خبرگزاری شیعیان افغانستان(شفقنا افغانستان)
مرضیه اخلاقی،پژوهشگر و کارشناس ارشد تاریخ اسلام در گفتگو با شفقنا ضمن عرض تسلیت ایام شهادت اباعبدالله الحسین (ع) و یاران باوفایش و مصائب اهلبیت(علیهم السلام) به عموم شیعیان و آزاد اندیشان ، نقش زنان را در واقعه کربلا و پس از آن مهم و درخور توجه توصیف کرد.
وی گفت: علاوه بر دلاور مردانی که در رکاب اباعبدالله الحسین(ع) حماسه جاویدان عاشورا را خلق کرده و در راه خدا و عزت و شرف انسانی به شهادت رسیدند، شیر زنانی هم بودند که به نوبه خود و در حد توان و وظایف خود پا به پای مردان عاشورایی حماسه خلق کردند و جاودانه شدند.
وی افزود: بررسى نقش زنان در حادثه عاشورا را نمىتوان به آن تعداد زنانى محدود كرد كه در كاروان امام حسين (ع) به كربلا رفتهاند بلكه زنان بسيارى ، پيش از وقوع حادثه عاشورا و نيز پس از آن در شهرهاى مختلف مانند مدينه ، كوفه ، شام و… به گونهاى نقشآفرينى داشتهاند .
اخلاقی در تحلیل جنسیتی از نقش مردان و زنان در کربلا گفت: اگر از این زاویه یعنی تحلیل جنسیتی نقش زن و مرد در واقعه عاشورا بنگریم، بايد به چنين پرسشهايى پاسخ دهيم كه آيا زنى در جناح دشمن عليه كربلائيان نقش ايفا كرده است؟ آيا زنى از رفتن امام حسين عليه السلام به كربلا ممانعت كرده ، آن گونه كه در باره برخى از مردان چون محمّد حنفيّه گزارش شده است؟ مخالفت زنان و مردان چگونه بوده است؟ آيا در نحوه نگاه زنان و مردان به حادثه عاشورا ، شهادت ، اسارت ، بازتابها ، قيام عليه ظلم و … ، تفاوتى ديده مىشود؟ باید گفت كه گرچه مردان در دو جبهه نور و ظلمت ، حضور داشته و در هر دو جبهه نقش آفريدهاند ، ليكن زنان عموماً در جبهه نور ، نقش مثبت ايفا كردهاند و به نقطه تاريكى در گزارشهاى مربوط به زنان بر نمىخوريم . اين دريافت مىتواند در نقد پارهاى از ديدگاههاى منفى در باب زنان كه آنان را منشأ همه شرور و فتنهها مىدانند ، به كار گرفته شود .
وی نقش زنان اهلبیت (ع) را پس از واقعه عاشورا در زمینه پیام رسانی حادثه کربلا سرنوشت ساز خوانده و گفت: خطبههاى زينب عليها السلام ، امّ كلثوم و فاطمه بنت الحسين و گفتگوهاى آنان با مردم در مسير بازگشت ، و نيز روايت وقايع كربلا توسّط زنان موجب برملا شدن ماهیت ستمگران و روشنگری درباره قیام اباعبدالله الحسین(ع) و حقانیت اهلبیت(ع) شد.
کارشناس ارشد تاریخ اسلام نقش زنان را تنها مربوط به پیام رسانی ندانسته و با اشاره به مشارکت در نبرد برخی از زنان قهرمان گفت: در حادثه كربلا ، زنانى در نبرد حضور داشتهاند كه گاه بر دشمن آسيب رساندهاند و گاه توسّط دشمن ، آسيب ديده يا به شهادت رسيدهاند . بانوى شهيد اُمّ وَهْب همسر عبد اللَّه بن عمر كلبى ، دختر عبد اللَّه بن عفيف ، زنى از طايفه بكر بن وائل و بانوى شهيد اسماء همسر مختار ، از اين دسته زنان اند .
اخلاقی روحیه بخشی و حضور زنان حاضر در کربلا را مهم ارزیابی کرده و گفت: در حادثه كربلا مادران ، خواهران و همسرانى را مىبينيم كه با تشويق مردان خود و دلدارى دادن به آنها ، آنان را به نبرد تشويق كرده و يا آنان را به ميدان كارزار فرستادهاند . از جمله اين زنان ، دُلهُم همسر زهير ، دختر عبد اللَّه بن عفيف و نيز مادر عمرو بن جُناده را مىتوان نام برد .
این پژوهشگر تاریخ اسلام در ادامه راجع به زنانی که به نحوی در طول قیام امام حسین(ع) کمک رسانی نمودند ، گفت: پيش از وقوع حادثه كربلا و پس از آن ، در تاريخ ، نام زنانى مىدرخشد كه با حمايت و پناه دادن ، جبهه حسينيان را تقويت كردهاند ، زنانى مانند : طَوعه كه به مسلم پناه داد و ماريه از طايفه عبد القيس كه خانهاش محلّ تجمّع و گفتگوى طرفداران امام حسين عليه السلام در بصره بود و زنى كه دو كودك از اهل بيت امام عليه السلام را پناه داد .
وی رفتار زینب کبری(س) را پس از ظهر عاشورا به مثابه یک مدیریت خارق العاده خوانده و تصریح کرد: نقش زينب عليها السلام در حادثه كربلا بويژه پس از ظهر عاشورا ، نماد يك مديريت موفّق در شرايط بسيار بحرانى است . اوست كه با درايت و تدبير عالى خود ، كاروانِ آسيب ديده و مصيبت زده و بىخانمان را با عزّت ، شكيبايى و بردبارى ، مديريت مىكند تا به مدينه مىرساند . شايد سخن نقل شده از امام زين العابدين عليه السلام در باره عمّهاش كه : «تو به لطف خدا ، عالِمى هستى كه از ديگران دانش نياموختهاى ، و فهميدهاى هستى كه لازم نيست ديگران به تو بفهمانند» ، نشان قدردانى ايشان در برابر اين مديريت افتخارآميز باشد .
این کارشناس تاریخ اسلام عمق بخشیدن به بعد عاطفی و اندوهبار کربلا در ضمن برگزاری مجالس عزاداری شهدا را از دیگر اقدامات موثر زنان اهلبیت(ع) پس از واقعه عاشورا عنوان کرده و گفت: برگزارى مجالس سوگوارى پس از حادثه عاشورا توسّط زنان و نيز به سوگ نشستن و مرثيه خواندن را مىتوان يكى از عوامل ماندگارى عاشورا در خاطرهها و يادها بر شمرد .آنچه در باره امّ البنين ، رَباب ، امّ لقمان دختر عقيل ، زنان بنى هاشم ، زنان خاندان يزيد و معاويه ، زنان اهل كوفه و زنان مدينه در تاريخ مىخوانيم ، با اين بيان قابل تفسير و تحليل است .
انتهای پیام
www.afghanistan.shafaqna.com