خبرگزاری شیعیان افغانستان(شفقنا افغانستان)
امروزه لفظ “ابر” بر سر زبانها افتاده و کلماتی مانند ابرقدرت ، ابرمرد، ابرقهرمان و… در جرائد و مجلات بلکه در مکالمات روزانه مردم دیده و شنیده می شود. یکی از آن “ابر”ها، ابرآگاهی یا اطلاع از غیب است که گاهی در مورد آن سئوالاتی در اذهان شکل می گیرد و برخی شبهه ها نسبت به آگاهی از غیب برخی بزرگان دین و عارفان و… مطرح می شود.
در این باره گفتگویی ترتیب دادیم با حجت الاسلام والمسلمین سید میرزا حسین احسانی ، پژوهشگر و محقق نمونه حوزوی که شرح آن از نظر شما مخاطبان گرامی می گذرد:
س- به طور کلی درباره آگاهی بشر از مسائل پیرامون خود و مسئله “ابرآگاهی” یا همان اطلاع از غیب توضیح دهید.
به طور مسلم زندگی هر بشری از ناآگاهی شروع شده و کم کم وارد محیط آگاهی می گردد و به تدریج روزنه هایی به دنیای خارج از ذهن پیدا می کند. نخست از طریق حواس ظاهری به حقایقی دست می یابد، سپس براثر تکامل دستگاه تعقل و تفکر کم کم با حقایقی که از قلمرو حس و لمس بیرون می باشد آشنا می گردد و در نتیجه یک فرد عقلانی و استدلالی گشته و از یک رشته حقایق کلی و قوانین علمی آگاهی پیدا می کند.
گاهی در میان افراد بشر “ابرآگاهانی” پیدا می شوند که از طریق الهام ، از مطالبی آگاه می گردند که هرگز از طریق استدلال راهی برای کشف آنان وجود ندارد؛ از این جهت دانشمندان ادراک بشر را به سه نوع ادراک توده مردم، ادارک استدلال گران و متفکران و ادراک عارفان و روشن بینان تقسیم کرده اند. ظاهر بینان به کمک حس ، متفکران به مدد استدلال و روشن بینان به کمک الهام و اشراق از جهان بالا به کشف حقایق می پردازند.
نوابغ جهان ، فیلسوفان و دانشمندان تایید می کنند که یافته و ساخته ها و پرداخته های بی سابقه آنان بیشتر بر اثر جرقه های روشنی بخش و الهام گونه به ذهن آنان خطور کرده و سپس آنها به یاری شیوه های تجربی و یا روش استدلالی به پرورش و تکمیل و تحقیق آنها مبادرت جسته اند.
س- صحبت از سه گونه ادراک بشر کردید؛ یعنی تجربه، استدلال وتفکر، الهام و اشراق؛ لطفا توضیح بیشتری در موارد یاد شده ارائه دهید.
بشر برای نیل به مقصود همان گونه که عرض کردم در واقع سه شاهراه در اختیار دارد؛ توده مردم غالبا از طریق نخست یعنی ظاهربینی و گروهی از راه دوم یعنی استدلال و تفکر و افراد انگشت شماری نیز بر اثر تکامل روحی از راه سوم یعنی الهام و اشراق استفاده می کنند.
در تجربه و حس، مقصود آن رشته ادراکاتی است که از طریق حواس بیرونی وارد قلمرو ذهن می گردد مثلا هر یک از دیدنی ها، چشیدنی ها،بوییدنی ها و… از طریق ابزار ویژه خود در محل ادراکات ما قرار می گیرند.
اما در استدلال و تفکر، متفکران جهان با به کارگیری دستگاه تعقل و اندیشه از یک رشته مقدمات بدیهی و روشن و ثابت در علوم ، یک رشته قوانین کلی خارج از حس را کشف می کنند و قله هایی از معرفت و کمال را تسخیر می نمایند. قوانین کلی علوم به قید کلیت ، مسائل فلسفی و آگاهی های مربوط به خداوند و صفات و افعال او و مسایلی که در علم عقاید و مذاهب مطرح می گردد همگی موارد دستگاه تفکر و در نتیجه به کار افتادن نیروی عقل انسانی است.
اما راه الهام و اشراق ، این مسیر واقعیت شناسی سومی است که در وراء دستگاه حس و تعقل قرار دارد و یک نوع واقعیت شناسی نوین است که امکان آن از نظر علم و دانش قابل انکار نیست؛ البته نظام جهان بینی محدود مادی نمی تواند یک چنین ادراک غیرحسی و تعقلی را بپذیرد اما از نظر اصول علمی راهی برای انکار آن وجود ندارد.
امروزه روانشناسان الهام را به صورت یک واقعیت روانی پذیرفته و آن را چنین توصیف می کنند که ادراک ناگهانی ، آگاهی بخش توضیح دهنده یکباره و بدون مقدمه که چون برق لامع در صفحه ذهن می درخشد بی آنکه حتی غالبا پیشاپیش درباره آن اندیشیده باشد. بنابراین اهمیت و نفوذ الهام در اکتشافات علمی مورد تایید دانشمندان قرار گرفته است.
س- چرا با وجود اینکه می گویید علم اطلاع بشر از غیب و الهام را نمی تواند انکار کند، ادعاهای بسیاری در زمینه مخالفت و رد آن تاکنون وجود داشته است؟
انکار الهام و آگاهی های غیبی ، معلول غرور بی جایی است که دامنگیر جمعی از مادی های قرن 18 و 19 شده بود؛ آنان تصور می کردند که همه چیز را فهمیده اند و در دائره هستی برای آنان چیز مجهولی باقی نمانده است و علل طبیعی پدیده ها را کشف کرده اند و دریافته اند که هر حادثه ای علت مادی دارد. نتیجه یک چنین غرور علمی این شد که به هر چیز بی اعتنا شده و به آنچه از پیشینیان به یادگار مانده است با دیده شک و تردید و احیانا انکار بنگرند. این غرور علمی در قرن بیستم درهم شکسته و یا از حرارت و شدت آن کاسته شد؛ کم کم بشر آگاه شد که بسیاری از رموز خلقت هنوز در پس پرده جهل مانده و تنها اندکی از اسرار شگفت انگیز جهان آفرینش برای بشر فاش شده است.
مردان محقق ، شخصیت های بارز علمی فریب پیروزی های جزئی را در میدان علم و دانش نخورده و به جرات و جسارت به انکار آنچه هنوز درستی یا نادرستی آن ثابت نشده و در ردیف علوم قرار نگرفته است ، بر نمی خیزند.
س- آیا می توان نمونه های آشکار و واضحی از غیب که برای بشر ملموس و پذیرفته باشد، مشاهده نمود؟
قطعا بله؛ خداوند با لطف و مرحمتی که نسبت به بندگان خود دارد دریچه هایی را به سوی جهان غیب باز گذاشته است تا همگان بدانند که آگاهی از غیب یک امر محال و غیرممکن نیست بلکه تسلط انسان بر غیب امری است صد در صد ممکن که جای شک و تردیدی در آن وجود ندارد.
کارهای شگفت انگیز حیوانات که در کتاب های جانورشناسی به طور گسترده پیرامون آن بحث شده است نمونه واضحی از وجود الهام در حیوانات است؛ کارهای محیرالعقول جانداران از قبیل تقسیم کار ، انتخاب وظیفه، ساختن عضو مفقود و آشنایی با کلیه نیازمندی های زندگی را نمی توان از راه تعقل و تفکر توجیه کرد زیرا بدیهی است که حیوان فاقد دستگاه تفکر و تعقل است؛ همچنان نمی توان آن ها را معلول نظم داخلی و ارگانیزم وجود خارجی جانداران دانست زیرا ترکیب خواص فیزیکی و شیمیایی یک موجود برای انجام امور ابکاری و ابداعی مانند تقسیم کار، تجدید ساختمان عضو مفقود و انطباق با محیط و … کافی نمی باشد.
چون در کارهای حیوانات و در زندگی حیوانات کارهای ابداعی و ابتکاری بی سابقه دیده می شود جز اینکه آنها را معلول الهام از جهان بالا بدانیم توجیه دیگری ندارد و قرآن مجید چنین راه یابی را وحی می نامد.
س- برخی دانشمندان به یک نیروی مافوق حسی و آگاهی معتقدند و نام آن را تله پاتی گماشته اند؛ آیا تله پاتی همان آگاهی از غیب و الهام است؟ آیا این دو مفهوم با هم در ارتباط اند؟
بله همان طور که شما هم اشاره کردید، دانشمندانی می گویند که در نهاد انسان استعداد مرموزی وجود دارد که به مدد آن می توان افکار دیگران را بخواند و از حوادثی که در نقاط دوردست رخ می دهد با نیروی مافوق حس، آگاهی پیدا کند. مبادله افکار و احساسات را از راه دور به واسطه حس مخصوص کاملا یک امر عملی است هرچند از طریق وسایل فنی نوین از قبیل تلویزیون، تلفن و… افکار را مبادله می کنند ولی دانش برای چنین مبادله ای راه دیگری به نام تله پاتی یا حس روشن بینی معتقد است.
فرق تله پاتی با روشن بینی این است که روشن بینی همان قدرت درک اتفاقی است از فاصله های دور زمانی و مکانی آن هم بدون وسایل حسی ولی تله پاتی کیفیتی است که به وسیله آن افکار و هیجانات و احساسات از مغزی به مغز دیگر بدون وسیله حسی منتقل می گردد و در حقیقت روشن بینی و تله پاتی دو روی یک سکه اند و هر دو نام مناسبی می باشند برای دید دوم انسان چه در خواب و چه در بیداری.
س- برخی مواقع از ارتباط با ارواح در جمع ها سخن به میان می آید؛ آیا این موضوع حقیقت دارد و چگونه می توان ارتباط با ارواح را توجیه کرد؟
ارتباط با ارواح به صورت های مختلفی انجام می گیرد که صورت روش و قابل اعتماد آن این است که استاد ماهر این فن ، شخصی را که برای این کار آمادگی دارد با نگاه تلقین خواب می کند و روح او به سئوالات استاد پاسخ می دهد و گاهی در این تماس از اسرار نهفته پرده برداشته می شود.
تماس با ارواح به صورت علمی از جهات گوناگون قابل مطالعه می باشد که در این زمینه کتاب ها و رساله های فراوانی به وسیله دانشمندان شرق و غرب نگارش یافته و صفحات زیادی از برخی دائرة المعارف های علمی را به خود اختصاص داده است.
دانشمندان این فن و کسانی که سالیان دراز در این راه کوشیده اند اظهار می دارند که نتوانسته اند با مجاهدت های پیگیر و آزمایش های فراوان از روی گوشه ای جهان مرموز و ناشناخته ارواح پرده بردارند و کارهای خارق عادت و حیرت انگیزی را که به وسیله آنها انجام می شد از نزدیک مشاهده نمایند.
البته باید دانست که ارتباط با ارواح به طور اجمال مطلبی است صحیح ولی هرگز نمی توان گفت گفتار هر مدعی را درا ین باره می شود پذیرفت بلکه باید با قراین و علایم ، راستگویان را از دروغگویان تمییز داد.
پس نتیجه بحث این است که الهام و اشراق وجود دارد و علم نیز نمی تواند منکر آن باشد و مثال عینی الهام را می توان در زندگی موجودات زنده از قبیل حیوانات جستجو کرد ضمن اینکه خواب و رویای صادق نیز که ممکن است در زندگی بسیاری از ما رخ دهد نیز خود جنبه ای از مسئله الهام و آگاهی بشر از غیب است.
انتهای پیام
www.afghanistan.shafaqna.com