههای افغانستان به آن میپردازند و در آرشیو علوم افغانستان تحقیقات منسجمی درباره کمال وجود دارد، اظهار داشت: شاعرانی همچون کمال خجندی، میتوانند بهعنوان پل ارتباطی در پیوندهای میان ملل مؤثر باشند. ایشان در ادامه ابراز امیدواری کرد که سرزمین ادبپرور تاجیکستان همیشه شکوفا بماند و منطقه در آینده شاهد رشد شخصیتهای بیشتری مانند کمال خجندی باشد و برنامههای گرامیداشت میراث مشترک ادامه پیدا کند.
دکتر «نظامالدین زاهدی»، سفیر جمهوری تاجیکستان در این نشست، با قدردانی از ابتکار عمل «سرور بختی» در برگزاری این نشست تأکید کرد: پس از استقلال تاجیکستان، به شرافت بزرگداشت 675 سالگی کمال خجندی، کمالپژوهی در تاجیکستان بهعنوان شاخهای از علوم ادبی رونق تازه پیدا کرد و نتایج مثمری به بار آورد. به مناسبت این جشن، دانشمندان مرکز علمی کمال خجندی و دانشگاههای تاجیکستان، دهها کتاب و رساله به نشر رسانیدند که در شناخت و ترغیب آثار کمال خجندی از اهمیت وافر برخوردارند.
دکتر «غلامعلی حداد عادل»، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، از دیگر سخنرانان این نشست، افزود: شاعرانی همچون کمال خجندی که زادگاهشان در یک کشور و آرامگاهشان در کشوری دیگر است، سفیران دائم کشورها نزد یکدیگرند. کمال با شعر روان، لطیف و عرفانی خود و با منزلتی که نزد اهل معرفت داشت، ترجمان معانی بلند عرفانی به زبان فارسی شد.
«رجببای احمدزاده»، والی سغد در تاجیکستان، نیز اظهار داشت: بزرگداشت شیخ کمال خجندی، مرحله جدیدی را برای شناخت بیشتر آثار و مقام ادبی و عرفانی این سخنور ممتاز آغاز بخشید که آن را میتوان کمالشناسی تاجیک در دوران استقلال کشور عنوان کرد.
دکتر «محمدرضا پورمحمدی»، والی آذربایجان شرقی، سخنران دیگر این نشست مجازی، اذعان داشت: اشتراکات فرهنگی و مناسبات تاریخی و ادبی، بهعنوان اساسیترین زمینه تحکیم روابط مردم دو کشور است؛ زیرا ریشههای تاریخی یکسان، زبان واحد و دین مشترک در کنار تشابه سنتها و آیینها همچون نوروز، شرایط بیبدیلی را برای توسعه بیشازپیش مناسبات فرهنگی و اجتماعی فراهم آورده است و مقبره کمال در تبریز، تبلور اشتراکات فرهنگی و حلقه وصل مناسبات ایران و تاجیکستان در گستره روابط تاریخی میباشد.
دکتر «علیاشرف مجتهد شبستری»، رئیس انجمن دوستی ایران و تاجیکستان نیز بابیان اینکه وجود شخصیتها و مشاهیری چون کمال خجندی که از تسهیلگران آشکار حفظ و تقویت دوستیها هستند، اظهار داشت: انجام تحقیقات مشترک درباره کمال و دیگر مشاهیر، ساختن فلم مشترک درباره خواجه کمال، افزایش مبادله اساتید و دانشجویان و ثبت جهانی کمال خجندی با همکاری دو کشور تاجیکستان و ایران در یونسکو، میتواند در برنامه کار میان کشورها قرار گیرد.
در ادامه دکتر بدرالدین مقصودزاده، استاد دانشگاه ملی تاجیکستان، از دیگر سخنرانان این وبینار، به بیان دیدگاههای خود درباره تاریخچه تحقیقات و پژوهشهای کمالشناسی در تاجیکستان پرداخت. وی با معرفی پیشینه تصحیح و تحقیق اشعار کمال در میان متفکران برجسته تاجیکستان، به جنبههای سبکشناسانه آن آثار پرداخت.
دکتر «محمدکاظم محمدی باغملایی»، نویسنده و کمالپژوه نیز در پایان این نشست، سخنرانی خود را با عنوان «هنر بیان کمال عنوان» ایراد کرد. وی اظهار کرد: کمال خجندی محصول مکتب خراسانی بزرگ و مکتب تبریز است. او دلهای شرق و غرب قلمرو فارسیزبانان را تسخیر کلام سحرآمیز و دلنشین خود کرده و با آفرینش ادبی و هنری، با سخنان غریب و تازهاش، در بهطور مردمی و فراگیر، مطالبهگر خواستهها و بهبودی اوضاع مردم شده است.
در این نشست چندین کلیپ نیز از هنرمندان افغانستان، ایران و تاجیکستان، ازجمله «آرامگاه و موزه کمال خجندی در شهر تبریز و خجند»، آهنگهایی از «بایمحمد نیازاف»، «جورهبیک مراداف» و «سبحان سعید»، و همچنین آثار هنر خوشنویسی ابیات کمال از «محمدمهدی میرزایی»، هنرمند افغانستان نشر شد.
گفتنی است پیش از این نمایشگاه «بلبل چمنهای خجند»، برای پاسداشت هفتصدمین سالگرد تولد «کمالالدین خجندی» به صورت مجازی برگزار شده بود.
کمالالدین مسعود خُجندی معروف به شیخ کمال و کمال خجندی از عارفان و شاعران پارسیگوی سده ۸ (قمری) بود. تولدش در خجند فرارود بود؛ اما پس از سفر حج در تبریز ساکن شد. امام کمال خجندی چنان شیفته اقطاب عرفان آذربایگان بود تو گویی از خورکند(به عربی:خجند) بر فراز ماوراءالنهر، از تبریز میشنید بوی جوی مولیان را، که در وصف سه جوی پر آب اش ؛ سُرخاب، چَرَنداب، و گجَل (گَجیل) سروده است: (این سه جز محلات معروف و قدیمی تبریز است)
